The Netherlands Diary/Նիդ.օրագիր

The Netherlands Diary/Նիդ.օրագիր
The Netherlands Diary

Friday 14 June 2024

Հայաստանի վերջին իրադարձությունների վերաբերյալ իրավապաշտպանների տված գնահատականների մասին


Հարգելի իրավապաշտպաններ, եթե ձեզ թվում է, թե ամեն անգամ Հայաստանում ոստիկանության գործողությունները անհամաչափ բռնություն որակելով դուք սկզբունքային դիրքորոշում եք ցուցաբերում, բռնության դեմ ու հանուն մարդու իրավունքների եք պայքարում, ապա սխալվում եք։ Դուք ավելի շատ ցույց եք տալիս, որ լավ չեք պատկերացնում, թե ինչ է պետությունը, ինչ է ներկայացուցչական դեմոկրատիան ու ինչով է այն տարբերվում ավտորիտարիզմից, ու թե ինչ նշանակություն ունի կոնտեքստը քաղաքական կյանքում։ 

Պետությունը բռնություն կիրառելու մենաշնորհ ունեցող երևույթ է, ինչի մասին գրել են Հոբսից մինչև Վեբեր (Վեբերը նույնիսկ այդ կերպ սահմանել է պետությունը)։ Ուստի բռնություն կիրառելուց այս աշխարհում անհնար է խուսափել, քանի դեռ կա պետություն։ Եթե բոլոր հայաստանցիները դառնան իրավապաշտպան ու պայքարեն ամեն տեսակի բռնության դեմ, Հայաստան պետությունը կվերանա (որից հետո համատարած բռնություն կհաստատվի, ինչպես մոտավոր նկարագրել է Հոբսը, ու ցույց են տալիս այսօրվա Լիբայի նման տարածքները)։ Որ պետությունը հնարավորինս քիչ բռնություն կիրառի, կիրառվող բռնությունն էլ արդարացված լինի՝ մարդկությունը հանգել է ներկայացուցչական դեմոկրատիային, որի թիվ մեկ սկզբունքը ազատ ու արդար ընտրություններն են, նաև՝ խոսքի ու խաղաղ հավաքների ազատության այնպիսի երաշխավորումը, առանց որի ընտրությունները ազատ ու արդար չեն կարող համարվել։ 

Երբ որ դուք, հարգելի իրավապաշտպաններ, համեմատում եք, ասենք, 1996-ի, 2004-ի  2008-ի իրադարձությունները երեկվա իրադարձությունների հետ ու նույն գնահատականներն եք տալիս, դուք ոչ թե հրաժարվում եք երկակի ստանդարտներ կիրառելուց, այլ ցույց եք տալիս, որ ձեր մտածողությամբ այսօրվա ընդդիմադիրներից՝ մինչ 2018-ի իշխանություններից չեք տարբերվում՝ նրանց նման պատշաճ նշանակություն չտալով ընտրությունների կեղծվել-չկեղծվելուն։ Մինչև 2018-ի ընտրությունների կեղծման մասին դիտարկմանը Արծվիկ Մինասյանը վերջերս արձագանքեց՝ ասելով՝ դե կեղծվել կեղծվել են, ես ուրիշ բան եմ ասում։ Այս վերաբերմունքը (թե բա հիմա՝ ինչ մի մեծ նշանակություն ունի՝ ընտրությունները կեղծվում են, թե չեն կեղծվում), ցույց է տալիս, որ մարդկության վերջին երկու հարյուր տարվա (ներառյալ hայաստանցիների) փորձից ու տառապանքից քաղված ամենակարևոր դասերից մեկը ձեր կողքով է անցել, որ չեք պատկերացնում, թե ինչ հսկայական նշանակություն ունի ընտրությունների ազատ ու արդար լինելը հանրային հարաբերությունների գրեթե բոլոր ոլորտներում։ Ձեզ թվում է՝ ընտրությունները 4-5 տարին մեկ անցկացվող ինչ-որ միջոցառում են, որ ազդեցություն են թողնում ընդամենը այդ միջոցառման օրերին ու վերջ։

Հ.Գ.- Հստակեցնեմ, որ չեմ ասում, թե ընդհանրապես բացառված է, որ դեմոկրատական երկրում ոստիկանությունը անհամաչափ ուժ կիրառի։ Շատ հնարավոր է որ նման բան լինի, ու ամեն կոնկրետ դեպքում իրավաբաններն ու դատական համակարգը այդ հարցով պետք է զբաղվեն։ Բայց երբ որ դուք, հարգելի իրավապաշտպաններ, բոլոր դեպքերին, անկախ կոնտեքստից ու իրողությունների մանրամասներից, միանգամից նույն գնահատականն եք տալիս, ապա լղոզում եք այն իրական դեպքերը կամ պահերը, երբ անհամաչափ ու չարդարացված ուժ է կիրառվել, այն դեպքերի հետ, երբ որ ակնհայտորեն ոստիկանության կիրառած ուժը/բռնությունները արդարացված են։ Օրինակ՝ մի քանի տարի առաջ դեսպանատներից մեկի դեմ ցույցի ժամանակ ոստիկանության կիրառած բռնությունները, կամ՝ ակումբներում ոստիկանության կիրառած բռնությունները, համենայնդեպս առաջին հայացքից ու կողքից, արդարացված չեն թվում, բայց ոստիկանության երեկվա գործողությունները արդարացված էին։

Ես, որ իրավաբան կամ իրավապաշտպան չեմ, ու կողքից եմ հետևել երեկվա իրադարձություններին, տեսնում եմ, որ, օրինակ, իրավապաշտպանները շտապում են վկայակոչել Առողջապահության նախարարի ինչ-որ հրաման՝ փորձելով հիմնավորել, որ ոստիկանությունը օրենք է խախտել, օրինակ՝ հատուկ միջոցներ կիրառելուց առաջ չի զգուշացրել։ Բայց հետո տեսնում եմ, որ կադրերում երևում է՝ ոստիկանությունը 15-20 րոպե առաջ զգուշացրել է հատուկ միջոցների կիրառման մասին, բացի դա՝ կարդում եմ, որ ոստիկանության մասին օրենքում ու հավաքների մասին օրենքում նախատեսված է, որ որոշ դեպքերում ոստիկանությունը իրավունք ունի առանց ձգուշացնելու կիրառել հատուկ միջոցներ։ Կարծեմ՝ օրենքը ավելի կարևոր է, քան թե նախարարի հրամանը, ինչի մասին իրավապաշտպանները պետք է որ իմանային։

Այսպիսի հապշտապ գնահատականները, որ իբր թե կողմնակալ չերևաս ու սկզբունքային երևաս, ավելի շատ վնասում են իրավապաշտպաններին ու թուլացնում նրանց, նրանց խոսքի նշանակությունը, ոչ թե հակառակը։

Հրայր ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

Քաղաքագետ, Նիդերլանդներ


Հայկական ժողովրդական պարերի փառատոն Անտվերպենում


Հունիսի 9-ին Բելգիայի Նարեկ մշակութային միությունը կազմակերպել էր «Հայաստանի ջուրն անուշ» հայկական ժողովրդական պարերի փառատոն Անտվերպենում, տարբեր երկրների հայկական պարախմբերի մասնակցությամբ, այդ թվում Աբովյան մշակութային միության պարախումբը Նիդերլանդներից, պարուսույց` Լուսիկ Ներսիսյան, Նարեկ մշակութային միության պարախումբը Բելգիայից, պարուսույց` Անժելա Ավակիմյան,  «Ավետիս» պարախումբը Հունաստանից, պարուսույց` Շուշանիկ Սեմերջյան, «Հեղինե Ծառուկյան» պարախումբը Նիդերլանդներից, պարուսույց` Հեղինե Ծառուկյան, «Ռենեսանս» պարախումբը Ֆրանսիայից, պարուսույց` Սիլվա Մելիքյան, «Անի-ԺԱՖ» պարախումբը Ֆրանսիայից, պարուսույց` Արտո Բեկջեան և «Հայաստան» պարախումբը Իսպանիայից, պարուսույց`Տաթևիկ Սահակյան։

Փառատոնի մասնակիցների փայլուն ելույթները հանդիսատեսն ընդունեց ոգևորությամբ և բուռն ծափահարություններով։ Բոլոր պարերը կրում էին հայկական պարերի հարուստ և բազմազան ավանդույթները։ Պարախմբերը հանդես եկան գեղեցիկ հայկական տարազներով և նրանցից յուրաքանչյուրը բեմը զարդարեց առանձնահատուկ երանգներով հանդիսատեսին պարգևելով հիանալի զգացմունք։

Ընդհանուր մթնոլորտը հաճելի էր և տոնական։ Բոլոր խմբերը պարերը կատարեցին կրքոտությամբ և նվիրվածությամբ գերելով և ոգեշնչելով հանդիսատեսին:

Մեր խորին շնորհակալությունն ենք հայտնում «Նարեկ» մշակութային միության անդամներին և ղեկավարությանը միջոցառումը բարեհաջող և բարձր մակարդակով կազմակերպելու համար: Փառատոնի հաջողությունը վկայում է նրանց անխոնջ աշխատանքի և հայկական մշակույթը խթանելու նվիրվածության մասին:

Հատուկ շնորհակալություն նաև պարուսույցներին, որոնք անթիվ ժամեր են նվիրել իրենց ելույթները պատրաստելու համար: Նրանց փորձառությունը և առաջնորդությունը առանցքային էին բեմում բարձր կատարողական մակարդակին հասնելու գործում:

Փառատոնը կարևոր հնարավորություն տվեց կապի և մշակութային փոխանակման պարախմբերի անդամների միջև: Մասնակիցները հնարավորություն ունեցան հանդիպել, կիսվել փորձով և ստեղծել նոր կապեր: Այս փոխանակումը հարստացրեց մասնակիցների ըմբռնումը հայկական պարի գեղեցկության վերաբերյալ և ամրապնդեց կապերը հայկական համայնքների ներսում:

Նարեկ Մշակութային Միության կողմից կազմակերպված հայկական պարերի փառատոնը մեծ հաջողություն էր: Այն հրաշալի հարթակ էր հայկական ավանդույթները ցուցադրելու և Եվրոպայի հայերի միասնությունը խթանելու համար: Ելույթները բացառիկ էին, մթնոլորտը՝ հիասքանչ, և փորձառությունը՝ հարստացնող բոլորի համար:

Մենք անհամբերությամբ սպասում ենք ապագայում նմանատիպ միջոցառումների, որոնք շարունակելու են տոնել և պահպանել մեր հարուստ մշակութային ժառանգությունը:












Thursday 13 June 2024

Օգտակար ու նոր գիրք մայրերի ու երեխաների մասին


Պարզապես այստեղից գնեք Էլ.եղանակով լույս տեսած Էլեն Հարությունյանի «Էներգիայով լի մայրության գաղտնիքները» 140 էջանոց գիրքը: Գիրքում ամեն բան մատչելի է, լուծումներն էլ բավական պարզ: Առաջարկվում են տարբեր հնարքներ ու մոտեցումներ մայրության ընթացքում առաջացող մատահրավերներն և դժվարությունները դիմակայելու համար: Այս հանրամատչելի և օգտակար ուղեցույցը կօգնի է նոր, մայրության դուռը բախած կանանց, նաև  փորձառու ու բազմազավակ մայրերին` պարզ գործիքների ու տեխնիկայի միջոցով կարգավորել ներընտանեկան և միջսերնդային հարաբերությունները, հեշտացնել կենցաղը, վերգտնել սպառված էներգիան և համբերությունը՝  լիարժեք վայելելու մայրության բերկրանքը։

Էլեն Հարությունյանի մասին

  • Աշխատում է «Երեխաների պաշտպանության ցանց»-ում որպես գործադիր տնօրեն և «Ընտանիք և համայնք» ԲՀԿ-ում որպես ծրագրերի ղեկավար
  • 2 տղայի մայրիկ՝ 5 տարեկան և 4 ամսական
  • Մասնագիտությամբ սոցիալական աշխատող՝ երեխաների պաշտպանության ոլորտում 10+ տարվա գործունեությամբ
  • Ծնողավարության վերաբերյալ հոդվածների, ուղեցույցների ու ձեռնարկների հեղինակ և համահեղինակ
  • Ծնողավարման թեմայով դասընթացների հեղինակ և վարող ավելի քան 1000+ մասնակցի համար
  • Վարում է «Էլեն Հարությունյանի բլոգը ծնողավարության մասին» ՖեյսբուքյանևԻնստագրամյանբլոգերը
  • Էլեն Հարությունյանը «Նիդերլանդական օրագրի» Հայաստանյան թղթակիցներից է

https://elenharutyunyan.uteach.io/

Ինչ անել այս էմոցիոնալ ու անտեղի ստրեսը հանելու համար

«Էներգիայով լի մայրության գաղտնիքները» գիրքը մի պարզ իրականության մասին է: Հայաստանում կանայք ծախսում են անհավանական մեծ էներգիա իրենց մայրության ընթացքում՝ մաքրություն, կերակուրների պատրաստում, երեխաների խնամք ու դաստիարակություն, ամուսնու, մեծ ընտանիքի անդամների հետ հարաբերություններ․ այս ամենն արդեն իսկ այնքան էնեգիա է տանում, որ կանայք չեն հասցնում կամ արդեն չեն ցանկանում ժամանակ տրամադրել իրենց ընկերներին, աշխատանքին և նախասիրություններին։ Մինչդեռ կարևոր է նաև հոգ տանել, որ այս ծախսված էներգիան հետ բերվի, այլապես մայրիկը հյուծվում է, էմոցիոնալ ու ֆիզիկական առումներով սպառվում և պարզապես չի վայելում մայրությունը․ մշտական հոգնածություն, գլխացավեր, ցածր տրամադրություն, հախուռն էմոցիաներ։ Արդյունքում մայրիկը հաճախ բղավում է երեխայի վրա, կոնֆլիկտներ ունենում ընտանիքի անդամների հետ, որոնք էլ իրենց հերթին նորից անդրադառնում են մայրիկի տրամադրության վրա, և փակ շղթա է ստացվում: Լուծումներն ակնհայտ են, դրանք շարադրված են գրքում:

Փնտրեք մի խաղաղ անկյուն ու ընթերցեք այն:

Կրկին հիշեցնենք, որ գիրքն էլեկտրոնային է, այնպես որ կարող եք գնել աշխարհի ցանկացած անկյունից: Գնելու համար բավարար է մտնել 

https://elenharutyunyan.uteach.io/  կայքը, վճարել գումարն ու ներբեռնել գիրքը: Ձեզ ուձեր փոքրիկներին կանաչ ճանապարհ:

Wednesday 12 June 2024

Գեղարվեստական ​​մարմնամարզության «Friendship International Cup 2024» մրցաշար Հայաստանում



Երևանում հունիսի 1-ին և 2-ին առաջին անգամ անցկացվեց գեղարվեստական ​​մարմնամարզության աննախադեպ մրցաշար՝ «Friendship International Cup 2024»։ Գավաթն ունի UNIADA-ի պաշտոնական կարգավիճակ և կազմակերպվել էր Հայաստանի Գեղարվեստական մարմնամարզության ֆեդերացիայի կողմից՝ Նատալյա Ռոտենբերգ-Արզաքանցյանի գլխավորությամբ։Ռուսաստանից Հայաստան էր ժամանել UNIADA-ի նախագահ Պետրին Իվան Վլադիմիրովիչը։ Երեւանում միջազգային մրցաշարի բացման արարողությանը  ներկա են  եղել Ռուսաստանի, Ղազախստանի, Բելառուսի, Չինաստանի, Թուրքմենստանի եւ Ռումինիայի դեսպանությունների ներկայացուցիչները, ինչպես նաև հատուկ հյուրեր տարբեր ոլորտներից։

Մրցաշարին մասնակցում էին 250 հոգի 5 երկրից՝ Հայաստան, Ռուսաստան, Բելառուս, Ղազախստան և ԱՄԷ։

Հայաստանի գեղարվեստական ​​մարմնամարզության ֆեդերացիայի սաները, որոնց մարզում է Ռուսաստանից հրավիրված գեղարվեստական ​​մարմնամարզության աշխարհի հնգակի չեմպիոն Եվգենյա Լևանովան ( հայտնի Իրինա Վիների սան է),  դժվար պայքարում հաղթեց Ռուսաստանի հավաքականին՝ գլխավորելով 2015-2016 տարիքային կատեգորիան:

Տիկին Նատալյա Արզաքանցյանի խոսքով, միայն չեմպիոննորը կարող են կերտել ապագա չեմպիոնների:









The International rhythmic gymnastics tournament "Friendship International Cup 2024" was held for the first time in Yerevan on June 1st and 2nd. The cup has the official status of UNIADA and was organized by the Federation of Rhythmic Gymnastics of Armenia, runs by Natalia  Rotenberg-Arzakantsyan. .

The president of UNIADA, Petrin Ivan Vladimirich, arrived to Armenia from Russia special for the event. Also representatives of the different Embassies as Russia, Kazakhstan, Belarus, China, Turkmenistan and Romania, attended the opening ceremony of the international tournament in Yerevan.

250 people from 5 countries participated in the tournament: Armenia, Russia, Belarus, Kazakhstan and UAE.

The gymnasts from Federation of Rhythmic Gymnastics of Armenia, who are coached by the five-times world champion Evgenia Levanova (a student of the famous Irina Viner) shown the best results for the group team of 2015-2016 year who has got a gold medals and overtook the Russian team.

Mrs Arzakantsyan said that only champions can create the next champions.

Sarik Sevada

Sunday 9 June 2024

Վանաձորի պոեզիայի թատրոնի հիմնադիր, ասմունքող, դերասան Ջիվան Սարգսյանը ելույթներ կունենա Եվրոպայում

 

Ֆրանսիայում Հայաստանի  դեսպանատան բարեկամների միության  նախագահ  ՎԱՀԵ  ԽԱՉԵՐՅԱՆԻ նախաձեռնությամբ ու հրավերով նախատեսվում է Վանաձորի պոեզիայի թատրոնի հիմնադիր, ասմունքող, դերասան Ջիվան Սարգսյանի ելույթը Փարիզում (Հասցե`Armeniens 13 rue du perche, 75003 Paris, Dimanche): Գրական, երաժշտական ցերեկույթը տեղի  կունենա Հունիսի 16-ին, ժամը 15-ին`  սոպրանո Վարդուհի Թորոյանի հետ համատեղ: Այն կրում է «Հավերժի ճամփորդը» խորագիրը և ներառում է հայ դասականներին ու նրանց ստեղծագործությունները:

Հաճելի անակնկալ է սպասվում նաև նիդերլանդահայերին: Ալմելոյի հայ եկեղեցու ստեղծման 20-ամյակի միջոցառումների և Պարույր Սևակի ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ  Հուլիսի 7-ին ժամը 13:00-ին, սիրված արտիստը հանդես կգա հայաշատ այս քաղաքի Մեսրոպ Մաշտոցի անունը կրող հայկական կիրակնօրյա դպրոցի (տնօրեն` Սվետլանա Անդրեսյան) գրական երաժշտական ցերեկույթին, «Հավերժի ճամփորդը» մոնո ներկայացումով։ Մանրամասների մասին կհաղորդվի լրացուցիչ:

Ջիվան Սարգսյանը ՀՀ տարբեր նախարարությունների, այդ թվում պաշտպանության, մշակույթի, սփյուռքի Մովսես Խորենացի, Գրիգոր Նարեկացի ու ոսկյա մեդալակիր է, արժանացել է Մայրենի դեսպան կոչման, բազմիցս եղել է սփյուռքի հայ գաղթօջախներում, իր անկեղծ ելույթով հուզել շատերին:



Friday 7 June 2024

Սփյուռքի գործերի հանձնակատարների նշանակումները հայ համայնքներում նոր հնարավորություններ են ստեղծում

 

Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար Զարեհ Սինանյանը հայտնում է, որ առցանց հանդիպումներ է ունեցել ՀՀ վարչապետի որոշմամբ մինչ օրս տարբեր երկրներում նշանակված Սփյուռքի գործերի հանձնակատարների հետ:

Մասնավորապես, հանդիպմանը ներկա են գտնվել Դիանա Հովակիմյանը (Լեհաստան), Սերժ Անգելյանը (Գերմանիա), Աննա Կարապետյանը (Դանիա), Սարո Խուդավերդին (Իտալիա), Մաթո Հախվերդյանը և Հայկ Ազիզբեկյանը (Նիդերլանդներ), Հասմիկ Թորոսյան-Գրիգորյանը (Իսպանիա), Գարաբեդ Հակոբյանը (Շվեդիա), Վահրամ Ճուղուրյանը (Սլովակիա), Դանիել Դավթյանը (Ֆինլանդիա), Ռոբերտ Տեր Արսենյանը և Վահագն Մովսեսյանը (Ֆրանսիա):

 Սփյուռքի գործերի հանձնակատարների նշանակումները հայ համայնքներում նոր հնարավորություններ են ստեղծում համայնք-պետություն կապերի զարգացման համար: 

Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են Սփյուռքի գործերի հանձնակատարների աշխատանքային գործառույթների շրջանակը և գործունեության նկարագիրը: Հանձնակատարները ներկայացրել են համայնքային աշխատանքի ընթացքը, առաջիկա անելիքները և կարևորել միմյանց հետ ցանցային համագործակցությունը: 

Քննարկվել են նաև աշնանը կայանալիք Համաշխարհային հայկական գագաթնաժողովին առնչվող հարցեր:




Տ ․Խաժակ արք․ Պարսամեանի այցը Ալմելո. Եզակի անձնաւորութեան եւ հոգեւոր առաջնորդի հանդիպումը երիտասարդներուն հետ

Տ․Խաժակ Սրբազան իր եզրափակիչ խօսքով կոչ ուղղեց երիտասարդներուն խորապէս մտածելու, համարձակօրէն գործելու, ամբողջ սիրտով պարտաւորուելու եւ ինքնազարգանալու։

Սոյն թուականի Յունիսի 1-ին Հոլանտայի Ալմելո քաղաքի Ս․ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ անուանակոչութեան տօնին առթիւ, տեղի հայ համայնքը պատիւ ունեցաւ հիւրընկալելու Տ․ Խաժակ արքեպիսկոպոս Պարսամեանը։

Այս տարի յոբելենական տարի է, կը զուգադիպի Ալմելոյի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցւոյ 20-ամեակին, եւ համայնքը կը պատրաստուի նշելու զայն Սեպտեմբեր ամսուն։ Սրբազանի այցին առիթով եկեղեցւոյ սրահէն ներս համախմբուած էին աւելի քան 200 հոլանտահայ երիտասարդ հաւատաւորներ, որոնք եկած էին հաղորդակից դառնալու բազմամեայ փորձառութեան եւ խորաթափանց մտածողութեան տէր հոգեւոր առաջնորդի հետ։

Հանդիպման սկիզբը Սրբազանը իր խօսքով ընդգծեց հայ եկեղեցւոյ պատմական եւ հոգեւոր նշանակութիւնը, անցեալէն սերած հարուստ ժառանգութիւնը, որ սերտ առնչութիւն ունի համայնքի ներկայ եւ ապագայ բաղձանքներու հետ։ Ապա հրաւիրեց մասնակիցները առաջնորդուելու այդ գաղափարներով, քննարկելու կատարելիք անձնական ներդրումներու մասին՝ եկեղեցւոյ բարօրութեան եւ իրենց հաւատքի զօրացման համար։

Ելոյթէն ետք ներկաները հնարաւորութիւն ունեցան հարցադրումներու եւ միտքերու փոխանակման ճանապարհով շփուելու Սրբազան հօր հետ, որուն շնորհիւ դահլիճէն ներս ստեղծուեց ջերմ մթնոլորտ՝ անկեղծ երկխօսութեան ոգիի ներքոյ։


Միջոցառման աւարտին առաջացան քանի մը աշխատանքային խումբեր, որոնց մասնակիցները հնարաւորութիւն ունեցան քննարկելու անձի ձեւաւորման եւ եկեղեցապատկան գործունէութեան յաջողութեան գրաւականներու վերաբերեալ հարցեր։ Քննարկումներու ընթացքին մեծ արձագանգ կը գտնէ Սրբազանին առաջարկած անձի զարգացման եւ ինքնակառավարման կեդրոնական թեման։ Ան իր խօսքը հիմնաւորեց տարբեր օրինակներով եւ վկայութիւններով եւ մատնանշեց մարդկային բարեմասնութիւնները ինչպիսիք են քաջութիւնը, կարեկցանքը, վստահելիութիւնը եւ ստեղծագործող ոգին: Սրբազանը բացատրեց, թէ մնայուն ժառանգութեան ստեղծման եւ անձնական բարձր նպատակներու հասնելու համար որքան կարեւոր են այդ արժէքները։

Արդարեւ, Սրբազանին պատգամները ուղղուած երիտասարդներուն առանցքային նշանակութիւն ունէին՝ իրենց անհատականութիւնը դրսեւորելու, բացայայտելու եւ հայկական ժառանգութեան տէր կանգնելու։ Ան մասնակիցները յորդորեց խորամուխ ըլլալ իրենց հայեցիութեան եւ թաքնուած գանձերուն, բացայայտել եւ գնահատել իւրայատուկ մշակութային եւ հոգեւոր արժէքները: Սրբազանը կարեւորեց նաեւ կանանց ներգրաւուածութիւնը եւ անոնց դերը համայնքի եւ եկեղեցւոյ կեանքէն ներս, ինչպէս նաեւ ժամանակակից ճարտարագիտական ձեռքբերումներու օգտագործումը՝ քրիստոնէական արժէքներու տարածման համար։


Տ․ Խաժակ Սրբազան իր եզրափակիչ խօսքով կոչ ուղղեց երիտասարդներուն խորապէս մտածելու, համարձակօրէն գործելու, ամբողջ սիրտով պարտաւորուելու եւ ինքնազարգանալու։ Ան խրախուսեց զանոնք օգտագործելու իրենց հնարաւոր բոլոր միջոցները՝ դրականօրէն նպաստելու իրենց համայնքին եւ ամրապնդելու այն գաղափարը, որ իրենց ներգործութիւնը կրնայ առանցքային ըլլալ։


Հիմք ընդունելով այս ոգեշնչող իրադարձութիւնը՝ աշնանը Նիդեռլանդներու մէջ կը նախատեսուի իրականացնել նման հաւաք, որ կը միտի համայնքէն ներս խթանել հոգեւոր վերածնունդի գաղափարը։ Սրբազան հօր այցի ընթացքին կայանալիք միջոցառման նպատակն է սնուցել ցանուած սերմերը եւ առաջնորդել զանոնք այն ճանապարհով, որ հիմնուած է հաւատքի եւ մշակութային ժառանգութեան վրայ։

Խաժակ արքեպիսկոպոս Պարսամեանի այցը Ալմելո արթնութեան կոչ էր ողջ համայնքին եւ յատկապէս երիտասարդներուն։ Այդ մտորումները ոգեշնչման ե՛ւ անձնական, ե՛ւ հաւաքական կեանքի զարթնումի նոր մարտահրաւէր էր։


Ներկայիս համայնքը մեծ խանդավառութեամբ եւ յանձնառութեամբ կը պատրաստուի իրենց եկեղեցւոյ 20-ամեակի ոգեկոչման հանդիսութեան՝ խոր հասկնալով որ իրենք են ժառանգորդները եւ պահապանները մեր հոգեւոր եւ մշակութային արժէքներուն։ Այս միջոցառումով համայնքի երիտասարդները կը խոստանան գործով ապացուցել այն ինչի մասին կը պատգամէր Սրբազան հայրը։


ՀԱՅ ԳՐԱՏՊՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՐԵՎԱՆԻ ԳՐԱՏՊՈՒԹՅԱՆ ԹԱՆԳԱՐԱՆՈՒՄ

Դեռ 2017 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Հայաստանի ազգային գրադարանում, տնօրեն բ․գ․թ․ Աննա Չուլյան, բացվեց տարածաշրջանում իր տեսակի մեջ եզակի Գրատպության թանգարանը, որի 6 սրահներում ներկայացված են նախագրային շրջանից մինչև գիրն ընկած ժամանակահատվածում  ստեղծված գրավոր մշակույթի նմուշներ՝ ժայռապատկերներ, սեպագիր արձանագրություններ։ Թանգարանը գիտա-կրթական  հսկայածավալ գործունեություն է իրականացնում։ Գրատպության թանգարանի մասին տեղեկատվությունն առկա է ոչ միայն հայ թանգարանային մշակույթի այլև միջազգային մշակույթի տեղեկատվական էջերում։ 

Գրադարանի աշխատակիցների ողջ կազմը թանգարանի վարիչ Բալասան Հարությունյանի անմիջական ղեկավարությամբ և մասնակցությամբ սիրով ու պատրաստակամությամբ են ընդունում տարբեր տարիքի հյուրերին և օգնում նրանց տեղափոխվելու մի զարմանահրաշ աշխարհ, որին առնչվելը  ոչ միայն ճանաչողական հետաքրքիր հորիզոններ է բացում, այլև պատճառում է մեծ գեղագիտակաան հաճույք։ Թանգարանը պարունակում է եզակի ցուցադրություններ, ինչպես հարուստ գրական ժառանգության մասին պատմող, այնպես էլ գրատպության զանազան սարքավորումների, դրանց աշխատանքի և աշխատանքը կազմակերպողների մասին։ Տեղեկատվությունն այնքան մեծ է, որ առաջին հայացքից թվում է թե մտապահելը դյուրին չի լինի։ 

Թանգարանն աշխատում է թանգարանային ռեժիմով , մասնակցում է թանգարանային գիշերվա միջոցառումներին, արհեստավարժ աշխատակիցները մի քանի լեզուներով անչափ հետաքրքիր են ներկայացնում ցուցանմուշներ, եվրոպայում տպագրված թանկարժեք քարտեզները, եզակի գրքերը ու ամսագրեր, տպագրված նմուշներ, որն հաճախ զուգակցվում է դասախոսություններով՝ առաջադեմ տեխնոլոգիաների կիրառմամբ: 

Մշտական ցուցադրությունից բացի,  թանգարանն իր հաճախորդների համար իրականացնում է արժեքավոր թանգարանի մասին պատմող ճանաչողական ֆիլմերի ցուցադրություն, որոնցից կարելի է նշել  «Բացահայտիր Հայաստանը», «Հայ գրքի ճանապարհը 16-18րդ դդ» ֆիլմերը։ Վերջինս պատմում է հայ գրքի տպագրության կայացման ուղու մասին՝ Մխիթարեան Միաբանությունից Սուրբ Ղազար Վենետիկ։ Ցուցանմուշների մեջ յուրահատուկ տեղ ունեն հայ գրքի տպագրության բնագավառում Հակոբ Մեղապարտի կատարած աշխատանքը նշող, 1512 թիվ, ցուցանմուշները։  Թանգարանի աշխատակիցները մեծ հպարտությամբ են լուսաբանում հայ տպագրության անցած ուղին։ Հայ-իրանական մշակութային կապերը ներկայացված են առանձնահատուկ խնամքով,  ցուցանմուշները պատմում են  Անդրե Սևրուգյանի՝ Դարվիշի աշխատանքների մասին։ 

Թանգարան-դպրոց համագործակցության սահմաններում, ինչպես պատմեցին թանգարանի աշխատակիցները, դպրոցներին տրվում են բազմակի այցելության հատուկ  անվճար այցետոմսեր։ Ճանաչողական շրջայցերի միջոցով աշակերտները բացահայտում են հայերեն առաջին տպագիր գիրքն ու ամսագիրը, հայ գրատպության ավելի քան 510-ամյա պատմությունը, առաջին Աստվածաշունչն ու քարտեզը, փայտափորագիր տախտակներն ու կլիշեները։ 

Եվրոպական բազմաթիվ քաղաքներում ստեղծված տպարանները հրատարակում էին գրքեր ու պարբերականներ, որտեղ կարելի է գտնել ոչ միայն հայ հեղինակների գործեր այլև եվրոպացի հեղինակների դասական աշխատությունների որակյալ թարգմանություններ։ Հայ գրատպությունը ծաղկում էր ապրում Եվրոպայի սրտում։ Ստեղծվեցին բազմաթիվ տպագրատներ։ Օրինակ, Մարսելում հայկական տպարանը սկսել է գործել 1673թ., իսկ Տրիեստեից բերված տպագրական մեքենայով և հայկական տառերով հիմնադրվում է նոր տպարան վարժարանին կից։ 

Թանգարանում ցուցադրված աշխարհում քաջ հայտնի քարտեզը պատրաստվել է Ամստերդամում հայերի կողմից 1695 թվին։

18-րդ դարի սկզբին Ամստերդամի հայկական տպարանը շարունակում էր կատարելագործվել տպագրական արվեստի մեջ և կարճ ժամանակահատվածում մինչև 1717 թվականը լույս է տեսնում 14 անուն հրատարակություն, որոնցից առանձնապես հիշատակելի է եվրոպացի առաջին հայագետ Յոհան Յոախիմ Շրյոդերի (1680 – 1756թթ.) գրաբարին նվիրված «Արամեան լեզուին գանձ», 1711թ., (Thesaurus linguae armenicae) հայերեն-լատիներեն հայագիտական աշխատությունը, որը ցուցադրված է թանգարանի «Հայ գրատպության սփյուռքը» սրահում:

Արևմտյան Հայաստանի բազմաթիվ քաղաքներում և վանքերին կից մեծ զարգացում է ապրել գրատպությունը՝ շնորհիվ հայ մտավորականների ջանքերի և եվրոպայից բերված սարքերի։

Նոր տեխնոլոգիաներով հագեցած ՀՀ Գրատպության թանգարանը 2018 թվականից դարձել է Եվրոպական գրատպության թանգարանների ասոցիացիայի անդամ, այն այլընտրանքային կրթական ինտերակտիվ միջավայր է թե՛ այբուբենը նոր-նոր սովորող առաջին դասարանցու, թե՛ ուսանողների, թե՛ հայոց տպագիր մտքով հետաքրքրվողների համար: Հետաքրքրական է, որ թանգարանը մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում արտասահմանցի ուսանողների և զբոսաշրջիկների համար, որոնք ծանոթանալով նմուշներին բացահայտում են Հայաստանը յուրովի։

Հատուկ ՆիդՕրագրի համար 

Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանից 

Նաիրա Գասպարյան, բ․գ․թ․, ԵՊՀ Դոցենտ

THE HISTORY OF ARMENIAN TYPOGRAPHY IN YEREVAN MUSEUM OF TYPOGRAPHY 

For NidOragir

From Yerevan, the capital of Armenia 

Naira Gasparyan, PhD, YSU Associate Professor

On September 25, 2017, the National Library of Armenia, headed by Anna Chulyan (Ph.D), opened the Museum of Typography, unique in its kind in the region, presenting exhibits of the written culture created from the pre-writing period to petroglyphs and cuneiform inscriptions in its 6 halls. The museum, carries out huge scientific and educational activities. The information about the Museum of Typography is available not only on the information pages of the Armenian museum culture, but also on the information pages of the international culture.

The entire staff of the library and the manager of the museum Balasan Harutyunyan, welcome museum guests of different ages with love and willingness and help them move to the amazing world, which not only opens up interesting cognitive horizons, but also secures great aesthetic pleasure. The museum contains unique exhibits, both about the rich typography heritage, and about various printing equipment, their work and the printing work organizers. The information is so huge that at first sight it seems not to be easily memorized.

The museum works in the ordinary museum mode, participates in “museum night” events, professional guides in several languages present interesting exhibits, expensive maps printed in Europe, unique books and magazines, printed material, and often deliver their speeches and lectures using advanced technologies.

In addition to the permanent exhibition, the museum shows informative films for its visitors about the valuable museum exhibits, Armenian writing and publishing culture, among which we can mention the films "Discover Armenia", "The Way of the Armenian Book 16-18th Centuries". The latter tells us about the path to the establishment of Armenian book printing, from the Mkhitarian Congregation to St. Lazarus Venice, mentioning the year of 1512 to mark the work done by Hakob Meghapart in the field of Armenian book printing. The employees of the museum present speeches covering the path of Armenian printing with great pride. Armenian-Iranian cultural ties are presented with special care, the exhibits tell us about the works of Andre Sevrugyan, Darvish. 

Within the framework of museum-school cooperation, as a museum employee said, schools are given special free tickets for multiple visits. Through cognitive tours, students discover the first printed book and magazine in Armenian, the more than 510-year history of Armenian printing, the first Bible and map, woodcut plates and clichés.

The activity of Armenian printing houses in many European cities was marked by printing books and periodicals where one could find not only works by Armenians but also high quality translations of classical works by European authors. Armenian publishing began to blossom in the heart of Europe. There appeared many publishing houses in Europe. For example, the Armenian printing house started working in Marseille in 1673, and a new printing house was founded, next to the school, as soon as some printing equipment and Armenian letters were brought from Trieste. 

The world-famous map displayed in the museum was made by Armenians in Amsterdam in 1695.

At the beginning of the 18th century, the Armenian printing house in Amsterdam continued to improve the art of printing and in a short period of time until 1717, 14 publications were published, among which the "Treasure of the Aramaic Language" dedicated to the collection of the first European Armenologist Johann Joachim Schröder (1680 - 1756) is worth mentioning. In 1711, (Thesaurus linguae armenicae) the Armenian-Latin Armenian work, which is exhibited in the museum's "Diaspora of Armenian Literature" hall was published.

In many places and monasteries of Western Armenia, printing developed greatly thanks to the efforts of Armenian intellectuals and devices brought from Europe.

Equipped with new technologies, the RA Museum of Typography has become a member of the Association of European Typography Museums since 2018. It is an alternative educational interactive environment for first-graders who are just learning the alphabet, students, and those interested in the Armenian printed mind.

It should also be mentioned that the museum is of great interest to foreign students and tourists, who discover Armenia in their own way by getting to know the magnificent exhibits.














Thursday 23 May 2024

ԳՅՈՒՄՐՈՒ «ՎԱՐԴՈՒՀԻ» ԱՐՎԵՍՏԻ ԴՊՐՈՑԻ ՆՐԲԱՃԱՇԱԿ ԲԱԼԵՏԱՅԻՆ ԱՐՎԵՍՏԸ՝ ՀԱՄԱՏԱՐԱԾ ՀԻԱՑՄՈՒՆՔԻ ԱՌԱՐԿԱ


Հատուկ ՆիդՕրագրի համար 

ԵՊՀ դոցենտ, բ․գ․թ․ Նաիրա Գասպարյան

Անդրադարձ կատարելով ուղիղ մեկ դար առաջ Գյումրիում ծնունդ առած հայաստանյան բալետի մշակույթին՝ գեղագետ, մեր կայքէջի լավ բարեկամ Լևոն Լաճիկյանը «Օյունջյան» ԲՀ-ի «Վարդուհի» արվեստի դպրոցը որակում է որպես 100-ամյա հայկական բալետի արժանավոր շարունակող։ Դպրոցի դասական պարի բաժնի սաները օրերս կայացած «Ձոն լինելիության» երևանյան համերգում ապացուցեցին, որ օրինական ժառանգորդն են հայկական բալետի փառապանծ ավանդույթների:


Բազմաթիվ արվեստագետներ, արվեստասերներ և Գյումրու յուրահատուկ կոլորիտի սիրահարներ էին հավաքվել Երևանի «Ավետիսյան»    դպրոցում (Հարավ-արևմտյան թաղ., Բաբաջանյան 42/7) մայիսի 17-ին, ժամը 13:00-ին, դիտելու Գյումրու «Վարդուհի»   արվեստի դպրոցի սաների ելույթը։ Մեկ ժամանոց հայտագիրը բալետային համարներից  զատ ներառում էր նաև դասական գործիքային ու վոկալ, ինչպես նաև խմբերգային երաժշտություն:

Ըստ էության, միջոցառումն 1-ին անգամ էր ազդարարում հայկական բալետի 100–ամյակը։ Պատմական ակնարկից պարզում ենք, որ Գյումրին մեզանում նաև նրբագեղ բալետային արվեստի բնօրրանն է: Հենց այս արվեստաշունչ քաղաքում է 1923-1926թթ. գործել օպերետային թատրոնը, որտեղ հանդես են եկել Շարա Տալյանը, Հայկանուշ Դանիելյանը, Ալեքսանդր Մելիք-Փաշաևը, Լևոն Իսեցկին և այլ նշանավոր կատարողներ: Հայերենով բեմադրվել են Բիզեի «Կարմեն», Գունոյի «Ֆաուստ» օպերաները, Կալմանի «Սիլվա» օպերետը, մանկական շատ օպերաներ... Ուղիղ մեկ դար առաջ՝ 1924թ. հունիսի 17-ին, արհեստավարժ թատերախումբը քաղաքի թատրոնի բեմում ներկայացրել է Գունոյի հիշյալ օպերայի «Վալպուրգյան գիշեր» բալետային հատվածը: Հայկական բալետի ուսումնասիրող և խորագիտակ Արծվի Բախչինյանը, հենվելով ժամանակի մամուլի հիացական արձագանքների վրա, այն իրավամբ համարում է հայկական բալետի ծննդյան օր:

«Վարդուհի» արվեստի դպրոցի սաների «Ձոն լինելիության» երևանյան փայլուն ու անմոռանալի համերգը վկայեց, որ  Մայիս ամիսը հայոց մեջ եղել և մնալու է որպես անցյալի ու ապագա հաղթանակների ամիս...

Լուսանկարներում՝ Գյումրվա բալետային ներկապնակն իր ողջ հմայքով։ 


THE FINE BALLET ART OF GYUMRU "VARDUHI" ART SCHOOL IS A SUBJECT OF WIDE ADMIRATION

Naira Gasparyan, PhD, Associate professor

For NidOragir


Commenting on the Armenian ballet culture born in Gyumri exactly a century ago, Levon Lachikyan, an esthetician and a good friend of our website, qualifies the "Varduhi" art school of "Oyunjian" CF as a worthy successor of the 100-year-old Armenian ballet. The students of the classical dance department of the school proved that they are the legitimate heirs of the glorious traditions of Armenian ballet at the recently held Yerevan concert of “An Ode to Existence".

Many artists, art lovers and lovers of the unique color of Gyumri gathered at the Avetisyan School in Yerevan (South-Western District, Babajanyan 42/7) on May 17, at 1:00 p.m., to watch the Gyumri "Varduhi" art school students’ performance. In addition, the one-hour program also included classical instrumental and vocal, as well as choral music.

Basically, the event announced the 100th anniversary of Armenian ballet for the first time. From the historical review, we find out that Gyumri is also the birthplace of elegant ballet art. It was in this artistic city that the operetta theater operated in 1923-1926, where Shara Talyan, Haykanush Danielyan, Alexander Melik-Pashaev, Levon Isetsky and other famous performers acted. Bizet's "Carmen", Gounod's "Faust" operas, Kalman's operetta "Silva", many children's operas were staged in Armenian. Exactly a century ago, in 1924. on June 17, the professional theater troupe presented the ballet part of Gounod's opera "Walpurgian Night" on the stage of the city theater. Artsvi Bakhchinyan, a researcher and scholar of Armenian ballet, based on the adoring reactions of the press of the time, rightly considers it the birthday of Armenian ballet.

The brilliant and unforgettable Yerevan concert of "Dzon Linelutyan / An Ode to Existence" by the students of "Varduhi" art school testified that the month of May was and will remain the month of past and future victories among Armenians...

Find ballet Gyumri with all its charm in the photos attached.

Գյումրու բալետին առնչվող պարոն Լաճիկյանի հարցազրույցը և ներկայացրած տեղեկատվությունը մարզային ՑԱՅԳ հեռուստաընկերությանը