Het Opera- en Balletgebouw in Jerevan: Een Cultureel Icoon met een Rijk Verleden en Recente Verfraaiingen

 

In het hart van de Armeense hoofdstad Jerevan staat een architectonisch meesterwerk dat niet alleen een symbool is van nationale trots, maar ook een levend centrum voor kunst en geschiedenis: het Alexander Spendiaryan Nationaal Academisch Opera- en Ballet Theater. Dit imposante gebouw, vaak simpelweg 'de Opera' genoemd door de locals, combineert traditionele Armeense motieven met neoclassicistische elementen en trekt jaarlijks duizenden bezoekers. Voor wie geïnteresseerd is in de Kaukasische cultuur, biedt het theater een fascinerende inkijk in de veerkracht en creativiteit van het Armeense volk. Laten we duiken in de geschiedenis, architectuur, interessante details en de recente verbeteringen aan het gebouw.

Een Historische Geboorte in Turbulente Tijden

Het theater werd officieel geopend op 20 januari 1933 met de première van de opera Almast van componist Alexander Spendiaryan, naar wie het gebouw later is vernoemd. De oprichting vond plaats in een uitdagende periode: Armenië was net deel geworden van de Sovjet-Unie, en ondanks economische en politieke onrust besloten de autoriteiten in 1932 een nationaal opera- en balletgezelschap te vormen. De basis lag al in 1927, toen een operastudio werd opgericht in het Staatsconservatorium van Jerevan.

De bouw begon op 28 november 1930, ter ere van het 10-jarig jubileum van Sovjet-Armenië. Het theater groeide snel uit tot een succes: in 1939 vierde het een triomf in Moskou op het podium van het Bolshoi Theater, en in 1956 herhaalde dat succes zich tijdens de 'Armeense Kunst- en Literatuurdecade'. In 1939 ontving het theater de Lenin-orde, en in 1957 kreeg het de academische status. Vandaag de dag herbergt het niet alleen Armeense klassiekers zoals Anoush en Arshak II, maar ook internationale hits als La Traviata en Carmen.

Een opvallend detail: het gebouw heeft een rol gespeeld in de moderne Armeense geschiedenis. Gelegen aan het Vrijheidsplein (voorheen Theaterplein), was het toneel van protesten en vieringen, waaronder sleutelmomenten in de onafhankelijkheidsstrijd. Het is meer dan een theater; het is een symbool van culturele veerkracht.

Architectuur: Een Fusie van Traditie en Moderniteit

Het ontwerp is van de hand van de beroemde Armeense architect Alexander Tamanian, die ook het masterplan voor Jerevan ontwierp. Tamanian werkte eraan van 1926 tot zijn dood in 1936, waarna zijn zoon Gevorg het project afrondde, inclusief de toevoeging van de Aram Khachaturian Concertzaal in 1963. Het gebouw is uniek semicirculair van vorm, met twee zalen onder één dak: de opera- en balletzaal met 1200 stoelen en de concertzaal met 1400 stoelen.

Tamanian integreerde middeleeuwse Armeense ornamenten – denk aan granaatappelmotieven en kruisstenen – met klassieke zuilen en bogen, wat resulteerde in een harmonieuze blend van nationaal erfgoed en Sovjet-modernisme. Het ontwerp won in 1937 een gouden medaille op de Internationale Tentoonstelling in Parijs. Het exterieur oogt compact (slechts 3-4 zichtbare verdiepingen), maar intern telt het ongeveer 14 niveaus, inclusief ondergrondse verdiepingen voor opslag, kleedkamers en technische installaties.

Voor het gebouw staan standbeelden van culturele iconen: de dichter Hovhannes Tumanyan en componist Spendiaryan (geplaatst in 1957), en Aram Khachaturian (1999). De akoestiek in beide zalen is uitstekend, wat bijdraagt aan de reputatie als topvenue voor opera en ballet.

Recente Verbeteringen: Schoonmaak en Artistieke Verlichting (2019–2026)

Hoewel er in de afgelopen 7 jaar geen grootschalige interne renovaties hebben plaatsgevonden (de laatste grote renovaties dateren uit 1978–1983 en 2012–2013 voor de technische podiumuitrusting door Waagner-Biro), heeft de stad Jerevan recent geïnvesteerd in de uitstraling en toegankelijkheid van het gebouw:

• Volledige schoonmaak van het gebouw (2025): Voor het eerst in 30 jaar werd het gehele exterieur grondig gereinigd, waardoor de oorspronkelijke pracht van het Tamanian-ontwerp weer volledig tot zijn recht komt.
• Nieuwe artistieke verlichting (2025): In 2025 installeerde de gemeente Jerevan een modern LED-systeem met ongeveer 400 projectoren. Dit project, dat in juli 2025 werd aangekondigd en op 21 september 2025 (Onafhankelijkheidsdag van Armenië) officieel werd onthuld, transformeert het gebouw 's avonds in een spectaculair lichtkunstwerk. Het benadrukt de architecturale details zoals bogen, ornamenten en de gevel, en maakt het een nog aantrekkelijker landmark in het nachtelijke Jerevan. De ceremonie omvatte optredens van het Armeens Staats Symfonie Orkest en vuurwerk.

Daarnaast zijn er doorlopende werkzaamheden aan de omliggende ruimte van het Vrijheidsplein (sinds 2021), met verbeterde paden, groen en toegankelijkheid.

Een Levend Erfgoed

Vandaag blijft het Opera- en Ballet Theater een vitaal deel van het Armeense culturele leven, met een repertoire dat nationale trots en internationale allure combineert. De recente upgrades – vooral de nieuwe verlichting – geven het gebouw een frisse, hedendaagse uitstraling zonder de historische charme aan te tasten.

Voor reizigers naar Jerevan is een bezoek – al is het maar om het exterieur te bewonderen, vooral 's avonds – een must. Het herinnert ons eraan hoe kunst kan bloeien te midden van uitdagingen, en hoe een gebouw een natie kan definiëren.

Of je nu een operaliefhebber bent of gewoon nieuwsgierig naar verborgen parels in de Kaukasus, dit theater biedt een onvergetelijke ervaring. Plan je trip en laat je betoveren door de klanken én het licht van Armenië.

Երևանի օպերայի և բալետի շենքը. մշակութային խորհրդանիշ՝ հարուստ պատմությամբ և վերջին բարեկարգումներով

Երևանի սրտում՝ Ազատության հրապարակում, կանգնած է ճարտարապետական իսկական գլուխգործոց, որը ոչ միայն ազգային հպարտության խորհրդանիշ է, այլև կենդանի արվեստի ու պատմության կենտրոն՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնը։ Տեղացիները պարզապես «Օպերա» են անվանում այն։ Այս հսկայական շենքը համատեղում է հայկական ավանդական զարդանախշերը նեոկլասիկական տարրերի հետ և ամեն տարի հազարավոր հյուրեր է գրավում։ Եթե հետաքրքրված եք Կովկասի մշակույթով, այս թատրոնը առաջարկում է հետաքրքիր հայացք հայ ժողովրդի դիմացկունության և ստեղծագործականության վրա։ Եկեք ծանոթանանք նրա պատմությանը, ճարտարապետությանը, մանրամասներին և վերջին տարիների բարեկարգումներին։

Պատմական ծնունդ՝ դժվարին ժամանակներում

Թատրոնը պաշտոնապես բացվել է 1933 թվականի հունվարի 20-ին՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերայի առաջնախաղով, որի անունով էլ հետագայում կոչվել է շենքը։ Հիմնադրումը տեղի է ունեցել դժվարին պայմաններում. Հայաստանը նոր էր մտել Խորհրդային Միության կազմի մեջ, սակայն 1932 թվականին իշխանությունները որոշեցին ստեղծել ազգային օպերայի և բալետի թատրոն։ Հիմքը դրվել էր արդեն 1927 թվականին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայում օպերային ստուդիայի ստեղծմամբ։

Շինարարությունը սկսվել է 1930 թվականի նոյեմբերի 28-ին՝ Խորհրդային Հայաստանի 10-ամյակի առիթով։ Թատրոնը շատ արագ հաջողության հասավ. 1939 թվականին Մոսկվայում՝ Բոլշոյ թատրոնի բեմում, մեծ հաջողություն ունեցավ, իսկ 1956-ին կրկնվեց՝ «Հայկական արվեստի և գրականության օրեր»-ի շրջանակներում։ 1939-ին թատրոնը ստացավ Լենինի շքանշան, իսկ 1957-ին՝ ակադեմիական կարգավիճակ։ Այսօր այստեղ բեմադրվում են ինչպես հայկական դասականներ («Անուշ», «Արշակ Բ»), այնպես էլ համաշխարհային հիթեր՝ «Տրավիատա», «Կարմեն» և այլն։

Հետաքրքիր փաստ. շենքը կարևոր դեր է խաղացել նաև ժամանակակից հայկական պատմության մեջ։ Ազատության հրապարակում (նախկինում՝ Թատերական հրապարակ) այն եղել է բողոքի ակցիաների և տոնակատարությունների վայր, ներառյալ անկախության պայքարի կարևոր պահերը։ Այն ոչ միայն թատրոն է, այլև մշակութային դիմացկունության խորհրդանիշ։

Ճարտարապետություն. ավանդույթի և ժամանակակիցի միաձուլում

Շենքի նախագիծը պատկանում է հայտնի հայ ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանին (որը նաև Երևանի գլխավոր հատակագծի հեղինակն է)։ Աշխատանքները սկսվել են 1926-ին և շարունակվել մինչև Թամանյանի մահը (1936), իսկ ավարտել է նրա որդին՝ Գևորգ Թամանյանը, ներառյալ Արամ Խաչատրյանի համերգասրահի ավելացումը 1963-ին։ Շենքը ունի եզակի կիսաշրջանաձև ձև՝ մեկ տանի տակ երկու դահլիճներով՝ օպերայի և բալետի դահլիճ՝ 1200 նստատեղ, Արամ Խաչատրյանի համերգասրահ՝ 1400 նստատեղ։

Թամանյանը համադրել է միջնադարյան հայկական զարդանախշեր (նռներ, խաչքարային մոտիվներ, կամարներ) դասական սյուների և կամարների հետ՝ ստեղծելով հայկական ժառանգության և խորհրդային մոդեռնիզմի ներդաշնակ միաձուլում։ Նախագիծը 1937 թվականին Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսում արժանացել է ոսկե մեդալի։ Արտաքինից այն կոմպակտ է թվում (3-4 հարկ երևացող), սակայն ներսում ունի մոտ 14 մակարդակ՝ ներառյալ գետնի տակ գտնվող տեխնիկական հարկերը։

Շենքի առջև կանգնած են մշակութային հսկաների արձանները՝ Հովհաննես Թումանյանը և Ալեքսանդր Սպենդիարյանը (1957), Արամ Խաչատրյանը՝ 1999-ին։ Երկու դահլիճներն էլ ունեն գերազանց ակուստիկա։

Վերջին բարեկարգումներ (2019–2026 թթ.)

Վերջին 7 տարիներին խոշոր ներքին վերանորոգումներ չեն եղել (վերջին խոշոր աշխատանքները՝ 1978–1983 և 2012–2013 թթ. բեմի տեխնիկական վերազինում Waagner-Biro-ի կողմից), սակայն քաղաքապետարանը կենտրոնացել է արտաքին տեսքի և շրջակա տարածքի բարելավման վրա.

• Շենքի ամբողջական լվացում (2025 թ.): Վերջին 30 տարվա ընթացքում առաջին անգամ շենքը ամբողջությամբ մաքրվել է՝ վերականգնելով Թամանյանի նախագծի սկզբնական փայլը։
• Նոր գեղարվեստական լուսավորություն (2025 թ.): 2025-ին տեղադրվել է ժամանակակից LED համակարգ՝ շուրջ 400 լուսարձակներով։ Նախագիծը հայտարարվել է 2025-ի հուլիսին, իսկ պաշտոնական բացումը կայացել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Հայաստանի Անկախության օրը։ Այն ընդգծում է ճարտարապետական մանրամասները (կամարներ, զարդանախշեր, ֆասադ) և շենքը դարձնում է գունագեղ տեսարժան վայր գիշերային Երևանում։ Բացման արարողությունը ուղեկցվել է Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի ելույթներով և հրավառությամբ։

Բացի այդ, շարունակվել են Ազատության հրապարակի շրջակա տարածքի բարեկարգումները (2021-ից սկսած)՝ արահետներով, կանաչապատմամբ և հասանելիության բարելավմամբ։

Տեսանյութը հենց նոր Երևանից` Էդվին ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ

Կենդանի ժառանգություն

Այսօր օպերայի և բալետի թատրոնը շարունակում է մնալ հայկական մշակութային կյանքի կենտրոն՝ համադրելով ազգային հպարտությունն ու համաշխարհային մակարդակը։ Վերջին բարեկարգումները՝ հատկապես նոր լուսավորությունը, շենքին տալիս են ժամանակակից տեսք՝ առանց պատմական գեղեցկությունը կորցնելու։

Երևան այցելողների համար այստեղ այցելությունը պարտադիր է՝ հատկապես երեկոյան՝ լուսավորությունը տեսնելու համար։ Այն հիշեցնում է, թե ինչպես կարող է արվեստը ծաղկել դժվարությունների մեջ և ինչպես մեկ շենք կարող է սահմանել ամբողջ ազգի ինքնությունը։

Անկախ նրանից՝ դուք օպերայի սիրահար եք, թե պարզապես հետաքրքրված եք Կովկասի թաքնված գոհարներով, այս թատրոնը առաջարկում է անմոռանալի փորձառություն։ Պլանավորեք Ձեր այցը և թող հայկական երաժշտության հնչյուններն ու լույսերը Ձեզ գերեն։

Հայ ԱԶԻԱՆ

Տեսանյութը` Էդվին ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ

Վերջապես արձագանք. «Հրաշք այգու» կենդանիների հարցը լուծման փուլում է

 ԱՆԴՐԱԴԱՐՁ

15.02.2026 | Նիդերլանդական օրագիր

Ամիսներ առաջ Niderlandakan Oragir / Diary of the Netherlands/Նիդերլանդական օրագիրը հրապարակել էր տեսահոլովակ և ծավալուն հոդված՝ ««Հրաշք Այգու» պերճանքն ու թշվառությունը» վերնագրով` բարձրաձայնելով Մխչյան գյուղում գործող Հրաշք Այգի ռեստորանային համալիրում պահվող վայրի կենդանիների ոչ պատշաճ պայմանների խնդիրը։ Նյութը լայն արձագանք էր ստացել թե՛ հանրության, թե՛ կենդանապաշտպան կազմակերպությունների շրջանում։

Մենք արձանագրել էինք, որ ռեստորանային համալիրն առանձնանում է սպասարկման բարձր որակով, խոհանոցի բազմազանությամբ և մատչելի գնային քաղաքականությամբ։ Սակայն, միևնույն ժամանակ, չէինք կարող անտեսել ամենացավոտ խնդիրը՝ վայրի կենդանիների պահումը ոչ բնական և սահմանափակ պայմաններում։ Նեղ վանդակներ, շարժման սահմանափակում, կենդանիների վարքագծային ընկճվածություն․ այս ամենը հակասում էր ինչպես բարոյական, այնպես էլ մասնագիտական չափանիշներին։

Այդ հրապարակումից ամիսներ անց վերջապես արձագանքեց ՀՀ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմին/EPMIB ֊ը ։ Վերջինս իրականացրել է ստուգումներ և թույլտվությունների բացակայության հիմքով առգրավել մի շարք վայրի կենդանիներ, այդ թվում՝ ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված տեսակներ։ Կենդանիները տեղափոխվել են Երևանի կենդանաբանական այգի, որտեղ նրանք կանցնեն բժշկական զննում և կգտնվեն մասնագիտական խնամքի ներքո։

Այս քայլը կարևոր նախադեպ է․ այն ցույց է տալիս, որ պետական վերահսկողությունը կարող է և պետք է գործի, երբ խոսքը վերաբերում է կենսաբազմազանության պահպանությանը և կենդանիների բարեկեցությանը։ Հատկանշական է նաև, որ տարիներ շարունակ խնդրի մասին ահազանգել էին կենդանապաշտպան կառույցներ, այդ թվում՝ FPWC-ն ու Zoo Fauna Art-ը, որոնք տարբեր փուլերում մասնակցել են կենդանիների տեղափոխման և վերականգնման գործընթացներին։

Մենք գոհունակությամբ արձանագրում ենք, որ տեսչական մարմինը վերջապես կոնկրետ քայլեր է ձեռնարկել։ Սա ոչ միայն առանձին դեպքի լուծում է, այլ նաև հստակ ուղերձ բոլոր այն տնտեսվարողներին, որոնք փորձում են վայրի կենդանիներին դարձնել բիզնես շահի գործիք՝ առանց համապատասխան իրավական հիմքերի և պայմանների։

«Նիդերլանդական օրագիրը» շարունակելու է հետևել թեմային՝ համոզված լինելով, որ հասարակական վերահսկողությունը, մասնագիտական հետևողականությունը և պետական կառույցների պատասխանատվությունը միասին կարող են ապահովել իրական փոփոխություն։

Վայրի կենդանիները պետք է ապրեն արժանապատիվ պայմաններում։ Իսկ օրենքը պետք է գործի՝ անկախ հանգամանքներից

Բանտից՝ բնակելի թաղամաս / Van gevangenis naar woonwijk

 

Van gevangenis naar woonwijk: de omgekeerde revolutie in het Nederlandse gevangenisbeleid

In de afgelopen twee decennia is Nederland internationaal opgevallen door een opmerkelijke ontwikkeling: gevangenissen worden niet gebouwd, maar gesloten. Leegstaande penitentiaire inrichtingen krijgen een nieuw leven als woonwijken, onderwijscentra en creatieve hubs. Deze trend is geen toeval en ook niet louter het resultaat van economische berekeningen; zij weerspiegelt diepgaande politieke, sociale en stedenbouwkundige veranderingen.

Van straf naar herstel

Het Nederlandse strafrechtsbeleid legt steeds meer nadruk op herstelrecht. Vrijheidsbeneming geldt als ultimum remedium, terwijl alternatieve sancties centraal staan, zoals:

• taakstraffen,

• elektronische monitoring,

• voorwaardelijke invrijheidstelling en begeleide re-integratie.

Dankzij deze aanpak is niet alleen het algemene criminaliteitsniveau gedaald, maar ook de recidive. Het gevolg: meerdere gevangenissen zijn overbodig geworden.

Economische realiteit: de kosten van leegstand

Het onderhouden van gevangenissen is kostbaar. Wanneer cellen leeg blijven, wordt het inefficiënt om grote complexen operationeel te houden. Sluiting en herbestemming blijken financieel rationelere oplossingen.

Een bekend voorbeeld is het voormalige gevangeniscomplex Bijlmerbajes in Amsterdam. Het terrein is herontwikkeld tot een moderne, multifunctionele wijk met woningen, werkruimtes, groene zones en publieke voorzieningen. Het project draagt bij aan het verlichten van de woningdruk en aan stedelijke vernieuwing.

Historisch erfgoed met een nieuwe functie

Veel Nederlandse gevangenissen dateren uit de 19e eeuw en hebben een bijzondere architectonische waarde. De koepelgevangenis Koepelgevangenis in Breda is daarvan een sprekend voorbeeld. Het iconische gebouw wordt tegenwoordig gebruikt voor educatieve en publieke activiteiten, waarbij het exterieur behouden bleef en het interieur werd aangepast aan hedendaagse behoeften.

Architecten benadrukken dat dergelijke projecten passen binnen duurzame ontwikkelingsprincipes. Door bestaande infrastructuur te hergebruiken in plaats van nieuw te bouwen, wordt de ecologische voetafdruk beperkt.

Een model voor de toekomst

De transformatie van gevangenissen tot woonwijken biedt een interessant model voor landen die kampen met twee tegengestelde uitdagingen:

1. onderbenutte penitentiaire capaciteit,

2. druk op de woningmarkt.

De Nederlandse ervaring laat zien dat een geïntegreerde aanpak — waarin strafbeleid, sociaal beleid en stedenbouw samenkomen — kan leiden tot wederzijds voordelige oplossingen.

Symboliek van ruimte en samenleving

De herbestemming van voormalige gevangenissen heeft ook een symbolische dimensie. Ruimtes die ooit isolatie en straf belichaamden, worden nu plaatsen van gemeenschap en samenleven. Dit weerspiegelt een bredere maatschappelijke verschuiving in de benadering van criminaliteit: van vergelding naar re-integratie.

Hoewel sommige critici waarschuwen dat criminaliteitscijfers kunnen fluctueren en toekomstige capaciteit mogelijk opnieuw nodig zal zijn, wordt de Nederlandse aanpak internationaal gezien als een innovatief voorbeeld van duurzaam en mensgericht beleid.

Բանտից՝ բնակելի թաղամաս․ Նիդերլանդների քրեակատարողական «հակադարձ հեղափոխությունը»

Վերջին երկու տասնամյակներին Նիդերլանդները հայտնվել է միջազգային ուշադրության կենտրոնում՝ մի յուրահատուկ իրողության պատճառով․ երկրում բանտերը ոչ թե կառուցվում են, այլ փակվում։ Դատարկվող քրեակատարողական հաստատությունները վերածվում են բնակելի թաղամասերի, կրթական կենտրոնների և ստեղծարար հարթակների։ Այս երևույթը պատահական կամ միայն տնտեսական հաշվարկի արդյունք չէ․ այն արտացոլում է խորքային քաղաքական, սոցիալական և քաղաքաշինական վերափոխումներ։

Քրեական քաղաքականության փոփոխություն․ պատժից դեպի վերականգնում

Նիդերլանդների քրեական արդարադատության համակարգը վերջին տարիներին մեծապես շեշտադրել է վերականգնողական արդարադատությունը։ Ազատազրկումը դիտարկվում է որպես ծայրահեղ միջոց, իսկ առաջնահերթությունը տրվում է այլընտրանքային պատժամիջոցներին՝

• համայնքային աշխատանք,

• էլեկտրոնային հսկողություն,

• պայմանական ազատում և վերահսկվող ինտեգրում։

Այս քաղաքականության արդյունքում նվազել է ոչ միայն հանցագործությունների ընդհանուր մակարդակը, այլև կրկնահանցագործությունը։ Արդյունքում՝ մի շարք բանտեր դարձել են ավելորդ։

Տնտեսական հաշվարկ․ դատարկ շենքերի բեռը

Բանտերի պահպանումը բարձր ծախսատար գործընթաց է։ Երբ խցերը մնում են դատարկ, պետության համար անիմաստ է դառնում մեծ շենքերի սպասարկումը։ Փակումը և վերաօգտագործումը դառնում են ավելի արդյունավետ լուծում։

Օրինակ՝ Ամստերդամում գտնվող Bijlmerbajes համալիրի տարածքը վերափոխվել է ժամանակակից բազմաֆունկցիոնալ թաղամասի։ Այստեղ ստեղծվել են բնակարաններ, ստեղծարար գրասենյակներ, կանաչ գոտիներ և հանրային տարածքներ։ Նախագիծը միաժամանակ լուծել է բնակարանային պակասի և քաղաքային տարածքների վերակենդանացման խնդիրը։

Պատմական շենքերի նոր կյանք

Նիդերլանդներում բազմաթիվ բանտեր կառուցվել են XIX դարում և ունեն յուրահատուկ ճարտարապետություն։ Դրանցից մեկը՝ Բրեդայում գտնվող Koepelgevangenis գմբեթավոր բանտը, դարձել է հանրային և կրթական միջոցառումների կենտրոն։ Շենքի արտաքին տեսքը պահպանվել է, իսկ ներքին տարածքները՝ վերափոխվել ժամանակակից կարիքներին համապատասխան։

Ճարտարապետները նշում են, որ նման նախագծերը համապատասխանում են կայուն զարգացման սկզբունքներին․ նոր շենք կառուցելու փոխարեն վերաօգտագործվում է արդեն գոյություն ունեցող ենթակառուցվածքը՝ նվազեցնելով ածխածնային հետքը։

Քաղաքաշինական մոդել՝ ապագայի համար

Բանտերի վերափոխումը բնակելի թաղամասերի կարևոր փորձ է այն երկրների համար, որտեղ առկա է երկու հակադիր խնդիր՝

1. թերբեռնված բանտային համակարգ,

2. բնակարանային շուկայի ճնշում։

Նիդերլանդների փորձը ցույց է տալիս, որ պետական քաղաքականության, քաղաքաշինական ռազմավարության և սոցիալական ծրագրերի համադրմամբ հնարավոր է ստեղծել երկկողմանի շահավետ լուծում։

Սոցիալական սիմվոլիզմ․ տարածքի իմաստափոխում

Նախկին բանտի տարածքը, որն խորհրդանշում էր մեկուսացում և պատիժ, վերածվում է համայնքային կյանքի կենտրոնի։ Սա ունի ոչ միայն գործնական, այլև արժեքային նշանակություն։ Այն արտացոլում է հասարակության վերաբերմունքի փոփոխությունը հանցագործության և վերականգնման նկատմամբ։

Փորձագետների կարծիքով՝ սա «հակադարձ հեղափոխություն» է քրեակատարողական մտածողության մեջ․ երբ պատժի ինստիտուտը աստիճանաբար զիջում է տեղը սոցիալական ինտեգրմանը։

Մարտահրավերներ և քննադատություն

Այնուամենայնիվ, գործընթացը զերծ չէ քննադատությունից։ Որոշ վերլուծաբաններ նշում են, որ հանցավորության նվազումը կարող է լինել ցիկլային, և ապագայում կարող է կրկին անհրաժեշտություն առաջանալ քրեակատարողական տարածքների ընդլայնման։ Բացի այդ, պատմական շենքերի վերակառուցումը հաճախ պահանջում է բարձր ներդրումներ։

Սակայն ընդհանուր առմամբ Նիդերլանդների փորձը դիտարկվում է որպես հաջողված մոդել, որը միավորում է քրեական քաղաքականությունը, սոցիալական ռազմավարությունը և կայուն քաղաքաշինությունը։

Հայ Ազիան

Տեսանյութ` Անահիտ Աղբեկյանի

Բաքուն դատապարտեց Վարդանյանին։ Ինչ շարունակություն կարող է այն ունենալ

 

17 February 2026 / Dutch Diary / Analytical

The 20-year prison sentence handed down in Baku against Ruben Vardanyan became not only a legal ruling, but a deeply political event. It occurred in a context where several former representatives of the Nagorno-Karabakh leadership had already been sentenced to terms ranging from 15 years to life imprisonment. However, Vardanyan’s case, by its nature and symbolism, stands apart from the others—both within Azerbaijan’s domestic propaganda framework and in terms of international reaction.

Vardanyan never held a military position, yet he was accused of waging war against Azerbaijan, financing terrorism, and forcibly displacing civilians. According to publicly available information, during the legal proceedings he refused full legal defense, describing the trial as a “farce.” Independent lawyers, human rights defenders, and international media were not allowed to participate in the hearings, raising additional questions about the transparency and fairness of the process.

In this context, Vardanyan’s sentence can be viewed as a political message directed not only at Armenia’s former and current authorities, but also at Armenian society and the diaspora. As a major businessman with extensive international connections, he symbolizes a segment of the Armenian elite toward whom Baku has chosen a particularly strict and demonstrative approach.

Recent statements by Ilham Aliyev clearly express Azerbaijan’s official stance. By comparing the convicted former Karabakh leaders to Nazis and referencing the Nuremberg Trials, Aliyev effectively articulated two fundamental theses:

• The actions of the Armenian side are presented as “crimes against humanity.”

• The release of the convicted individuals is ruled out, even under international pressure.

This comparison is not merely political rhetoric; it is also an attempt to legitimize Azerbaijan’s actions in the language of international law. At the same time, such framing deepens the moral and political polarization of the conflict, narrowing the prospects for reconciliation.

Vardanyan’s case fits into a broader strategy that may be characterized by the following elements:

Legalization of victory – Following the military successes of 2020 and 2023, Baku seeks to consolidate its victory in the legal sphere through criminal prosecutions.

Punitive and preventive messaging – The severe sentences imposed on former Karabakh leaders may serve as a warning against future political or military initiatives.

Preservation of negotiating leverage – The issue of detainees may be used as a political instrument in Armenian–Azerbaijani negotiations.

This approach indicates that Azerbaijan’s current posture toward Armenia is shaped less by mutual trust or reconciliation and more by a logic of power dominance and legal punishment.

The international response has been multilayered.

Amnesty International and Human Rights Watch have repeatedly raised concerns regarding fair trial standards, detention conditions, and the absence of independent observers.

Within the framework of the Council of Europe, discussions have addressed Azerbaijan’s compliance with its human rights obligations.

The European Union has largely issued balanced official statements, calling for adherence to international law and continuation of the peace process.

Within the United Nations system, the importance of fair trial guarantees and the protection of human rights has likewise been emphasized.

At the same time, international reactions have not translated into strong political or economic pressure, allowing Baku to continue its chosen course without significant external consequences.

Ruben Vardanyan’s sentence is not merely a legal act. It reflects the essence of Azerbaijan’s current position toward Armenia—formulated from the standpoint of a victor, grounded in rhetoric of historical accountability, and packaged in the language of international law.

In the short term, this approach may strengthen Azerbaijan’s domestic legitimacy and negotiating position. In the long term, however, it deepens mistrust and reduces the likelihood of sustainable peace in the South Caucasus.

Hay Azian

17.02.2026/Նիդ.օրագիր/ վերլուծական

Ռուբեն Վարդանյանի նկատմամբ Բաքվում կայացված 20 տարվա ազատազրկման դատավճիռը դարձավ ոչ միայն իրավական, այլև խորապես քաղաքական իրադարձություն։ Այն տեղի ունեցավ մի միջավայրում, որտեղ Լեռնային Ղարաբաղի նախկին ղեկավարության մի շարք ներկայացուցիչներ արդեն դատապարտվել էին 15֊ից մինչև ցմահ ազատազրկման։ Սակայն Վարդանյանի գործը, իր բնույթով և խորհրդանշականությամբ, առանձնանում է մյուսներից՝ ինչպես Ադրբեջանի ներպետական քարոզչական հարթությունում, այնպես էլ միջազգային արձագանքների առումով։

Վարդանյանը երբևէ զինվորական պաշտոն չի զբաղեցրել, սակայն մեղադրվեց Ադրբեջանի դեմ պատերազմի, ահաբեկչության ֆինանսավորման և բնակչության տեղահանման մեջ։ Իրավական գործընթացի ընթացքում, ըստ հրապարակային տեղեկությունների, նա հրաժարվել էր լիարժեք պաշտպանությունից՝ գործընթացը որակելով որպես «ֆարս»։ Դատավարությանը չեն մասնակցել անկախ փաստաբաններ, իրավապաշտպաններ կամ միջազգային լրատվամիջոցներ, ինչը լրացուցիչ հարցեր է առաջացրել դատավարության թափանցիկության և արդարության վերաբերյալ։

Այս համատեքստում Վարդանյանի դատավճիռը կարող է դիտարկվել որպես քաղաքական ուղերձ՝ ուղղված ոչ միայն Հայաստանի նախկին և ներկա իշխանություններին, այլև հայկական հասարակությանը և սփյուռքին։ Նա լինելով խոշոր գործարար և միջազգային կապեր ունեցող գործիչ, խորհրդանշում է հայկական էլիտայի մի հատված, որի նկատմամբ Բաքուն ընտրել է առավել խիստ և ցուցադրական մոտեցում։

Իլհամ Ալիև-ի վերջին հայտարարությունները հստակ արտահայտում են Ադրբեջանի պաշտոնական մոտեցումը։ Համեմատելով դատապարտված արցախյան ղեկավարներին նացիստների հետ և հղում անելով Nuremberg Trials-ին՝ Ալիևը փաստացի ձևակերպեց երկու հիմնարար թեզ.

Հայկական կողմի գործողությունները ներկայացվում են որպես «մարդկության դեմ հանցագործություններ»,

Դատապարտվածների ազատ արձակումը բացառվում է՝ անգամ միջազգային ճնշումների պարագայում։

Այս համեմատությունը ոչ միայն քաղաքական հռետորաբանություն է, այլև փորձ՝ միջազգային իրավունքի լեզվով լեգիտիմացնելու սեփական գործողությունները։ Սակայն նման ձևակերպումները նաև խորացնում են հակամարտության բարոյական և քաղաքական բևեռացումը՝ փակելով հաշտեցման հնարավոր ուղիները։

Վարդանյանի գործը տեղավորվում է ավելի լայն ռազմավարության մեջ, որը կարելի է բնութագրել հետևյալ հատկանիշներով.

Իրավականացման քաղաքականություն (legalization of victory) – 2020 և 2023 թթ. ռազմական հաջողություններից հետո Բաքուն փորձում է իր հաղթանակը ամրագրել իրավական հարթությունում՝ քրեական հետապնդումների միջոցով։

Պատժիչ և կանխարգելիչ ուղերձ – նախկին արցախյան ղեկավարների խիստ դատավճիռները կարող են դիտարկվել որպես նախազգուշացում ապագա քաղաքական և ռազմական նախաձեռնությունների դեմ։

Բանակցային լծակի պահպանում – բանտարկյալների հարցը կարող է օգտագործվել հայ-ադրբեջանական բանակցություններում որպես քաղաքական գործիք։

Այս մոտեցումը ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանի դիրքորոշումը Հայաստանի հանդեպ ներկայումս ձևավորվում է ոչ թե փոխադարձ վստահության կամ հաշտեցման, այլ ուժային գերակայության և իրավական պատժի տրամաբանությամբ։

Միջազգային հանրության արձագանքը բազմաշերտ է։

Amnesty International և Human Rights Watch պարբերաբար բարձրաձայնել են արդար դատաքննության, պահման պայմանների և անկախ դիտորդների բացակայության խնդիրները։

Council of Europe շրջանակներում քննարկվել են Ադրբեջանի կողմից մարդու իրավունքների պարտավորությունների կատարման հարցերը։

European Union-ը պաշտոնական մակարդակում հիմնականում հավասարակշռված հայտարարություններ է արել՝ կոչ անելով պահպանել միջազգային իրավունքը և շարունակել խաղաղության գործընթացը։

United Nations համակարգում նույնպես ընդգծվել է արդար դատաքննության և մարդու իրավունքների պաշտպանության կարևորությունը։

Միևնույն ժամանակ, միջազգային արձագանքը չի վերածվել կոշտ քաղաքական կամ տնտեսական ճնշման, ինչը Բաքվին հնարավորություն է տալիս շարունակել իր քաղաքական գիծը՝ առանց լուրջ արտաքին հետևանքների։

Ռուբեն Վարդանյանի դատավճիռը միայն իրավական ակտ չէ։ Այն արտահայտում է Ադրբեջանի ներկայիս դիրքորոշման էությունը Հայաստանի հանդեպ՝ հաղթողի դիրքից ձևակերպված, պատմական պատասխանատվության հռետորաբանությամբ հիմնավորված և միջազգային իրավունքի լեզվով փաթեթավորված քաղաքականություն։

Այս մոտեցումը կարճաժամկետ հեռանկարում կարող է ամրապնդել Ադրբեջանի ներքին լեգիտիմությունը և բանակցային դիրքերը, սակայն երկարաժամկետ առումով խորացնում է անվստահությունը և նվազեցնում կայուն խաղաղության հավանականությունը Հարավային Կովկասում։

Hay Azian

Նիդերլանդահայ ակտիվիստ Էդվին Մարտիրոսյանը՝ սոցիալական մեդիայի և հայրենասիրության ձայնը

 Սփյուռքահայեր աշխարհի տարբեր անկյուններից խուսափում են մեկնել Հայաստան, ուղևորատոմսերը հետ են վերադարձնում: Ինչ է պատահել։

13.02.2026/Նիդ.օրագիր

Այս հարցի շուրջ է Էդվին Մարտիրոսյանի մտահոգությունը, որը պատրաստ է անգամ խնդրին լուծումներ առաջադրել:

Նիդերլանդներում բնակվող հայկական համայնքի ակտիվ անդամներից մեկը՝ Էդվին Մարտիրոսյանը, վերջին տարիներին ճանաչելի է դարձել հայկական սոցիալական տարածքում։ Ծնված և մեծացած հայկական արմատներով՝ նա ապրում է Հոլանդիայում և իրեն դրսևորում է որպես բազմակողմանի ակտիվիստ՝ համատեղելով սպորտը, երաժշտությունը, աշխատանքը` հասարակական-քաղաքական և հայրենասիրական գործունեությունը ։

Էդվինը հայտնի է առաջին հերթին իր YouTube ալիքով (Edwin Martirosian Official) հրապարակում է սեփական երգեր և մոդեռն մշակումներ՝ հաճախ օգտագործելով հայ դասական երաժշտություն (օրինակ՝ Կոմիտասի մոտիվներ) կամ Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունները։ Նրա ստեղծագործություններից են «Պատրանք», «Դու Սեր Ես», «Սրտիս Թագուհի», «Հրաժեշտ» և այլ երգեր, որոնք հավաքում են հազարավոր դիտումներ և արտացոլում հայկական ինքնության ու սիրո թեմաները։

Սակայն Էդվին Մարտիրոսյանի գործունեության ավելի մեծ մասը վերաբերում է հասարակական ակտիվիզմին։ Facebook-ում ունի տասնյակ հազարավոր հետևորդներ) և այլ հարթակներում նա պարբերաբար անդրադառնում է Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակին, սփյուռքի դերին, ինչպես նաև միջազգային հարաբերություններին (հատկապես ԵՄ-Հայաստան, Ռուսաստան, Թուրքիա-Ադրբեջան առանցքներով)։ Նրա գրառումները հաճախ հայրենասիրական են, հաճախ նաև քննադատական, կոչ է անում հայերին միասնության ու ամրապնդման։

Նիդերլանդահայ համայնքի շրջանակներում Էդվինը ներգրավված է եղել տարբեր միջոցառումներում, մասնավորապես՝ Հայոց Ցեղասպանության ոգեկոչման արարողություններին և Արցախի պատերազմի ժամանակաշրջանում կազմակերպված ակցիաներին (օրինակ՝ Հաագայում 2020 թվականին)։ Նա նաև կապված է «Նիդերլանդական օրագիր» (Niderlandakan Oragir) նախաձեռնության հետ, որը լուսաբանում է նիդերլանդահայ կյանքը և Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունները։

Էդվին Մարտիրոսյանը ներկայացնում է այն նոր սերնդի սփյուռքի ակտիվիստներին, ովքեր օգտագործում են թվային հարթակները՝ Հայաստանի օրակարգը միջազգայնացնելու, համայնքը համախմբելու և հայկական մշակույթը ժամանակակից ձևաչափով պահպանելու համար։ Նրա գործունեությունը շարունակում է ոգեշնչել շատերին՝ ցույց տալով, որ նույնիսկ հեռավոր Նիդերլանդներից կարելի է ազդեցիկ ձայն լինել հայրենիքի համար։

Ձեզ ենք ներկայացնում Էդվին Մարտիրոսյանի արդիական ու ցավոտ հարցի շուրջ` «Տուրիզմի անկումը սկսվեց Հայաստանում։ Սա կանխել է պետք!» թեմայի շուրջ ելույթը:

Տյառնընդառաջը Նիդերլանդների հայկական եկեղեցիներում / Presentatie van Lichtmis in Armeense kerken in Nederland

 

Տյառնընդառաջը Նիդերլանդների հայկական եկեղեցիներում

Համայնքային հավատքի և լույսի տոն

14.02.2026 / Նիդ.օրագիր

Փետրվարի 13-ին և 14-ին Նիդերլանդների հայկական եկեղեցիներում հանդիսավորությամբ նշվեց Տյառնընդառաջի տոնը՝ Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի կարևորագույն տոներից մեկը։ Տոնը խորհրդանշում է Քրիստոսի ընծայումը Տաճարին և հավատացյալների՝ Տիրոջն ընդառաջ գնալը։ Այն միաժամանակ լույսի, մաքրության և նոր կյանքի սկիզբի խորհուրդ ունի։

Տոնի նախօրեին՝ փետրվարի 13-ի երեկոյան, Նիդերլանդների մի շարք հայկական եկեղեցիներում կատարվեց նախատոնական ժամերգություն և մոմավառություն։ Հավատացյալները, ձեռքներին վառված մոմեր, մասնակցեցին հանդիսավոր արարողությանը, որից հետո եկեղեցու բակերում վառվեցին ավանդական խարույկներ։

Տոնական միջոցառումներ տեղի ունեցան հետևյալ եկեղեցիներում․
⛪ Սուրբ Հոգի եկեղեցի (Ամստերդամ)
⛪ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Ալմելո)
⛪ Սուրբ Կարապետ եկեղեցի (Մաստրիխտ)

Եկեղեցիների հոգևոր հովիվները իրենց քարոզներում անդրադարձան Տյառնընդառաջի աստվածաբանական խորքին՝ ընդգծելով Քրիստոսի՝ որպես աշխարհի Լույսի հայտնությունը։ Հատուկ օրհնություն տրվեց նորապսակ և նշանված զույգերին՝ ի նշան ընտանեկան կյանքի ամրության և Աստծո օրհնության։

Խարույկի շուրջ ձևավորվեց ջերմ ու համախմբված մթնոլորտ․ համայնքի անդամները երգեցին հոգևոր և ազգային երգեր, երիտասարդները մասնակցեցին ավանդական խարույկի վրայով թռչելու արարողությանը, ինչը խորհրդանշում է մաքրություն և նոր կյանքի սկիզբ։

Տյառնընդառաջի տոնակատարությունը Նիդերլանդներում ոչ միայն հոգևոր, այլև համայնքային կարևոր իրադարձություն է։ Այն միավորում է հայ համայնքին, ամրապնդում ազգային ինքնությունը և փոխանցում եկեղեցական ու ժողովրդական ավանդույթները նոր սերնդին։

Լույսի այս տոնը դարձյալ վկայեց, որ սփյուռքում հայ հավատացյալ համայնքը շարունակում է պահպանել իր հոգևոր ժառանգությունը և միասնականությամբ դիմավորել Տիրոջը։

Presentatie van Lichtmis in Armeense kerken in Nederland

Een feest van geloof en licht

14.02.2026 / Ned. Dagboek

Op 13 en 14 februari werd in Armeense kerken in Nederland het feest van de Opdracht van de Heer (Tjarnendarach / Trndez) plechtig gevierd — een van de belangrijke feestdagen van de Armeens-Apostolische Kerk. Het feest herdenkt de Opdracht van Christus in de Tempel en symboliseert de ontmoeting van de gelovigen met de Heer. Tegelijkertijd draagt het de betekenis van licht, zuivering en een nieuw begin.

Op de vooravond, 13 februari, werden speciale avonddiensten en kaarsenceremonies gehouden. Gelovigen namen deel aan de plechtigheden met brandende kaarsen in hun handen. Aansluitend werden op de kerkpleinen traditionele vreugdevuren ontstoken.

De vieringen vonden plaats in de volgende kerken:
⛪ Heilige Geestkerk (Amsterdam)
⛪ Sint-Gregorius de Verlichterkerk (Almelo)
⛪ Sint-Karapetkerk (Maastricht)

Tijdens hun preken benadrukten de geestelijken de theologische betekenis van het feest en Christus als het Licht der wereld. Een bijzondere zegen werd gegeven aan pasgetrouwde en verloofde paren als teken van Gods zegen over hun gezinsleven.

Rond het vreugdevuur ontstond een warme en saamhorige sfeer. Gemeenteleden zongen geestelijke en traditionele Armeense liederen, en jongeren namen deel aan het symbolische springen over het vuur — een teken van zuivering en een nieuw begin.

De viering van Tjarnendarach in Nederland is niet alleen een religieuze gebeurtenis, maar ook een belangrijk moment van gemeenschapsvorming. Het verenigt de Armeense gemeenschap, versterkt de nationale identiteit en draagt kerkelijke en culturele tradities over aan de volgende generatie.

Het feest van het Licht bevestigde opnieuw dat de Armeense gelovige gemeenschap in de diaspora haar spirituele erfgoed blijft bewaren en in eenheid de Heer tegemoet gaat։

Փետրվարյան դպրոցական արձակուրդը , Նիդերլանդների փետրվարյան կառնավալը

 

Փետրվարյան դպրոցական արձակուրդը Նիդերլանդներում․ երբ և ինչպես է կազմակերպվում «voorjaarsvakantie»-ն

13.02.2026/ Նիդ.օրագիր

Նիդերլանդներում դպրոցական արձակուրդները կազմակերպվում են ոչ թե ամբողջ երկրի համար նույն ժամանակահատվածով, այլ՝ ըստ երեք տարածաշրջանների՝ Հյուսիս (Noord), Կենտրոն (Midden) և Հարավ (Zuid)։ Այս համակարգը գործում է պետական մակարդակով և նպատակ ունի նվազեցնել ճանապարհային և զբոսաշրջային ծանրաբեռնվածությունը՝ արձակուրդային հոսքերը բաշխելով տարբեր շաբաթների վրա։

Փետրվարյան դպրոցական արձակուրդը Նիդերլանդներում պաշտոնապես կոչվում է voorjaarsvakantie (գարնանային արձակուրդ)։ Այն հաճախ նաև անվանում են carnavalsvakantie կամ krokusvakantie, հատկապես երկրի հարավային հատվածներում, որտեղ այդ օրերը համընկնում են կառնավալային տոնակատարությունների հետ։

2025–2026 ուսումնական տարվա փետրվարյան արձակուրդի ժամկետները

Regio Noord (Հյուսիս) – 21 փետրվարի – 1 մարտ, 2026

Regio Midden (Կենտրոն) – 14 փետրվարի – 22 փետրվարի, 2026

Regio Zuid (Հարավ) – 14 փետրվարի – 22 փետրվարի, 2026

Ինչպես երևում է, Հյուսիսային տարածաշրջանում արձակուրդը սկսվում է մեկ շաբաթ ուշ, քան Կենտրոնում և Հարավում։

Պաշտոնական արձակուրդային օրերը հրապարակվում են Նիդերլանդների կառավարության՝ Government of the Netherlands կայքում։ Միաժամանակ նշվում է, որ դրանք խորհրդատվական (adviesdata) բնույթ ունեն, և առանձին դպրոցներ կարող են ունենալ փոքր շեղումներ՝ կախված իրենց ներքին օրացույցից։ Այդ պատճառով ծնողներին խորհուրդ է տրվում ստուգել նաև իրենց դպրոցի պաշտոնական տեղեկատվությունը։

Ինչու է փետրվարյան արձակուրդը կոչվում «գարնանային»

Թեպետ արձակուրդը տեղի է ունենում ձմռան վերջին շաբաթներին, Նիդերլանդներում այն համարվում է գարնան նախաբանը խորհրդանշող ընդմիջում։ Շատ ընտանիքներ այդ ընթացքում մեկնում են լեռնադահուկային հանգստի, հատկապես Ավստրիա կամ Գերմանիա, իսկ երկրի հարավում լայնորեն նշվում է կառնավալը։

Այս շրջանը նաև կարևոր է զբոսաշրջային ոլորտի համար․ հյուրանոցների ամրագրումները և ճանապարհային հոսքերը աճում են, ինչն էլ հենց պատճառներից մեկն է, որ արձակուրդները բաժանված են երեք տարածաշրջանների միջև։

Նիդերլանդների դպրոցական տարվա այլ հիմնական արձակուրդները

Փետրվարյան արձակուրդից բացի, ուսումնական տարվա ընթացքում նախատեսված են նաև՝

Herfstvakantie (աշնանային արձակուրդ) – հոկտեմբեր

Kerstvakantie (Սուրբ Ծննդյան արձակուրդ) – դեկտեմբեր–հունվար

Meivakantie (մայիսյան արձակուրդ) – ապրիլ–մայիս

Zomervakantie (ամառային արձակուրդ) – հուլիս–օգոստոս

Այս բոլոր արձակուրդները ևս բաժանվում են ըստ նույն երեք տարածաշրջանների։

Վերջաբան

Փետրվարյան արձակուրդը Նիդերլանդներում ոչ միայն կրթական ընդմիջում է, այլև սոցիալ-մշակութային ակտիվ շրջան։ Այն համադրում է ընտանեկան հանգիստը, ճանապարհորդությունները և ավանդական տոնակատարությունները։

Ծնողներին խորհուրդ է տրվում նախապես պլանավորել արձակուրդային ծրագրերը՝ հաշվի առնելով իրենց տարածաշրջանի կոնկրետ ժամկետները և դպրոցի հաստատած օրացույցը։

Hay Azian

Anahit Aghabekyan

Տեսանյութ` Անահիտ Աղաբեկյանի

Գույների և ուրախության փառատոն. Նիդերլանդների փետրվարյան կառնավալը

14.02.2026/Նիդ.օրագիր

Ամեն տարի փետրվարին Նիդերլանդների հարավային շրջանները վերածվում են գույների, երաժշտության և անսահման ուրախության բեմի։ Կառնավալը (Carnaval / Vastelaovend) երկրի ամենասիրված և սպասված տոներից է, որը նշվում է Մեծ Պահքից առաջ՝ որպես հրաժեշտ առօրյային և ողջույն՝ զվարճանքին։

Պատմական արմատներ և մշակութային նշանակություն

Կառնավալի արմատները գալիս են միջնադարյան կաթոլիկ ավանդույթներից։ Այն նշվում է Մեծ Պահքից անմիջապես առաջ և խորհրդանշում է ուրախության, ազատության և հասարակական սահմանների ժամանակավոր վերացում։ Թեև ամբողջ երկրում կարելի է զգալ տոնական մթնոլորտը, կառնավալը հատկապես մեծ շուքով անցկացվում է հարավային նահանգներում՝ Հյուսիսային Բրաբանտում և Լիմբուրգում, որտեղ կաթոլիկ ազդեցությունն առավել խորն է պահպանվել։

Քաղաքները, որոնք փոխում են իրենց դեմքը

Տոնակատարությունների օրերին բազմաթիվ քաղաքներ նույնիսկ փոխում են իրենց անվանումները՝ ընդգծելով տոնի յուրահատուկ մթնոլորտը։ Օրինակ՝

Էյնդհովենը դառնում է «Lampegat»,

Դեն Բոսխը՝ «Oeteldonk»,

Մաստրիխտում տոնը հայտնի է «Vastelaovend» անվամբ։

Քաղաքների կենտրոնական հրապարակներում անցկացվում են շքերթներ՝ զարդարված հարթակներով, երաժշտական խմբերով և դիմակավորված մասնակիցներով։ Յուրաքանչյուր համայնք ունի իր խորհրդանիշները, գույները և ավանդական երգերը։

Տոնի գլխավոր խորհրդանիշները

Կառնավալի անբաժանելի մասն են.

Դիմակներն ու զգեստները – մարդիկ հագնվում են ամենատարբեր կերպարներով՝ սկսած հեքիաթային հերոսներից մինչև ժամանակակից մշակույթի կերպարներ։

«Իշխանների» ընտրությունը – շատ քաղաքներում ընտրվում է կառնավալի խորհրդանշական իշխանը, ով երեք օր ղեկավարում է «ուրախության թագավորությունը»։

Երաժշտությունն ու փողային նվագախմբերը – փողոցներում հնչում են ավանդական կառնավալային երգեր, իսկ բարերն ու սրճարանները լի են երգ ու պարով։

Տոնը սովորաբար տևում է երեք օր՝ շաբաթից մինչև երեքշաբթի, և ավարտվում է Չորեքշաբթի առավոտյան՝ օրվա սկսվելուց առաջ։

Մթնոլորտ և ժամանակակից շունչ

Այսօր Նիդերլանդների կառնավալը ոչ միայն կրոնական, այլև մշակութային ու զբոսաշրջային մեծ իրադարձություն է։ Այն միավորում է տարբեր սերունդների մարդկանց, ստեղծում համերաշխության մթնոլորտ և դառնում երկրի հարավային շրջանների ինքնության կարևոր բաղադրիչ։

Գունեղ շքերթներ, բարձր տրամադրություն, ընկերական միջավայր և ավանդույթի ուժ՝ ահա այն, ինչով Նիդերլանդների փետրվարյան կառնավալը շարունակում է գրավել հազարավոր մարդկանց ուշադրությունը՝ ամեն տարի վերածվելով իսկական ժողովրդական փառատոնի։

Hay Azian

Anahit Aghabekyan

Տեսանյութ` Անահիտ Աղաբեկյանի

2026թ-ի փետրվարյան լրահոսից

 Մեկնարկում են Միլան–Կորտինա 2026 ձմեռային Օլիմպիական խաղերը

06.02.2026/Նիդ.օրագիր

Այս պահին Միլանում ընթանում է 2026 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերի հանդիսավոր բացման արարողությունը։ Աշխարհի ուշադրությունը սևեռված է մարզադաշտին, որտեղ մեկը մյուսի հետևից շքերթով անցնում են Օլիմպիական խաղերին մասնակցող երկրների պատվիրակությունները։

Քիչ առաջ մարզադաշտով անցավ Հայաստանի պատվիրակությունը, արժանանալով հանդիսատեսի ջերմ ընդունելությանը։ Բացման արարողությունը ուղեկցվում է մշակութային ներկայացմամբ, որը ներկայացնում է Իտալիայի պատմությունը, ժամանակակից արվեստը և Օլիմպիական շարժման արժեքները։

Միլան–Կորտինա 2026 ձմեռային Օլիմպիական խաղերը այս օրերին անցկացվում են Իտալիայի մի քանի քաղաքներում և կտևեն փետրվարի 4-ից 22-ը՝ համախմբելով հազարավոր մարզիկների և միլիոնավոր հեռուստադիտողների ամբողջ աշխարհից։

 Հայաստանի օլիմպիականները Միլան–Կորտինա 2026-ում. մասնակցություն և արդյունքներ այսօրվա դրությամբ

08.02.2026թ./Նիդ.օրագիր

Միլան–Կորտինա դ’Ամպեցո 2026 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերը շարունակվում են, և Հայաստանի հավաքականն արդեն գրանցել է իր մասնակցությունը մի քանի մարզաձևերում։ Այս խաղերին Հայաստանը ներկայացված է հինգ մարզիկով՝ երեք մարզաձևում։

⛷️ Ձմեռային դահուկավազք

Հայաստանի դրոշի ներքո ձմեռային դահուկավազքում հանդես են գալիս Միքայել Միքայելյանն ու Կատյա Գալստյանը։

Միքայել Միքայելյանը մասնակցել է տղամարդկանց 20 կմ սկիաթլոն մրցաձևին, որտեղ 73 մասնակիցների թվում զբաղեցրել է 48-րդ տեղը։ Նա դեռ պետք է մասնակցի նաև 10 կմ ազատ ոճ մրցաձևին։

Կատյա Գալստյանը հանդես է եկել կանանց 20 կմ սկիաթլոնում, սակայն մրցավազքն ավարտին չի հասցրել։ Նա ևս նախատեսում է մասնակցություն 10 կմ ազատ ոճ մրցմանը։

🎿 Լեռնադահուկ

Լեռնադահուկ մարզաձևում Հայաստանը ներկայացնում է Հարություն Հարությունյանը, որը մասնակցում է տղամարդկանց  ոլորավայրէջք  մրցաձևերին։ Այս մարզաձևում մրցումները դեռ ընթացքի մեջ են, և վերջնական արդյունքները այսօրվա դրությամբ չեն հրապարակվել։

⛸️ Գեղասահք

Գեղասահքում Հայաստանը պատմական մասնակցություն ունի զույգերի մրցաձևում։ Կարինա Ակոպովան և Նիկիտա Ռախմանինը դարձել են Հայաստանի առաջին զույգը, որը նվաճել է օլիմպիական ուղեգիր այս կարգում։ Նրանք մասնակցում են կարճ և ազատ ծրագրերի մրցումներին, որոնց արդյունքները դեռ ամփոփված չեն։

🏅 Ընդհանուր պատկերը

Այսօրվա դրությամբ Հայաստանի մասնակցությամբ   այս  մրցաձևերում ելույթները շարունակվում են։ Մարզիկների առաջիկա մեկնարկները նախատեսված են Օլիմպիական խաղերի հաջորդ օրերին։

Հայաստանի օլիմպիական հավաքականը շարունակում է իր պայքարը աշխարհի լավագույն ձմեռային մարզիկների հետ՝ նպատակ ունենալով հնարավորինս բարձր արդյունքներ գրանցել և արժանապատվորեն ներկայացնել երկիրը միջազգային հարթակում։

Հայ օլիմպիականի առաջին մրցելույթը Միլան–Կորտինա 2026-ում

Իտալական Միլանում և Կորտինա դ’Ամպեցոյում ընթացող 25-րդ ձմեռային Օլիմպիական խաղերի երրորդ մրցումային օրը պայքարի մեջ մտավ Հայաստանի օլիմպիական հավաքականի առաջին ներկայացուցիչը՝ դահուկորդ Կատյա Գալստյանը։

33-ամյա փորձառու մարզուհու համար այս Օլիմպիական խաղերը կարիերայի չորրորդն են․ նա նախկինում հանդես է եկել նաև 2014 թվականի Սոչիի, 2018 թվականի Փհենչհանի և 2022 թվականի Պեկինի խաղերում՝ դառնալով Հայաստանի ձմեռային սպորտի ամենափորձառու օլիմպիականներից մեկը։

Գալստյանը մեկնարկեց կանանց սկիաթլոնի մրցումներում, որոնք ներառում էին 20 կմ մրցատարածություն՝ 10 կմ դասական և 10 կմ ազատ ոճով։ Մրցավազքը բավականին բարդ պայմաններում էր ընթանում և ծանր փորձություն դարձավ մասնակիցների համար։ Եզրագիծը չկարողացան հատել ընդհանուր առմամբ 19 դահուկորդներ։

Հայաստանի ներկայացուցիչը հաջողությամբ հաղթահարեց առաջին՝ դասական ոճով նախատեսված 10 կմ հատվածը, սակայն ազատ ոճի մրցատարածությունում դուրս մնաց պայքարից և չկարողացավ ավարտել մրցելույթը։

Չնայած այդ արդյունքին՝ Կատյա Գալստյանի ելույթները Իտալիայում դեռ ավարտված չեն։ Փետրվարի 12-ին նա կրկին դուրս կգա մեկնարկի՝ այս անգամ ուժերը փորձելով 10 կմ ազատ ոճի (ինտերվալ) մրցաձևում։

Հայաստանի օլիմպիական հավաքականը շարունակում է իր ելույթները 25-րդ ձմեռային Օլիմպիական խաղերում՝ նպատակ ունենալով արժանապատվորեն ներկայացնել երկիրը միջազգային հեղինակավոր հարթակում։

ԱՆՁՆԱԿԱՆ ՆԱԽԱՁԵՌՆՈւԹՅԱՄԲ

Բուդապեշտում կայացավ հայկական սփյուռքի համայնքներին նվիրված միջազգային համաժողով

04.02.2026/Նիդ.օրագիր

Փետրվարի 1–3-ը Բուդապեշտում՝ Հունգարիայի խորհրդարանի պատմական շենքում, տեղի ունեցավ հայկական սփյուռքի համայնքներին նվիրված միջազգային համաժողովը։ Միջոցառումը մեկ հարկի տակ համախմբեց հայկական համայնքների ներկայացուցիչների աշխարհի տարբեր երկրներից՝ դառնալով սփյուռքահայ կյանքի կարևոր հարթակ։

Համաժողովին մասնակցում էին ներկայացուցիչներ 17 երկրներից, որոնք ներկայացրին իրենց համայնքներում տիրող իրավիճակը, անդրադարձան սփյուռքի առջև ծառացած հիմնախնդիրներին, ինչպես նաև փոխանակեցին փորձ և առաջարկներ համայնքային կյանքի զարգացման ուղղությամբ։

Միջոցառումը կազմակերպել էր Հունգարիայի Ազգային ժողովի հայկական համայնքի խոսնակ պարոն Նիկողոս Ակոպյանը։ Համաժողովի հիմնական նպատակը հայկական համայնքների միջև համագործակցության ամրապնդումն էր, ինչպես նաև ազգային, մշակութային և հոգևոր արմատների պահպանման ու արժևորման հարցերի քննարկումը ժամանակակից մարտահրավերների համատեքստում։

Համաժողովի պատվավոր հովանավորներն էին Հունգարիայի Ազգային ժողովի նախագահ Լասլո Քյովերը և Հունգարիայի փոխվարչապետ Ժոլտ Շեմյենը, ինչը ևս մեկ անգամ ընդգծեց միջոցառման կարևորությունը և դրա բարձր մակարդակը։

Առանձնահատուկ ընդգծվեց Հունգարիայի հայ համայնքի երիտասարդ սերնդի ակտիվ և խանդավառ մասնակցությունը։ Երիտասարդների ներգրավվածությունը գնահատվեց որպես համայնքի շարունակական զարգացման և ազգային ինքնության պահպանման կարևոր երաշխիք։

Համաժողովը ևս մեկ անգամ հաստատեց, որ հայկական սփյուռքը, անկախ աշխարհագրական տարածվածությունից, շարունակում է մնալ միասնական արժեքների շուրջ համախմբված և պատրաստ՝ համատեղ ուժերով դիմագրավելու ժամանակակից մարտահրավերները։

Բաքվի ռազմական դատարանը փետրվարի 5-ին դատապարտել է Արցախի նախկին ռազմաքաղաքական ղեկավարներին՝ Արայիկ Հարությունյանին, Լևոն Մնացականյանին, Դավիթ Մանուկյանին, Դավիթ Իշխանյանին և Դավիթ Բաբայանին ցմահ ազատազրկման։ Արկադի Ղուկասյանը և Բակո Սահակյանը դատապարտվել են 20 տարվա ազատազրկման (տարիքային սահմանափակման պատճառով)։ Մադաթ Բաբայանը ստացել է 19 տարվա պատիժ, իսկ մյուս գերիների դատավճիռները դեռ լիովին չեն հրապարակվել։ Այս գործընթացը համարվում է քաղաքական դատավարություն և անցկացվել է միայն ադրբեջանական կողմի վերահսկողությամբ։

Լուսանկարը՝ Ադրբեջանի «Ազերթաջ» պետական լրատվական գործակալության

reDe klomp-ը Նիդերլանդներում հայտնի ավանդական փայտե կոշիկն է, որը հոլանդերենում կոչվում է klomp (հոգնակի՝ klompen)։

06.02.2026/Նիդ.օրագիր

Ահա մի փոքր հետաքրքիր պատմություն ու փաստեր դրանց մասին․

🪵 Ծագում և պատմություն

Klompen-ը օգտագործվել է դեռևս միջնադարից։ Դրանք հատկապես տարածված էին գյուղացիների, ձկնորսների և արհեստավորների շրջանում, որովհետև հեշտ էին պատրաստվում ու շատ դիմացկուն։

👞 Ինչու էին դրանք գործնական

Պատրաստվում էին մեկ ամբողջ փայտից (հաճախ՝ ուռենի կամ բարդի)

Պաշտպանում էին ոտքերը խոնավությունից ու ցրտից

Ամուր էին՝ հարմար դաշտերում, ֆերմաներում ու աշխատավայրերում

Հեշտ էր հագնել ու հանել

🌷 Այսօր

Այսօր klompen-ը հազվադեպ է օգտագործվում որպես առօրյա կոշիկ, բայց

երբեմն դեռ կրում են ֆերմերները

շատ տարածված են որպես մշակութային խորհրդանիշ

վաճառվում են որպես հուշանվերներ

հաճախ տեսնում ես հոլանդական փառատոնների ու զբոսաշրջային վայրերի մեջ

🇳🇱 Մշակութային նշանակություն

Փայտե կոշիկները Նիդերլանդների համար նույնքան խորհրդանշական են, որքան

քամու ջրաղացները 🌬️, կակաչները 🌷 և ջրանցքները 🚲։

Anahit Aghabekyan

ԾԱՆՈԹ ՊԱՏԿԵՐ

Վաղ տարիքից ինքնուրույնություն սովորեցնելը. Նիդերլանդների կրթական մշակույթի մի մաս

06.02.2025/Նիդ.օրագիր

Նիդերլանդներում կրթությունը վաղ տարիքից չի սահմանափակվում միայն դասագրքային կրթությամբ։ Այստեղ մեծ ուշադրություն է դարձվում կյանքի փոքր, բայց էական հմտություններին, որոնք երեխային օգնում են ձևավորել ինքնուրույնություն, պատասխանատվություն և ինքնավստահություն։ Այդ մոտեցման պարզ, բայց խոսուն օրինակներից մեկն է՝ վերարկու կամ բաճկոն հագնելու կարողությունը։

Դեռ մանկապարտեզում և տարրական դպրոցի առաջին տարիներին երեխաներին խրախուսում են ինքնուրույն հագնվել, կախել վերարկուն իրենց համար նախատեսված տեղում, փակել զիպը կամ կոճակները։ Սա չի դասավանդվում որպես առանձին առարկա կամ «տեխնիկա», այլ բնականորեն ներառված է օրվա առօրյայի մեջ։ Երեխան սովորում է փորձել, սխալվել, նորից փորձել և, վերջապես, կարողանալ։

Նիդերլանդական կրթական մտածողության հիմքում ընկած է համոզումը, որ երեխան կարող է շատ ավելին, քան մենք հաճախ պատկերացնում ենք։ Ուսուցիչը չի շտապում օգնել առաջին դժվարության պահին․ նա սպասում է, խրախուսում է փորձը և աջակցում միայն անհրաժեշտության դեպքում։ Այդ կերպ երեխան սովորում է վստահել իր կարողություններին և չվախենալ դժվարություններից։

Այս seemingly փոքր գործողությունը՝ վերարկու հագնելը, իրականում մեծ ազդեցություն ունի։ Այն զարգացնում է շարժողական հմտությունները, համբերությունը, խնդիր լուծելու կարողությունը և, ամենակարևորը, ներքին համոզումը, որ «ես կարող եմ»։ Այդ համոզումն է, որ հետագայում դառնում է սովորելու, աշխատելու և անկախ որոշումներ կայացնելու հիմք։

Նիդերլանդներում սա ընկալվում է որպես կրթության բնական մաս, ոչ թե հատուկ մեթոդ կամ նորարարություն։ Երեխայի ինքնուրույնությունը այստեղ արժեք է, որը ձևավորվում է ամենօրյա փոքր քայլերով։ Եվ հենց այդ փոքր քայլերից է սկսվում մեծ, ինքնավստահ և պատասխանատու անհատի ձևավորումը։

Տեսաերիզում` ինչպես է փոքրիկ Անին հագնվում։

Anahit Aghabekyan

Մենք ձեզ սիրով հրավիրում ենք փետրվարի 13-ին երեկոյան ժամը 6-ին Ամստերդամի հայկական եկեղեցում միասին մասնակցելու Տեառնընդառաջին (Տրնդեզին) նվիրված ժամերգությանը։ Սիրով սպասում ենք բոլորիդ։

Այո՛ 🌷 Կակաչը Նիդերլանդների ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկն է։

Թեպետ կակաչը սկզբնապես Նիդերլանդներից չէ (այն Եվրոպա է հասել Օսմանյան կայսրությունից), 17-րդ դարում այստեղ այն դարձավ իսկական ազգային երևույթ․ նույնիսկ եղել է «կակաչային մոլուցք» (Tulip Mania), երբ կակաչի սոխուկները ոսկուց էլ թանկ էին։

Այսօր Նիդերլանդները աշխարհում կակաչների ամենախոշոր արտադրողն ու արտահանողն է, իսկ կակաչի դաշտերը՝ երկրի այցեքարտը 🇳🇱🌷

Տեսանյութ` Anahit Aghabekyan -ի

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների համար շուտով հասանելի կդառնա ավելի հարմարավետ վիզայի դիմումի գործընթաց Բելգիա և հնարավոր է՝ Բենիլյուքսի այլ երկրներ մուտք գործելու համար։

Բելգիան շուտով կբացի հյուպատոսական բաժին իր դեսպանությունում Երևանում։ Այս որոշումը կարևոր քայլ է երկու երկրների միջև հարաբերությունների խորացման և Հայաստանի քաղաքացիների համար վիզայի ընթացակարգերի պարզեցման ուղղությամբ։

Հայաստանի դեսպան Բելգիայում Տիգրան Բալայանը «Արմենպրես»-ի թղթակցի հետ զրույցում նշել է. «Այս որոշումը կարևոր ձեռքբերում է, որին հնարավոր է եղել հասնել Բելգիայի խորհրդարանում ներկայացված բոլոր քաղաքական ուժերի հետ հետևողական աշխատանքի շնորհիվ։ Հայաստանում Բելգիայի դեսպանությունում հյուպատոսական բաժնի բացման կարևորության դրույթն ամրագրվել է դեռևս նախորդ տարի Բելգիայի խորհրդարանի կողմից միաձայն ընդունված բանաձևում։ Այս կարևոր քայլը առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև վիզաների ազատականացման գործընթացի համատեքստում։ Մինչ դրա ավարտը ՀՀ քաղաքացիները հնարավորություն կունենան բելգիական և, միգուցե, Բենիլյուքսի այլ երկրների համար մուտքի արտոնագիր հայցել Բելգիայի դեսպանության միջոցով»։

Դեսպանը նաև երախտագիտություն է հայտնել Բելգիայի խորհրդարանի անդամներին, արտաքին գործերի նախարար Մաքսիմ Պրևոյին (Maxime Prévot) և ԱԳՆ գործընկերներին՝ այս կարևոր որոշման համար։

Ներկայումս Բելգիայի դեսպանությունը Երևանում գործում է, սակայն մինչ այժմ չի ունեցել լիարժեք հյուպատոսական լիազորություններ (վիզաների տրամադրում և այլն)։ Նոր բաժնի բացումը կլուծի այդ խնդիրը և կդյուրացնի հայաստանցիների համար Շենգենյան գոտի մուտքի գործընթացը՝ մինչև ԵՄ-Հայաստան վիզաների ազատականացման ամբողջական իրականացումը։

Այս զարգացումը վկայում է Հայաստան-Բելգիա և Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունների դինամիկ զարգացման մասին։

🇦🇲🇳🇱 Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության դեսպան Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերը Հաագայում մասնակցել է Նիդերլանդների Արտաքին գործերի նախարարության կողմից կազմակերպած Դեսպանների տարեկան համաժողովին՝ աշխարհի 150-ից ավելի նիդերլանդական դեսպանների, մշտական ներկայացուցիչների և գլխավոր հյուպատոսների  հետ։ 

🌍 Քննարկումները կենտրոնացել են համաշխարհային հարցերի շուրջ, ինչպիսիք են աշխարհաքաղաքականությունը, միգրացիան, հյուպատոսական հարցերը և միջազգային համագործակցությունը։ Նիդերլանդների Թագավորության վարչապետ Դիկ Շուֆը նույնպես մասնակցել է համաժողովին՝ իր խոսքում ընդգծելով դեսպանների կարևոր դերը երկրների միջև երկխոսության խթանման գործում։ 

💼 Համաժողովի ընթացքում  դեսպանները մասնակցել են Արնհեմի Cleantech Park-ում անցկացված գործարար օրվան նվիրված միջոցառմանը, հանդիպել 350-ից ավելի ձեռնարկությունների հետ՝ փոխանակել տեսակետներ և ուսումնասիրել միջազգային կապերը ամրապնդելու հնարավորությունները։ 

⚖️ Համաժողովը վերահաստատել է Նիդերլանդների հավատարմությունը՝ ազատության, ժողովրդավարության և օրենքի գերակայության սկզբունքներին։ 

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հարցազրույց ունեցավ Հանրային հեռուստաընկերությանը։

https://www.facebook.com/share/v/1Dho53Hg6j/

Ջեյմս Դի Վենսը ծաղկեպսակ է դրել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնող հուշակոթողին, այնուհետև ծաղիկներ խոնարհել անմար կրակի մոտ՝ հարգանքի տուրք մատուցելով ցեղասպանության զոհերի հիշատակին: ԱՄՆ փոխնախագահը գրառում է կատարել Պատվավոր հյուրերի հուշամատյանում: ««Կորցրած կյանքերի հանդեպ խորին հարգանքի հիշատակով պատվում ենք հայ ժողովրդի տոկունությունն ու անսասան ոգին։ Թո'ղ Ամերիկան և Հայաստանը միասին ձգտեն խաղաղության և փոխըմբռնման ապագայի»:  Ջեյ Դի Վենս, ԱՄՆ փոխնախագահ» ,- գրել է նա։

Փետրվարի 9-ին Բելգիայի փոխվարչապետ, աշխատանքի, էկոնոմիկայի և գյուղատնտեսության նախարար Դավիթ Կլարինվալն ընդունեց դեսպան Տիգրան Բալայանին։ 

Քայլեր կամ սովորություններ, որոնք ձեռք բերեցի այստեղ' Նիդեռլանդներում բնակվելուս ընթացքում

    1. Ավելի մոտ լինել բնությանը, հեծանվով կամ զբոսնելով զգալ ամենուր մաքուր օդը և կանաչ ծառերը։

    2.Free makeup, առհասարակ այստեղ կարիք չկա դիմահարդարման, միայն առիթից առիթ եմ գործածում։ 

    3.Ընդհանրապես հրաժարվեցի կրունկով կոշիկներից, քանի որ այստեղի եղանակն ու մշտական վազքը միայն հարմարավետ բոթասներ/կոշիկներ է ուզում։ 

    4.Մատներիս սեփական խնամք, բայց ոչ այցելություններ մատնահարդարման տեղեր. ոչ միայն թանկ են, այլև առողջության համար վտանգավոր։ Եթե մինչ առաջնեկիս հղիանալը, առիթի դեպքում սեփական գործիքներով շելլաք էի անում տանը, դրանից հետո ընդհանրապես հրաժարվեցի շելլակից, նախապատվություն տալով միայն մանիկյուրին, այն էլ ևս առիթի դեպքում։ 

    5.Դեմքի և ձեռքերի մաշկի պարտադիր և ամենօրյա խնամք, (ավելի շատ ուշադրություն որակյալ կրեմներին, serums) , այլապես խոնավության և տան գործերի պայմաններում անհնար է հարթ ու սահուն մաշկ ունենալը

    6.Ավելի կարգապահություն և վաղ առավոտյան 6-7 արթնանալու ռեժիմին հետևել։ 

    7.Մազերիս ներկում սեփական ձեռքով և պարագաներով 😊։  Ժամանակ առ ժամանակ այցելում եմ ամուսնուս եղբոր մոտ,  պրոֆեսիոնալ կտրելու և հարդարելու համար, բայց ներկելը հիմնականում ինքս եմ անում🤭😁։ 

    8.Ավելի զորավոր լինել բոլոր դժվարություններում, մանավանդ օտարության մեջ։ Որոշ հոլանդացիների' "խտրականության երանգներ պարունակող հրահանգներին" պորտը տեղը դնել ոնց պետք է😂։ 

    9.Հետևելով նախորդ կետին, ուղիղ հաճոյախոսություններին տված պատասխանները' միայն ընտրված և մտածված բառերով։ 

    10.Նվերներ ընտրելը նույնպես մտածված է, տվյալ մարդուն բնորոշ և փոխադարձ հիմքի վրա։

Աննա ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ

Նիդերլանդներ

Oլիմպիական խաղերում ձևավոր չմշկասահքի զույգերի մրցաձևում պարտադիր (կարճ) ծրագրով ելույթ ունեցավ Հայաստանը ներկայացնող Կարինա Ակոպովա և Նիկիտա Ռախմանին զույգը։ Նրանք հանդես եկան Արա Գևորգյանի «Արցախ» ստեղծագործության ներքո և այս ծրագրով 12֊րդ տեղում են։

Վաղը, ազատ ծրագրի կատարումից հետո, կպարզվի, թե մրցաշարում վերջնական ինչ հորիզոնական կզբաղեցնի հայկական զույգը։

Հ.Գ-վերջնական արդյունքով մեր զույգը զբաղեցրեց 14-րդ տեղը:

ՀՀ դատախազությունը քրեական հետապնդում է հարուցել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նկատմամբ՝ Արման Սարոյանի հետ կապված դատական ակտի կատարմանը խոչընդոտելու մեղադրանքով, հայտնում է փաստաբան Արա Զոհրաբյանը

Հայտնում ենք, որ լույս է տեսել ՕՐԵՐ եվրոպական ամսագրի Ալբանիայի հայ համայնքին նվիրված համարը ( Գլ.խմբագիր Hakob Asatryan ) ORER Armenian European Magazine կարող եք բաժանորդագրվել` դիմելով Գլ.խմբագրին, կամ էլ առցանց խմբագիր Anna Karapetian-ին։

https://orer.eu/hy/2026/02/13/orer-albania-103-2025/

Համարի մասին՝ կայքէջում

ORER Armenian European Magazine