Հունիսի 13-ին Վառնայում տեղի ունեցավ ՀՕՄ-ի «Արաքս» մասնաճյուղի հիմնադրման 35-ամյակին նվիրված հանդիսավոր միջոցառումը, որին մասնակցեց «Միասին» համահայկական ՀԿ նախագահ Գևորգ Չիչյանը։
Իր խոսքում Գևորգ Չիչյանը ՀՕՄ-ի մեկդարյա գործունեությունը որակեց որպես ազգային նշանակության սխրանք՝ ընդգծելով, որ կազմակերպությունը հայ ժողովրդի նվիրումի և մարդասիրության վառ օրինակ է։ Որպես գործընկեր կազմակերպության ղեկավար՝ նա բարձր գնահատեց ՀՕՄ Վառնայի «Արաքս» մասնաճյուղի դերը համայնքային կյանքի ակտիվացման, երիտասարդների ազգային ինքնության պահպանման, ինչպես նաև մշակութային, կրթական և բարեգործական ծրագրերի իրականացման գործում։
«ՀՕՄ Վառնայի երկարամյա ատենապետ Շողիկ Սիմոնյանի անմնացորդ ջանքերն ու ազգանպաստ գործունեությունը մեծապես նպաստել են կառույցի զարգացմանն ու կայացմանը»,- ասաց Գևորգ Չիչյանը՝ շնորհակալություն հայտնելով նաև Վառնայի Սուրբ Սարգիս հայկական եկեղեցու Ծխական խորհրդի ատենապետ Մասիս Բաղդադյանին և փոխատենապետ Պերճ Վարժապետյանին վառնահայ համայնքի պահպանման ու ամրապնդման ուղղությամբ իրենց հետևողական աշխատանքի համար։
Միջոցառման ընթացքում հատուկ ուշադրություն դարձվեց «Միասին» (Միասին ՀԿ/Miasin NGO) համահայկական ՀԿ-ի և ՀՕՄ Վառնայի «Արաքս» մասնաճյուղի միջև համագործակցությանը, որը սկիզբ է առել 2023 թվականին։ Երկու կողմերն էլ ընդգծեցին, որ այս գործընկերությունը դարձել է փոխադարձ վստահության, բարեկամության և արդյունավետ համագործակցության հաջողված օրինակ։ Շողիկ Սիմոնյանը ներկայացրեց համագործակցության հուշագրի շրջանակներում իրականացված մշակութային և սոցիալական ծրագրերը՝ վստահություն հայտնելով, որ առաջիկայում ևս կյանքի կկոչվեն նոր համատեղ նախաձեռնություններ։
Միջոցառման ավարտին Գևորգ Չիչյանը «Միասին» ՀԿ-ի անունից պատվոգիր և հուշանվեր հանձնեց Շողիկ Սիմոնյանին՝ ի գնահատանք ՀՕՄ Վառնայի «Արաքս» մասնաճյուղի հայապահպան անուրանալի գործունեության։
Միջոցառման հատուկ հյուրն էր Հայաստանից ժամանած երգիչ Մավր Մկրտչյանը, ում կատարումները ջերմ մթնոլորտ ստեղծեցին և ոգևորեցին վառնահայ համայնքին։
ՀՕՄ-ի Վառնայի «Արաքս» մասնաճյուղի 35-ամյակը ևս մեկ անգամ ապացուցեց, որ սփյուռքի հայկական կառույցների միջև ամուր գործընկերությունն ու համատեղ ջանքերը կարևոր դեր են խաղում հայկական ինքնության պահպանման և համայնքային կյանքի զարգացման գործում։
Հրայր Մանուկյանը Նիդերլանդներում բնակվող քաղաքագետ է, Ուտրեխտի համալսարանի հետազոտող։ Նա պատասխանել է «Նիդերլանդական օրագրի» հարցերին՝ կապված վերջին խորհրդարանական ընտրություններից հետո ծագած իրավիճակի հետ։
1․ (ՀԱՐՑ) Պարոն Մանուկյան, ինչպե՞ս եք գնահատում վերջին խորհրդարանական ընտրությունները: Արդյո՞ք դրանք դեմոկրատական էին՝ ազատ ու արդար։
(ՊԱՏԱՍԽԱՆ)- Այո՛, ընտրությունները եղել են ազատ ու արդար։ Դրանք ազատ էին, քանի որ քաղաքացիության ու ռեզիդենտության ցենզը բավարարողներից բոլորը կարողացել են առաջադրվել որպես թեկնածու։ Դրանք արդար էին, որովհետև հիմնական ընդդիմադիր ուժերը իշխանության համեմատ մրցակցային հավասար պայմաններում էին՝ կարողանում էին իրենց ասելիքը լիարժեք հասցնել հանրությանը՝ մեդիայի, հանրահավաքների ու այլ ձևերով։ Նաև՝ կեղծիքներ չեն եղել, ի տարբերություն մինչ 2018 թ․ եղած ընտրությունների։
Ավելին, հիմնական ընդդիմադիր ուժերը՝ «Ուժեղ Հայաստանը», «Բարգավաճ Հայաստանը» և, ավելի քիչ չափով, նաև՝ «Հայաստան» դաշինքը, շարունակաբար ու մասսայական ընտրակաշառք էին բաժանում, ինչը փաստում են Հակակոռուպցիոն կոմիտեի՝ գրեթե ամենօրյա հաղորդագրությունները։ Ընտրակաշառքը ապահովում էր հիմնական ընդդիմադիր ուժերի համար մրցակցային առավելություն՝ այլ ընդդիմադիր ուժերի նկատմամբ։ Բայց այդ ոչ հիմնական ընդդիմադիր ուժերը, բացառությամբ երևի 1-2-ի, նախընտրական շրջանում առանձնապես դժգոհ չէին ընտրակաշառքների պրակտիկայից։ Փոխանակ պաշտոնական հայտարարություններով ու ցույցերով պահանջեին ԿԸՀ-ից չեղյալ համարել ընտրակաշառք բաժանողների գրանցումը, ոչինչ չարեցին նախընտրական շրջանում ու միայն ընտրություններից հետո սկսեցին դժգոհել ընտրակաշառքներից։ Սա ազնիվ չէ։ Հետին թվով արդարությունից նրանց դժգոհությունները անտեղի են։
Գրեթե բոլոր ընդդիմադիրները դժգոհում են նաև «վարչական ռեսուրսի» ենթադրյալ չարաշահումից, ինչը բացարձակ հիմնազուրկ է։ Ընդամենը մի քանի դեպք է եղել, երբ ինչ-որ տնօրեն աշխատակիցներին ՔՊ հանրահավաքի է տարել, և եթե անգամ սա համարենք վարչական ռեսուրսի չարաշահում, չենք կարող անգամ վստահ լինել, որ հրահանգով հանրահավաքի գնացածները քվեարկել են ՔՊ օգտին։
Կարճ ասած՝ այս ընտրություններով լիարժեք արտահայտվեց մեծամասնության կամքը՝ ունենալու կառավարություն, որը կշարունակի խաղաղության, դեմոկրատիայի ու եվրոպական տիպի պետություն կառուցելու ուղին։
2․(ՀԱՐՑ)- Նիկոլ Փաշինյանը բազմիցս հայտարարել է, որ ընտրակաշառք բաժանող ուժերի ղեկավարները պետք է բանտարկվեն և ունեզրկվեն՝ «Եռագլուխ մաֆիան պիտի կործանվի» արտահայտությամբ։ Արդյո՞ք այս մոտեցումը իրատեսական է և ինչպե՞ս կարող է իրականացվել:
(ՊԱՏԱՍԽԱՆ)- Այո՛, իրատեսական է, թեև հեշտ չէ։ Կան մի քանի ուղիներ։ Առաջին՝ ընտրակաշառքի գործով արդեն բռնվածների ցուցմունքների հիման վրա այդ ուժերի ղեկավարներից ոմանք կկալանավորվեն։ Առաջին դեմքերի դեպքում՝ Քոչարյան, Ծառուկյան և Կարապետյան, կան նաև քրեական այլ հոդվածներ։ Երկրորդ՝ ապօրինի գույքի բռնագանձման օրենքի հիման վրա և այդ մարդկանց սեփականություններում խիստ ստուգումների միջոցով հնարավոր է նրանց ունեզրկել այնքան, որ հաջորդ ընտրություններին պարզապես փող չունենան, որ ընտրակաշառք բաժանեն։ Կարծում եմ՝ այլ տարբերակներ էլ կան։ Կարևոր է, որ մոտեցումը ճիշտ է ընտրված։ Նախկինում՝ նույնիսկ 2021-ից հետո, ՔՊ-ն ավելի մեղմ մոտեցում է ունեցել․ համարել է, որ նախկին քրեաօլիգարխիկ ռեժիմի ներկայացուցիչները, ի վերջո, կընդունեն դեմոկրատական ու իրավական երկրի խաղի կանոնները։ Եվ ոմանք, իսկապես, ընդունեցին այդ կանոնները, բայց խորհրդարանական ընդդիմությունն այդպես էլ չընդունեց։ Հիմա ՔՊ-ն արդեն ակնհայտորեն որոշել է, որ փողով պետությունը զավթելու հետագա փորձերը կանխելու միակ տարբերակը նման փորձ անողներին ունեզրկելն ու բանտարկելն է։
3․(ՀԱՐՑ)- Ընդդիմությունը խոսում է փողոցային գործողությունների և անկարգությունների հնարավորության մասին։ Որքանո՞վ է վտանգավոր այս սցենարը Հայաստանի համար այսօրվա պայմաններում:
(ՊԱՏԱՍԽԱՆ)- Խաղաղ ցույցերն ու երթերը պաշտպանված իրավունք են, եթե գնան դրան՝ ոչ մի խնդիր չեմ տեսնում։ Վստահ եմ, որ նման ցույցեր, եթե անգամ լինեն, չեն կարող համեմատվել մինչհեղափոխական շրջանի հուժկու հանրահավաքների հետ՝ մի պարզ պատճառով՝ ընտրությունները չեն կեղծվել և ցույց են տվել, որ մեծամասնությունը սատարում է գործող իշխանություններին։ Փողոց փակելով բողոքելն էլ, քանի դեռ լիարժեք խաղաղ է, առանձնապես վնաս չի տա Հայաստանին, ինչպես որ չտվեց 2020-2023 թթ․-ին, երբ ընդդիմությունը նման բաներ էր անում։ Իսկ եթե ընդդիմադիր ցուցարարները գնան բռնության կամ անկարգությունների, կբանտարկվեն։ Ինչքան ուզում է Ռուսաստանը խրախուսի փողոցային բռնություններն ու անկարգությունները՝ Հայաստանի դեմ իր վարած հիբրիդային պայքարի շրջանակներում, եթե ընդդիմադիր գործիչները գնան բռնությունների ու անկարգությունների (կազմակերպման), ավելի վատ կլինի իրենց համար, որովհետև իրավապահ մարմինները նրանց բանտարկելու ևս մի լրացուցիչ հիմք ձեռք կբերեն։
4․ (ՀԱՐՑ)Ինչպե՞ս կարող է այս ներքին քաղաքական պայքարը ազդել Հայաստանի միջազգային դիրքերի վրա, հատկապես ԵՄ-ի և Նիդերլանդների հետ հարաբերությունների համատեքստում:
(ՊԱՏԱՍԽԱՆ)- Չեմ կարծում, թե Հայաստանի առաջիկա ներքաղաքական զարգացումները և ընդդիմադիրների սպասվող ձերբակալությունները լուրջ ազդեցություն են թողնելու ԵՄ-ի ու Նիդերլանդների հետ ՀՀ հարաբերությունների վրա։ Արևմտյան կառավարական կազմակերպությունները շատ լավ են տեսնում ու հասկանում, թե ինչ է կատարվում Հայաստանում։ Իհարկե, սահմաններ կան, որ չի կարելի անցնել։ Օրինակ՝ եթե ընդդիմադիրների ձերբակալությունները լինեն ակնհայտ շինծու մեղադրանքներով, արևմտյան կառավարական կազմակերպությունները դրան կարձագանքեն։
Իսկ արևմտյան ոչ կառավարական կազմակերպությունները, ասենք՝ դեմոկրատիայի կամ ազատությունների ինդեքս հրապարակող փորձագիտական շրջանակները, բոլոր դեպքերում խոսելու են Հայաստանի ավտորիտարացման մասին։ Բայց դրանց պետք չէ լուրջ վերաբերվել։ Նախ՝ դրանք չեն ազդում կառավարական մակարդակում որոշում կայացնողների վրա, որովհետև վերջիններս բավականաչափ ինֆորմացված ու խորացած են Հայաստանի հարցում, որ ինքնուրույն դատողություններ անեն։ Բացի այդ՝ ոչ կառավարական կազմակերպությունների գնահատականները հաճախ այնքան էլ արժանահավատ չեն համարվում (ինչպես, օրինակ, V-Dem-ի դեմոկրատական ինդեքսը)։
Եզրափակիչ խոսք «Նիդերլանդական օրագրի» կողմից
Հրայր Մանուկյանի վերլուծությունը ևս մեկ անգամ ընդգծում է, որ Հայաստանը կարևոր պատմական պահի է կանգնած։ Ժողովրդի ընտրությամբ ձևավորված իշխանությունը պետք է ստանա հնարավորություն՝ առանց արհեստական խոչընդոտների աշխատելու կայունության, տնտեսական զարգացման և արտաքին անվտանգության ապահովման ուղղությամբ։
«Նիդերլանդական օրագիրը» կոչ է անում աջակցել երկրի միասնությանը։ Միայն միասնական և կայուն Հայաստանը կարող է հաջողությամբ առաջ շարժվել եվրոպական ինտեգրման և երկարաժամկետ խաղաղության ճանապարհով։
Ընթերցողների մեկնաբանությունների համար հարց.
Դուք ինչպե՞ս եք գնահատում ներկա հետընտրական իրավիճակը: Պե՞տք է ընդդիմությունը շարունակի դատական գործընթացներն ու փողոցային ճնշումները, թե՞ բոլոր դեպքերում պետք է ընդունի ժողովրդի մեծամասնության ընտրությունը և թույլ տա իշխանություններին աշխատել երկրի համար: Ո՞րն է ճիշտը. Ձեր կարծիքը գրեք մեկնաբանություններում։
Նիդերլանդներում պաշտոնապես մեկնարկել է «Հայ մասնագիտական խմբերի համագործակցություն» (Samenwerking Armeense Beroepsgroepen – SAB) հիմնադրամի գործունեությունը։ Նորաստեղծ կառույցի նպատակն է համախմբել տարբեր ոլորտներում աշխատող հայ մասնագետներին, գործարարներին, ուսանողներին և երիտասարդ մասնագետներին՝ ստեղծելով համագործակցության, փորձի փոխանակման և փոխադարձ աջակցության հարթակ։
Հիմնադրամի ղեկավարությունը վստահ է, որ մասնագիտական կապերի ամրապնդումը կարող է զգալիորեն նպաստել Նիդերլանդներում հայկական համայնքի զարգացմանն ու ներուժի արդյունավետ օգտագործմանը։
SAB-ի վարչության կազմում ընդգրկված են նախագահ Էդիկ Հուսեյնովը, քարտուղար Սալփի Բողոսը և գանձապահ Գայանե Աբրահամյանը։
Հիմնադրամի առաջին խոշոր նախաձեռնությունը կայացել է մայիսի 31-ին Դորդրեխտ քաղաքում, որտեղ կազմակերպվել է «Կարիերա և Կապեր» (Carrière & Connecties) խորագրով ցանցային հանդիպումը։ Միջոցառումը մեկ հարկի տակ էր համախմբել տարբեր մասնագիտական ոլորտներ ներկայացնող հայերի, որոնք հնարավորություն ունեցան ոչ միայն ծանոթանալու միմյանց գործունեությանը, այլև քննարկելու համագործակցության նոր հնարավորություններ։
Օրվա առաջին հատվածում հինգ բանախոսներ հանդես են եկել ելույթներով՝ ներկայացնելով իրենց մասնագիտական ուղին, ձեռքբերումներն ու փորձը։ Նրանց ներկայացումները մասնակիցների համար դարձել են ոգեշնչման և օգտակար գիտելիքների աղբյուր։
Միջոցառման երկրորդ հատվածն անցկացվել է ինտերակտիվ քննարկումների ձևաչափով։ Մասնակիցները խմբերով քննարկել են արդիական թեմաներ՝ խելացի ձեռնարկատիրությունից և մարքեթինգից մինչև արհեստական բանականության կիրառություն, անձնական տվյալների պաշտպանություն և պետական կառույցներում աշխատանքի առանձնահատկություններ։
Կազմակերպիչները հատուկ շնորհակալություն են հայտնել միջոցառման գլխավոր հովանավոր Էդմոնդ Սարկիսին, որի աջակցությամբ հնարավոր է դարձել կյանքի կոչել նախաձեռնությունը։ Շնորհակալական խոսքեր են հնչել նաև բանախոսների, կամավորների, կազմակերպչական թիմի անդամների և բոլոր մասնակիցների հասցեին։
Հանդիպումն ավարտվել է հայկական ավանդական խորովածով, որը պատրաստել էին «Meesters van Mangal»-ի ներկայացուցիչները՝ ստեղծելով ջերմ և ընկերական մթնոլորտ։
SAB հիմնադրամում նշում են, որ առաջին միջոցառման հաջող ընթացքը ցույց տվեց նման նախաձեռնությունների անհրաժեշտությունը և պահանջարկը համայնքի ներսում։ Այժմ արդեն ընթանում են նախապատրաստական աշխատանքներ հաջորդ հանդիպումների և ծրագրերի կազմակերպման ուղղությամբ։
Հիմնադրամը բաց է բոլոր այն հայերի համար, ովքեր ցանկանում են ներգրավվել մասնագիտական համագործակցության ցանցում, ընդլայնել իրենց կապերը և նպաստել Նիդերլանդներում ուժեղ ու համախմբված հայկական մասնագիտական համայնքի ձևավորմանը։
Ինչպես միշտ Niderlandakan Oragir / Diary of the Netherlands/Նիդերլանդական օրագիրը պատրաստ է լուսաբանել կազմակերպության միջոցառումները։
SAB brengt Armeense professionals in Nederland samen
In Nederland is officieel de Stichting Samenwerking Armeense Beroepsgroepen (SAB) van start gegaan. De nieuwe stichting heeft als doel Armeense professionals, ondernemers, studenten en startende beroepskrachten uit verschillende sectoren met elkaar te verbinden en een platform te bieden voor samenwerking, kennisdeling en onderlinge ondersteuning.
Volgens het bestuur kan een sterk professioneel netwerk een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de Armeense gemeenschap in Nederland en aan het beter benutten van haar kennis en talenten.
Het bestuur van SAB bestaat uit voorzitter Edik Huseinov, secretaris Salpy Bhogos en penningmeester Gaiane Abrahamian.
De eerste grote activiteit van de stichting vond plaats op 31 mei in Dordrecht. Onder de titel Carrière & Connecties kwamen Armeniërs uit uiteenlopende beroepsgroepen bijeen om elkaar te ontmoeten, ervaringen uit te wisselen en nieuwe samenwerkingsmogelijkheden te verkennen.
Tijdens het eerste deel van de bijeenkomst deelden vijf gastsprekers hun professionele ervaringen, inzichten en persoonlijke succesverhalen. Hun presentaties boden de aanwezigen inspiratie en waardevolle kennis voor hun eigen loopbaan en ondernemerschap.
Het tweede deel van het programma bestond uit interactieve groepssessies rond actuele thema’s, waaronder slim ondernemen, marketing en sociale media, de toepassing van kunstmatige intelligentie (AI), privacy en AVG, en werken binnen de overheid.
De organisatoren spraken hun bijzondere dank uit aan hoofdsponsor Edmond, wiens steun een belangrijke bijdrage leverde aan het succes van de bijeenkomst. Ook de sprekers, vrijwilligers, organisatoren en andere betrokken professionals werden bedankt voor hun inzet.
De dag werd afgesloten met een traditionele Armeense barbecue, verzorgd door Meesters van Mangal, in een warme en informele sfeer die volop ruimte bood voor verdere gesprekken en nieuwe contacten.
Volgens de initiatiefnemers heeft de succesvolle eerste bijeenkomst aangetoond dat er binnen de Armeense gemeenschap behoefte bestaat aan een professioneel netwerk waarin kennis, ervaring en contacten worden gedeeld. Inmiddels wordt gewerkt aan de organisatie van nieuwe activiteiten en ontmoetingen.
Met SAB hopen de initiatiefnemers een duurzaam en betrokken netwerk op te bouwen dat de onderlinge verbondenheid van Armeense professionals in Nederland verder versterkt.
Այսօր նշում ենք հայ մեծանուն նկարիչ, քանդակագործ, նորարար արվեստագետ և ազգային մշակույթի բացառիկ ներկայացուցիչ Երվանդ Քոչարի ծննդյան տարեդարձը։ Երվանդ Քոչարը ծնվել է 1899 թվականի հունիսի 15-ին Թիֆլիսում և վախճանվել 1979 թվականի հունվարի 22-ին Երևանում։ Նրա անունը վաղուց արդեն դարձել է հայկական կերպարվեստի խորհրդանիշներից մեկը, իսկ ստեղծագործական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել սերունդներին՝ միավորելով ազգային ավանդույթն ու ժամանակակից գեղարվեստական մտածողությունը։
Երվանդ Քոչարը հայ կերպարվեստի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է, որի արվեստում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում ազգային պատմությանը, հերոսական անցյալին և ժողովրդի հոգևոր արժեքներին նվիրված ստեղծագործությունները։ Նրա կերտած կերպարները վաղուց անցել են արվեստի սահմանները՝ դառնալով ազգային ինքնության և հիշողության խորհրդանիշներ։
Դրանցից ամենահայտնին, անկասկած, «Սասունցի Դավիթ» արձանն է, որը ոչ միայն Երևանի, այլև ողջ Հայաստանի ամենաճանաչելի խորհրդանիշներից մեկն է։ Տասնամյակներ շարունակ այն դիմավորում է մայրաքաղաք ժամանող հազարավոր մարդկանց՝ մարմնավորելով հայ ժողովրդի ուժը, ազատասիրական ոգին, տոկունությունն ու աննկուն կամքը։
«Սասունցի Դավիթ» արձանը տեղադրվել է 1959 թվականին։ Քանդակի հեղինակը Երվանդ Քոչարն է, իսկ ճարտարապետը՝ Միքայել Մազմանյանը։ Արձանի բնորդն է եղել ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, անվանի պարող Վանուշ Խանամիրյանը։ Հուշարձանը տեղադրված է Երևանի Սասունցի Դավթի հրապարակում և այսօր համարվում է մայրաքաղաքի այցեքարտերից մեկը։
Արձանը պատրաստված է կոփածո պղնձից և բազալտից, սակայն նրա յուրահատկությունը միայն նյութական լուծումների մեջ չէ։ Քոչարը յուրաքանչյուր դետալի մեջ ներդրել է խորը գաղափարական և խորհրդանշական իմաստ։ Արձանի փոքր պատվանդանը խորհրդանշում է Հայաստանը, իսկ ձիու ոտքերի տակ պատկերված թասը՝ ժողովրդի համբերությունը, որը լցվում է և հորդում արդարության ու ազատության պայքարի պահին։
Հետաքրքիր է նաև, որ «Սասունցի Դավիթ» էպոսի հերոսները ժողովրդական պատկերացումներում համարվում են ջրածիններ։ Այդ պատճառով Քոչարը արձանը տեղադրել է ջրավազանի մեջ՝ գեղարվեստական յուրօրինակ լուծմամբ անդրադառնալով էպոսի ծագումնաբանությանը և ջրի խորհրդանշական նշանակությանը։
Քանդակի պատմությունը սկսվել է ավելի վաղ։ «Սասունցի Դավիթի» առաջին գիպսե տարբերակը Երվանդ Քոչարը ստեղծել է դեռևս 1939 թվականին՝ էպոսի հազարամյակի առթիվ։ Հատկանշական է, որ այդ աշխատանքը նա կատարել է ընդամենը 18 օրում՝ ստեղծելով մի կերպար, որը հետագայում պիտի դառնար հայկական քանդակագործության գլուխգործոցներից մեկը։
Երվանդ Քոչարի ստեղծագործական ժառանգությունը, սակայն, չի սահմանափակվում միայն քանդակագործությամբ։ Նրա արվեստը նշանակալի հետք է թողել նաև գրքի ձևավորման և նկարազարդման ոլորտում։ Քոչարի նկարազարդումներով է լույս տեսել Մանուկ Աբեղյանի խմբագրությամբ «Սասունցի Դավիթ» էպոսի առաջին համահավաք հրատարակությունը։ Այդ պատկերազարդումները առանձնանում են իրենց արտահայտչականությամբ, հերոսների հոգեբանական խորությամբ և ազգային էպոսի ինքնատիպ գեղարվեստական մեկնաբանությամբ։
Երվանդ Քոչարի ծննդյան օրվա առթիվ Հայաստանի ազգային գրադարան ում բացվել է «Սասունցի Դավիթ» էպոսի նկարազարդումների և գրականության ցուցադրությունը։ Ցուցահանդեսում ներկայացված են ավելի քան 30 հայ և օտարազգի հեղինակների աշխատանքներ, ինչպես նաև էպոսի տարբեր տարիների արժեքավոր հրատարակություններ։ Մեկ ամիս շարունակ այցելուները հնարավորություն կունենան ծանոթանալու հայ ազգային էպոսի հարուստ գեղարվեստական և գրական ժառանգությանը, ինչպես նաև գնահատելու այն կարևոր ավանդը, որը Երվանդ Քոչարը թողել է հայկական մշակույթի պատմության մեջ։
Երվանդ Քոչարի ծննդյան տարեդարձը ևս մեկ առիթ է արժևորելու արվեստագետին, որի ստեղծագործությունները վաղուց դարձել են ազգային մշակութային ժառանգության անբաժանելի մասը։ Նրա կերտած Դավիթը շարունակում է հսկել մայրաքաղաքը՝ հիշեցնելով, որ հերոսությունն ու ազատության ձգտումը հայ ժողովրդի հավերժական արժեքներից են, իսկ Քոչարի արվեստը շարունակում է խոսել սերունդների հետ՝ պատմելով ինքնության, ստեղծագործական ուժի և ազգային ոգու մասին։
Աշխարհի առաջնության խմբային փուլի խաղում Գերմանիան 7։1 հաշվով հաղթեց Կուրասաոյին։ Մի պահ, սակայն, հաշիվը 1։1 էր, և միլիոնավոր հեռուստադիտողներ առաջին անգամ լսեցին այդ փոքրիկ երկրի անունը։ Կուրասաոն խփեց իր առաջին գոլն աշխարհի առաջնություններում, իսկ մարզիչ՝ հոլանդական ֆուտբոլի լեգենդ Dick Advocaat-ը, հուզմունքից արցունքները հազիվ էր զսպում։ Բայց ի՞նչ երկիր է Կուրասաոն, որի մասին մինչ այսօր շատերը գրեթե ոչինչ չէին լսել։ Կուրասաոն Կարիբյան ծովում գտնվող արևոտ կղզի է՝ Վենեսուելայի ափերից ընդամենը մի քանի տասնյակ կիլոմետր հեռավորության վրա։ Այն ինքնավար երկիր է Նիդերլանդների Թագավորության կազմում։ Բնակչությունը մոտ 185 հազար է՝ այնքան, որքան Երևանի թաղամասերից մեկը։ Երբ նայում ես քարտեզին, դժվար է պատկերացնել, որ այս փոքրիկ կղզին կարող է հայտնվել ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում։ Սակայն հենց դա էլ տեղի ունեցավ 2026 թվականին, երբ Կուրասոն դարձավ աշխարհի առաջնության պատմության ամենափոքր բնակչություն ունեցող մասնակիցներից մեկը։
Գունավոր քաղաք, որը կարծես Ամստերդամ լինի՝ տեղափոխված Կարիբյան ծով
Կուրասաոյի մայրաքաղաքը՝ Willemstad, առաջին հայացքից ավելի շատ հիշեցնում է հոլանդական քաղաք, քան Կարիբյան կղզի։ Վառ գույներով ներկված շենքերը, նեղ փողոցները, կամուրջներն ու հոլանդական ճարտարապետությունը ստեղծում են մի տեսարան, որը դժվար է շփոթել աշխարհի որևէ այլ վայրի հետ։ Քաղաքի պատմական կենտրոնը նույնիսկ ընդգրկված է UNESCO-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։
Չորս լեզվով խոսող ժողովուրդ
Կուրասաոյում մարդիկ հաճախ միաժամանակ խոսում են մի քանի լեզուներով։
Պաշտոնական լեզուներն են հոլանդերենը, անգլերենը և պապյամենտոն՝ յուրօրինակ լեզու, որի մեջ խառնված են պորտուգալերենը, իսպաներենը, հոլանդերենը և աֆրիկյան լեզուների տարրերը։ Տեղացիների համար բնական է մեկ նախադասությունը սկսել մի լեզվով, շարունակել մյուսով և ավարտել երրորդով։
Կուրասոյի ֆուտբոլային հրաշքի գաղտնիքը միայն կղզում չէ։ Տասնյակ հազարավոր կուրասոցիներ ապրում են Նիդերլանդներում։ Շատ ֆուտբոլիստներ ծնվել են Ռոտերդամում, Ամստերդամում կամ Հաագայում, խաղացել են հոլանդական ակադեմիաներում, բայց ընտրել են իրենց նախնիների հայրենիքի հավաքականը։
Հենց այդ ճանապարհով Կուրասաոն կարողացավ ստեղծել մրցունակ հավաքական և նվաճել աշխարհի առաջնության ուղեգիր։
Կղզի, որտեղ տնտեսությունը ապրում է զբոսաշրջությունից
Կուրասաոյի գլխավոր հարստությունը նավթը չէ, ոսկին չէ, այլ արևն ու ծովը։Ամեն տարի հարյուր հազարավոր զբոսաշրջիկներ գալիս են այստեղ՝ վայելելու սպիտակ ավազով լողափերը, սուզվելու կորալային խութերի մոտ և հանգստանալու գրեթե ամբողջ տարին տիրող +30 աստիճան եղանակի պայմաններում։ Զբոսաշրջությունը վերջին տարիներին դարձել է տնտեսական աճի հիմնական շարժիչ ուժը։
Իսկ ինչո՞ւ է ամբողջ աշխարհը հանկարծ խոսում Կուրասոյի մասին
Պատճառն ընդամենը ֆուտբոլը չէ։
Աշխարհի առաջնությունները սիրում են մեծ պատմություններ, բայց երբեմն ավելի շատ սիրում են փոքրերին։ Երբ 185 հազար բնակիչ ունեցող կղզին դուրս է գալիս նույն խաղադաշտ, որտեղ խաղում են Գերմանիան, Բրազիլիան կամ Արգենտինան, մարդիկ սկսում են հետաքրքրվել ոչ միայն հաշվով, այլ նաև այդ երկրի պատմությամբ։
Գերմանիայի դեմ խաղում Կուրասաոն պարտվեց 1։7։ Սակայն այդ մեկ գոլը, այն մի քանի րոպեն, երբ հաշիվը 1։1 էր, և այն հպարտությունը, որով կղզու բնակիչները հետևում էին իրենց առաջին աշխարհի առաջնությանը, հավանաբար ավելի երկար կհիշվեն, քան հենց վերջնական հաշիվը։
Երբեմն ֆուտբոլում հաղթանակը միայն արդյունքը չէ։ Երբեմն հաղթանակն այն է, որ աշխարհի քարտեզի մի փոքրիկ կետ հանկարծ դառնում է տեսանելի բոլորի համար։ Իսկ 2026 թվականի ամռանը այդ կետը կոչվում էր Կուրասաո։
Հուսանք, որ մի գեղեցիկ օր էլ աշխարհը ֆուտբոլի միջոցով կհայտնաբերի մի սքանչելի երկիր որի անունն է ՀԱՅԱՍՏԱՆ։
Hay Azian
Լուսանկարներում` Կուրասաոն, (1) երբ թիմը խփեց առաջին ու միակ գոլը
Վերջին տարիներին Ադրբեջանի քաղաքական և տեղեկատվական դաշտում ավելի հաճախ են հնչում հայտարարություններ, որոնք վերաբերում են ոչ միայն Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հետևանքներին, այլև տարածաշրջանային պատմական ու տարածքային հարցերին։ Այդ համատեքստում առանձնահատուկ ուշադրության է արժանանում «Հարավային Ադրբեջանի» թեման, որը վերաբերում է Իրանի հյուսիս-արևմտյան նահանգներում բնակվող ադրբեջանցի բնակչությանը։
2026 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության շրջանակներում կայացած Թուրքիա–Ավստրալիա հանդիպման ժամանակ մարզադաշտում ցուցադրվել է այսպես կոչված «Հարավային Ադրբեջանի» դրոշը։ Դեպքը լայն տարածում է ստացել սոցիալական ցանցերում և ադրբեջանական մեդիայում ներկայացվել որպես Հարավային Ադրբեջանի ազգային ինքնության միջազգային ճանաչման հերթական դրսևորում։
Թեմայի ակտիվացումը նոր չէ։ Վերջին տասնամյակում Ադրբեջանի որոշ քաղաքական գործիչներ, հասարակական կազմակերպություններ և լրատվամիջոցներ պարբերաբար անդրադառնում են Իրանի ադրբեջանցիների իրավունքների, մշակութային ինքնության և ինքնորոշման հարցերին։ Թեհրանը, իր հերթին, նման նախաձեռնությունները դիտարկում է որպես միջամտություն Իրանի ներքին գործերին և իր տարածքային ամբողջականության նկատմամբ սպառնալիք։
Վերլուծաբանների կարծիքով, «Հարավային Ադրբեջանի» հարցի շրջանառումը միաժամանակ ունի մի քանի նպատակ։ Առաջինը՝ ազգային ինքնության և համաթյուրքական գաղափարների շուրջ հասարակական համախմբման փորձն է։ Երկրորդը՝ տարածաշրջանային քաղաքականության մեջ լրացուցիչ ազդեցության լծակների ձևավորումը։ Երրորդը՝ Իրանի հետ հարաբերություններում բանակցային և քաղաքական ճնշման գործիքների ստեղծումը։
Միևնույն ժամանակ, միջազգային իրավունքի տեսանկյունից պետությունների տարածքային ամբողջականության սկզբունքը շարունակում է մնալ միջազգային հարաբերությունների հիմնարար նորմերից մեկը։ Այդ պատճառով «Հարավային Ադրբեջանի» թեման միջազգային կազմակերպությունների կողմից չի դիտարկվում որպես տարածքային վերաձևման օրակարգ, այլ հիմնականում ներկայացվում է ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների և մշակութային ինքնության պաշտպանության շրջանակներում։
Հայաստանի համար այս զարգացումները կարևոր են տարածաշրջանային անվտանգության տեսանկյունից։ Ադրբեջանում տարածքային կամ պատմական պահանջների շուրջ ձևավորվող քաղաքական հռետորաբանությունը հաճախ ազդում է նաև հարևան երկրների հետ հարաբերությունների վրա։ Ուստի Երևանը և հայ փորձագիտական շրջանակները շարունակում են ուշադրությամբ հետևել ինչպես «Հարավային Ադրբեջանի» թեմայի զարգացմանը, այնպես էլ դրա հնարավոր ազդեցությանը Հարավային Կովկասի ուժային հավասարակշռության վրա։
Ամփոփելով՝ կարելի է նշել, որ «Հարավային Ադրբեջանի» հարցի ակտիվացումը ոչ միայն ինքնության և պատմական հիշողության խնդիր է, այլ նաև տարածաշրջանային քաղաքականության կարևոր բաղադրիչ։ Այն շարունակում է մնալ զգայուն թեմա, որի շուրջ տարբեր դերակատարներ ունեն հակադիր մոտեցումներ և շահեր։
Հունիսի 10-ին լրացավ «Նիդերլանդական օրագիր» լրատվամիջոցի ֆեյսբուքյան հարթակի հիմնադրման 14-ամյակը։ Այդ առիթով լրատվամիջոցին շնորհավորական ուղերձ է հղել նրա հետ համագործակցող փաստաբան Լիանա Բալյանը։
Իր շնորհավորական խոսքում Լիանա Բալյանը նշել է.
«Սրտանց շնորհավորում եմ «Նիդերլանդական օրագրին» ֆեյսբուքյան հարթակի 14-ամյակի առթիվ։
Մաղթում եմ, որ շարունակեք մնալ վստահելի, հեղինակավոր և սիրված տեղեկատվական հարթակ՝ միավորելով հայերին և ներկայացնելով կարևոր ու արժեքավոր տեղեկություններ։
Թող Ձեր գործունեությունը մշտապես ուղեկցվի նոր ձեռքբերումներով, ստեղծագործ գաղափարներով, հավատարիմ ընթերցողներով և հաջողություններով։ Շնորհակալ եմ համագործակցության, ուշադրության և ջերմ վերաբերմունքի համար։ Բարձր եմ գնահատում Ձեր կատարած աշխատանքը և վստահ եմ, որ «Նիդերլանդական օրագիրը» դեռ երկար տարիներ իր կարևոր ներդրումն է ունենալու հայ համայնքային, մշակութային և տեղեկատվական կյանքում։ Թող իրականանան Ձեր բոլոր ծրագրերը, ընդլայնվեն հնարավորությունները, իսկ յուրաքանչյուր նոր տարի բերի նոր հաջողություններ, ձեռքբերումներ և ուրախ առիթներ։
Ծնունդդ շնորհավոր, «Նիդերլանդական օրագիր»»։ «Նիդերլանդական օրագրի» 14-ամյակը կարևոր առիթ է արժևորելու այն հետևողական աշխատանքը, որն իրականացվել է տարիների ընթացքում՝ ի նպաստ հայ համայնքի տեղեկացվածության, համախմբման և ազգային արժեքների պահպանման։
Հունիսի 15, 2026 - «Նիդերլանդական օրագիրը» ստացել է շնորհավորական նամակ Հայաստանի և Սփյուռքի կյանքում ակտիվ գործունեություն ծավալող Միասին ՀԿ/Miasin NGO համահայկական հասարակական կազմակերպությունից։
Նամակում «Միասին» ՀԿ նախագահ Գևորգ Չիչյանը սրտանց շնորհավորում է խմբագրակազմին և հիմնադիր-խմբագիր Աշոտ Կնյազյանին՝ ֆեյսբուքյան հարթակի հիմնադրման 14-ամյակի առթիվ։
«Տարիների ընթացքում «Նիդերլանդական օրագիրը» դարձել է վստահելի տեղեկատվական հարթակ, որը կարևոր ներդրում ունի Հայաստանի և Սփյուռքի միջև կապերի ամրապնդման գործում՝ նպաստելով հայ համայնքների փոխգործակցությանը և հայկական կյանքի կարևոր իրադարձությունների լուսաբանմանը», — նշված է նամակում։
«Միասին»-ի թիմը նաև երախտագիտություն է հայտնում «Նիդերլանդական օրագրի» խմբագրակազմին՝ իրենց կազմակերպության գործունեությանը մշտական ու բարեխղճ ուշադրություն դարձնելու համար։
Լիարժեք շնորհավորական նամակը (լուսապատճենը կից)
ԱՎԵԼԻ` ՔԱՆ ԼՈւՐՋ (սատիրա)
Ռուսական լաբորատորիայի մեծ` շատ մեծ հայտնագործությունը
11.06.2026/Նիդ.օրագիր
2026 թվականի ամռանը Ռուսաստանի սահմանային վերահսկողության գլխավոր լաբորատորիան հերթական արտակարգ նիստն էր հրավիրել։ Նիստը բացեց գլխավոր տեսուչ Պետրովը. — Ընկերներ, վիճակը լուրջ է։ Հայկական արտադրողները մեզ մոտ գերազանց իրացվող ապրանք են արտահանել։ Պետք է պատճառ գտնենք։ Առաջինը զեկուցեց հանքային ջրերի բաժնի պետը. — «Ջերմուկի» մեջ հանքանյութեր ենք հայտնաբերել։ Դահլիճը ցնցվեց։ — Ինչպե՞ս թե հանքանյութեր։ — Այո, պարոն նախագահ։ Հանքային ջրի մեջ հանքանյութեր։ — Անընդունելի է։ Արձանագրել։ Հաջորդը ձկնաբուծության բաժնի ղեկավարն էր. — Ձկների մոտ ձկնային վարքագիծ է նկատվել։ Ձուկը ջրում սահմանվածից արագ է մանևրում։ — Սարսափելի է։ Իսկ համապատասխանում է ստանդարտի՞ն։ — Չէ, մեր նոր ստանդարտով ձուկը պետք է իրեն ավելի քաղաքակիրթ պահի։ Արձանագրեցին նաև դա։ Ծաղիկների բաժնի պետը վեր կացավ. — Հայկական ծաղիկները հիվանդ են։ — Ինչո՞վ։ — Դեռ չգիտենք, նորմայից ավելի են բուրում, մանավանդ վարդերը, եթե առողջ լինեին, հաստատ չթին բուրի ու հիվանդ չէին լինի։ Դահլիճում բոլորը գլխով հաստատեցին։ Այդ պահին ներս վազեց երիտասարդ լաբորանտը. — Շտապ լուր։ Հայաստանում ծիրանը դեռ չի հասել։ — Իսկ ի՞նչ խնդիր կա դրա մեջ։ — Մենք կանխարգելիչ հետազոտություն ենք անցկացրել։ — Եվ՞։ — Նախնական տվյալներով ծիրանի մեջ կորիզ է հայտնաբերվել։ Դահլիճը ոտքի կանգնեց։ — Կորի՞զ։ — Այո՛։ Գրեթե բոլոր նմուշներում։ — Սա արդեն չափազանց է։ Անմիջապես արգելել։ Այդ ընթացքում մեկ այլ մասնագետ զեկուցեց. — Սալորն էլ դեռ չի հասել, բայց մեծ հավանականությամբ սալորանյութ կա։ — Վտանգավոր միտում է։ — Իսկ կեռասի մեջ, ըստ մոդելավորման, կորիզի առկայությունը կարող է հասնել 100 տոկոսի, քաղցրությունն էլ գերազանցում է արևի նորման։
Ներկաները խաչակնքվեցին։
Նիստի վերջում Պետրովը եզրափակեց. — Այսպիսով, հայտնաբերվել են հետևյալ խախտումները. Հանքային ջրի մեջ՝ հանքանյութեր։ Ձկների մոտ՝ ձկնային հատկանիշներ։ Ծաղիկների մոտ՝ ծաղկային վարքագիծ։ Ծիրանի մեջ՝ կանխատեսվող կորիզ։ Սալորի մեջ՝ սալորայնություն։ Կեռասի մեջ՝ կեռասային տարրեր։ — Իսկ գինու՞ն։ — Գինու մեջ խաղողից պատրաստված լինելու կասկած կա։ Դահլիճում տիրեց լռություն։ — Իսկ կոնյակը՞ — Ընկերներ, եթե բանը կոնյակին է հասել սա արդեն ազգային անվտանգության հարց է, հարբեցողությունն է խթանվում...
Նիստն ավարտվեց, իսկ դրսում հայկական ծիրանենիները բանից անտեղյակ կլանում էին արևաշող հայաստանի համն ու բուրմունքը, հանգիստ սպասում էին հասունանալուն՝ չիմանալով, որ իրենց դեմ գործն արդեն բացված է։
11.06.2026
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը շնորհավորել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին՝ խորհրդարանական ընտրություններում «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության հաղթանակի առիթով: Այդ մասին հայտնում է ՀՀ կառավարություն կայքը։
Դոնալդ Թրամփը, մասնավորապես, նշել է. «Շնորհավորում եմ Նիկոլ Փաշինյանին Հայաստանի համապետական ընտրություններում վճռական հաղթանակի առիթով։ Ես շատ հպարտ էի նրան վերընտրվելու գործում աջակցելու համար, և կասկած չունեմ, որ նրա հետ՝ որպես գեղեցիկ Հայաստանի առաջնորդի, այն կհասնի մեծության և հաջողության նոր մակարդակների, որը կգերազանցի բոլորի ամենահավակնոտ սպասումները»:
ՆԻԴԵՐԼԱՆԴՆԵՐԻ ԲՆԱԿԻՉՆԵՐԻՆ
Ուշադրություն ջուրը անհրաժեշտ է եռացնել
Առաջիկա 72 ժամվա ընթացքում ձեր ծորակի ջուրը օգտագործելուց առաջ՝ խմելու, ուտելիք պատրաստելու կամ ատամները լվանալու համար, այն եռացրեք առնվազն 3 րոպե։ Ջուրը 3 րոպե եռացնելու դեպքում հնարավոր բակտերիաները, որոնք կարող էին հայտնվել ջրամատակարարման համակարգում, ոչնչանում են։
Եռացնելու համար օգտագործեք թեյնիկ կամ կաթսա։ Էլեկտրական ջրատաքացուցիչներում և սուրճի սարքերում ջուրը սովորաբար չի եռում անընդմեջ 3 րոպե (դրա համար ստուգեք սարքի օգտագործման հրահանգը)։
Այս խորհուրդը կմնա ուժի մեջ այնքան ժամանակ, մինչև հետազոտությունները ցույց տան, որ Dordrecht, Zwijndrecht և Hendrik-Ido-Ambacht քաղաքների ծորակի ջուրը լիովին անվտանգ և հուսալի է
Նիդերլանդական դպրոցներում ամառային արձակուրդներից առաջ կազմակերպվող էքսկուրսիաները՝ կրթության և ժամանցի համադրություն
ՆԻԴԵՐԼԱՆԴՆԵՐ - Ամառային արձակուրդներին ընդառաջ Նիդերլանդների դպրոցներում ավանդաբար կազմակերպվում են բազմազան էքսկուրսիաներ, ճամբարներ և արտադասարանական միջոցառումներ, որոնք նպատակ ունեն ոչ միայն ապահովել աշակերտների ժամանցը, այլև ամրապնդել դասարանական համերաշխությունն ու նպաստել կրթական փորձի ընդլայնմանը։
Նիդերլանդական կրթական համակարգում ուսումնական տարվա վերջին շաբաթները սովորաբար առանձնանում են ավելի ազատ և ստեղծագործ մթնոլորտով։ Այս շրջանում հիմնական գնահատման գործընթացներն արդեն ավարտված են լինում, և դպրոցները կենտրոնանում են աշակերտների սոցիալական զարգացման, թիմային աշխատանքի և տարվա ձեռքբերումների ամփոփման վրա։
Ամենատարածված միջոցառումներից է այսպես կոչված «schoolreisje»-ն՝ դպրոցական մեկօրյա ճամփորդությունը, որի շրջանակում աշակերտները այցելում են կենդանաբանական այգիներ, թեմատիկ զբոսայգիներ, թանգարաններ կամ բնապահպանական կենտրոններ։ Նման ուղևորությունները հատկապես տարածված են տարրական դպրոցներում և մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում երեխաների շրջանում։
Բացի այդ, երկրում լայն տարածում ունեն հեծանվային արշավները, որոնք արտացոլում են Նիդերլանդների հեծանվային մշակույթը։ Դասարանները հաճախ կազմակերպված ձևով այցելում են պատմական վայրեր, բնական արգելոցներ կամ մշակութային կենտրոններ՝ համատեղելով ֆիզիկական ակտիվությունն ու ուսուցումը։
Ավագ դասարանների աշակերտների համար հաճախ կազմակերպվում են մի քանի օր տևողությամբ դպրոցական ճամբարներ։ Այս ծրագրերը հնարավորություն են տալիս երեխաներին զարգացնել ինքնուրույնությունը, պատասխանատվության զգացումը և համագործակցության հմտությունները։ Ճամբարային ծրագրերում ընդգրկվում են սպորտային, կրթական և ժամանցային տարբեր նախաձեռնություններ։
Միջնակարգ դպրոցներում հաճախ իրականացվում են նաև կրթական և միջազգային ուղևորություններ։ Որոշ դպրոցներ կազմակերպում են արտասահմանյան այցեր, լեզվական փոխանակման ծրագրեր կամ մշակութային ճանաչողական շրջագայություններ, որոնք նպաստում են աշակերտների աշխարհայացքի ընդլայնմանը և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը։
Տարրական դպրոցներում (basisschool) սովորաբար լինում են մեկօրյա «schoolreisje»-ներ և 8-րդ խմբի (groep 😎 ավարտական ճամբարներ կամ հատուկ ուղևորություններ։
Միջնակարգ դպրոցներում (middelbare school) հաճախ կազմակերպվում են ավելի երկար կրթական կամ արտասահմանյան ուղևորություններ, լեզվական փոխանակումներ և ավարտական միջոցառումներ։
Կրթության ոլորտի մասնագետները նշում են, որ նման միջոցառումները կարևոր դեր են խաղում աշակերտների սոցիալական և հուզական զարգացման գործում։ Դրանք հնարավորություն են տալիս երեխաներին դասարանից դուրս ճանաչել միմյանց, ձևավորել նոր ընկերական կապեր և ամրապնդել դպրոցական համայնքի միասնականությունը։
Ուստի Նիդերլանդներում ամառային արձակուրդներին նախորդող էքսկուրսիաներն ու արտադասարանական ծրագրերը վաղուց դարձել են կրթական գործընթացի կարևոր բաղադրիչ՝ հաջողությամբ համադրելով ուսուցումն ու ժամանցը և ստեղծելով դրական հիշողություններ ուսումնական տարվա ավարտին։
Դեսպանության կայքը նշում է, որ ցանկը շարունակաբար թարմացվելու և ընդլայնվելու է նոր գործընկերների ու վաճառքի կետերի ավելացմամբ։ Ի դեպ դեսպանության կայքում նշված են նաև կազմակերպության էջերը
Հունիսի 15, 2026 ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակը հայտնում է, որ այսօր Լյուքսեմբուրգում նախարար Միրզոյանը մասնակցում է ԵՄ անդամ պետությունների արտաքին գործերի նախարարների խորհրդի նիստի ձևաչափով քննարկմանը։
📢 ԿԸՀ-ն հրապարակել է ԱԺ ընտրությունների վերջնական արդյունքները
Խորհրդարան են անցնում 3 քաղաքական ուժեր՝
🔹 «Քաղաքացիական պայմանագիր» — 61 մանդատ
🔹 «Ուժեղ Հայաստան» — 28 մանդատ
🔹 «Հայաստան» դաշինք — 12 մանդատ
🗳️ Այսպիսով, նոր Ազգային ժողովում ներկայացված կլինեն երեք քաղաքական ուժեր։
Ազգային փոքրամասնություններից ՔՊ-ն ունեցավ 3 մանդատ՝ եզդի, ռուս, քուրդ ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների, իսկ «Ուժեղ Հայաստանի» 1 մանդատը ազգային փոքրամասնություններից կտրվի ասորիներին։ ԿԸՀ այս որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Սահմանադրական դատարանում։
Abovian Cultural Centre
We sluiten dit geweldige leerjaar samen feestelijk af! Kom kijken naar de prachtige optredens van de kinderen, geniet van een gezellige barbecue en dans daarna gezellig met ons mee. ✨ We zien je heel graag op 20 juni vanaf 14:00 uur in het clubhuis van de vereniging. Kom je ook gezellig meevieren?🎉
Toegang incl. Armeense barbecue: Vanaf 16 jaar 25 euro, kinderen 6-15 jaar 10 euro
Voor toegang reservering is noodzakelijk via info@abovian.nl
ՃԱՆԱՉԵՔ ԻՆՔՆԵՐԴ ՁԵԶ
14.06.2026/ Gasparyan Naira /Նիդ.օրսգիր
Այսօրվա կտրվածքով` շատ կարևոր, մասնակցեք և հաստատ ավելի հարգալից ու հոգատար կլինեք սեփական անձի նկատմամբ։ Gaiane Abrahamian ը մտածում է բոլորի մասին։ Ուրեմն յուրաքանչյուր ոք պարտավոր է մտածել իր մասին։ Հոգեբանների մոտ կա այն կարծիքը, որ եթե դուք մեկին օգնել էլ եք դուրս գալ կեղտից կամ գիտեք նրա անցյալի մութ կետերի մասին, որովհետև հանդիպել եք այդ պահին և օգնության ձեռք եք մեկնել, նա անպայման վրեժխնդիր կլինի, մարդը պետք է հարգի իրեն և որոշակի քայլեր ձեռնարկի։ Կա նաև այն կարծիքը, որ դիմացինի նկատմամբ անհարգալից են կամ թվացյալ թշնամի, որովհետև տվյալ մարդը վախկոտ է և վախենում է հեռանալու քայլն առաջինը ինքը անի, հարգեք ձեզ և մի կատարեք տվյալ անձից։ Հոգեբան Գայանե Աբրահամյանի սեմինարները հետաքրքիր են զար։մանահրաշ բացահայտումների իմաստով։ Մասնակցեք և սիրեք ձեզ։ Ձեզ կսիրեն միայն երբ բարձր է ինքնահարգանքը և կարողանում եք ասել "ոչ', կարողանում եք ապրել ձեր գեղեցիկ ու զարմանահրաշ անակնկալներով լի կյանքով , լինել այն ինչ կաք, և որ մի կերպ չեք փորձում դուր գալ դիմացինին։ Կարևորը, որ դուր գաք ինքներդ ձեզ, զարմացնենք իմ ու ոգեորեք ինքներդ ձեզ։ Եթե դուք օբյեկտիվորեն ընդունում և գիտակցում եք ձեր ով լինելը, իսկ դիմացինը ձևացնում է, թե չի հասկանում ձեր իրական արժեքը, հումորով մոտեցեք։ Դուք եք ձեր գանձը։ Պահպանեք ձեզ, սիրեք, հիացեք ձեզանով և զարգացեք' առողջ հոգի առողջ մարմնում, ինքնակրթվեք, կարդացեք, ձգտեք արժեքավոր գիտելիք ձեռք բերել
ԴԵԼՖՏԻ ՄԱՍԻՆ
Գեղեցիկ Delft քաղաքը, իր պատմական կենտրոնով, պարզապես անհնար է չսիրել։ Հենց այդ գեղեցկությունն էլ ստիպեց բարձրանալ 1351 թվականին կառուցված 108,75 մետր բարձրության Nieuwe Kerk-ի աշտարակը։
Մոտ 380 աստիճան ունեցող աշտարակի շինարարությունն ավարտվել է 1496 թվականին՝ սկսվելուց գրեթե 100 տարի անց։
Ընդհանրապես, ցանկացած դժվարություն հաղթահարելիս շատ կարևոր է, թե ինչի համար ես դա անում և ով է կողքդ։ Երբ շուրջդ այսպիսի գեղեցիկ քաղաք է, ճանապարհն էլ ավելի հեշտ է թվում։
Եկեղեցու ներսում է գտնվում Willem van Oranjeի գերեզմանը։
Բայց այդ պատմության մասին՝ կներկայացնեմ մեկ ուրիշ անգամ։
ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում հունիսի 9-ին մահացել է հայ դասական գրականության նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Պերճ Պռոշյան թոռնուհին՝ Պերճուհի (Նեա) Էաչիի Պռոշյանը։ Այս մասին տեղեկացնում է Arevelk am-ը
Հաղորդման համաձայն՝ հանգուցյալը ծնվել էր անվանի գեղանկարիչ Էաչի Պռոշյան ընտանիքում և համարվում էր ինչպես Պռոշյանների, այնպես էլ Սայաթ-Նովա տոհմական ճյուղերի ուղղակի ժառանգներից մեկը։
Պատմական աղբյուրների համաձայն՝ Պերճ Պռոշյանի կինը՝ Աննա Դոլգյանը, մայրական կողմից եղել է Սայաթ-Նովայի ծոռնուհին, ինչի շնորհիվ նրանց սերունդները շարունակել են նաև մեծ աշուղի ժառանգական գիծը։
Պերճ Պռոշյանի և Աննա Դոլգյանի ընտանիքում ծնվել էին վեց զավակներ՝ Պերճանույշը, Աշխենը, Շուշանիկը, Պռոշը, Էաչին և Պապաքը, որոնք տարբեր ոլորտներում իրենց ներդրումն են ունեցել հայ կրթական, մշակութային և հասարակական կյանքում։
Ըստ հրապարակված տեղեկության՝ Պերճուհի (Նեա) Պռոշյանի հուղարկավորությունը նախատեսված է անցկացնել հուլիսի 18-ին Սան Ֆրանցիսկոյում։
Էաչի Պերճի Պռոշյանը ծնվել է 1886 թվականին Երևանում։ Շուտով ընտանիքը տեղափոխվել է Թիֆլիս, որտեղ նա սովորել է արական գիմնազիայում։
Գեղարվեստի նկատմամբ ունեցած հետաքրքրությունը նրան տարել է Եվրոպա։ 1900 թվականին ընդունվել է Իտալիայի գեղարվեստի ուսումնարան, ապա ուսումը շարունակել Ֆրանսիայի Մոնպելիե քաղաքի Գեղեցիկ արվեստների ինստիտուտում։ Հետագայում մասնագիտական հմտությունները կատարելագործել է նաև Շվեյցարիայում։
Պերճ Պռոշյանի որդիներից միայն Էաչին է ամուսնացել։ Նա ունեցել է երկու դուստր՝ Էալան և Պերճուհին (Նեա), որոնց միջոցով շարունակվել է Պռոշյանների տոհմի այս ճյուղը։
Հայ լեզվաբանական միտքը նոր արժեքավոր աշխատությամբ է հարստացել։ Լույս է տեսել լեզվաբան, հայերենագետ, մանկավարժ, Բրյուսովի անվան պետական համալսարանի ռեկտոր Դավիթ Գյուրջինյանի «Հայ լեզվանվանագիտություն. ուսումնասիրություններ» գիրքը (Երևան, «Լինգվա», 2025)։
Գիրքը նվիրված է լեզվաբանության կարևորագույն ճյուղերից մեկին՝ լեզվանվանագիտությանը, որը ուսումնասիրում է լեզվանունները (լեզուների անունները` հայերեն, հունարեն, ռուսաց լեզու և այլն), բարբառների, խոսվածքների անվանումները, դրանց կազմության սկզբունքները, պատմական զարգացումը, կանոնարկման խնդիրները և այլն։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են ոչ միայն լեզվաբանության, այլև պատմության, մշակույթի, ազգագրության և ինքնության պահպանության տեսանկյունից։
Դավիթ Գյուրջինյանը հայագիտական և լեզվաբանական շրջանակներում հայտնի է որպես հայոց լեզվի անխոնջ մշակ և հանրահռչակող։ Նա ավելի քան հարյուր գիտական, ուսումնամեթոդական և լեզվագիտական աշխատությունների հեղինակ ու համահեղինակ է։ Նրա գրքերի շարքում առանձնանում են «Բարեկիրթ հայերենի բառարանը», «Հայերենի բացատրական բառարանը», «Հայերենի բառակազմական բառարանը», «Հայերենի դարձվածքների բառարանը», «Հայերենի հոմանիշների բառարանը», ինչպես նաև դպրոցական ու բուհական բազմաթիվ դասագրքեր և ընթերցանության գրքեր։
Գյուրջինյանի մասնագիտական ուղին սերտորեն կապված է հայոց լեզվի ուսուցման, լեզվական քաղաքականության և լեզվամշակութային գործունեության հետ։ Նա ղեկավարել է Հայաստանի Հանրապետության լեզվական կառավարման համակարգի կարևոր օղակներից մեկը՝ Լեզվի պետական կոմիտեն, որտեղ զբաղվել է պետական լեզվական քաղաքականության հարցերով։ Ներկայումս նա ղեկավարում է Վ. Բրյուսովի անվան պետական համալսարանը՝ շարունակելով իր գիտակրթական առաքելությունը։
«Հայ լեզվանվանագիտություն. ուսումնասիրություններ» գիրքը հերթական վկայությունն է հեղինակի բազմամյա գիտական աշխատանքի։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, պատմաբաններին, ուսանողներին, ուսուցիչներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայոց լեզվի պատմությամբ ու զարգացմամբ։
Այս հրատարակությունը նաև հիշեցնում է, որ սեփական անունները պարզապես բառեր չեն. դրանք ժողովրդի պատմության, հիշողության և մշակութային ինքնության կրողներն են։ Այդ իմաստով Դավիթ Գյուրջինյանի նոր գիրքը ոչ միայն գիտական ուսումնասիրություն է, այլև ներդրում հայ ազգային ժառանգության պահպանման գործում։
Սփյուռքի պայմաններում, որտեղ լեզվի և ինքնության պահպանությունը հաճախ դառնում է ազգային գոյության հիմնահարց, նման աշխատությունները ձեռք են բերում առանձնահատուկ արժեք։ Դրանք նպաստում են, որ հայերենը շարունակի մնալ ոչ միայն հաղորդակցության միջոց, այլև ազգային հիշողության և մշակութային շարունակականության հենասյուն։
Մատենեսի (Mathenesse) դղյակը, գտնվում է ներկայիս Schiedam քաղաքում՝ Rotterdam-ի հարևանությամբ, և հայտնի է նաև որպես Huis te Riviere («Տուն գետի մոտ»)։անվամբ
Դղյակը կառուցվել է մոտավորապես 1260-ական թվականներին՝ Հոլանդիայի կոմսերի իշխանության շրջանում։ Այն կանգնած էր ռազմավարական կարևոր վայրում՝ Շիե (Schie) գետի ճանապարհի վրա, որը միջնադարում կարևոր առևտրական և նավարկային ուղի էր։
Մատենեսների տոհմը
1339 թվականին ամրոցը հանձնվեց ասպետ Դիրկ վան Մատենեսին (Dirk van Matenesse), և այդ ժամանակից այն սկսեց կոչվել «Մատենեսի տուն» (Huis Mathenesse)։ Տոհմը դարձավ տարածաշրջանի ազդեցիկ ազնվական ընտանիքներից մեկը։
1351 թվականի պաշարումը
Հոլանդիայում տեղի ունեցող Hook and Cod Wars ժամանակ դղյակը գրավվեց «Կոդ» կուսակցության կողմից։ Պաշարումից հետո Շիդամի բնակիչները քանդեցին ամրոցի մեծ մասը, և մնաց հիմնական աշտարակը (donjon-ը)։
Վերակառուցումը և անկումը
Մատենեսների ընտանիքը հետագայում վերակառուցեց ամրոցը փոքր չափերով։ Սակայն այն կրկին տուժեց 15-րդ դարի հակամարտությունների ընթացքում և վերջնականապես ծանր վնասվեց 1574 թվականին՝ Eighty Years' War ժամանակ։ Այդ ժամանակ քաղաքի բնակիչները քանդեցին պատերի մեծ մասը։
Այսօր
Այսօր պահպանվել են միայն ավերակները և գլխավոր աշտարակի հատվածները։ Դրանք համարվում են Հարավային Հոլանդիայի ամենահին պահպանված միջնադարյան ամրոցային մնացորդներից։
Հետաքրքիր է, որ «Մատենես» անունը պահպանվել է նաև Ռոտտերդամի արևմտյան թաղամասերից մեկի՝ Oud-Mathenesse անվան մեջ, որը կապված է նույն միջնադարյան տիրույթների պատմության հետ։
Տեքստը տեսանյութի հետ պատրաստեց Anahit Aghabekyan-ը
Նաիրա Գասպարյան, բ․գ․թ․, դոցենտ, ԵՊՀ Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանից Հատուկ ՆիդՕրագրի համար
Այս պահին առցանց ընթանում է հակամարտությունների կարգավորման հայտնի փորձագետ Հրայր Պալեանի բանախոսությունը, ով ամենայն մանրակրկտությամբ ներկայացնում է իր «Անավարտ խաղաղություն» (Anatomy of Peacemaking) համապարփակ աշխատությունը։ Գիրքը, որը նախ լույս է տեսել անգլերենով, ապա թարգմանվել հայերեն, հիմնավորապես անդրադառնում է արցախյան հակամարտության կարգավորման այն բաց թողնված հնարավորություններին, որոնց հմուտ կիրառման դեպքում հնարավոր կլիներ հասնել հարցի հանգուցալուծմանը։
Պարոն Պալեանն իր վերլուծության մեջ շեշտում է, որ ղարաբաղյան հիմնախնդրի առանցքում ոչ թե սոսկ տարածքային (հողի) վեճն էր, այլ տեղի բնակչության մարդու իրավունքների կոպտագույն ու պարբերական ոտնահարումը։ Ըստ հեղինակի՝ գործընթացում թույլ տրված մեծագույն սխալներից էին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի փաստացի լուծարումը և այն իրողությունը, որ Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական կարգավիճակի որոշումը չհետաձգվեց մինչև մյուս բոլոր առանցքային հարցերի կարգավորումը։
Բանախոսը հանրությանն է ներկայացնում հակամարտության խաղաղ կարգավորման տապալման և բանակցային գործընթացի խափանման կոնկրետ, հաճախ քողարկված կողմերը։ Զեկուցողն առանձնակի ընդգծեց Մինսկի խմբի գլխավոր ձեռքբերումը՝ 1994-2020 թվականների հարաբերական անդորրը, երբ ակտիվ պատերազմական գործողությունները դադարեցված էին, և արտաքուստ թվում էր, թե պրոֆեսիոնալ բանակցությունները հաջողությամբ են ընթանում։ Սակայն, ինչպես նշեց փորձագետը, այդ հարաբերական խաղաղության տասնամյակներն Ադրբեջանն օգտագործեց սեփական ռազմատնտեսական ներուժի և ներքին հզորության զարգացման համար։
Հրայր Պալեանը մանրամասնեց նաև բանակցային ճարտարապետության փլուզման պատճառները՝ մատնանշելով մի շարք սուբյեկտիվ գործոններ։ Որպես ձախողման 5-րդ հիմնական պատճառ՝ նա առանձնացրեց Ղարաբաղի պաշտոնական Ստեփանակերտի դուրսթողումը բանակցային անմիջական գործընթացից։ Բանախոսը վերահաստատեց այն թեզը, որ գործընթացը ճիշտ հունով տանելու պարագայում հնարավոր էր արձանագրել հայկական կողմի համար ցանկալի արդյունք։
Իրավիճակն էլ ավելի է բարդացել համանախագահող երեք գերտերությունների՝ ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունների վատթարացմամբ, քանի որ այս երկրներն արդեն իսկ ներքաշված էին սեփական գլոբալ աշխարհաքաղաքական (գեոպոլիտիկ) հակամարտությունների մեջ։
Պարոն Պալեանը հատուկ նշեց, որ չի ցանկանում մանրամասն անդրադարձ կատարել Արցախից տեղահանվածների վիճակին նրանց լրացուցիչ ցավ չպատճառելու համար։
Պարոն Պալեանի կողմից խնդրի բազմաշերտ ներկայացումից հետո հանդիպումն անցավ ակտիվ հարցուպատասխանի փուլ, որի ընթացքում ներկաները հնարավորություն ունեցան ստանալու իրենց հուզող հարցերի պատասխանները։
The Unrealized Opportunities for the Resolution of the Artsakh Conflict: From the Perspective of the Book "Unfinished Peace"
Gasparyan Naira , PhD, Associate prof., YSU For the Netherland Diary from Yerevan, Armenia
The talk by Hrair Balian, a renowned expert in conflict resolution, is currently streaming online. He is presenting in meticulous detail his detailed work titled "Unfinished Peace" (Anatomy of Peacemaking). The book, which was first published in English and subsequently translated into Armenian, addresses in depth the missed opportunities in the resolution of the Nagorno-Karabakh conflict – opportunities that, if skillfully utilized, could have led to a definitive settlement of the issue.
In his analysis, Mr. Balian emphasizes that the core of the Nagorno-Karabakh conflict was not merely a territorial dispute over land, but rather the gross and systematic violation of the human rights of the local population. According to the author, among the gravest errors committed during the process were the de facto dissolution of the OSCE Minsk Group and the failure to defer the final status determination of Nagorno-Karabakh until all other key issues were resolved.
The speaker unveils to the public the concrete, often obscured facets of the failure of the peaceful settlement and the disruption of the negotiation process. The presenter highlighted the primary achievement of the Minsk Group: the relative tranquility between 1994 and 2020, when active hostilities were halted, creating an outward appearance of successful, professional negotiations. However, as the expert noted, Azerbaijan utilized these decades of relative peace to develop its own military-economic potential and internal capabilities.
Hrair Balian also elaborated on the causes behind the collapse of the negotiation architecture, pointing out a number of subjective factors as well. As the fifth primary reason for this failure, he highlighted the exclusion of Karabakh’s official Stepanakert from the direct negotiation process. The speaker reaffirmed the thesis that had the process been guided in the right direction, it would have been possible to achieve an outcome desirable for the Armenian side.
The situation was further exacerbated by the deterioration of relations between the three co-chairing global powers—the United States, France, and Russia—as these countries were already embroiled in their own global geopolitical conflicts.
Mr. Balian specifically noted that he did not wish to address the situation of the displaced people from Artsakh in detail, in order to avoid causing them additional pain.
Following Mr. Balian’s multi-layered presentation of the issue, the meeting transitioned into an active Q&A session, providing attendees with the opportunity to receive answers to their pressing questions.
Նիդերլանդների դեսպանը՝ Երևանի փողոցներում հեծանիվով. «Սա առողջ ապրելակերպի ամենապարզ քայլերից է»
Նիդերլանդների դեսպանը՝ Երևանի փողոցներում հեծանիվով. «Սա առողջ ապրելակերպի ամենապարզ քայլերից է»
10.06.2026/Նիդ.օրագիր
Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության դեսպան Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերը հետաքրքիր գրառում է կատարել՝ պատմելով Երևանի փողոցներում հեծանիվ վարելու իր փորձի մասին։
«Երևանի փողոցներով հեծանիվ վարելը հիանալի էր։ Հուսով եմ՝ ավելի շատ մարդիկ կնտրեն հեծանիվը, քանի որ այն առողջ ապրելակերպի ամենապարզ քայլերից մեկն է»,– նշել է դեսպանը։
Դեսպանության էջը հիշեցրել է, որ հոլանդացիների համար հեծանիվը պարզապես փոխադրամիջոց չէ, այլ կյանքի մշակույթի և առօրյայի անբաժանելի մաս։
Հիշեցնենք, որ նախորդ շաբաթ Հայաստանի Հեծանվորդների ֆեդերացիան Հեծանվի համաշխարհային օրվա կապակցությամբ կազմակերպել էր հեծանվաշքերթ։ Մասնակիցները Հանրապետության հրապարակից շարժվել էին Երևանի կենտրոնական փողոցներով՝ խթանելով հեծանվային մշակույթն ու առողջ ապրելակերպը։
🇦🇲🇳🇱 Դեսպանի մասնակցությունն ու հրապարակումը ևս մեկ անգամ ընդգծում են հեծանիվի կարևորությունը՝ որպես առողջ, էկոլոգիական և ժամանակակից քաղաքային կենսակերպի բաղադրիչ։
Nederlandse ambassadeur fietst door de straten van Jerevan: „Een van de eenvoudigste stappen naar een gezonde levensstijl”
De ambassadeur van het Koninkrijk der Nederlanden in Armenië, Marieke Monroy-Winter, heeft een opmerkelijk bericht gedeeld over haar fietstocht door de straten van Jerevan.
„Fietsen door de straten van Jerevan was geweldig. Ik hoop dat meer mensen voor de fiets zullen kiezen, omdat dit een van de eenvoudigste stappen is naar een gezonde levensstijl”, aldus de ambassadeur.
Op de pagina van de ambassade werd eraan herinnerd dat de fiets voor Nederlanders niet zomaar een vervoermiddel is, maar een manier van leven en een integraal onderdeel van de dagelijkse cultuur.
Ter herinnering: vorige week organiseerde de Armeense Wielerfederatie een fietstocht ter gelegenheid van Wereldfietsdag. De tocht startte op het Plein van de Republiek en voerde deelnemers langs de centrale straten van de Armeense hoofdstad.
🇦🇲🇳🇱 De deelname van de ambassadeur en haar boodschap onderstrepen opnieuw het belang van de fiets als symbool van een gezonde, duurzame en moderne stedelijke levensstijl.
