Յարխուշտայի հնչյունների ներքո․ Հայաստանի խորհրդարանական ծեծկռտուքը՝ հոլանդական հումորի և քննարկումների կենտրոնում
POWNED-ի տեսանյութը հոլանդացի օգտատերերի շրջանում արձագանքների տարափ է առաջացրել․ մեկնաբանություններում՝ հումոր, քաղաքական համեմատություններ, հայկական երաժշտության ճանաչում և նույնիսկ հայերին ուղղված քաջալերանքի խոսքեր։
Հայաստանի խորհրդարանում տեղի ունեցած աղմկահարույց ծեծկռտուքը հայտնվել է նաև Նիդերլանդների հանրային մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Նիդերլանդական POWNED լրատվական հարթակը միջադեպի տեսանյութը հրապարակել է հայկական յարխուշտայի երաժշտության ուղեկցությամբ՝ դրան հաղորդելով յուրահատուկ, հումորային երանգ։
POWNED-ը Նիդերլանդների հանրային հեռարձակման համակարգի մաս կազմող Omroep PowNed-ի առցանց հարթակն է։ Այն հայտնի է իր անմիջական, քննադատական և երբեմն սադրիչ լրագրողական ոճով։ Քաղաքական ու հասարակական իրադարձությունները ներկայացնում է նաև հումորի, երգիծանքի և տեսանյութերի միջոցով՝ հատկապես դիմելով երիտասարդ, համացանցում ակտիվ լսարանին։
Այս անգամ հոլանդական հարթակի ընտրությունը հայկական երաժշտությունն էր։ Յարխուշտան՝ հայոց ավանդական մարտական պարը, տեսանյութի պատկերներին հաղորդել է լրացուցիչ խորհրդանշական երանգ։ Եվ պարզվում է՝ երաժշտությունն աննկատ չի մնացել։
Ի՞նչ են գրում հոլանդացի օգտատերերը
Տեսանյութի տակ տեղադրված մեկնաբանությունները երբեմն ավելի հետաքրքիր են, քան բուն հրապարակումը։ Դրանցում կարելի է հանդիպել հեգնանքի, ծիծաղի, հոլանդական քաղաքական կյանքի հետ համեմատությունների, բայց նաև հայերին ուղղված դրական գնահատականների։
Օրինակ՝ Mario Ringoot-ը կարծում է, որ հայկական տեսարանին ավելի կհամապատասխաներ System of a Down հանրահայտ ռոք խմբի երաժշտությունը՝ հիշեցնելով խմբի հայկական արմատների մասին։
Մեկ այլ օգտատեր՝ Delo Wazzi-ն, հայերի հասցեին բավականին ուշագրավ խոսք է գրել.
«Հայերն առնվազն համարձակ մարդիկ են, որոնցից դուք այստեղ՝ Նիդերլանդներում, շատ բան ունեք սովորելու»։
Այս մեկնաբանությունն առանձնանում է նրանով, որ հեղինակը տեղի ունեցածը դիտարկում է նաև հոլանդական քաղաքական կյանքի հետ համեմատության մեջ։
Հետաքրքիր է նաև Claudius Bronsink-ի դիտարկումը.
«Մի բան հաստատ է՝ քաղաքականությունն ավելի հետաքրքիր է, քան հոլանդական քաղաքականությունը, որը ձանձրալի է»։
Իսկ Marjan de Boer-ն ավելի հեռուն է գնում՝ գրելով.
«Ժամանակն է, որ նման բան տեղի ունենա նաև Նիդերլանդներում»։
Նույն տրամադրությունն արտահայտող այլ օգտատերեր էլ կան։ Manolo Rotterdam-ը գրում է՝ «Նիդերլանդներին սա անհրաժեշտ է», իսկ Fatih Osmanlı-ն առաջարկում է նման տեսարան տեսնել նաև Նիդերլանդների խորհրդարանի՝ Երկրորդ պալատի նիստերի դահլիճում։
Ոմանք էլ հումորով են արձագանքել՝ համեմատելով հոլանդացի քաղաքական գործիչներին և նրանց հնարավոր վարքագիծը։ Vincent Heine-ի կարծիքով՝ այստեղ որոշ տղամարդիկ կկռվեին ձեռքի պայուսակներով։ Մեկնաբանությունների այս շարքը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, թե ինչպես է օտար երկրում տեղի ունեցած քաղաքական միջադեպը վերածվում սեփական հասարակական ու քաղաքական իրականության շուրջ կատակների առիթի։
Առանձնանում է նաև Sergio Harnandan-ի գրառումը.
«Համենայն դեպս, քաղաքականությունը դեռ որոշ չափով կենդանի է։ Նրանք, ակնհայտորեն, ինչ-որ բանի համար պայքարում են»։
Իսկ Edwin Dorge-ն հեգնանքով նկատում է.
«Սա իսկական ժողովրդավարություն է․ հաղթում է ամենաուժեղը»։
Երբ հայկական երաժշտությունը դառնում է քննարկման առիթ
Հատկանշական է, որ օգտատերերից մի քանիսն անդրադարձել են ոչ միայն տեսանյութի բովանդակությանը, այլև երաժշտությանը։ Ոմանք ճանաչել են հայկական հնչողությունը, մյուսները հայկական պարի շարժումները հումորով համեմատել են խորհրդարանական բախման հետ։
Diana Ekizian-ը գրել է.
«Հոպա՜։ Առա՛ջ, տղաներ։ Գեղեցիկ շարապար է»։
Իսկ Artjomanouska Karaphetian-ը, դիմելով Արման Կարապետյանին, նկատել է, որ երաժշտությունը շատ լավ է համապատասխանում տեսարանին՝ հաղորդագրությանը կցելով նաև Հայաստանի դրոշը։
Այս արձագանքները ցույց են տալիս, որ հայկական երաժշտական մշակույթը կարող է ճանաչելի ու հետաքրքրություն առաջացնող ներկայություն ունենալ նաև նման անսպասելի միջավայրում։
Հումորի սահմաններից այն կողմ
Իհարկե, բոլոր մեկնաբանությունները չէ, որ դրական են։ Կան նաև քննադատական, վիրավորական և նույնիսկ հայերի նկատմամբ բացասական երանգ ունեցող գրառումներ։ Որոշ օգտատերեր ծաղրում են Հայաստանի քաղաքական վիճակը, մյուսները հարցականի տակ են դնում նման միջադեպերի համատեղելիությունը ժողովրդավարության և խաղաղության գաղափարների հետ։
Սակայն ընդհանուր քննարկման մեջ նկատելի է մի հետաքրքիր հանգամանք․ Հայաստանի խորհրդարանական միջադեպը հոլանդացի օգտատերերի մի մասի համար դարձել է նաև իրենց երկրի քաղաքական կյանքի հետ համեմատություններ անելու առիթ։ Ոմանք քննադատում են Նիդերլանդների քաղաքական գործիչների պասիվությունը, մյուսները պարզապես ցանկանում են տեսնել ավելի աշխույժ քաղաքական պայքար։
Պետք է նկատի ունենալ, որ սոցիալական ցանցի մեկնաբանությունները չեն կարող ներկայացնել ամբողջ հոլանդական հասարակության կարծիքը։ Դրանք տվյալ հրապարակման շուրջ ձևավորված անհատական արձագանքներ են։
Այդուհանդերձ, ուշագրավ է, որ հայկական խորհրդարանի միջադեպը, հայկական մարտական պարի երաժշտության ուղեկցությամբ, դուրս է եկել զուտ հայկական լրահոսի սահմաններից և դարձել Նիդերլանդների առցանց քննարկումների թեմա։
Եվ գուցե այս պատմության ամենահետաքրքիր դրվագն այն է, որ տեսանյութի տակ հնչած հումորի ու քաղաքական կատակների արանքում գտնվել են նաև մարդիկ, որոնք հայերին քաջալերանքի խոսքեր են ուղղել։
Հավաքեց, պատրաստեց` Hay Azian-ը
«Նիդերլանդական օրագիր»
Աղբյուրներ՝ POWNED-ի հրապարակումը և դրա տակ տեղադրված օգտատերերի մեկնաբանությունները։
«Սեքսի նախարարության» մասին արտահայտությունից մինչև աթոռներով հարվածներ․ ինչպես են աշխարհի լրատվամիջոցները ներկայացրել Երևանի խորհրդարանական միջադեպը
Հայաստանի Ազգային ժողովում հոկտեմբերի 29-ին տեղի ունեցած իշխանական և ընդդիմադիր պատգամավորների զանգվածային ծեծկռտուքը դուրս է եկել երկրի ներքաղաքական լրահոսի շրջանակներից՝ հայտնվելով միջազգային հեռուստաընկերությունների և լրատվական գործակալությունների ուշադրության կենտրոնում։
Չեխիայից մինչև Մեծ Բրիտանիա, Գերմանիայից մինչև Հունաստան, իսկ Մերձավոր Արևելքից մինչև Հարավային Ասիա՝ տարբեր երկրների լրատվամիջոցները տարածել են խորհրդարանի նիստերի դահլիճում տեղի ունեցած բախման տեսագրությունները, լուսանկարներն ու մեկնաբանությունները։
Միջադեպի լուսաբանումներում հատկապես աչքի է ընկնում երկու հանգամանք․ մի մասը շեշտադրում է «սեքսի նախարարության» շուրջ առաջացած սկանդալային պատմությունը, մյուսները՝ Հայաստանի խորհրդարանում բռնության կրկնվող դրսևորումները և իշխանության ներկայացուցիչների արձագանքը։
Չեխիա․ CNN Prima-ն՝ «սեքսի նախարարության» պատմության մասին
Չեխական CNN Prima հեռուստաընկերությունն իր անդրադարձում առանձնացրել է ծեծկռտուքի անսովոր առիթը՝ այն կապելով այսպես կոչված «սեքսի նախարարության» գաղափարի հետ։
Նման ներկայացումը միջազգային հեռուստադիտողին առաջին հերթին փոխանցում է իրադարձության սենսացիոն կողմը։ Հայաստանի խորհրդարանում տեղի ունեցածը դիտվում է ոչ այնքան որպես քաղաքական հակամարտություն, որքան որպես արտառոց վեճ, որն ավարտվել է պատգամավորների միջև բռնությամբ։
Այս թեման առանձնացրել են նաև այլ եվրոպական լրատվամիջոցներ՝ այն դարձնելով իրենց հրապարակումների վերնագրերի գլխավոր բաղադրիչներից մեկը։
Գերմանիա․ Berliner Zeitung-ը ներկայացնում է բախման նախապատմությունը
Գերմանական Berliner Zeitung-ը հոկտեմբերի 29-ին հրապարակել է «Nach Äußerungen über „Sexministerium“: Schlägerei bricht in Armeniens Parlament aus» վերնագրով հոդվածը, որը թարգմանաբար նշանակում է՝ «Սեքսի նախարարության մասին արտահայտություններից հետո Հայաստանի խորհրդարանում ծեծկռտուք է սկսվել»։
Հոդվածում ներկայացվում է, թե ինչպես է իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Տարոն Չախոյանի ելույթը վերածվել ընդդիմադիր «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանի հետ բուռն վիճաբանության։
Գերմանական պարբերականը բացատրում է նաև «սեքսի նախարարության» պատմության նախապատմությունը։ Խոսքը Նարեկ Կարապետյանի ազգականի՝ Սարգիս Կարապետյանի ավելի վաղ արած հայտարարության մասին է, որով քննարկման ընթացքում առաջարկվել էր կանանց սեռական բավարարվածության հարցերով զբաղվող առանձին նախարարություն ստեղծելու գաղափարը։
Berliner Zeitung-ը մանրամասնում է, որ սկզբնական բանավեճից հետո պատգամավորները սկսել են միմյանց հարվածել, իսկ իրավիճակը վերահսկելու համար միջամտել են անվտանգության աշխատակիցները։
Հրապարակման մեկ այլ կարևոր շեշտադրում վերաբերում է ԱԺ նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանին։ Ըստ պարբերականի՝ նա սկզբում չի ընդհատել ուղիղ հեռարձակվող նիստը՝ ցանկանալով, որ հանրությունը տեսնի դահլիճում տեղի ունեցողը։ Նիստի ընդմիջում է հայտարարվել միայն բախման սրումից հետո։
Գերմանական լրատվամիջոցը հիշեցնում է նաև հոկտեմբերի 6-ին տեղի ունեցած նախորդ բախումը՝ ցույց տալով, որ խորհրդարանական բռնության դեպքերը նորություն չեն։
Մեծ Բրիտանիա․ The Telegraph-ը՝ աթոռներով և բռունցքներով բախման մասին
Բրիտանական The Telegraph-ը հրապարակել է «MP hurls chair in brawl over Armenian ‘Ministry of Sex’» վերնագրով հոդվածը՝ «Պատգամավորը աթոռ է նետում Հայաստանի «Սեքսի նախարարության» շուրջ ծեծկռտուքի ժամանակ»։
Հրապարակման ուշադրության կենտրոնում ոչ միայն պատգամավորների փոխադարձ հարվածներն են, այլև բախման ընթացքում աթոռների ու շշերի նետումը, պատռված հագուստները և խորհրդարանի միջանցքներում շարունակված քաշքշուկը։
The Telegraph-ը ներկայացնում է նաև վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի արձագանքը։ Վարչապետը հայտարարել էր, որ դատապարտում է բռնությունը, սակայն աջակցում է իր կուսակից պատգամավորների գործողություններին՝ դրանք համարելով համարժեք և ճիշտ։
Բրիտանական պարբերականը մեջբերում է նաև ընդդիմադիր Նարեկ Կարապետյանի արձագանքը, որը տեղի ունեցածը բնութագրել էր որպես «հայկական ոճի սովորական տղամարդկային կռիվ»։
Այսպիսով, բրիտանական հրապարակման մեջ ուշադրության կենտրոնում հայտնվել են ոչ միայն բախման տեսարանները, այլև դրանց վերաբերյալ Հայաստանի քաղաքական գործիչների հրապարակային գնահատականները։
Al Jazeera․ Հայաստանի խորհրդարանը՝ բռնցքամարտի ռինգ
Հոկտեմբերի 30-ին միջազգային Al Jazeera հեռուստաընկերությունը հրապարակել է «Armenian parliament turns into a boxing ring, third time in a month» վերնագրով տեսանյութը։
Վերնագիրը կարելի է թարգմանել՝ «Հայաստանի խորհրդարանը վերածվել է բռնցքամարտի ռինգի․ մեկ ամսվա ընթացքում՝ երրորդ անգամ»։
Al Jazeera-ն հայտնում է, որ իշխանական պատգամավորի՝ ընդդիմության ղեկավարի ընտանիքին ուղղված արտահայտություններից հետո խորհրդարանում սկսվել է ֆիզիկական բախում։ Ըստ հրապարակման՝ ընդդիմադիր պատգամավորներից մեկը քթից արյունահոսել է, մեկ ուրիշի հագուստը պատռվել է։
Հատկանշական է, որ հեռուստաընկերությունը միջադեպը դիտարկում է ոչ թե մեկ օրվա արտասովոր իրադարձություն, այլ խորհրդարանական բախումների կրկնվող շղթայի համատեքստում։
CNN Greece․ խորհրդարանը կրկին դարձել է ռինգ
Հունական CNN Greece-ը հոկտեմբերի 29-ին հրապարակել է «Ռինգի վերածվեց Հայաստանի խորհրդարանը․ անհավանական տեսարաններ ուղիղ հեռարձակմամբ» վերնագրով նյութը։
Հոդվածում նշվում է, որ իշխանական և ընդդիմադիր պատգամավորները բախվել են խորհրդարանական նիստի ընթացքում, իսկ որոշ դեպքերում նույնիսկ աթոռներ են նետել միմյանց ուղղությամբ։
Հունական լրատվամիջոցը ուշադրություն է դարձնում նաև այն հանգամանքին, որ միջադեպը հեռարձակվում էր ուղիղ եթերով։ Այսպիսով, տեղի ունեցածը հասանելի էր ոչ միայն Հայաստանի հանրությանը, այլև միջազգային լսարանին՝ տեսագրությունների տարածման միջոցով։
CNN Greece-ը հիշատակում է նաև հոկտեմբերի սկզբին տեղի ունեցած նմանատիպ բախումը։
Euronews Albania․ բանավեճից մինչև ֆիզիկական բախում
Ալբանական Euronews Albania-ն հոկտեմբերի 29-ին հրապարակել է «Բանավեճից մինչև ֆիզիկական կռիվ․ բախում Հայաստանի խորհրդարանի պատգամավորների միջև» վերնագրով տեսանյութային անդրադարձ։
Լրատվամիջոցը ներկայացնում է, թե ինչպես է Տարոն Չախոյանի ելույթից հետո սրվել իրավիճակը, և ընդդիմադիր պատգամավորների՝ ամբիոնին մոտենալուց հետո բանավեճը վերածվել ֆիզիկական բախման։
Euronews Albania-ն հայտնում է, որ միջադեպը շարունակվել է նաև խորհրդարանի միջանցքներում, որտեղ իրավիճակը վերահսկելու համար պահանջվել է անվտանգության աշխատակիցների միջամտությունը։
CNN․ տեսախցիկների առջև տեղի ունեցած ծեծկռտուքը
Ամերիկյան CNN-ը նույնպես անդրադարձել է միջադեպին՝ հրապարակելով «Large brawl breaks out in Armenian parliament» վերնագրով տեսանյութային նյութ։
CNN-ի լուսաբանումը կենտրոնանում է խորհրդարանի նիստերի դահլիճում տեղի ունեցած զանգվածային բախման և պատգամավորների միջև ֆիզիկական առճակատման վրա։
Տեսանյութի տարածումն ավելի լայն միջազգային լսարանին հնարավորություն է տվել տեսնելու, թե ինչպես է Հայաստանի օրենսդիր մարմնում քաղաքական բանավեճը վերածվել անկարգության։
TVP World․ փոխխոսնակը աթոռ է նետել
Լեհական TVP World-ը միջադեպին անդրադարձել է «Deputy speaker throws chair as brawl erupts in Armenia’s Parliament» վերնագրով՝ «Փոխխոսնակը աթոռ է նետում Հայաստանի խորհրդարանում ծեծկռտուքի բռնկման ժամանակ»։
Հրապարակման վերնագիրն առանձնացնում է ԱԺ փոխնախագահ Վահագն Ալեքսանյանի գործողությունը՝ աթոռ նետելու դրվագը դարձնելով նյութի գլխավոր շեշտադրումը։
Այսպիսի վերնագրերը ցույց են տալիս, թե միջազգային լրատվամիջոցների համար որքան կարևոր է եղել ոչ միայն պատգամավորների միջև բախումը, այլև խորհրդարանի ղեկավար կազմի ներկայացուցիչների ներգրավվածությունը։
bne IntelliNews․ կոռուպցիայի շուրջ բանավեճից մինչև բռունցքներ
Միջազգային bne IntelliNews լրատվական հարթակը հրապարակել է «Dozens of MPs brawl in Armenian parliament during corruption debate» վերնագրով հոդվածը՝ «Տասնյակ պատգամավորներ ծեծկռտուքի մեջ են մտել Հայաստանի խորհրդարանում՝ կոռուպցիայի շուրջ բանավեճի ընթացքում»։
Այս հրապարակումն առանձնանում է իրադարձության քաղաքական նախապատմության ներկայացմամբ։
Հարթակը պարզաբանում է, որ բախումն առաջացել է Հաշվեքննիչ պալատի անդամի ընտրության քննարկման ընթացքում։ Տարոն Չախոյանի ելույթում հնչած կոռուպցիոն մեղադրանքներն ու ընդդիմադիրների հասցեին արտահայտությունները հանգեցրել են փոխադարձ վիճաբանության։
bne IntelliNews-ը մանրամասնում է նաև, որ ֆիզիկական բախման ընթացքում կիրառվել են բռունցքներ ու ոտքերի հարվածներ, իսկ ԱԺ փոխնախագահ Վահագն Ալեքսանյանը աթոռ է նետել ընդդիմադիր պատգամավորների ուղղությամբ։
Հարթակը հայտնում է, որ պատգամավորներից մեկը երևացել է քթից արյունահոսությամբ, իսկ խորհրդարանի շենք է ժամանել շտապօգնության մեքենա։
Hindustan Times․ միջազգային արձագանքը շարունակվում է
Հոկտեմբերի 30-ին հրապարակման է անդրադարձել նաև հնդկական Hindustan Times-ը՝ «Punches fly, chairs thrown as Armenia parliament turns into battleground mid debate» վերնագրով։
Վերնագիրը թարգմանաբար նշանակում է՝ «Բռունցքներ են թռչում, աթոռներ նետվում․ Հայաստանի խորհրդարանը բանավեճի ընթացքում վերածվում է մարտադաշտի»։
Հրապարակման մեջ ներկայացվում են բախման պատճառները, ԱԺ նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանի՝ ընդդիմադիր Նարեկ Կարապետյանին ուղղված մեղադրանքները և խորհրդարանի ներսում տարածված տեսանյութերը։
Հնդկական պարբերականը նաև անդրադառնում է այն հանգամանքին, որ նիստը սկզբնական շրջանում շարունակվել է ուղիղ հեռարձակմամբ, որպեսզի հանրությունը տեսնի տեղի ունեցողը։
Իսպանիալեզու մամուլ․ «սեքսի նախարարությունը»՝ որպես միջազգային սկանդալի վերնագիր
Լատինական Ամերիկայի ընթերցողներին հասնող Costa Rica-ի La Nación պարբերականը նույնպես անդրադարձել է իրադարձությանը։
«Diputados se enfrentan a golpes y lanzan sillas en el Parlamento de Armenia por acusaciones de corrupción y sexismo» վերնագիրը կարելի է թարգմանել՝ «Հայաստանի խորհրդարանում պատգամավորները բռունցքներով բախվել և աթոռներ են նետել կոռուպցիայի ու սեքսիզմի մեղադրանքների պատճառով»։
Հրապարակումը համադրում է երկու թեմա՝ կոռուպցիայի շուրջ քաղաքական հակամարտությունն ու կանանց վերաբերյալ վիճահարույց արտահայտությունների օգտագործումը։
Այսպիսով, միջադեպը ներկայացվել է ոչ միայն որպես ֆիզիկական բախում, այլև որպես քաղաքական խոսքի, հասարակական վերաբերմունքի և խորհրդարանական վարքագծի խնդիր։
«Սեքսի նախարարությո՞ւն»․ ի՞նչ էր իրականում քննարկվում
Միջազգային մի շարք վերնագրերում ստեղծվել է տպավորություն, թե Հայաստանի խորհրդարանում ծեծկռտուքը տեղի է ունեցել նախարարություն ստեղծելու հարցի քննարկման ժամանակ։
Սակայն իրականությունն այլ է։
Հոկտեմբերի 29-ի նիստի օրակարգում Հաշվեքննիչ պալատի անդամի ընտրության հարցն էր։ «Սեքսի նախարարության» թեման ծագել է քաղաքական ելույթի ընթացքում՝ կապված Նարեկ Կարապետյանի ազգականի՝ նախընտրական շրջանի ավելի վաղ հայտարարության հետ։
Այսինքն՝ նախարարություն ստեղծելու հարցը տվյալ նիստի օրակարգում չի եղել։ Այն դարձել է իշխանական պատգամավորի քննադատության և դրան հաջորդած փոխադարձ վիրավորանքների առիթներից մեկը։
Այս տարբերակումը կարևոր է, որպեսզի միջազգային վերնագրերի սենսացիոն ձևակերպումները չփոխարինեն իրադարձության իրական քաղաքական նախապատմությանը։
Իշխանության արձագանքը՝ միջազգային ուշադրության մեկ այլ առիթ
Միջազգային հրապարակումներում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել նաև վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի արձագանքը։
Նա հայտարարել է, որ դատապարտում է բռնությունը, բայց աջակցում է իր կուսակիցների գործողություններին՝ դրանք համարելով համարժեք և ճիշտ։
Մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանը, իր հերթին, ընդգծել է, որ պաշտոնատար անձանց կողմից բռնության դրսևորումները կարող են նպաստել հասարակության մեջ բռնության նորմալացմանը։
Այս հակադիր արձագանքները ցույց են տալիս, որ խնդիրը չի սահմանափակվում միայն խորհրդարանի նիստերի դահլիճում տեղի ունեցածով։ Այն առնչվում է նաև քաղաքական պատասխանատվության, պետական պաշտոնյաների վարքագծի և հասարակության համար ձևավորվող օրինակների հարցին։
Իսկ Նիդերլանդների մամո՞ւլը
Նիդերլանդական մամուլի նկատմամբ կատարված առանձին որոնումներով՝ հոկտեմբերի 30-ի դրությամբ, դեռևս չհաջողվեց հաստատել NOS, RTL Nieuws, NU.nl, AD և De Telegraaf խոշոր լրատվամիջոցների հրապարակումները։
Սա չի բացառում, որ թեմային անդրադարձած լինեն այլ հարթակներ կամ հետագայում հրապարակումներ հայտնվեն։
Այդուհանդերձ, արդեն հայտնաբերված միջազգային հրապարակումների աշխարհագրությունը բավական լայն է՝ եվրոպական երկրներից մինչև ԱՄՆ, Մերձավոր Արևելք և Ասիա։
Միջազգային արձագանքի գլխավոր ուղերձը
Տարբեր երկրների լրատվամիջոցները Հայաստանի խորհրդարանական միջադեպը ներկայացրել են տարբեր դիտանկյուններից։ Ոմանք ընտրել են սենսացիոն վերնագրեր՝ կենտրոնանալով «սեքսի նախարարության» պատմության վրա։ Մյուսները մանրամասնել են կոռուպցիայի շուրջ բանավեճը, պատգամավորների գործողությունները, ԱԺ ղեկավարության վարքագիծն ու վարչապետի հայտարարությունները։
Սակայն հրապարակումների ընդհանուր պատկերում գերակշռում է մի հանգամանք՝ Հայաստանի օրենսդիր մարմինը միջազգային լրահոսում հայտնվել է ոչ թե կարևոր օրենքների ընդունման կամ պետական քաղաքականության քննարկման, այլ պատգամավորների միջև ֆիզիկական բախման պատճառով։
Երբ երկրի խորհրդարանը հայտնվում է միջազգային հեռուստաընկերությունների էկրաններին՝ որպես բռնցքամարտի ռինգ, դա արդեն միայն առանձին պատգամավորների վարքագծի խնդիր չէ։ Այն անդրադառնում է երկրի քաղաքական մշակույթի, ժողովրդավարական ինստիտուտների հեղինակության և պետական պատասխանատվության ընկալմանը։
Հայաստանի քաղաքական ուժերի միջև տարաձայնությունները կարող են լինել սուր, նույնիսկ անհաշտ, սակայն դրանց լուծման վայրը խորհրդարանական բանավեճն ու իրավական գործընթացն են, ոչ թե բռունցքներն ու աթոռները։
Միջազգային մամուլը տեսավ այն, ինչ տեղի ունեցավ Հայաստանի խորհրդարանում։ Իսկ Հայաստանի հանրության համար մնում է ավելի կարևոր հարց՝ ինչպե՞ս կանխել, որ նման տեսարանները չդառնան խորհրդարանական կյանքի սովորական պատկեր։
Hay Azian
Նիդերլանդական Օրագիր
---
Նյութի աղբյուրներ
1. CNN Prima (Չեխիա) – հեռուստաանդրադարձ՝ խորհրդարանական բախման և «սեքսի նախարարության» թեմայով։ Hakob Asatryan-ի էջից
2. Berliner Zeitung (Գերմանիա), 29.10.2026։
3. The Telegraph (Մեծ Բրիտանիա), 29.10.2026։
4. Al Jazeera, 30.10.2026։
5. CNN Greece, 29.10.2026։
6. CNN, 29.10.2026։
7. Euronews Albania, 29.10.2026։
8. TVP World (Լեհաստան), 29.10.2026։
9. bne IntelliNews, 29.10.2026։
10. Hindustan Times (Հնդկաստան), 30.10.2026։
11. La Nación (Կոստա Ռիկա), 29.10.2026։
12. Armenpress – ԱԺ նախագահի հայտարարությունը։
13. NEWS.am և հայկական լրատվամիջոցների հաղորդումներ՝ միջադեպի մանրամասների և պաշտոնական արձագանքների վերաբերյալ։
Ռուսաստանը ներկայացնող գեղասահորդուհին իր հայկական ծագման մասին խոսել է դեռ պատանի հասակում։ Այսօր, երբ միջազգային սառույց վերադառնալու հնարավորությունները շարունակում են պայմանավորված լինել ռուս-ուկրաինական պատերազմի հետևանքով սահմանված սահմանափակումներով, նրա պատմությունն ունի նաև մեկ այլ՝ մարդկային ու մարզական չափում։
Ադելիա Պետրոսյանի անունը հայ ընթերցողին ծանոթ է ոչ միայն մարզական հաջողություններով։ 2021 թվականին, երբ նա ընդամենը 13 տարեկան էր, Ռուսաստանի պատանեկան առաջնությունում իր ազատ ծրագիրը ներկայացրեց հայ կոմպոզիտոր Արա Գևորգյանի «Արցախ» ստեղծագործության ներքո։ Այդ ընտրությունը պատահական չէր․ երիտասարդ գեղասահորդուհին ցանկանում էր իր ելույթով զորակցել հայ ժողովրդին։
Այժմ Ադելիան նոր միջազգային մրցափուլի է պատրաստվում։ Ըստ հրապարակված տեղեկությունների՝ նա հրավեր է ստացել մասնակցելու Ճապոնիայի Գրան պրիի՝ նոյեմբերի 27–29-ը Տոկիոյում կայանալիք NHK Trophy մրցաշարին։ Նրա վերադարձը միջազգային մրցասպարեզ առանձնահատուկ է նաև այն պատճառով, որ Ռուսաստանի մարզիկների մասնակցությունը միջազգային գեղասահքի մրցումներին երկար ժամանակ սահմանափակված էր Ուկրաինայի դեմ պատերազմի հետևանքով։
Հայկական արմատները
Ադելիա Տիգրանի Պետրոսյանը ծնվել է 2007 թվականի հունիսի 5-ին՝ Մոսկվայում։ Նա մեծացել է Ռուսաստանում և իր մարզական կարիերան կառուցել ռուսական գեղասահքի համակարգում։ Սակայն իր հայկական ծագման մասին խոսելիս երբեք չի սահմանափակվել ազգանվան ակնարկով։
«Իմ ազատ ծրագրի երաժշտությունը գրել է հայ կոմպոզիտոր Արա Գևորգյանը, ես հայրիկիս կողմից հայ եմ»,— ասել էր նա 2021 թվականի փետրվարին՝ Ռուսաստանի պատանեկան առաջնությունում արծաթե մեդալ նվաճելուց հետո։
Այդ ելույթում նա հիշատակել էր նաև հայ տատիկին, որի մահը համընկել էր ծրագրի պատրաստման շրջանի հետ։ Ընտանեկան կորուստը, հայկական երաժշտությունը և պատերազմից հետո հայ ժողովրդի ապրումները միավորվել էին նրա համար անձնական նշանակություն ունեցող մարզական ծրագրում։
Ադելիան ասել էր, որ ցանկանում է սառույցի վրա հաղթել ի պատիվ իր ժողովրդի և իր ելույթով քաջալերել նրանց, ում արյունը հոսում է իր երակներում։ Նա նաև խոստովանել էր, որ երբեք չէր եղել Արցախում։
Այդ խոսքերը հնչել էին 2020 թվականի պատերազմից հետո, երբ հայ հասարակությունը դեռ ապրում էր ծանր կորստի հետևանքներով։ Հետևաբար, նրա ընտրած երաժշտությունն ու հրապարակային հայտարարությունը շատ հայերի համար ավելին էին, քան երիտասարդ մարզուհու հերթական ելույթը։
Մարզական տաղանդը՝ մեծ պահանջների և սահմանափակումների պայմաններում
Ադելիա Պետրոսյանը Ռուսաստանի գեղասահքի վերջին տարիների ամենաուշագրավ մարզուհիներից է։ Նա երեք անգամ դարձել է Ռուսաստանի չեմպիոն՝ 2024, 2025 և 2026 թվականներին։ Նրա մարզական առավելություններից մեկը տեխնիկապես բարդ ցատկեր կատարելու կարողությունն է, այդ թվում՝ եռակի աքսելը և քառակի ցատկերը։
Երկար ժամանակ նա մարզվել է Էթերի Տուտբերիձեի խմբում, իսկ 2026 թվականի ամռանը սկսել է աշխատել Իննա Գոնչարենկոյի ղեկավարությամբ։
Միլան–Կորտինայի 2026 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերում Պետրոսյանը հանդես եկավ չեզոք մարզիկի կարգավիճակով և կանանց մենասահքում զբաղեցրեց վեցերորդ տեղը՝ հավաքելով 214,53 միավոր։
Սա նրա մարզական կենսագրության կարևոր էջն էր, բայց նաև հիշեցում այն իրավիճակի մասին, որում հայտնվել են ռուս մարզիկները։ Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի պատերազմի հետևանքով միջազգային մարզական կառույցները սահմանափակումներ կիրառեցին Ռուսաստանի և Բելառուսի ներկայացուցիչների նկատմամբ։ Գեղասահքի միջազգային միությունը՝ ISU-ն, ռուս և բելառուս մարզիկներին միջազգային մրցումներից հեռու պահելուց հետո միայն 2026–2027 մրցաշրջանի համար վերանայեց իր մոտեցումը՝ թույլատրելով անհատ մարզիկների մասնակցությունը չեզոք կարգավիճակով և սահմանված չափանիշների պահպանմամբ։
Այսպիսով, մարզիկը կարող է տարիներ շարունակ պատրաստվել միջազգային մրցումներին, սակայն նրա մասնակցության հնարավորությունը կախված լինել ոչ միայն մարզական արդյունքներից, այլև քաղաքական իրադարձությունների հետևանքով ընդունված որոշումներից։
Ադելիան այդ առումով բացառություն չէ։ Նրա միջազգային ուղին նույնպես անցնում է սահմանափակումների, հատուկ պայմանների և չեզոք կարգավիճակի պահանջների միջով։ Նա չի կարող հանդես գալ Ռուսաստանի պետական խորհրդանիշներով, իսկ միջազգային մրցաշարերին մասնակցելու հնարավորությունները նախկինում էապես սահմանափակված են եղել։
Սա այն իրավիճակն է, երբ մարզիկը ստիպված է կրել մի պատերազմի հետևանքները, որի որոշումները կայացվում են մարզադահլիճներից և սառցադաշտերից դուրս։ Միջազգային մարզական կառույցների մոտեցման հիմքում, իհարկե, անվտանգության և մրցումների ամբողջականության պահպանման հարցերն են, սակայն դրանց կիրառումն անմիջականորեն ազդում է նաև առանձին մարզիկների կարիերայի վրա։
Տոկիոյի հրավերը՝ նոր հնարավորություն
Ճապոնիայի NHK Trophy-ն Գրան պրիի միջազգային շարքի մրցաշարերից է։ Նոյեմբերի 27–29-ը Տոկիոյում կայանալիք մրցումների հրավերը Պետրոսյանի համար նոր հնարավորություն է՝ միջազգային սառույցում շարունակելու իր կարիերան և մրցելու բարձրակարգ մարզուհիների հետ։
Հրավերը դեռ հաղթանակ կամ մեդալ չի երաշխավորում։ Գեղասահքում արդյունքը որոշվում է ծրագրերի կատարմամբ, տեխնիկական բարդությամբ, արտիստիզմով և մրցակցային օրվա պատրաստվածությամբ։ Բայց միջազգային մեկնարկի հնարավորությունն ինքնին կարևոր է այն մարզուհու համար, որի կարիերան վերջին տարիներին զարգացել է միջազգային սահմանափակումների պայմաններում։
Ադելիայի առաջիկա ելույթին հայ երկրպագուները կարող են հետևել նաև նրա հայկական արմատների պատճառով։ Սակայն նրան միայն այդ հանգամանքով բնորոշելը կնշանակեր անտեսել մարզական աշխատանքի տարիները, բարձր մրցակցությունը և այն անհատական նվաճումները, որոնց շնորհիվ նա դարձել է Ռուսաստանի գեղասահքի առաջատարներից մեկը։
Երբ սպորտը դառնում է անձնական պատմություն
Ադելիա Պետրոսյանի կենսագրության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունի «Արցախ» երաժշտության ներքո նրա ելույթը։ Այդ դրվագը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են մարզական արվեստի միջոցները անձնական ինքնության արտահայտություն լինել։
Նա ծնվել է Մոսկվայում, հանդես է գալիս Ռուսաստանի մարզական համակարգում, բայց նրա մեջ խոսում է հայը, իր հայկական ծագման մասին խոսելիս հիշատակել է հայ ժողովրդի ապրումները։ Ցավոք վտանգված է նրա մարզական կարիերան։
Նրա պատմության մեջ կա նաև ավելի լայն հարց՝ որքանո՞վ կարող է միջազգային քաղաքականությունը փոխել մարզիկի մասնագիտական ճանապարհը։ Պետրոսյանի օրինակը ցույց է տալիս, որ նույնիսկ բարձրակարգ մարզական արդյունքները միշտ չէ, որ բավարար են ազատորեն միջազգային մրցասպարեզում հանդես գալու համար։
Տոկիոյի մրցաշարը նոր հնարավորություն կլինի իր կարողությունները ցուցադրելու համար։ Իսկ հայ ընթերցողի հիշողության մեջ Ադելիայի անունը կմնա նաև այն ելույթի շնորհիվ, որի միջոցով նա դեռ պատանի հասակում փորձեց իր սահքով զորակցել հայ ժողովրդին։
Եթե չեք տեսել Ադելիայի ելույթը խորհուրդ կտանք գոնե մեկ անգամ դա անել։
«Նիդերլանդական Օրագրի» համար Ադելիա Պետրոսյանի պատմությունը միաժամանակ մարզական նորություն է և մարդկային պատմություն՝ հայկական արմատների, անձնական հիշողության ու այն դժվարությունների մասին, որոնք երբեմն մարզիկի ճանապարհին հայտնվում են ոչ թե սպորտի արենայում , այլ դրանից դուրս` քաղաքական բեմահարթակում։
Նիդերլանդների գյուղատնտեսության, ձկնորսության (ձկնաբուծության), պարենային անվտանգության և բնության հարցերով նախարար Ջեյմի վան Էսսենը հոկտեմբերի 28-ին կարճատև աշխատանքային այցով ժամանել է Երևան: Նախարարի մասնակցությունը ՄԱԿ-ի Կենսաբազմազանության COP17 գագաթնաժողովին ուշագրավ է նրանով, որ սա նրա առաջին պաշտոնական ուղևորությունն է Եվրամիության սահմաններից դուրս՝ պաշտոնը ստանձնելուց ի վեր:
Չնայած կառավարության նախնական ծրագրով այցը նախատեսված էր հոկտեմբերի 27-28-ին, վան Էսսենը Հայաստանի մայրաքաղաքում անցկացրել է ընդամենը մեկ օր: Ըստ Greenpeace Nederland-ի և Embassy of the Netherlands in Armenia պաշտոնական աղբյուրների հաղորդման՝ նախարարն ակտիվորեն մասնակցել է համաժողովի բարձր մակարդակի նախարարական հատվածին, հանդիպել նիդերլանդական երիտասարդական պատվիրակության հետ, ինչից հետո նույն օրը մեկնել է հայրենիք:
Համաշխարհային բնապահպանական Երևանյան հարթակում, որտեղ շուրջ 200 երկիր քննարկում է մինչև 2030 թվականը էկոհամակարգերի վերականգնման նպատակները, Նիդերլանդների նախարարը ներկա է գտնվել ՄԱԿ-ի Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայի (CBD) քարտուղարության, COP17-ի նախագահության և ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (ՊԳԿ) համատեղ քննարկմանը։ Հանդիպման առանցքում եղել են կենսաբազմազանության ազգային հանձնառությունները, մշտադիտարկումը, փոշոտիչների պաշտպանությունը և գենետիկական ռեսուրսների պահպանումը։
Իր ելույթում նախարար վան Էսսենը կարևորել է պարենային անվտանգության և կենսաբազմազանության պահպանման փոխկապվածությունը՝ ընդգծելով, որ կայուն ագրոպարենային համակարգերը կարող են դառնալ բնության պաշտպանության կարևոր գործիք։ Ընդհանուր առմամբ, պաշտոնական Ամստերդամը շեշտը դնում է տնտեսական ու գյուղատնտեսական քաղաքականության մեջ կենսաբազմազանության ինտեգրման, բնությանը վնասող ֆինանսական հոսքերի սահմանափակման և համապատասխան ազգային ծրագրի մշակման վրա:
Այնուամենայնիվ, նախարարի հայաստանյան այցը միանշանակ չի ընդունվել հայրենիքում և տեղական մամուլում քննադատության ալիք է բարձրացրել: Պատճառն այն է, որ վան Էսսենի բացակայությունը համընկել է Նիդերլանդներում ընթացող ներքին սուր բանակցությունների հետ, որոնք վերաբերում են ազոտային արտանետումների սահմանափակմանը և տեղական գյուղատնտեսության ոլորտի ճգնաժամային ապագային: Հնչող դժգոհություններին ի պատասխան՝ նախարարի գրասենյակը շեշտել է, որ բնության պահպանությունն անմիջականորեն կապված է գյուղատնտեսության, սննդի անվտանգության, ջրային ռեսուրսների կառավարման և տնտեսության երկարաժամկետ կայունության հետ:
COP17 գագաթնաժողովը Հայաստանի համար կարևորագույն հնարավորություն է՝ ամրապնդելու իր դիրքերը բնապահպանական բազմակողմ դիվանագիտության մեջ, իսկ Նիդերլանդների նախարարի այս կարճատև, բայց բովանդակային այցը դարձավ այդ միջազգային գործընթացի առանցքային դրվագներից մեկը:
Աջակցությունը նախատեսված է 2027–2029 թվականների համար և ուղղված է երկրի կենսական ենթակառուցվածքների վերականգնմանը, տնտեսությանն ու հումանիտար կարիքներին։
Նիդերլանդները Ուկրաինային առաջիկա երեք տարիների ընթացքում կտրամադրի 1,2 միլիարդ եվրոյի ոչ ռազմական աջակցություն։ Այս մասին 2026 թվականի հոկտեմբերի 28-ին հաղորդել է Նիդերլանդների կառավարությունը՝ Ուկրաինա կատարած այցի ընթացքում ներկայացնելով աջակցության նոր փաթեթը։
Ծրագրի նպատակն է օգնել Ուկրաինային հաղթահարելու պատերազմի հետևանքները, վերականգնելու կենսական նշանակության ենթակառուցվածքները և պահպանելու երկրի տնտեսական ու հասարակական կյանքի բնականոն գործունեությունը։
Օգնության կարևոր ուղղություններից մեկը էներգետիկ համակարգի վերականգնումն է։ Մինչև 2026 թվականի ավարտը նախատեսվում է արագացված կարգով հատկացնել 40 միլիոն եվրո՝ վնասված էներգետիկ ենթակառուցվածքների վերանորոգման համար։ Եվս 55 միլիոն եվրո կհատկացվի էներգետիկ սարքավորումների և անհրաժեշտ նյութերի մատակարարմանը։
Աջակցության փաթեթը ներառում է նաև տնտեսական համագործակցության և վերակառուցման ծրագրեր։ Մասնավորապես, 136 միլիոն եվրո նախատեսվում է տարբեր նախաձեռնությունների, այդ թվում՝ Ուկրաինայում նիդերլանդական ընկերությունների գործունեությանն աջակցելու համար։ Եվս 19,5 միլիոն եվրո կհատկացվի արտահանման հետ կապված ռիսկերի նվազեցմանը։
Օգնության մյուս ուղղություններն ընդգրկում են հումանիտար աջակցությունը, առողջապահությունը, բնակարանային խնդիրների լուծումը, ականազերծումը, ջրամատակարարման համակարգերի վերականգնումն ու մշակութային ժառանգության պահպանումը։
Նշենք, որ խոսքը ոչ ռազմական օգնության մասին է, որը պետք է տարբերել Նիդերլանդների կողմից Ուկրաինային տրամադրվող ռազմական աջակցությունից։ Երկու ուղղություններն էլ երկրի՝ Ուկրաինային աջակցելու քաղաքականության մաս են կազմում։
Նիդերլանդները 2022 թվականից մինչև 2026 թվականի փետրվարի 2-ը Ուկրաինային տրամադրել է շուրջ 11,7 միլիարդ եվրոյի ռազմական օգնություն, իսկ ռազմական աջակցության համար նախատեսված ընդհանուր հատկացումները հասել են 14,3 միլիարդ եվրոյի»։
Աղբյուր՝ Նիդերլանդների կառավարության պաշտոնական կայք՝ Government.nl, 28 հոկտեմբերի 2026 թ.
Նիդերլանդների արտաքին գործերի նախարար Թոմ Բերենդսենի գլխավորած պատվիրակությունը հոկտեմբերի 27-ին այցելել է Ծիծեռնակաբերդի Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր։
Հուշահամալիրում Թոմ Բերենդսենը ծաղկեպսակ է դրել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնող հուշակոթողին։ Պատվիրակության անդամները ծաղիկներ են խոնարհել նաև անմար կրակի մոտ։
Այնուհետև պատվիրակությունն այցելել է Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ։ Թանգարանային աշխատանքների գծով փոխտնօրեն Լուսինե Աբրահամյանի ուղեկցությամբ հյուրերը ծանոթացել են Հայոց ցեղասպանության պատմությանը և դրա վերաբերյալ թանգարանային ցուցադրություններին։
Այցի ավարտին Նիդերլանդների արտաքին գործերի նախարարը գրառում է կատարել պատվավոր հյուրերի հուշամատյանում։ Թանգարան-ինստիտուտի տնօրենի պաշտոնակատար Հրաչյա Թաշչյանը շնորհակալություն է հայտնել պատվիրակությանը այցելության համար և նախարարին նվիրել թանգարանի պատկերազարդ ալբոմը։
Պատվիրակությանը ուղեկցել են Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի ՀՀ արտաքին գործերի նախարարություն / Ministry of Foreign Affairs of Armenia տեղակալ Վահան Կոստանյանը, Նիդերլանդներում (Embassy of Armenia in The Netherlands/ Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպանություն) Հայաստանի դեսպան Վիկտոր Բիյագովը և Հայաստանում Նիդերլանդների դեսպան Մարիկե Հարրիեթ Մոնրոյ-Վինթերը (Marieke Monroy-Winter, the Ambassador of the Netherlands to Armenia) ։
Մի քանի օր առաջ էլ Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր էր այցելել նաև Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության դեսպանության նորանշանակ փոխդեսպան Մարեյն Սպետը։ Նրա խոսքով՝ այցը նպաստել է Հայաստանի պատմության վերաբերյալ իր գիտելիքների խորացմանը։
Հատկանշական է, որ Նիդերլանդներից ժամանող պաշտոնյաներն ու պատվիրակությունները պարտադիր այցելում են հուշ-համալիր։ Այցերը Ծիծեռնակաբերդ հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու Հայոց ցեղասպանության պատմությանը և հարգանքի տուրք մատուցելու զոհերի հիշատակին։
Լուսանկարները՝ Հայաստանում Նիդերլանդների դեսպանության ֆեյսբուքյան էջից։
Աղբյուրներ՝ Armenian Genocide Museum & Institute , Armenpress , Embassy of the Netherlands in Armenia
Երևանում քննարկվել են հայ-նիդերլանդական ռազմավարական գործընկերության զարգացումը, Հայաստան–ԵՄ հարաբերությունները, տարածաշրջանային խաղաղությունն ու տնտեսական համագործակցությունը։ Նիդերլանդները նաև ֆինանսական աջակցություն կտրամադրի հակամարտության հետևանքով անհետ կորածների որոնման աշխատանքներին։
Նիդերլանդների Թագավորության արտաքին գործերի նախարար Թոմ Բերենդսենը հոկտեմբերի 26-ին ժամանել է Հայաստան։ Հոկտեմբերի 27–28-ը նախատեսված այցի շրջանակում նա հանդիպումներ է ունեցել Հայաստանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ՝ քննարկելով երկկողմ հարաբերությունների խորացմանն ու տարածաշրջանային համագործակցությանն առնչվող հարցեր։
Օդանավակայանում նախարարին դիմավորել է Հայաստանի արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարարի տեղակալ Անի Ավետիսյանը։
Հանդիպում Արարատ Միրզոյանի հետ․ ռազմավարական գործընկերություն և տնտեսական կապեր
Հոկտեմբերի 27-ին Հայաստանի արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարար Արարատ Միրզոյանն ու Թոմ Բերենդսենը հանդիպել են Երևանում։ Նախ տեղի է ունեցել առանձնազրույց, ապա՝ բանակցություններ ընդլայնված կազմով։ Հանդիպումից հետո նախարարները հանդես են եկել համատեղ մամուլի ասուլիսով։
Քննարկումների առանցքում եղել է 2025 թվականի մարտին ստորագրված՝ Հայաստանի և Նիդերլանդների միջև ռազմավարական գործընկերության մասին համատեղ հռչակագրի իրականացումը։
Արարատ Միրզոյանը նշել է, որ երկու երկրների միջև քաղաքական երկխոսությունն ակտիվ և արդյունավետ է, իսկ տնտեսական համագործակցությունն աստիճանաբար զարգանում է։ Միաժամանակ նա ընդգծել է առկա չիրացված ներուժն օգտագործելու անհրաժեշտությունը՝ առանձնացնելով գյուղատնտեսությունը, ծաղկաբուծությունը, առողջապահությունն ու ենթակառուցվածքները։
Կողմերը քննարկել են նաև Հայաստանի և Եվրոպական միության հարաբերությունները, Հարավային Կովկասում տեղի ունեցող զարգացումները, Հայաստան–Թուրքիա երկխոսությունն ու տարածաշրջանային տնտեսական հնարավորությունները։
Բերենդսենը կարևորել է Հայաստանի հետ առևտրատնտեսական կապերի ընդլայնումը և նշել, որ Նիդերլանդները պատրաստ է աջակցել հայկական ընկերություններին՝ արտահանման նոր շուկաներ գտնելու և եվրոպական շուկաներում իրենց հնարավորություններն օգտագործելու հարցում։
Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպում․ Հայաստան–ԵՄ հարաբերություններ և խաղաղության օրակարգ
Հոկտեմբերի 27-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Թոմ Բերենդսենի գլխավորած պատվիրակությանը։
Փաշինյանն ընդգծել է Հայաստանի և Նիդերլանդների միջև ռազմավարական գործընկերության հետևողական զարգացման, առևտրատնտեսական կապերի ընդլայնման և համատեղ նախաձեռնությունների առաջմղման կարևորությունը։ Նա առանձնացրել է նաև Նիդերլանդների դերը Հայաստան–Եվրոպական միություն հարաբերությունների զարգացման և Հայաստանում իրականացվող բարեփոխումների աջակցության գործում։
Բերենդսենը շնորհակալություն է հայտնել ջերմ ընդունելության համար՝ նշելով, որ այցի արդյունքները կարող են նոր ազդակ հաղորդել երկկողմ համագործակցությանը։ Նա ողջունել է Հայաստանի կառավարության ժողովրդավարական բարեփոխումների օրակարգը և պատրաստակամություն հայտնել շարունակելու Նիդերլանդների աջակցությունը։
Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են Հայաստան–ԵՄ հարաբերությունների հետագա զարգացումը և համատեղ ծրագրերի ընթացքը։ Անդրադարձ է եղել նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատման կարևորությանը, տարածաշրջանային համագործակցության հնարավորություններին և տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակմանը՝ ներառյալ TRIPP նախագիծն ու Հայաստանի կառավարության «Խաղաղության խաչմերուկ» նախաձեռնությունը։
Ալեն Սիմոնյանի հետ հանդիպում․ երկկողմ կապեր և եվրոպական ուղղություն
Հոկտեմբերի 27-ին Թոմ Բերենդսենին ընդունել է նաև ՀՀ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալեն Սիմոնյանը։
ՀՀ Անվտանգության խորհրդի գրասենյակի հաղորդմամբ՝ հանդիպման ընթացքում քննարկվել են Հայաստանի և Նիդերլանդների երկկողմ հարաբերությունները, Հայաստան–Եվրամիություն կապերը, տարածաշրջանային զարգացումները և փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող այլ հարցեր։
Այս հանդիպումը լրացրել է այցի քաղաքական օրակարգը՝ երկկողմ համագործակցության քննարկումներին զուգահեռ ընդգրկելով նաև Հայաստանի եվրոպական ուղղությանն ու տարածաշրջանային իրավիճակին առնչվող հարցեր։
Նիդերլանդները կաջակցի անհետ կորածների որոնմանը
Արարատ Միրզոյանի հետ համատեղ մամուլի ասուլիսի ընթացքում Բերենդսենը հայտարարել է, որ Նիդերլանդները նոր ֆինանսական աջակցություն կտրամադրի հակամարտության հետևանքով անհետ կորած անձանց որոնման աշխատանքներին։
Աջակցությունը նախատեսվում է իրականացնել Անհետ կորած անձանց հարցերով միջազգային հանձնաժողովի՝ ICMP-ի միջոցով և վերաբերելու է Հայաստանին ու Ադրբեջանին։
Նախարարը կարևորել է երկու երկրների միջև խաղաղության հաստատման գործընթացը՝ նշելով, որ այն պետք է հանգեցնի խաղաղության համաձայնագրի ստորագրմանը։ Միրզոյանն իր հերթին ընդգծել է անհետ կորածների ճակատագրերի պարզման կարևորությունը և ողջունել Նիդերլանդների մասնակցությունն այդ մարդասիրական խնդրի լուծմանը։
Համագործակցություն՝ գործնական արդյունքների ակնկալիքով
Բերենդսենի այցը տեղի է ունենում Հայաստանի և Նիդերլանդների ռազմավարական գործընկերության զարգացման փուլում։ Հանդիպումների օրակարգը ներառել է քաղաքական երկխոսությունը, տնտեսական կապերի ընդլայնումը, ժողովրդավարական բարեփոխումներին աջակցությունը, Հայաստան–ԵՄ հարաբերություններն ու տարածաշրջանային խաղաղության հեռանկարները։
Այցի գործնական ուղղություններից է նաև հայկական արտադրանքի արտահանման հնարավորությունների ընդլայնումը։ Արարատ Միրզոյանի հայտարարության համաձայն՝ Նիդերլանդների ներմուծման խթանման կենտրոնն արդեն աջակցում է չիր և ընկուզեղեն արտադրող 21 հայկական ընկերությունների՝ Նիդերլանդների և Եվրոպական միության շուկաներ մուտք գործելու կարողությունների զարգացմանը։
Այցի ընթացքում նախատեսված էր նաև նիդերլանդական տեխնոլոգիաներով աշխատող հայկական ծաղկաջերմոց այցելություն՝ ոլորտում համագործակցության հնարավորություններին և արտադրողների առջև ծառացած խնդիրներին ծանոթանալու նպատակով։
Թոմ Բերենդսենի հանդիպումները Հայաստանի ղեկավարության և պաշտոնյաների հետ ընդգրկել են ինչպես երկկողմ հարաբերությունների խորացման, այնպես էլ ավելի լայն տարածաշրջանային նշանակություն ունեցող հարցեր։ Առաջիկա կարևոր խնդիրը քննարկված նախաձեռնությունները կոնկրետ ծրագրերի և շարունակական համագործակցության վերածելն է։
