Կանից մինչև Վատիկան. ադրբեջանական գորգի մշակութային դիվանագիտությունը և հայկական ժառանգության պաշտպանության խնդիրը

20.10.2026/Niderlandakan oragir/Hay Azian

Վերջին տարիներին ադրբեջանական գորգը դուրս է եկել թանգարանային դահլիճներից և դարձել միջազգային դիվանագիտական հարթակների կենտրոնական գործիք։ Կաննից (2019) մինչև Հաագա (2025) և Վատիկան (2026) ձգվող ցուցահանդեսային շղթան ցույց է տալիս, թե ինչպես է մշակութային ժառանգությունը վերածվում արտաքին քաղաքականության ռազմավարական լեզվի։ Այս հոդվածը վերլուծում է ադրբեջանական մշակութային դիվանագիտության իրական նպատակները, դրա քողարկված պատերազմը Հայաստանի դեմ և առաջարկում է հայկական կողմի համար գործողության հետևողական ռազմավարություն։

1. Ադրբեջանական մշակութային դիվանագիտության մեխանիզմը

1.1. Կանն 2019. «New Discoveries» նախագիծը

2019 թվականի օգոստոսին Կաննում անցկացված «New Discoveries: New Motifs in Azerbaijani Carpet-making Art» ցուցահանդեսը կազմակերպվել էր Հեյդար Ալիևի հիմնադրամի, Ֆրանսիայում Ադրբեջանի դեսպանության և Կաննի քաղաքապետարանի կողմից։ Ինչ տարբերություն կա ադրբեջանցիների ու հայերի միջև: Ներկայացվել են Էլդար Միկայիլզադեի 13 գորգի էսքիզներ, որոնք հիմնված էին Շեքիի Խանի պալատի և Շեքիխանովների տան մոտիվների վրա： Այս ցուցահանդեսը կարևոր էր նրանով, որ ներկայացնում էր ոչ միայն պատրաստի գորգ, այլ նոր գորգային խումբ՝ Շեքիի մոտիվների հիման վրա։

2020 թվականի հունվարին նույն ցուցահանդեսը տեղափոխվեց Փարիզ՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կենտրոնակայան, ինչը ցույց է տալիս, թե ինչպես է մեկ մշակութային նախագիծը ստանում միջազգային ինստիտուցիոնալ հարթակ։

1.2. Հաագա 2025. «Մշակութային ինքնություն և կենդանի հիշողություն»

2025 թվականի մայիսի 16-ից հունիսի 20-ը Հաագայի քաղաքապետարանի Atrium-ում անցկացվեց «The Splendour of Azerbaijani Carpets: Learning Through Art» ցուցահանդեսը, որը կազմակերպել էին Նիդերլանդներում Ադրբեջանի դեսպանությունը և Azerkhalcha OJSC-ն：. Ցուցահանդեսի պաշտոնական նկարագրության մեջ գորգը ներկայացվում էր որպես մշակութային ինքնության և «կենդանի հիշողության» կրող։

Այստեղ հատկապես ուշագրավ է Ղարաբաղի թեմայի ներկայացումը։ Ցուցադրվել են դասական Ղարաբաղյան Gasimushaghi և Chalabi գորգերի մեկնաբանություններ, որոնք ներկայացվում են որպես ադրբեջանական գորգագործական դպրոցի մաս։

1.3. Վատիկան 2026. «Երկնային կրոններ» նախագիծը

2026 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Վատիկանի Anima Mundi ազգագրական թանգարանում բացվեց «Heavenly Religions» ցուցահանդեսը, որը ներկայացնում էր երեք գորգ՝ նվիրված աբրահամյան երեք կրոններին՝ իսլամին, քրիստոնեությանը և հուդայականությանը։

Ցուցահանդեսը կազմակերպել էին Վատիկանի քաղաք-պետության կառավարությունը և Սուրբ Աթոռում Ադրբեջանի դեսպանությունը՝ Հեյդար Ալիևի հիմնադրամի աջակցությամբ։ Գորգերը ձեռագործ են՝ ադրբեջանցի նկարիչ Էլդար Միկայիլզադայի նախագծերով：.

Այս ցուցահանդեսի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ 2025 թվականի հոկտեմբերին Մեհրիբան Ալիևան այդ գորգերը ներկայացրել էր Հռոմի Պապ Լեո XIV-ին, ինչը ցույց է տալիս, թե ինչպես է մշակութային նախագիծը ստանում բարձրագույն կրոնական հարթակ։

2. Մշակութային քողարկված պատերազմը Հայաստանի դեմ

2.1. ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2010 թվականի որոշման սահմանափակ մեկնաբանություն

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն 2010 թվականին «Traditional art of Azerbaijani carpet weaving in the Republic of Azerbaijan» անվամբ ավանդական ադրբեջանական գորգագործության արվեստը ներառել է Մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում։ Սակայն այս գրանցումը վերաբերում է միայն Ադրբեջանի Հանրապետությունում ավանդական գորգագործության արվեստին և չի նշանակում, որ Հարավային Կովկասի պատմական բոլոր գորգերը բացառապես ժամանակակից Ադրբեջանի ազգային սեփականությունն են։

2.2. Ղարաբաղյան գորգերի հայկական ծագումը

Հայկական կողմի ուսումնասիրությունները վկայում են, որ Ղարաբաղը եղել է հայկական մշակույթի և գորգագործության կենդանի կենտրոն դարեր շարունակ։ Հայերը եղել են այս տարածաշրջանի բնիկ և մշտական բնակիչներ՝ ստեղծելով բազմաժանր գորգարվեստ՝ Շուշիի, Վարանդայի, Ջրաբերդի և Քաշաթաղի գորգագործական ավանդույթներով：.

Հայկական ամենահին պահպանված գորգերը, որոնք ունեն արձանագրություններ և ամսաթվեր, արտադրվել են հենց Արցախում (Ղարաբաղում)՝

• Երահորան աղոթագորգ (1512) – ցուցադրվել է Վիեննայի կիրառական արվեստի թանգարանում

• «Գոհար» կամ «Գուհար» գորգ (1699-1700) – նախկինում պահվել է Լոնդոնի Վիկտորիա և Ալբերտ թանգարանում, այժմ՝ մասնավոր հավաքածուում ԱՄՆ-ում

• Ներսես VI կաթողիկոսի համար հյուսված գորգ (1731) – պահվում է Երուսաղեմի Սուրբ Հակոբյանց տաճարում

2.3. Գորգագործության ավանդույթի յուրացման պատմությունը

Ադրբեջանական «Ադրբեջանական գորգ» ակադեմական հայեցակարգը ներմուծվել է 1961 թվականին ադրբեջանցի գորգագետ Լաթիֆ Քերիմովի կողմից, ով, ըստ ապացույցների, վերապատրաստվել էր Երևանում։ Փաստորեն, տեղի է ունեցել հայկական մշակույթի սեգմենտի փուլային և մտածված յուրացում Ադրբեջանական ԽՍՀ քաղաքական ղեկավարության կողմից՝ սկսած 1950-ականներից։

Լ. Քերիմովը անձամբ հին գորգեր էր գնում Հայաստանի հայ բնակչությունից և տեղափոխում Ադրբեջան՝ դրանք ներառելով «ադրբեջանական մշակութային ժառանգության» ցանկերում։ Ամերիկացի արվեստի պատմաբան Լորեն Առնոլդը նշում է, որ «ավելի քան հինգ հարյուր տարի առաջ հայկական գորգերը լավ հայտնի էին, գնահատվում և հարգվում էին քրիստոնեական Արևմուտքում՝ շատ ավելի վաղ, քան ադրբեջանական ժողովուրդը հայտնվեց»։

2.4. Ալբանական տեսության կիրառությունը

Ադրբեջանը պնդում է, որ Ղարաբաղի հայկական պատմամշակութային հուշարձանները, ներառյալ եկեղեցիները, ալբանական են։ Այս «Կովկասյան ալբանական» տեսությունը օգտագործվում է որպես գործիք՝ Ղարաբաղում հայկական քրիստոնեական և մշակութային ժառանգությունը յուրացնելու համար。 Հայկական իրավական կենտրոնը կոչ է արել Վատիկանի համալսարանին չանցկացնել համաժողով, որը լեգիտիմացնում է Ադրբեջանի մշակութային յուրացումը՝ նշելով, որ դա կարող է նպաստել «ժխտման և մշակութային ցեղասպանության» ավելի լայն արշավին։

2.5. Գորգերի «ազատագրումը» որպես տարածքային պահանջների մեղմ արտահայտություն

Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ Ադրբեջանի կողմից գորգի նկատմամբ սեփականության պահանջը վերաբերում է ոչ միայն մշակութային, այլև տարածքային վեճերին։ Բաքվի կողմից Azarxalcha-ի ստեղծման հիմնական նպատակը բացահայտորեն նշվում է որպես «մեր գորգերի գողությունը հայերի կողմից կանխելը»։ Գողության և յուրացման թեման առանցքային է ադրբեջանական գորգային պատմության մեջ, որտեղ գորգերը ներկայացվում են որպես հայերից «ազատագրված»։ Այս լեզուն արտացոլում է Ադրբեջանի տարածքային պահանջները, ինչպես երևաց 2020 թվականի պատերազմի ժամանակ, երբ Ալիևը հատուկ շեշտում էր գյուղերի «ազատագրման» մասին իր ազգային ուղերձներում։

3. Հայկական կողմի մարտահրավերներն ու հնարավորությունները

3.1. Հայաստանի մշակութային դիվանագիտության ներկա վիճակը

Հայաստանը չունի Ադրբեջանի նման ռեսուրսներ պետական գորգարտադրության և առաջմղման համար, սակայն մեծ շեշտ է դնում գորգերի վրա որպես ազգային ինքնության և շարունակականության խորհրդանիշների՝ ցեղասպանության, պատերազմի և աքսորի առջև։

2025 թվականի նոյեմբերին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Հայ մշակույթի և արվեստի միջազգային համակարգման խորհրդի անդամների հետ՝ քննարկելու Հայաստանի մշակութային դիվանագիտության ամրապնդմանն ուղղված քայլերը：. Քննարկվել են հայկական արվեստի միջազգային ճանաչելիության բարձրացման և համաշխարհային մշակութային հարթակներում Հայաստանի ներկայության ընդգծման ուղիները։

3.2. Հայկական գորգերի միջազգային ներկայացման առկա օրինակներ

Չնայած մարտահրավերներին, կան դրական օրինակներ հայկական գորգերի միջազգային ներկայացման ոլորտում։

«Weaving Culture» ցուցահանդես (2026) – 2026 թվականի մայիսի 15-ից օգոստոսի 15-ը Հայաստանի ազգային պատկերասրահում անցկացվեց Աննա Բողիգուիանի «Weaving Culture» ցուցահանդեսը, որը ներկայացնում էր 37 ձեռագործ գորգ և գոբելեն՝ ստեղծված Ղարաբաղից տեղահանված վեց ջուլհակ կանանց կողմից՝ օգտագործելով տեղական բուրդ և ավելի քան երկու հարյուր ներկեր։ Ցուցահանդեսը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է ժամանակակից արվեստի միջոցով ներկայացնել հայկական գորգի պատմությունն ու ներկա մարտահրավերները։

Մեգերյան գորգեր – Մեջերյան ընտանիքը չորս սերունդ շարունակ զբաղվում է գորգերի վաճառքով, վերականգնմամբ և արտադրությամբ։ Նրանք ստեղծում են շքեղ գորգեր՝ օգտագործելով միայն Հայկական լեռնաշխարհից արդյունահանվող ներկեր և դարավոր հայկական արհեստագործության հատուկ տեխնիկաներ։ Այսօր Մեջերյան ընտանիքը տիրում է Մեջերյան գորգի մշակութային համալիրին, որը ներառում է գործարան, հին գորգերի թանգարան և խանութ：.

Հայաստան-Լեհաստան համատեղ ցուցահանդես – 2026 թվականի սեպտեմբերին Հայաստանը և Լեհաստանը քննարկում էին համատեղ գորգերի ցուցահանդես անցկացնելու հնարավորությունը՝ նպատակ ունենալով ընդգծել երկու երկրների մշակութային ժառանգության ընդհանուր գծերը և պատմական կապերը：. Հայաստանում նախատեսվում է բացել գորգերի թանգարան, ինչը նոր հեռանկարներ կստեղծի երկու երկրների ժառանգության առաջմղման համար։

Մեղրի – ԱՊՀ մշակութային մայրաքաղաք 2026 – 2026 թվականի մայիսի 16-17-ը Մեղրին հյուրընկալեց 5-րդ միջազգային արհեստների փառատոնը, որտեղ ներկայացվեցին հայկական և արտասահմանյան արհեստավորների աշխատանքներ, ներառյալ գորգագործությունը, ասեղնագործությունը, ժանյակագործությունը և այլ ավանդական արհեստներ։

3.3. Հայկական կողմի ռազմավարական մոտեցումը

Հայկական կողմի համար անհրաժեշտ է ոչ թե միայն արձագանքել ադրբեջանական նախաձեռնություններին, այլ աշխատել նույնքան հետևողականորեն՝ օգտագործելով հին քարտեզներ, թանգարանային հավաքածուներ, արխիվային փաստաթղթեր, ճանապարհորդների նկարագրություններ, մասնագիտական ուսումնասիրություններ և թվայնացված կատալոգներ։

Առաջարկվող քայլերը ներառում են՝

1. Փաստագրական բազայի ամրապնդում – Հայկական գորգերի ծագման, տարածվածության և մշակութային պատկանելիության վերաբերյալ գիտական ապացույցների համակարգված հավաքում և թվայնացում։

2. Միջազգային ցուցահանդեսային ռազմավարություն – Հայկական գորգերի ցուցահանդեսների կազմակերպում այնպիսի հեղինակավոր հարթակներում, ինչպիսիք են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն, Եվրոպական խորհրդարանը, խոշոր թանգարանները։

3. Մշակութային դիվանագիտության ինստիտուցիոնալացում – Հայ մշակույթի և արվեստի միջազգային համակարգման խորհրդի նման մարմինների ամրապնդում և նրանց գործունեության հետևողական զարգացում։

4. Սփյուռքի ներուժի օգտագործում – Հայկական սփյուռքի մշակութային կազմակերպությունների և անհատ արվեստագետների ներգրավումը միջազգային ներկայացման գործընթացում։

5. Թվային դիվանագիտություն – Հայկական մշակութային ժառանգության վերաբերյալ բազմալեզու թվային բովանդակության ստեղծում և տարածում։

4. 2026 թվականի ապրիլի 30-ի իրադարձությունը. մշակութային դիվանագիտության բացահայտ հայտարարություն

2026 թվականի ապրիլի 30-ին Վատիկանում՝ Հեյդար Ալիևի հիմնադրամի հետ համատեղ իրականացված նախագծերի ներկայացման միջոցառման ժամանակ ցուցադրվել էր «Heavenly Religions» եռապատկեր գորգային կոմպոզիցիան։ Ադրբեջանի պաշտոնական աղբյուրը այն բացահայտորեն անվանում է Ադրբեջանի «մշակութային դիվանագիտության ռազմավարության» արտահայտություն։

Այս ձևակերպումը հատկապես ուշագրավ է, քանի որ ոչ թե արտաքին դիտորդն է օգտագործում «մշակութային դիվանագիտություն» հասկացությունը, այլ այն հենց ադրբեջանական պաշտոնական ներկայացման մեջ է օգտագործվում։ Սա ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանը բացահայտորեն ընդունում է մշակութային ժառանգության օգտագործումը որպես արտաքին քաղաքականության գործիք։

5. Եզրակացություն. ինչպե՞ս պատասխանել

Գորգը քաղաքական զենք չէ, բայց պետությունը կարող է այն դարձնել մշակութային դիվանագիտության լեզու։ Եվ երբ այդ լեզուն հնչում է Կաննի, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի, Հաագայի կամ Վատիկանի նման միջազգային հարթակներում, արժե ոչ միայն հիանալ գույներով ու նախշերով, այլև կարդալ՝ ինչ պատմություն է պատմվում դրանց միջոցով։

Հայկական կողմի համար կարևոր է ոչ միայն հարցնել՝ «Ի՞նչ են նրանք ներկայացնում», այլ նաև՝ «Ի՞նչ ենք մենք ներկայացնում, որտե՞ղ ենք ներկայացնում և ի՞նչ փաստերով ենք ներկայացնում»։

Մշակութային ժառանգության պայքարում երբեմն հաղթում է ոչ թե նա, ով ավելի բարձր է խոսում, այլ նա, ով ավելի լավ է փաստագրում, պահպանում և ներկայացնում իր ժառանգությունը։

Հայաստանի մշակութային դիվանագիտության ամրապնդումը, հայկական գորգերի միջազգային ներկայացման հետևողական ռազմավարությունը և փաստական բազայի ամրապնդումը կարևոր քայլեր են ադրբեջանական մշակութային յուրացմանը հակազդելու համար։ Միայն հետևողական, փաստահեն և միջազգային մակարդակի մշակութային ներկայացման քաղաքականությունը կարող է ապահովել հայկական ժառանգության արժանի տեղը համաշխարհային մշակութային քարտեզի վրա։

«Նիդերլանդական օրագիր»

COP17 Երևանում․ Նիդերլանդները՝ բնության պահպանության համատեղ պատասխանատվության մասին

 

Նիդերլանդների պատվիրակությունը՝ Սաննե Կրաուդի գլխավորությամբ, ակտիվորեն մասնակցում է Երևանում անցկացվող կենսաբազմազանության համաշխարհային համաժողովին։ Երկրի դեսպանությունը ներկայացնում է բնապահպանական նախաձեռնություններ և կարևորում մինչև 2030 թվականը ստանձնած նպատակների իրականացումը։

20.10.2026 / Նիդ.օրագիր / Միջազգային

Երևանը հյուրընկալում է ՄԱԿ-ի Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայի կողմերի 17-րդ համաժողովը՝ COP17-ը, որի ուշադրության կենտրոնում բնության պահպանությունն է և կենսաբազմազանության կորստի դեմ պայքարը։ Միջազգային այս կարևոր իրադարձությանը ակտիվորեն մասնակցում է նաև Նիդերլանդների Թագավորությունը։

Հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ-ում Նիդերլանդների Թագավորության դեսպան Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերը մասնակցել է համաժողովին ընդառաջ կայացած Առաջնորդների գագաթնաժողովի բացման արարողությանը՝ Նիդերլանդների պատվիրակության ղեկավար Սաննե Կրաուդի հետ, որը Նիդերլանդների գյուղատնտեսության, ձկնորսության, սննդի անվտանգության և բնության նախարարության միջազգային կենսաբազմազանության քաղաքականության թիմի ղեկավարն է։

Նիդերլանդների պատվիրակության ղեկավար Սաննե Կրաուդ

Դեսպանը բարձր է գնահատել միջոցառման մեկնարկը՝ ընդգծելով դրա նշանակությունը Հայաստանի և բնության պահպանության միջազգային ջանքերի համար։

«Տպավորիչ մեկնարկ էր։ Հիացած եմ այս միջոցառմամբ։ Համաժողովը նշանակալի է Հայաստանի համար և կարևոր ներդրում է բնության պահպանման գործում։ Նիդերլանդները շարունակելու է սատարել Հայաստանին այս ճանապարհին»,- նշել է Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերը։

Բուենոս Այրեսից՝ Երևան

Հոկտեմբերի 18-ին դեսպանն անդրադարձել է COP17-ի նշանակությանը՝ այն կապելով նաև իր դիվանագիտական անցյալի հետ։ Կարիերայի վաղ տարիներին նա մասնակցել էր Բուենոս Այրեսում կայացած կլիմայական համաժողովին, իսկ այժմ ականատես է Հայաստանի՝ միջազգային բնապահպանական խոշոր միջոցառում հյուրընկալելու կարողությանը։

Նիդերլանդների Թագավորության դեսպան Մարիկե Մոնրոյ-Վինթեր

Դեսպանի խոսքով՝ Հայաստանը կարող է հպարտանալ նման լայնամասշտաբ համաժողով կազմակերպելով և աշխարհին ներկայացնելով իր բնությունն ու կենսաբազմազանությունը։

Հոկտեմբերի 19-ին մեկնարկած COP17-ի առիթով Մոնրոյ-Վինթերը տեսաուղերձով խոսել է կենսաբազմազանության պահպանության համաշխարհային նշանակության մասին։

Նա ընդգծել է, որ կենսաբազմազանությունը պարզապես բնության պահպանություն չէ․ այն կյանքի հիմքն է։ Աղտոտվածությունն ու բնական ռեսուրսների գերշահագործումը նպաստում են կենսաբազմազանության նվազմանը։ 2022 թվականին երկրները համաձայնության են եկել մինչև 2030 թվականը դրա վիճակը բարելավելու նպատակների շուրջ։

Դեսպանի գնահատմամբ՝ COP17-ը կարևոր հանգրվան է այդ նպատակների իրականացման առաջընթացը գնահատելու համար։ Չնայած արդեն ձեռնարկված քայլերին՝ աշխարհը դեռ բավարար չափով չի առաջադիմել, և անհրաժեշտ են ավելի մեծ ջանքեր՝ սահմանված նպատակներին հասնելու համար։

Նիդերլանդների տաղավարը և «EcoPhoto Hunt»-ը

Հոկտեմբերի 19-ին Նիդերլանդների դեսպանության տեղական թիմն այցելել է համաժողովի Կապույտ գոտի, որտեղ ներկայացված է նաև Նիդերլանդների տաղավարը։

Դեսպանության նախաձեռնություններից է «EcoPhoto Hunt» լուսանկարչական մրցույթը։ Դրա միջոցով բնապահպանական թեման ներկայացվում է լուսանկարչության լեզվով՝ հանրության ուշադրությունը հրավիրելով բնության արժեքի և պահպանության անհրաժեշտության վրա։

COP17-ի միջոցառումներն անցկացվում են Կապույտ և Կանաչ գոտիներում։ Դեսպանության տրամադրած տեղեկատվության համաձայն՝ Կանաչ գոտում նախատեսվում է ներկայացնել մրցույթի լավագույն տասը աշխատանքները, որոնցից կընտրվեն երկու հաղթողները։

Այս նախաձեռնությունը համաժողովի բնապահպանական օրակարգը հանրությանն ավելի հասանելի դարձնելու միջոցներից է՝ գիտական և քաղաքական քննարկումներին զուգահեռ խրախուսելով նաև անհատական ստեղծագործական մասնակցությունը։

ՄԵՐ ԴԻՏԱՐԿՈՒՄԸ

Երբ դիվանագիտությունը երկխոսություն է նաև մամուլի հետ

Այս նյութի պատրաստման ընթացքում «Նիդերլանդական օրագիրը» դիմել է Նիդերլանդների դեսպանությանը՝ ճշտելու երկրի մասնակցության, պատվիրակության և նախաձեռնությունների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Դեսպանությունը սիրահոժար տրամադրել է իր հրապարակային հաղորդագրություններն ու անհրաժեշտ պարզաբանումները՝ հնարավորություն տալով ընթերցողներին ներկայացնել ավելի ամբողջական պատկեր։

Միաժամանակ հարկ ենք համարում նշել, որ Նիդերլանդներում Հայաստանի դեսպանությանն ուղղված մեր բազմաթիվ հարցումները մինչ օրս պատասխան չեն ստացել։ Այս տարբերությունը կարևոր է ոչ թե երկու դեսպանությունների աշխատանքը համեմատելու ինքնանպատակ ցանկությամբ, այլ հանրային հաղորդակցության սկզբունքի տեսանկյունից։

Դիվանագիտական ներկայացուցչությունների աշխատանքը միայն պաշտոնական միջոցառումներին մասնակցելը չէ․ այն նաև հասարակության և լրատվամիջոցների հետ երկխոսությունն է։ Լրագրողական հարցումներին արձագանքելը նպաստում է տեղեկացվածությանը, թափանցիկությանը և Հայաստանի ու Նիդերլանդների միջև հարաբերությունների ավելի լիարժեք լուսաբանմանը։

Երևանում անցկացվող COP17-ը բնության պահպանության շուրջ միջազգային համագործակցության կարևոր փորձություն է։ Նիդերլանդների մասնակցությունը ցույց է տալիս, որ այդ օրակարգը ներառում է ոչ միայն միջպետական քննարկումներ, այլև հանրային նախաձեռնություններ։ Իսկ մինչև 2030 թվականը ստանձնած նպատակների իրական արժեքը որոշվելու է նրանով, թե որքանով դրանք կվերածվեն շոշափելի գործողությունների։

«Նիդերլանդական օրագիր»

Նյութը պատրաստվել է Նիդերլանդների Թագավորության դեսպանության տրամադրած տեղեկատվության հիման վրա։

COP17 in Yerevan: The Netherlands Highlights Shared Responsibility for Protecting Nature

20 October 2026 | The Netherlands Diary | International

Yerevan is hosting the 17th Conference of the Parties to the UN Convention on Biological Diversity (COP17), bringing together representatives from around the world to discuss the protection and restoration of biodiversity. The Netherlands is actively participating in the conference, highlighting the importance of international cooperation and shared responsibility for protecting nature.

From Buenos Aires to Yerevan

On 17 October, Marieke Monroy-Winter, Ambassador of the Kingdom of the Netherlands to Armenia, attended the opening ceremony of the Leaders’ Summit ahead of COP17, together with Sanne Kruid, Head of the Netherlands Delegation.

Reflecting on the conference, Ambassador Monroy-Winter said:

“For me, COP17 Armenia is a return to the early years of my diplomatic career, when I attended a COP in Buenos Aires, so I know what to expect. I think Armenia can be proud of hosting such a large-scale conference and showcasing its wonderful nature and biodiversity to the world.”

The Ambassador also highlighted the significance of the Leaders’ Summit and the role of international cooperation in protecting nature.

“It was an impressive start. I am delighted with this event. The conference is significant for Armenia and an important contribution to nature conservation. The Netherlands will continue to support Armenia on this journey.”

Biodiversity: The Foundation of Life

In a video message published on 19 October, Ambassador Monroy-Winter emphasised that biodiversity is about much more than nature conservation: it is the foundation of life itself.

She noted that biodiversity is declining as a result of pollution and the overexploitation of natural resources. In 2022, countries agreed on global goals to improve biodiversity by 2030. COP17 provides an opportunity to assess progress towards those commitments.

The Ambassador stressed that the world has not yet made sufficient progress and that much more needs to be done to protect biodiversity.

The Dutch Pavilion and Local Initiatives

On 19 October, members of the Dutch Embassy’s local team visited the Blue Zone and the Dutch Pavilion at COP17.

The Embassy is also supporting initiatives that encourage public engagement with nature, including the EcoPhoto Hunt photography competition. According to information provided by the Embassy, the ten best photographs will be displayed in the Green Zone, where two winners will be selected.

The initiative offers an opportunity to draw attention to the natural world through photography and to encourage greater awareness of biodiversity.

COP17: From Commitments to Action

COP17 in Yerevan is an important opportunity to assess how far countries have progressed towards their biodiversity commitments and what further action is needed to meet the 2030 goals.

The Netherlands’ participation and its continued support for environmental cooperation underline a central message of the conference: protecting biodiversity requires not only commitments, but also practical action and sustained cooperation among countries, institutions and communities.

Source: Information provided by the Embassy of the Kingdom of the Netherlands.

OUR OBSERVATION

When Diplomacy Also Means Dialogue with the Media

In preparing this article, The Netherlands Diary contacted the Embassy of the Kingdom of the Netherlands, which responded positively and provided information about its participation in COP17.

By contrast, inquiries previously sent by the publication to the Embassy of the Republic of Armenia in the Netherlands have so far remained unanswered.

Communication between diplomatic missions and the media is an important part of public diplomacy. Timely responses to journalists’ inquiries help ensure that communities receive accurate information about diplomatic activities, international cooperation and matters of public interest.

This experience also highlights the value of openness and dialogue in diplomatic communication.

Niderlandakan oragir

Ի՞նչ է տեղի ունեցել Ֆրանսիայում

 

18.10.2026/Նիդ.օրագիր

Այո՛, այսօրվա՝ 2026 թվականի հոկտեմբերի 18-ի, կիրակի օրվա Ֆրանսիայից եկող լուրերն իսկապես մտահոգիչ են։ Հրապարակված տեղեկությունների համաձայն՝ շաբաթ օրը՝ հոկտեմբերի 17-ին, Ֆրանսիայի բազմաթիվ քաղաքներում սոցիալական բողոքի ցույցերը վերածվել են զանգվածային անկարգությունների, կողոպուտների և ոստիկանության հետ բախումների։ Կիրակի օրը լարվածությունը դեռ չէր թուլացել։ 

 Զանգվածային ցույցեր՝ թանկացումների դեմ

Շաբաթ օրը Ֆրանսիայի փողոցներ են դուրս եկել հարյուր հազարավոր մարդիկ։ Իշխանությունների գնահատմամբ՝ ցուցարարների թիվը կազմել է շուրջ 550 հազար, իսկ կազմակերպիչների տվյալներով՝ հասել 800 հազարի։ Բողոքի պատճառներն էին կյանքի թանկացումը, սոցիալական անհավասարությունը, կրթական համակարգի խնդիրներն ու հանրային ծառայությունների վատթարացումը։

 Բախումներ, հրդեհներ և թալան

Փարիզում բախումներ են տեղի ունեցել ցուցարարների և ոստիկանության միջև։ Կիրակի օրը Հանրապետության հրապարակում ոստիկանությունը կիրառել է արցունքաբեր գազ։

 Լիմոժում հրդեհվել է քաղաքի պատմական քաղաքապետարանը։ Շենքը ծանր վնասվել է, իսկ աշտարակի հատվածը փլուզվել է։

 Բորդոյում, Լիոնում, Մարսելում և այլ քաղաքներում վնասվել ու թալանվել են խանութներ, հարձակման են ենթարկվել հանրային շենքեր, այրվել են մեքենաներ։

 Որոշ վայրերում անկարգությունների մասնակիցները հարձակվել են նաև ոստիկանության աշխատակիցների վրա։

 Ձերբակալվածների և վիրավորների մեծ թիվ

Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարար Լորան Նյունյեսի՝ կիրակի հրապարակված տվյալների համաձայն՝ անկարգությունների կապակցությամբ ձերբակալվել է շուրջ 1,800 մարդ։ Փարիզի շրջանում ձերբակալվածների թիվը հասել է 855-ի։ Հաղորդվում է նաև հարյուրավոր ոստիկանների վիրավորվելու մասին։ Բողոքի ցույցերի ընթացքում Փարիզում մեկ ցուցարար մահացել է սրտի կանգից։

Ի՞նչ է սպասվում առաջիկայում

Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը կիրակի երեկոյան՝ տեղական ժամանակով ժամը 20։00-ին, նախատեսել էր դիմել ժողովրդին։ Կառավարության առջև այժմ երկու հրատապ խնդիր է՝ վերականգնել հասարակական կարգը և արձագանքել թանկացումների ու սոցիալական դժգոհության պատճառներին։

Կարևոր է հասկանալ, որ սա միայն առանձին քաղաքներում տեղի ունեցած անկարգությունների շարք չէ։ Խաղաղ բողոքի ցույցերին մասնակցել են հարյուր հազարավոր քաղաքացիներ, իսկ դրանց մի մասը վերածվել է բռնության և ավերածությունների։ Իրավիճակը խորացնում է նաև Ֆրանսիայում առկա քաղաքական լարվածությունը՝ 2027 թվականի նախագահական ընտրություններից առաջ։

Այս տեղեկությունները հիմնված են կիրակի օրվա հրապարակումների վրա։ Դրանք դեռ զարգացող իրադարձություններ են, և զոհերի, վիրավորների ու վնասների վերջնական տվյալները կարող են փոխվել։

Աղբյուրներ՝ Reuters, Associated Press, AFP։

NEW RESEARCH UNVEILS THE LINGUO-PSYCHOLOGICAL POWER OF DREAMS FROM ANCIENT BATTLEFIELDS TO MODERN PSYCHOANALYSIS

 

Naira Gasparyan, PhD, Associate Prof., YSU
For The Netherlands’ Diary (NidOragir) from Yerevan

Dr. Naira S. Mkrtchyan’s research bridges traditional dream-interpretation folklore ("dream manuals"), psychoanalysis, and modern psycholinguistics—viewing dreams as a structured, highly functional linguistic system.

The 3 Dimensions of the Subconscious

• Linguistic ("Dream Grammar"): Translates abstract impulses into a decodable narrative through metaphors and allegories (e.g., representing work-related stress as driving a car with broken brakes).

• Psychological (Latent Truths): Neutralizes defense mechanisms during sleep, exposing the individual's core emotional state and expectations.

• Pragmatic (Inner "Speech Acts"): Functions as warning signals, psychological interventions, or mental testing grounds for future scenarios.

Historical and Military Significance Under acute combat stress, subconscious intuition has repeatedly been converted into history-shaping strategies:

• Antiquity & Middle Ages: Alexander the Great (siege of Tyre), Emperor Constantine (Chi-Rho symbol), Xerxes I, and Joan of Arc (lifting the siege of Orléans).

• Empires to World Wars: Babur (capture of Samarkand), Abraham Lincoln (warning visions), Adolf Hitler (leaving a shelter moments before an artillery strike in WWI), and George S. Patton (intuitive regrouping of troops during the Battle of the Bulge).

Practical Value

1. In Clinical Practice: Bypasses conscious resistance to work directly with core psychological conflicts.

2. In Personal Self-Regulation: Alleviates daytime anxiety, clarifies personal boundaries, and restores emotional balance.

3. In the Family Environment: Enhances emotional literacy, helping parents accurately decode children's nightmares.

ՆՈՐ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ԲԱՑԱՀԱՅՏՈՒՄ Է ԵՐԱԶՆԵՐԻ ԼԵԶՎԱ-ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ՈՒԺԸ՝ ԱՆՏԻԿ ՌԱԶՄԱԴԱՇՏԵՐԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՀՈԳԵՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ

Նաիրա Հ․Գասպարյան, բ․գ․թ․, դոցենտ, ԵՊՀ 
Նիդերլանդական Օրագրի/NidOragir/ համար Երևանից

Դոկտոր Նաիրա Ս. Մկրտչյանի հետազոտությունը կամուրջ է ձգում ավանդական «երազահանների», հոգեվերլուծության և ժամանակակից հոգելեզվաբանության միջև՝ երազները դիտարկելով որպես կառուցարկված ու բարձր ֆունկցիոնալությամբ լեզվական համակարգ։

Ենթագիտակցության 3 չափումները

• Լեզվաբանական («Երազային քերականություն»). Աբստրակտ ազդակները փոխաբերությունների ու այլաբանությունների միջոցով թարգմանում է վերծանելի պատումի (օր.՝ աշխատանքային սթրեսը ներկայացնելով անարգելակ մեքենա վարելով)։

• Հոգեբանական (Ծածուկ ճշմարտություններ). Քնի ընթացքում չեզոքացնում է պաշտպանական մեխանիզմները՝ մերկացնելով անհատի բուն հուզական վիճակն ու ակնկալիքները։

• Պրագմատիկ (Ներքին «խոսքային ակտեր»). Գործում է որպես նախազգուշացնող ազդանշան, հոգեբանական միջամտություն կամ ապագայի սցենարների փորձադաշտ։

Պատմական և ռազմական նշանակությունը Մարտական սուր սթրեսի պայմաններում ենթագիտակցական ինտուիցիան վերածվել է պատմություն ձևափոխող ռազմավարությունների.

• Անտիկ շրջան և միջնադար. Ալեքսանդր Մակեդոնացի (Տյուրոսի գրավում), Կոստանդիանոս կայսր (Chi-Rho խորհրդանիշ), Քսերքսես I, Ժաննա դ'Արկ (Օրլեանի պաշարման վերացում)։

• Կայսրություններ և համաշխարհային պատերազմներ. Բաբուր (Սամարղանդի գրավում), Աբրահամ Լինքոլն (նախազգուշացնող տեսիլքներ), Ադոլֆ Հիտլեր (Առաջին աշխարհամարտում հրետակոծությունից առաջ ապաստարանը լքելը), Ջորջ Փաթոն (Արդենների ճակատամարտում զորքերի ինտուիտիվ վերախմբավորում)։

Կիրառական արժեքը

1. Կլինիկական պրակտիկայում. Շրջանցում է գիտակցական դիմադրությունը՝ ուղղակիորեն աշխատելով հոգեկան առանցքային կոնֆլիկտների հետ։

2. Անհատական ինքնակարգավորման մեջ. Մեղմում է անհանգստությունը, հստակեցնում անձնական սահմանները և վերականգնում հուզական հավասարակշռությունը։

3. Ընտանեկան միջավայրում. Բարձրացնում է հուզական գրագիտությունը՝ օգնելով ծնողներին ճիշտ վերծանել երեխաների մղձավանջները։ 

Հայ մամուլի օրը․ պատմական էջերից մինչև թվային շտեմարաններ․ «Հայ մամուլն» այժմ հասանելի է նաև Եվրոպայից

 Հոկտեմբերի 16-ը Հայ մամուլի օրն է։ Հայաստանի ազգային գրադարանը շարունակում է հայ պարբերական մամուլի ժառանգության թվայնացման և հանրայնացման աշխատանքը, իսկ «Հայ մամուլ» էլեկտրոնային շտեմարանն այժմ հասանելի է նաև Եվրոպայում գտնվող ընթերցողների համար։

16.10.2026/Նիդ.օրագիր/խմբագրի սյունակ

Հայ մամուլի օրը ևս մեկ առիթ է արժևորելու լրագրության դերը հասարակական կյանքի ձևավորման, ազգային ինքնության պահպանման, պատմական հիշողության փոխանցման և հանրային կարծիքի ձևավորման գործում։ Սա նաև հնարավորություն է անդրադառնալու մամուլի անցած ճանապարհին՝ առաջին հայկական պարբերականից մինչև մեր օրերի էլեկտրոնային լրատվամիջոցները։

«Ազդարարից» մինչև մեր օրերը

Հայ պարբերական մամուլի պատմությունը սկսվում է 1794 թվականի հոկտեմբերի 16-ից, երբ Հնդկաստանի Մադրաս քաղաքում լույս տեսավ առաջին հայերեն պարբերականը՝ «Ազդարարը»։ Այն հիմնադրել և հրատարակել է Հարություն քահանա Շմավոնյանը։

Մինչև 1796 թվականի մարտը հրատարակված հանդեսի 18 համարներում տեղ էին գտել ոչ միայն լուրեր, այլև գրական ստեղծագործություններ, թարգմանություններ և պատմական նյութեր։ «Ազդարարը» դարձավ հայ մամուլի պատմության մեկնակետը՝ հիմք դնելով մի ավանդույթի, որը հետագայում մեծ ազդեցություն ունեցավ հայ հասարակական, քաղաքական, գրական և մշակութային կյանքի վրա։

Հայ մամուլը հետագա դարերում կարևոր դեր է ունեցել ազգային զարթոնքի, կրթության տարածման, հասարակական բանավեճերի և Սփյուռքի տարբեր համայնքների միջև կապերի պահպանման գործում։ Թերթերն ու ամսագրերը հաճախ եղել են ոչ միայն տեղեկատվության, այլև ազգային հիշողության ու ինքնության պահպանման միջոց։

Հայաստանում հոկտեմբերի 16-ը որպես Մամուլի օր նշվում է 2004 թվականից՝ Հայաստանի կառավարության որոշմամբ։ Օրվա ընտրությունը կապված է հենց «Ազդարարի» առաջին համարի լույսընծայման տարեթվի հետ։

 Հայաստանի ազգային գրադարանը՝ հայ մամուլի պահպանության կարևոր կենտրոն

Հայ պարբերական մամուլի ժառանգության պահպանման գործում առանձնահատուկ դեր ունի Հայաստանի ազգային գրադարանը։ Այն աշխարհի ամենախոշոր հայկական տպագիր ժառանգության պահոցներից է, որի հավաքածուն ընդգրկում է տարբեր ժամանակներում և աշխարհի տարբեր երկրներում հրատարակված հայերեն ու հայերենին առնչվող պարբերականներ։

Գրադարանը վերջին տարիներին լայնածավալ աշխատանք է իրականացնում մամուլի թվայնացման և նիշերի օպտիկական ճանաչման՝ OCR տեխնոլոգիայի կիրառման ուղղությամբ։ Այս գործընթացը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն պահպանել հին թերթերի ու ամսագրերի թվային պատճենները, այլև դրանց բովանդակությունը դարձնել ավելի մատչելի որոնման և ուսումնասիրության համար։

Հայաստանի ազգային գրադարանի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ թվայնացվել է մամուլի 8 818 915 էջ, իսկ նիշերի օպտիկական ճանաչման միջոցով մշակվել է 7 734 452 էջ։

Այս թվերի հետևում մեծածավալ աշխատանք է՝ տասնամյակների ու դարերի մամուլի էջերը թվային միջավայր տեղափոխելու, դրանց պահպանությունը բարելավելու և հետազոտողների, լրագրողների, պատմաբանների, ուսանողների ու ընթերցողների համար հասանելի դարձնելու ուղղությամբ։ Հայ մամուլի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար կարևոր աղբյուր է Հայաստանի ազգային գրադարանի «Հայ մամուլ» էլեկտրոնային շտեմարանը։

🔗 Շտեմարանի հասցեն՝ https://tert.nla.am/

Շտեմարանն ընդգրկում է 1794 թվականից մինչև մեր օրերը հրատարակված հայկական պարբերականները՝ աշխարհի տարբեր երկրներում լույս տեսած թերթերն ու ամսագրերը։ Այստեղ ներկայացված են նաև էլեկտրոնային հրատարակություններ և օտարալեզու պարբերականներ, որոնց բնագրային լեզուներից մեկը հայերենն է։ Թվայնացված համարների առկայության դեպքում հնարավոր է դրանք ընթերցել առցանց։

Հատկանշական է, որ այժմ շտեմարանը հասանելի է նաև Եվրոպայում գտնվող օգտատերերի համար։ Անվտանգության նկատառումներով հասանելիությունը նախկինում սահմանափակված էր եվրոպական երկրներից։ Դրա վերականգնումը կարևոր հնարավորություն է ստեղծում Եվրոպայում բնակվող հայերի, հայագիտական ուսումնասիրություններ կատարողների և հայ մամուլի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։

Սա հատկապես կարևոր է Սփյուռքի այն ներկայացուցիչների համար, որոնք ցանկանում են ուսումնասիրել իրենց համայնքների պատմությունը, գտնել ընտանեկան կամ հասարակական կյանքի հետ կապված հին հրապարակումներ, հետևել տարբեր ժամանակաշրջաններում հայ մամուլում արտացոլված իրադարձություններին։

Հին թերթերի թվային էջերը հաճախ բացահայտում են այնպիսի մանրամասներ, որոնք հնարավոր չէ գտնել ժամանակակից հրապարակումներում։ Դրանք վկայություններ են անցյալի հասարակական տրամադրությունների, մշակութային իրադարձությունների, քաղաքական քննարկումների և ազգային կյանքի մասին։

 Մամուլը փոխվում է, նրա առաքելությունը՝ ոչ

Այսօր լրատվական դաշտը զգալիորեն փոխվել է։ Լրատվամիջոցների մեծ մասը գործում է էլեկտրոնային ձևաչափով, իսկ բազմաթիվ պարբերականներ, ինչպես մերը, իրենց բովանդակությունը տարածում են կայքերի, սոցիալական ցանցերի և թվային հարթակների միջոցով։ Տեղեկատվությունը հաճախ ընթերցողին է հասնում հրապարակումից վայրկյաններ անց։

Թվային միջավայրն ընդլայնել է մամուլի լսարանը՝ հնարավորություն տալով աշխարհի տարբեր երկրներում բնակվող մարդկանց հետևել իրենց հայրենիքի իրադարձություններին։ Միաժամանակ այն նոր խնդիրներ է առաջ բերել՝ կապված տեղեկատվության հավաստիության, աղբյուրների ստուգման, արխիվների պահպանման և հրապարակումների երկարաժամկետ հասանելիության հետ։

Թվային լրատվության տարածման պայմաններում էլ ավելի մեծ նշանակություն է ստանում հին մամուլի պահպանումը։ Այսօրվա էլեկտրոնային հրապարակումները վաղվա պատմական աղբյուրներն են լինելու։ Հետևաբար, մամուլի ժառանգության թվայնացումը միայն անցյալը պահպանելու միջոց չէ․ այն նաև ապագա սերունդների համար տեղեկատվական հիշողություն ստեղծելու աշխատանք է։

Հայաստանի ազգային գրադարանի «Հայ մամուլ» շտեմարանը այդ առումով կարևոր կամուրջ է անցյալի և ներկայի միջև։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հայ մամուլի պատմական զարգացումը, համադրել տարբեր ժամանակաշրջանների հրապարակումները և ավելի խորությամբ հասկանալ մեր հասարակության անցած ճանապարհը։

 Շնորհավոր Մամուլի օրը

«Նիդերլանդական օրագիրը» շնորհավորում է Մամուլի օրվա առթիվ բոլոր լրագրողներին, խմբագիրներին, լուսանկարիչներին, հրատարակիչներին, արխիվագետներին և մամուլի պահպանության ու տարածման գործին մասնակցող մասնագետներին։

Մաղթում ենք, որ մամուլը շարունակի ծառայել ճշմարտության որոնմանը, հանրային շահին, ազատ մտքին և պատմական հիշողության պահպանմանը։

Մամուլի պատմությունը միայն անցյալի պատմությունը չէ։ Այն նաև մեր այսօրվա վկայությունն է և վաղվա պատմական հիշողությունը։

Նելսոն Զուլոյանը՝ ICC Armenia-ի Գործադիր խորհրդի նախագահ․ Վանաձորից ու եվրոպական կրթությունից մինչև միջազգային գործարար համագործակցություն

Նելսոն Զուլոյանն ընտրվել է Միջազգային առևտրի պալատի Հայաստանի ազգային կոմիտեի՝ ICC Armenia-ի Գործադիր խորհրդի նախագահ։ Նրա մասնագիտական ուղին անցել է եվրոպական կրթական միջավայրով, բիզնեսով, վերլուծական գործունեությամբ, պետական կառավարմամբ և առողջապահության ոլորտի ղեկավար աշխատանքով։ Նրա կենսագրությունն ունի նաև ընտանեկան մի ուշագրավ էջ․ նա «Ինտերկապ» բարեգործական հասարակական կազմակերպության նախագահ Նորայր Զուլոյանի որդին է՝ մի մարդու, որի նախաձեռնություններն իրենց հետքն են թողել եվրոպահայ համայնքների մշակութային կյանքում, այդ թվում՝ Նիդերլանդներում։

Վանաձորից՝ Վենետիկ և Փարիզ

Նելսոն Զուլոյանը ծնվել է 1978 թվականին՝ Վանաձորում։ Նրա կրթական ուղին վաղ տարիքից կապվել է եվրոպական միջավայրի հետ։

1991 թվականին ուսումը շարունակել է Վենետիկի Մուրադ-Ռաֆայելյան վարժարանում, որն ավարտել է 1996 թվականին՝ գերազանցությամբ։ Այնուհետև ընդունվել է Փարիզի Սորբոնի համալսարան՝ սկզբում ուսումնասիրելով իրավագիտություն, ապա՝ քաղաքագիտություն։

Ինտերկապի աջակցությամբ Հայաստանից անվճար կրթություն ստացած ուսանողները՝ Վենետիկի Մուրադ-Ռաֆայելյան վարժարանում։ Նրանց թվում է Նելսոն Զուլոյանը։ Կենտրոնում՝ «Ինտերկապ» բարեգործական հասարակական կազմակերպության նախագահ Նորայր Զուլոյանը։

1996–2007 թվականներն ընդգրկել են նրա կյանքի՝ Ֆրանսիայում ուսման և աշխատանքի կարևոր շրջանը։ Այդ տարիներին նա ծանոթացել է եվրոպական հասարակական ու գործարար միջավայրին, զբաղվել ձեռնարկատիրությամբ և իրավախորհրդատվությամբ։

2012 թվականին NEWS.am-ին տված հարցազրույցում Զուլոյանը պատմել է, որ 2006 թվականի վերջին վերադարձել է Հայաստան՝ մշտական բնակություն հաստատելու նպատակով։ Նա իր որոշումը բացատրել է հայրենիքին օգտակար լինելու և Եվրոպայում ձեռք բերած փորձը Հայաստանում կիրառելու ցանկությամբ։

Այս հանգամանքը կարևոր է նրա հետագա մասնագիտական ուղին հասկանալու համար․ Զուլոյանի գործունեության մեջ եվրոպական կրթական փորձը հետագայում համադրվել է հայաստանյան պետական կառավարման և մասնավոր հատվածի աշխատանքի հետ։

Առաջին գործարար նախաձեռնությունները և վերլուծական գործունեությունը

Նելսոն Զուլոյանի կենսագրության մեջ ձեռնարկատիրությունն ու վերլուծական աշխատանքը կարևոր տեղ են զբաղեցրել դեռևս պետական համակարգում աշխատանքի անցնելուց առաջ։

2001 թվականին նա հիմնադրել և ղեկավարել է «Lori.com» ընկերությունը, որը գործել է կապի և ինֆորմատիկայի ոլորտում։

2003 թվականից ներկայացրել է ամերիկյան «Defster» խումբը Եվրոպայում՝ զբաղվելով ներդրումային գործունեության համակարգմամբ և ծրագրերի մշակմամբ։ 2006 թվականից, ըստ հրապարակված կենսագրական տվյալների, աշխատել է նաև տարբեր հասարակական կենտրոններում՝ որպես իրավախորհրդատու։

2007–2012 թվականներին ղեկավարել է «Euro Future» հետազոտական կենտրոնը։ Կենտրոնի գործունեությունն ընդգրկել է քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և ռազմական ոլորտների վերլուծությունն ու խորհրդատվությունը։

Այս շրջանը նրա կարիերայում ձևավորել է մի ուղղություն, որը հետագայում կարող է օգտակար լինել նաև միջազգային գործարար կառույցում՝ տարբեր ոլորտների շահերի, տնտեսական գործընթացների և կառավարման խնդիրների համադրված դիտարկումը։

Պետական ծառայություն և առողջապահական ծրագրեր

2012 թվականի սեպտեմբերին Նելսոն Զուլոյանը նշանակվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության «Առողջապահական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն։  Նա ղեկավարել է այդ կառույցը՝ մինչև 2017 թվականը։

Գրասենյակի գործունեությունը կապված էր առողջապահական ծրագրերի իրականացման և համակարգման հետ։ Այդ տարիներին Զուլոյանը հրապարակային հարցազրույցներով ներկայացրել է նաև մարզային առողջապահական համակարգի արդիականացման ծրագրերը։

2016 թվականի փետրվարին «Արմենպրեսին» տված հարցազրույցում նա անդրադարձել է մարզային առողջապահական ենթակառուցվածքների զարգացմանը և իրականացվող ծրագրերին։

2017 թվականի մարտին Զուլոյանը նշանակվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավար։ Այդ ժամանակվա նախարար Լևոն Ալթունյանը, նրան ներկայացնելիս, ընդգծել է նրա կազմակերպչական ունակություններն ու կառավարման հմտությունները։

2018 թվականի մայիսին Զուլոյանը հայտարարել է առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնից ազատվելու դիմում ներկայացնելու մասին՝ նշելով, որ ցանկանում է ճանապարհ հարթել նախարարության նոր թիմի համար։

Այսպիսով, նրա պետական ծառայության շրջանն ընդգրկել է ինչպես ծրագրերի իրականացման կառավարման, այնպես էլ նախարարության վարչական աշխատանքների կազմակերպման փորձ։

Առողջապահությունից՝ մասնավոր հատված

Պետական համակարգում աշխատանքից հետո Նելսոն Զուլոյանի մասնագիտական ուղին շարունակվել է մասնավոր հատվածում։

Նրա հրապարակային մասնագիտական կենսագրության մեջ հիշատակվում են EFES Insurance ապահովագրական ընկերությունը և «Վարդանանց» նորարարական բժշկության կենտրոնը։ 

Այստեղ նրա արված աշխատանքը ենթադրում է կազմակերպության առօրյա գործունեության համակարգում, ներքին գործընթացների արդյունավետության բարձրացում, կառավարման մեխանիզմների կատարելագործում և ռազմավարական նպատակների իրականացում։

Առողջապահության ոլորտում նրա փորձը՝ պետական ծրագրերից մինչև մասնավոր բժշկական հաստատությունների կառավարում, առանձնահատուկ նշանակություն ունի։ Այդ ոլորտում արդյունավետ ղեկավարումը պահանջում է միաժամանակ հաշվի առնել կազմակերպական, ֆինանսական, վարչական և հանրային շահերը։

Նրա կենսագրության այս փուլը ցույց է տալիս, որ մասնագիտական գործունեությունը չի սահմանափակվել մեկ ոլորտով․ այն ներառել է ձեռնարկատիրություն, հետազոտական աշխատանք, պետական կառավարում, ապահովագրություն և առողջապահություն։

Ընտանեկան կապը՝ Նորայր Զուլոյան և «Ինտերկապ»

Նելսոն Զուլոյանի կենսագրության մեջ կա նաև ընտանեկան ու հասարակական նշանակության մի կարևոր հանգամանք․ նա «Ինտերկապ» բարեգործական հասարակական կազմակերպության նախագահ Նորայր Զուլոյանի որդին է։

Նորայր Զուլոյանը՝ որդու՝ Նելսոնի և թոռան՝ Նորայրի հետ

 

Նորայր Զուլոյանի անունը հայտնի է Վանաձորում և ողջ Հայաստանում` «Ինտերկապում» ունեցած  բազմավաստակ ծառայության համար: Եվրոպահայ համայնքներում իրականացված բարեգործական, մշակութային ու կրթական ու մարզական նախաձեռնություններից բացի Նորայր Զուլոյանի նախաձեռնությամբ Վանաձորում կանգնեցվեց հայ ժողովրդի երախտավոր զավակներից մեկի` Անդրանիկ Օզանյանի բրոնզաձույլ արձանը: ։ 1990-ականներից սկսած մինչ օրս նրա ղեկավարած կազմակերպությունը մասնակցել է հայկական մշակութային ժառանգության պահպանմանն ու արտերկրում հայկական ներկայության ամրապնդմանն ուղղված ծրագրերի։

«Նիդերլանդական օրագիրը» նախկինում անդրադարձել է Նորայր Զուլոյանի գործունեությանը և Նիդերլանդներում Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված խաչքարի պատմությանը։

1999 թվականի հունիսին Նորայր Զուլոյանը ստանձնել է խաչքարը Հայաստան­ից Նիդերլանդներ տեղափոխելու կազմակերպչական և նյութական պատասխանատվությունը։ Խաչքարը նախատեսված էր Ասսենում տեղադրելու համար։ Հուշարձանը հետագայում դարձել է Նիդերլանդներում Հայոց ցեղասպանության հիշատակի կարևոր խորհրդանիշներից մեկը։

«Նիդերլանդական օրագրի» հրապարակման համաձայն՝ 1990–2001 թվականներին «Ինտերկապի» միջոցներով Վանաձորից Եվրոպայի տարբեր հայկական համայնքներ են տեղափոխվել 11 խաչքար-հուշարձաններ։ Կազմակերպությունն աջակցել է նաև մշակութային, մարզական և բարեգործական նախաձեռնությունների։

Այս գործունեությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են անհատական նախաձեռնությունն ու հասարակական կազմակերպության հետևողական աշխատանքը նպաստել Հայաստանի և եվրոպահայ համայնքների կապերի ամրապնդմանը։

Նորայր Զուլոյանի գործունեության մասին ավելի մանրամասն կարելի է կարդալ «Նիդերլանդական օրագրի» հրապարակումներում՝ «Ասսենի Հայոց ցեղասպանության խաչքարի ոդիսականը» և «ԻՆՏԵՐԿԱՊ․ Վանաձորից՝ դեպի աշխարհ. մշակույթի և հիշողության ճանապարհով» հոդվածներում։

Նոր պատասխանատվություն՝ ICC Armenia-ի ղեկավարի պաշտոնում

2026 թվականի հոկտեմբերին Նելսոն Զուլոյանն ընտրվել է Միջազգային առևտրի պալատի Հայաստանի ազգային կոմիտեի՝ ICC Armenia-ի Գործադիր խորհրդի նախագահ։

Միջազգային առևտրի պալատը՝ International Chamber of Commerce-ը, միջազգային գործարար համագործակցության խոշոր կառույց է, որի գործունեությունն ուղղված է միջազգային առևտրի, ներդրումների, գործարար կապերի և բիզնեսի ընդհանուր կանոնների զարգացմանը։

ICC Armenia-ն այդ միջազգային ցանցի հայաստանյան ազգային կոմիտեն է։ Այն հարթակ է Հայաստանի գործարար համայնքի, միջազգային ընկերությունների և գործընկեր կառույցների միջև համագործակցության համար։

Կազմակերպության գործունեության հեռանկարները կապված են մի շարք կարևոր ուղղությունների հետ՝

• Հայաստանի ընկերությունների միջազգային գործարար կապերի ընդլայնում։

• Ներդրումային և առևտրային համագործակցության նոր հնարավորությունների ստեղծում։

• Միջազգային առևտրի կանոնների և գործարար լավագույն փորձի տարածում։

• Հայաստանի ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացմանն ուղղված նախաձեռնություններ։

• Կայուն զարգացման, նորարարության և միջազգային գործընկերության խթանում։

Նելսոն Զուլոյանի բազմոլորտ կառավարչական փորձը կարող է օգտակար լինել այս խնդիրների իրականացման գործում։ Միաժամանակ նոր պաշտոնի արդյունավետությունը գնահատվելու է ոչ միայն մասնագիտական կենսագրությամբ, այլև այն ծրագրերով ու արդյունքներով, որոնք կարձանագրվեն նրա ղեկավարության ընթացքում։

ICC Armenia-ն իր հայտարարության մեջ շնորհակալություն է հայտնել նաև նախկին նախագահ Քարել Հոֆստրային՝ կազմակերպության զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար։ Հոֆստրան շարունակելու է աշխատանքը Գործադիր խորհրդի կազմում՝ պահպանելով իր փորձն ու մասնագիտական գիտելիքները կազմակերպության տրամադրության տակ։

Նոր պաշտոն՝ նոր հնարավորություններ

Նելսոն Զուլոյանի մասնագիտական ուղին միավորում է եվրոպական կրթությունը, գործարար նախաձեռնությունները, վերլուծական աշխատանքը, պետական ծառայությունը և առողջապահության ոլորտի կառավարումը։ Իսկ նրա ընտանիքի պատմությունը՝ Նորայր Զուլոյանի և «Ինտերկապի» գործունեությամբ, հիշեցնում է հասարակական նախաձեռնությունների ու մշակութային կապերի կարևորության մասին։

ICC Armenia-ի ղեկավարի պաշտոնը նոր հնարավորություն է՝ այդ փորձը ծառայեցնելու Հայաստանի գործարար համայնքի միջազգային կապերի ամրապնդմանը։

«Նիդերլանդական օրագիրը» շնորհավորում է Նելսոն Զուլոյանին նոր պատասխանատու պաշտոնում ընտրվելու առթիվ և մաղթում արդյունավետ աշխատանք, նոր նախաձեռնություններ ու հաջողություններ՝ ի նպաստ Հայաստանի գործարար միջավայրի զարգացման, միջազգային համագործակցության ընդլայնման և հայաստանյան ընկերությունների նոր հնարավորությունների ստեղծման։

Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում համակարգվում է Մխիթարյան միաբանության գրադարանի հնատիպ ժառանգությունը

1512–1800 թվականներին տպագրված գրքերը ուսումնասիրվում, դասակարգվում և ներառվում են էլեկտրոնային քարտարանում։

Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում՝ Մխիթարյան միաբանության մայրավանքի գրադարանում, շարունակվում են հնատիպ գրականության ուսումնասիրման, հավաքածուի համակարգման և էլեկտրոնային քարտարանի ստեղծման աշխատանքները։ Նախաձեռնությունը կարևոր քայլ է հայ գրավոր ժառանգության պահպանման, գիտական ուսումնասիրության և հետագա սերունդներին հասանելի դարձնելու ուղղությամբ։

Ինչպես տեղեկացնում է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանությունը, աշխատանքները մեկնարկել են երկու տարի առաջ՝ Մխիթարյան հայրերի նախաձեռնությամբ, ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գրադարանի տնօրեն Մայա Գրիգորյանի և «Գիտական հետազոտությունների զարգացման կենտրոն» հիմնադրամի համագործակցությամբ։

2026 թվականի հոկտեմբերի 4-ից 22-ը Սուրբ Ղազարի մայրավանքի գրադարանում աշխատում է չորս հոգուց բաղկացած հետազոտական խումբը։ Ծրագրի շրջանակում ուսումնասիրվում և դասակարգվում են 1512–1800 թվականներին տպագրված գրքերը։ Յուրաքանչյուր գրքի համար սահմանվում է համապատասխան դասիչ, կազմվում է հավաքածուի ցանկը, իսկ գրականությունը համակարգված կերպով դասավորվում է գրադարանի դարակներում։

Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչներից է էլեկտրոնային քարտարանի ստեղծումը, որը հնարավորություն կտա ավելի արդյունավետ հաշվառելու և ուսումնասիրելու գրադարանի հնատիպ հավաքածուն՝ նպաստելով գրքերի պահպանությանն ու դրանց վերաբերյալ տեղեկությունների հասանելիությանը։

Սուրբ Ղազարի գրադարանը՝ հայ մշակութային ժառանգության պահոց

Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը դարեր շարունակ նշանակալի դեր է ունեցել հայագիտության, հայ գրքի, լեզվի, պատմության և մշակույթի պահպանման ու զարգացման գործում։ Միաբանության գրադարանում պահվող հնատիպ հրատարակությունները արժեքավոր սկզբնաղբյուրներ են հայ ժողովրդի պատմության ու մշակույթի, ինչպես նաև համաշխարհային գրատպության և մտավոր կյանքի ուսումնասիրության համար։

Նման հավաքածուների գիտական հաշվառումն ու համակարգումը կարևոր նշանակություն ունեն պահպանվող գրական ժառանգության ամբողջական պատկերը ներկայացնելու և դրա հետագա ուսումնասիրությունը դյուրացնելու համար։ Էլեկտրոնային քարտարանն էլ հնարավորություն կընձեռի հետազոտողներին ավելի հեշտությամբ գտնելու անհրաժեշտ հրատարակությունները և օգտվելու գրադարանի հարուստ հավաքածուի մասին տեղեկություններից։

Նախաձեռնության այս փուլն իրականացվում է նաև Եվրոպական միության և Գյոթե ինստիտուտի կողմից իրականացվող «Culture Moves Europe» ծրագրի՝ «Call for Individual Mobility 2026» նախաձեռնության աջակցությամբ։

Սուրբ Ղազարի մայրավանքում իրականացվող աշխատանքը հայ գրավոր ժառանգության պահպանության և գիտական շրջանառության ընդլայնման կարևոր նախաձեռնություն է։ Դրա նշանակությունը դուրս է գալիս գրադարանի ներքին կազմակերպման շրջանակներից՝ առնչվելով հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությանն ու միջազգային գիտական հանրությանը դրա հնարավորությունների առավել լայն ներկայացմանը։

Լուսանկարները՝ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության ֆեյսբուքյան էջից։

Նիդերլանդական օրագիր

։

Հայկական արտադրանքի առաջխաղացում Նիդերլանդներում․ տեղեկատվությունը՝ միջոցառումից հետո

 

Հոկտեմբերի 13-ին Հայաստանի Հանրապետության դեսպանությունը՝ Նիդերլանդների CBI գործակալության և Միջազգային առևտրի կենտրոնի երևանյան գրասենյակի հետ համագործակցությամբ, կազմակերպել է հայկական չրերի և ընկուզեղենի համտեսի միջոցառում։ Դեսպանության հաղորդագրության համաձայն՝ միջոցառումը ծառայել է որպես B2B գործարար հարթակ՝ հայկական արտադրանքի ճանաչելիությունը բարձրացնելու, հայաստանյան արտադրողների և նիդերլանդական բիզնեսի ներկայացուցիչների միջև անմիջական կապեր հաստատելու և առևտրային համագործակցության նոր հնարավորություններ բացահայտելու նպատակով։ Մասնակցել են նիդերլանդական ներմուծող և բաշխիչ ընկերությունների, ինչպես նաև առևտրի խթանման գործակալությունների ներկայացուցիչներ։ Հայկական արտադրանքի առաջխաղացմանն ուղղված նման նախաձեռնությունները կարող են նպաստել Հայաստանի արտահանման հնարավորությունների ընդլայնմանը և նոր գործարար կապերի հաստատմանը։

Տեղեկատվության հասանելիության խնդիրը «Նիդերլանդական օրագիրը» միջոցառման մասին տեղեկացել է ՀՀ դեսպանության պաշտոնական կայքում հրապարակված հաղորդագրությունից՝ միջոցառման ավարտից հետո ,հետևաբար Նիդերլանդների հայ հանրությունը միջոցառման մասին իմանում է նրա ավարտից հետո։ Սա փաստն է։ Իսկ խմբագրության գնահատմամբ՝ նման պայմաններում համայնքային լրատվամիջոցը հնարավորություն չի ունենում նախապես տեղեկացնելու հանրությանը, հետևելու ոչ միայն միջոցառման ընթացքին, նաև այն ժամանակին լուսաբանելու։ Այս հանգամանքը հարց է առաջադրում դեսպանության տեղեկատվական աշխատանքի վերաբերյալ․ արդյո՞ք Նիդերլանդներում հայկական համայնքի լրատվամիջոցները դեսպանության միջոցառումների մասին տեղեկացվում են նախապես, թե՞ հիմնականում տեղեկանում են դրանց մասին արդեն կայացած իրադարձությունների պաշտոնական հաղորդագրություններից։ Հարցը վերաբերում է ոչ միայն տվյալ միջոցառմանը, այլև դեսպանության գործունեության հանրային լուսաբանման և հայ համայնքի տեղեկատվական ներգրավվածության հնարավորություններին, որն ավաղ ներկայումս զրոյական մակարդակում է։

Լուսանկարները վերցված են Embassy of Armenia in The Netherlands/ Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպանություն կայքի էջից։

Ո՞վ է այս կինը․ Նիդերլանդներում 20 տարի առաջ մահացած անհայտ կնոջ ինքնությունը դեռ չի պարզվել

Նիդերլանդների ոստիկանությունը հանրության օգնությունն է հայցում Ասենում հայտնաբերված կնոջ ինքնությունը պարզելու համար։ Հնարավոր է՝ նա Հայաստանից էր։ Ո՞վ էր նա, որտե՞ղ էր նրա ընտանիքը, և ինչպե՞ս էր հայտնվել Նիդերլանդներում։

2006 թվականի հունվարի 1-ին՝ Նոր տարվա առաջին օրը, Նիդերլանդների հյուսիսում գտնվող Ասեն քաղաքի ավտոկայանատեղիներից մեկում հայտնաբերվեց ծանր ֆիզիկական վիճակում գտնվող մի կին։ Նրան շտապ տեղափոխեցին հիվանդանոց, սակայն բժիշկներին չհաջողվեց փրկել նրա կյանքը։ Հունվարի 14-ին կինը մահացավ՝ այդպես էլ չհայտնելով իր անունը կամ ծագման մասին տեղեկություններ։

Անցել է ավելի քան երկու տասնամյակ, բայց նրա ինքնությունը դեռևս անհայտ է։

Մեր կոլեգաները Nieuws Armenië, նաև հոլանդական այլ կայքեր ուշադրության կենտրոնում են պահում  ցավոտ խնդիրը:

https://www.moordplekken.nl/blog/wie-is-de-onbekende-vrouw-assen-parkeerplaats-2006

https://www.coldcasezaken.nl/ongeidentificeerde-doden/jane-doe-assen

Նիդերլանդների ոստիկանության պաշտոնական կայքում հրապարակված գործի տվյալների համաձայն՝ կնոջ հնարավոր ծագումը կարող է կապված լինել Հայաստանի հետ։ Սակայն այս վարկածը հաստատված 

https://www.politie.nl/vermist/ongeidentificeerde-personen/2006/januari/07260288

փաստ չէ։ Ոստիկանությունը դիմում է հանրությանը՝ հույս ունենալով, որ որևէ մեկը կճանաչի կնոջը կամ տեղեկություն կհայտնի նրա անցյալի մասին։

Արտաքին տեսքը և առանձնահատուկ նշանները

Ոստիկանության գնահատմամբ՝ կինը մահվան պահին 31–41 տարեկան էր։ Նրա հասակը մոտ 1,59 մետր էր, կազմվածքը՝ միջին։

Նա ուներ շագանակագույն աչքեր և մոտ 15 սանտիմետր երկարությամբ, ալիքավոր մազեր։ Մազերը ներկված էին մուգ շիկահեր, իսկ արմատներում նկատելի էր բնական մուգ, ճերմակող մազերի աճը։

Նրա արտաքինի առանձնահատուկ գծերից էր ատամնաշարը․ վերին ատամների մեծ մասը պահպանված էր և ուներ պսակներ, մինչդեռ ստորին ատամները բացակայում էին։ Կնոջ ձախ անրակի շրջանում հայտնաբերվել էր նախկինում ստացած և արդեն ապաքինված կոտրվածքի հետք։

Այս մանրամասները կարող են էական նշանակություն ունենալ նրա ինքնությունը պարզելու համար։ Հատկապես կարևոր կարող են լինել ատամնաբուժական տվյալները և նախկին վնասվածքի մասին տեղեկությունները, եթե դրանք պահպանվել են որևէ բժշկական հաստատության կամ ընտանիքի արխիվում։

Ի՞նչ էր հագել կինը

Հայտնաբերման պահին կինը հագել էր մուգ գույնի սինթետիկ տաբատ, բաց կապույտ՝ բրդանման փափուկ գործվածքից պատրաստված սվիտեր և մուգ կարմիր, մինչև ծնկները հասնող վերարկու՝ աչքի ընկնող ոսկեգույն կոճակներով։

Նրա մոտ եղել է նաև պլաստիկե տոպրակ՝ անձնական իրերով։ Դրանց թվում էին սև, առանց կապիչների կոշիկներ, նարնջագույն պայուսակ և տնային հողաթափեր։ Վերջիններս սև էին՝ սպիտակ ձյան փաթիլի պատկերով։

Կարող է պատահել, որ հենց այս իրերից մեկը հիշվի որևէ հարազատի, ծանոթի կամ այն մարդու կողմից, որը տարիներ առաջ տեսել է կնոջը։

Ոտե՞ղ  էր նրա ընտանիքը

Այս պատմության ամենացավալի կողմերից մեկն այն է, որ կինը մահացել է՝ առանց իր անունը հայտնելու, իսկ մինչ օրս հրապարակված պաշտոնական տվյալները չեն պարզաբանում՝ արդյոք որևէ մեկը նրան փնտրում էր, որտեղ էր նա բնակվել նախկինում և ինչ հանգամանքներում էր հայտնվել Ասենում։

Հնարավո՞ր է՝ նա տարիներ առաջ հեռացել էր իր հայրենիքից, բնակվել այլ երկրում կամ կորցրել կապը հարազատների հետ։ Արդյո՞ք նրա անհետացման մասին հաղորդում էր ներկայացվել Հայաստանում կամ մեկ այլ երկրում։

Սրանք կարևոր հարցեր են, սակայն դրանց պատասխանները դեռևս հայտնի չեն։

Հայաստանի հնարավոր հիշատակումը հատկապես կարևոր է դարձնում հայաստանյան ընթերցողների և հայկական համայնքների մասնակցությունը։ Եթե որևէ ընտանիք տարիներ առաջ կորցրել է կապը հարազատի հետ, ապա այս հրապարակումը կարող է օգնել նորից ուշադրություն հրավիրել այդ պատմության վրա։

Միաժամանակ անհրաժեշտ է ընդգծել՝ կնոջ հայկական ծագումը հաստատված չէ, և միայն արտաքին նմանությունը կամ որևէ ենթադրություն բավարար չեն նրան որևէ անձի հետ նույնացնելու համար։

ԴՆԹ-ն՝ ինքնությունը պարզելու հնարավոր միջոց

Նիդերլանդների ոստիկանությունը հաստատում է, որ կնոջ ԴՆԹ-ի պրոֆիլը հասանելի է։ Դա հնարավորություն է տալիս համեմատություն կատարել անհետ կորած անձանց վերաբերյալ առկա տվյալների և հնարավոր հարազատների կենսաբանական նմուշների հետ։

Եթե Հայաստանում կամ այլ երկրում կան մարդիկ, որոնք կասկածում են, որ կինը կարող է իրենց անհետ կորած հարազատը լինել, կարևոր է այդ տեղեկությունը փոխանցել իրավասու մարմիններին։ Հնարավոր նույնականացումը պետք է իրականացվի պաշտոնական ստուգումների և, անհրաժեշտության դեպքում, ԴՆԹ-ի համեմատության միջոցով։

«Նիդերլանդական Օրագիրը» դիմում է ընթերցողներին

Մեր պարբերականը միանում է կնոջ ինքնությունը պարզելու հանրային կոչին։ Եթե ճանաչում եք այս կնոջը, հիշում եք նման արտաքինով որևէ անձի կամ տեղեկություն ունեք նրա հնարավոր բնակության, անհետացման կամ ընտանիքի մասին, խնդրում ենք այդ տեղեկությունը փոխանցել Նիդերլանդների ոստիկանությանը։

Նույնիսկ այնպիսի մանրամասն, որն առաջին հայացքից անկարևոր է թվում, կարող է օգնել հետաքննությանը։

Ոստիկանության գործի համարը՝ 07260288։

Տեղեկություններ հաղորդելու համար՝

Նիդերլանդների ոստիկանության տեղեկատվական գիծ՝ 0800-6070։

Անանուն հաղորդումների համար՝ 0800-7000։

Պաշտոնական գործը և կնոջ լուսանկարներն ու նկարագրությունը՝ Նիդերլանդների ոստիկանության կայքում։

De onbekende vrouw in Assen | politie.nl

Այս պատմության նպատակն է ոչ թե ենթադրություններ տարածել, այլ օգնել պարզել մի կնոջ ինքնությունը, որը մահացել է՝ անանուն մնալով։ Նա ունեցել է անուն, ընտանիք և իր կյանքի պատմությունը։ Գուցե ինչ-որ մեկը դեռ հիշում է նրան։

Երբեմն մեկ լուսանկարը կամ մեկ հաղորդված փաստը կարող է վերջ դնել երկար տարիների անորոշությանը։