The Netherlands Diary/Նիդ.օրագիր

The Netherlands Diary/Նիդ.օրագիր
The Netherlands Diary

Friday, 30 October 2020

Ռազմաճակատից մինչև մարզական արենա (լուրեր)

 ԿԱՐՃ ՈՒ ԿԱՐԵՎՈՐ  ԼՈՒՐԵՐ 30.10.2020


✅

Սկսենք ռազմաճակատից եկած լավ լուրով: Գեներալ Գագիկ Մելքոնյանը հաղորդել է.«Գիշերը Շուշիի կիրճի մեջ 400 հոգու լցրին ու ջարդին մերոնք»(տեսանյութ) 

Այսօր Կարսի անկման 100-ամյակն է։ Թուրքերը ցանկանում էին նշել խորհրդանշական այս օրը Շուշիում, բայց հարյուրներով կոտորվեցին նրա մատույցներում։ Պատմական ռևանշը մասամբ, թեկուզ դեռևս փոքր չափով, բայց կայացավ։ Սա շատ լավ նշան է։ Աստվածն առաջ։

--------------------------------

Երեկ Նիդերլանդներում և Լյուքսեմբուրգում Հայաստանի դեսպան Տիգրան Բալայանի ծննդյան տարեդարձն էր, որի առիթով դեսպանն «ընդունեց» մոտ 15.000Եվրոյի նվիրատվություն` փոխանցված  «Հայաստան» համ. հիմնադրամի հաշվին: Դեսպանը շնորհակալություն է հայտնել և կոչ արել պարբերաբար վճարումներ անել նաև www.1000plus.am կայքին՝ թեկուզ 2 եվրոյի չափով։ 

Նիդերլանդներում գործող Արամեացիների (ܣܘܪ̈ܝܝܐ ܐܪ̈ܡܝܐ) ֆեդերացիան Արցախի հարցով իր իրաջակցություն է հայտնել Ալմելոյի հայ համայնքին: Նախագահ Յոհան Կուրտն ու փոխնախագահ Դիկրան Իսիկը հանդիպմանը ընդգծել են, որ կողմ են խնդրի խաղաղ հանգուցալուծմանը` լինելու և աշխատելու են հայ համայնքի հետ:Կողմերը միակամ են Արցախի ինքնորոշմանհարցում: Հյուրերին ընդունել և ողջունել են տեղի հայ համայնքի ղեկավար Օնիկ Գելիչին, հոգևոր հովիվ Մաստոց տեր Բաղդասարյանը և Սարկիս Բիդրոսյանը` Հայ Դատից:


Հոլանդահայ նկարիչ Ալիկ Ասատրյանը շարունակում է վաճառել իր ստեղծագործությունները: Վաճառված և հիմնադրամ փոխանցված գումարը մոտենում է 20'000Եվրոին: Նկար գնած և Հիմնադրամ գումար փոխանցած անձանց թվում են տարբեր զբաղմունքի ու մասնագիտության տեր մարդիկ, այդ թվում Նիդերլանդների Թագավորությունում և Լյուքսեմբուրգի Դքսությունում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանի տիկինը` Հասմիկ Հակոբյանը: 

Իրենց ստեղծագործություներն են հիմնադրամին փոխանցելու պայմանով վաճառում Նիդերլանդահայ մեր մյուս արվեստագետները` Էդուարդ Բրոն Հարությունյանը (Eduard Broon Arutjnian) , Անի Ռոզ Նահապետյանը (AnnyRose Nahapetian) և ուրիշներ...

-----------

Իր ֆեյսբուքյան էջում Էրդողանի ու ծայրահեղ իսլամի հասցեին շարունակում է գրառումներով հանդես գալ Նիդերլանդացի քաղաքական գործիչ Գերտ Վիլդերսը Geert Wilders. Նա գրել է.

« Եվս մեկ անգամ անմեղ մարդիկ սպանեցին եւ առաջ գնացին ։ Քանի դեռ մենք չենք կանգնեցնում իսլամիզմի դրսևորումը և իսլամաֆաշիստներին բռնի չենք արտաքսում մեր երկրից, նման բարբարոսական ակտերը կշարունակեն տեղի ունենալ»:  

«Ոչ Մոհամեդին, 

Ոչ Էրդողանին,

 Ոչ տեռորին

Խաղաղությանն` այո, Իսլամին` ոչ...»



Նիդերլանդներից կազմակերպվող երրորդ չվերթն է տեղ հասել...

Առողջապահության նախարարության պահեստարաններում տեսակավորվում և տեղավորվում են  Ամստերդամի «Գրիգոր Նարեկացի» հիմնադրամի և  հոլանդահայ բժշկությանն աջակցող հանրության ուղարկած բժշկական պիտույքներն ու պարագաները:

Խառը մարտարվեստի Bellator 250-ի մրցաշարում կիսամիջին քաշային կարգում նիդերլանդացի մեր հայրենակից Գեղարդ Մուսասի հաղթելով գործող չեմպիոն Դուգլաս Լիմային իրեն վերադարձրեց չեմպիոնական տիտղոսը:

«Նախ և առաջ ցանկանում եմ այս մենամարտը նվիրել իմ երկրին, որն այս պահին պատերազմի մեջ է: Ես ձեզ շատ սիրում եմ, իմ քույրեր ու եղբայրներ։ Ձեզ հետ եմ։ Մեր սրտի ու աղոթքների մեջ եք։ Հույս եմ, որ շուտով խաղաղություն կլինի այնտեղ»,- հայտարարել է մարզիկը:



Thursday, 29 October 2020

Տարածաշրջանը ՝ հրի բոցերում. Իրավաբանը դիմում է աշխարհի առաջադեմ մարդկությանը

 Դիմում եմ բարի կամքի տեր մարդկանց, պառլամենտականներին, իշխանությունների ներկայացուցիչներին։



Արդեն երրորդ անգամ տապալվում են Մինսկի խմբի համանախագահող երեք երկրների` Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի և ԱՄՆ-ի ղեկավարների ջանքերով հայտարարված հրադադարն ու զինադադարը։

 Չի հաջողվում կանգնեցնել Արցախին պարտադրված դաժան պատերազմը, քանի որ գործ ունենք ՄԱԿ-ի կանոնադրությունը, Ժնևյան բոլոր կոնվենցիաներն ու լրացուցիչ արձանագրությունները, միջազգային մարդասիրական իրավունքի այլ աղբյուրները կոպտորեն խախտող, ստանձնած միջազգային պարտավորությունները չկատարող, իր իսկ կողմից ստորագրված հանձնառություններն անտեսող պետության ղեկավարի հետ, ով, ապավինելով այլ երկրների և օտար ուժերի, փորձում է էթնիկ զտումներ, այսինքն՝  ցեղասպանական գործողություններ կատարել հազարավոր տարիներ իր Հայրենիքում ապրող Ղարաբաղի հայության նկատմամբ, իր դիկտատորական նկրտումները տարածել ժողովրդավարության կղզյակ հանդիսացող Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության՝ Արցախի նկատմամբ։

Անպատժելիությունը և հանդգնությունը հասել է այն աստիճանի, որ թշնամին խախտում է Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը, սպառնում նրա ամբողջականությանը․․․ 

Հարավային Կովկասը թուրք-ադրբեջանական տանդեմի, վարձու ահաբեկիչների  կողմից վերածվել է արյան ծովի․․․ Էրդողանը, որին Արևմուքի կողմից, իր անդամակցած ՆԱՏՕ-ի  կողմից, կարծեք ներվում է ամեն ինչ, մեծացնում է իր ծավալապաշտական և հեռուն գնացող հավակնությունները։ 

Մեր հերոսական  Բանակը մեկ ամսից ավելի համառ մարտերի գնով պաշտպանում է Հայոց Արցախ աշխարհը, միաժամանակ՝ պաշտպանելով մարդկայինի և բարձ արժեքների սահմանները, ահաբեկիչներից զերծ քաղաքակրթության բնագծերը։ Ավա՜ղ,  զոհվում են մեր քաջարի երիտասարդներից, որոնք ունեին պայծառ երազանքներ, չիրականացված նպատակներ․․․

Խորին խոնարհում և խնկարկում նահատակ հերոսների սուրբ հիշատակի առաջ, խորին խոնարհում նրանց ծնողների և ընտանիքների ծանր վշտի առաջ։

 Ընթերցելով, դիտելով և լսելով սահմանի ողջ երկայնքով մեր հայրենապահ և հայրենապաշտ երիտասարդների սխրանքների, մեր անպարտ Բանակի  մտածված գործողությունների, Սփյուռքի կազմակերպած ակցիաների մասին,  հոգիդ ուռչում է աննկարագրելի հուզմունքից․․․ Ցավի ու հպարտության, ազգային  արժանապատվության զգացումները միախառնվում են, սեղմում  կոկորդդ, և ի լուր բոլորի ուզում ես գոռալ՝ կա՛նգ առ, աշխա՛րհ, բռնի՛ր չարի ու ամբարիշտի ձեռքը, կանգնի՛ր ցեղասպանություն տեսած, բայց չցեղասպանված հայ բիբլիական ժողովրդի կողքին, որպեսզի կյանքի ու մահվան, բարու և չարի, լույսի և խավարի դաժան պայքարում հաղթեն կյանքն ու լինելիությունը, բարի լույսն ու խաղաղությունը,  մարդասիրությունն ու  քաղաքակրթությունը։  

 Հարյուր միլիոն բնակչություն ունեցող  երկու՝  այսպես կոչված, եղբայրական երկրներ, նավթային դոլարներով կուտակելով սպառազինության ահռելի պաշարներ, դրանք օգտագործում են ոչ միայն ռազմադաշտում, այլ նաև ավերակների են վերածում քաղաքներն ու գյուղերը, վտանգում քաղաքացիական բնակչությանն ու օբյեկտները։ Հազարավոր մարդիկ /շուրջ 90 հազար/ լքել են իրենց տները։

Վիճակն  օրհասական է․․․

Ես ավելի քան քսան տարի եղել եմ պառլամենտի անդամ, ընդգրկվել եմ միջազգային կառույցների հետ աշխատող Հայաստանի պառլամենտի պատվիրակությունների կազմում և լավ գիտեմ պառլամենտականների  համախմբված ուժն ու հնարավորությունները՝ տարբեր միջազգային գործնթացների վրա ազդելու առումով։

Ուստի, դիմում եմ  բարի կամքի տեր մարդկանց,  պառլամենտականներին, իշխանություն ունեցող գործիչներին, միջազգային կառույցների ղեկավարներին և խնդրում ու հորդորում՝ կոնկրետ գործնական քայլեր ձեռնարկել Թուրքիային և Ադրբեջանին զսպելու համար․ հապաղումի յուրաքանչյուր վայրկյան խլում է մարդկային կյանքեր։

Սոսկ ափսոսանք հայտնելը, պարտադրանք չբովանդակող կոչերը, հայտարարությունները, երկու կողմերի միջև հավասարության նշան դնելու փորձերն անիմաստ են․ դրանցով մարդկային կյանքեր չեն փրկվում։

Տարբեր երկրների  /Ռուսատանի Դաշնության, Ֆրանսիայի,  ԱՄՆ-ի/ պառլամենտականներ արդեն հանդես են եկել նախաձեռնություններով՝ ուղղված Թուրքիայի և Ադրբեջանի դեմ բանաձևեր, որոշումներ ընդունելուն, հիմնվելով տարբեր աղբյուրներից ստացած տեղեկությունների վրա։  Կան քաղաքներ ու նահանգներ, որոնց իշխանությունները ճանաչել են Արցախի անկախությունը։ Ավստրալիայի Նոր Ուելս նահանգը երկու տարի առաջ ճանաչեց Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը։ Եվ այս գործընթացը պետք է շարունակվի, քանզի միայն Արցախի ճանաչմամբ է հնարավոր կասեցնել  արյունահեղությունը,  կանխել թուրքական ավերիչ նկրտումները։


Փորձենք  ամփոփ  ներկայացնել, թե ինչ է իրականում կատարվում և հուսանք, որ որոշումներ ընդունող կառույցները քայլեր ձեռնարկելիս՝ հաշվի կառնեն նաև այս փաստերը։ Անհրաժեշտ է օգնել պետությունների գործադիր իշխանություններին՝  կիրառելու այնքան անհրաժեշտ սանկցիաներ, քանի որ․

  1. Արցախի Հանրապետության պաշտպանության Բանակը պայքարում է վարձու ահաբեկիչների դեմ, որը միջազգային  հակաահաբեկչական կոալիցիայի խնդիրն է, մինչդեռ այս փոքր երկիրն ու նրա խիզախ  ժողովուրդը միայնակ է մարտնչում հազարավոր տեռորիստների դեմ,
  2. թշնամին օգտագործում է միջազգային մարդասիրական իրավունքի կողմից անթույլատրելի զենք և զինամթերք, կիրառում պատերազմ վարելու արգելված միջոցներ և մեթոդներ,
  3. խախտելով բոլոր միջազգային նորմերը՝ ադրբեջանցիները հայ գերիներին խոշտանգում են, անմարդկային կտտանքների ենթարկում, գնդակահարում, անգամ՝ գլխատում։ Իսկ Արցախում ադրբեջանցի գերիներին վիրահատում են, նրանց ցուցաբերում բազմակողմանի մարդասիրական օգնություն,
  4. Տարածաշրջանում հումանիտար աղետ է, քանի որ կան անթաղ մնացած դիակներ՝ ըստ Կարմիր խաչի միջազգային կազմակերպության դիտորդների, որոնց արգելում են  մասնակցելու դիակների հավաքման, փոխանակման աշխատանքներին,
  5. իրենց իսկ վիրավոր զինվորներին թողնում են անօգնական մարտի դաշտում,
  6. ռմբակոծում են քաղաքացիական խաղաղ բնակչությանն ու բնակավայրերը։ Արդեն  Արցախի քաղաքացիական բնակչության շրջանում կան շուրջ 50  զոհված և հարյուրավոր վիրավորներ,
  7. հրետակոծում են կենսապահովման օբյեկտներ, քաղաքացիական ենթակառուցվածքներ, ճանապարհներ, կամուրջներ, ջրագծեր, դպրոցներ, մանկապատեզներ,
  8. հռթիռակոծվում և թիրախավորում են մշակութային հուշարձաններ, եկեղեցիներ, հիվանդանոցներ, գերեզմանոցներ․․․,
  9. Արցախից 90․000 անձ՝ երեխա, կին, տարեց քաղաքացիներ տարհանվել են, շատերը գտնվում են ապաստարաններում, ծանր պայմաններում, խախտվում են նրանց առողջության պահպանման, կրթության, աշխատանքի, ազատ տեղաշարժման և մյուս իրավունքները,
  10. դիվերսիոն խմբերը, ներթափանցելով գյուղական բնակավայրեր, սպանում են երեխաների, հաշմանդամների, կանանց,
  11. խոչընդոտում են օտարերկրյա լրագրողների աշխատանքին, անօդաչու թռչող սարքերով ռմբակոծում նրանց գտնվելու վայրերը։ Այս ընթացքում վիրավորվել են տասնյակ հայ, ֆրանսիացի, ռուս լրագրողներ,
  12. ոտնձգություն են կատարում Հայաստանի Հանրապետության տարածքային ամբողջականության դեմ, ռմբակոծում սահմանամերձ, ինչպես նաև խորքերում գտնվող  բնակավայրեր, որի հետևանքով զոհվում և վիրավորվում են Հայաստանի Հանրապետության   քաղաքացիներ,
  13. փաստենք, որ թշնամին ագրեսիվ պատերազմ է հրահրել և լայնածավալ ռազմական գործողություններ է իրականացնում համավարակի պայմաններում,
  14. ըստ ադրբեջանական ղեկավարության՝ իրենք իբր արդեն գրավել են Արցախի հիմնական մասը,  սակայն ճշմարտությունն այն է, որ Արցախը հերոսաբար դիմակայում է թուրքական-ադրբեջանական-վարձու ահաբեկչական ուժերին,
  15. Ադրբեջանը ոտնահարում է ազգային փոքրամասնությունների իրավունքները, վարձկանների հետ հիմնականում նրանց է ուղարկում առաջնագիծ։ Այդ են վկայում այն ծանր կորուստները (զոհվածների 40 տոկոսից ավելին ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչներ են), որ կրում են ազգային փոքրամասնությունները,
  16. Ադրբեջանում խախտվում են մարդու իրավունքներն ու ազատությունները, բնակչությունը զրկված է օբյեկտիվ տեղեկատվություն ստանալու հնարավորությունից, ամբողջությամբ կեղծվում են տեղեկությունները,
  17. Թուրքիայի նախագահը սպառնում է բոլորին և, խախտելով միջազգային բարեվարքության կանոններն ու դիվանագիտական էթիկայի բոլոր նորմերը, վիրավորում է Ֆրանսիայի նախագահին, հոխորտում ԱՄՆ-ի և այլ պետությունների հասցեին,
  18. Հայաստանի Հանրապետությունը, Արցախը համաձայնվում են միջազգային խաղաղապահ զորքի տեղակայման, ռազմական փորձագետների ներկայության հարցում, իսկ ադրբեջանական կողմը չի համաձայնվում, ժխտում է բոլոր առաջարկները,
  19. այս ծանր իրավիճակում անգամ կան երկրներ և հատկապես եվրոպական պետություններ, որոնք չեն հրաժարվում Ադրբեջանին ռազմական տեխնիկա և զենք վաճառելուց, տնտեսական շահը բարձր են դասում իրենց իսկ հռչակած մարդու իրավունքներից ու ազատություններից, անգամ՝ մարդու կյանքի իրավունքի և իր հայրենիքում ժողովրդի ապրելու (գոյության) իրավունքի պաշտպանության  անհրաժեշտությունից։

Միաժամանակ, դիմում եմ բարի կամքի տեր մարդկանց և խնդրում՝ մեր համայնքների հետ համագործակցությամբ ազդել իրենց կառավարությունների վրա և արգելել զենքի վաճառքը ահաբեկչության օջախին։  

  1. Ադրբեջանը Թուրքիայի աջակցությամբ և հանցակցությամբ կատարում է պատերազմական հանցագործություններ, որոնք պետք է համարժեք միջազգային-իրավական գնահատականներ ստանան՝ որակվելով որպես խաղաղության և մարդկության անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործություններ, և ռազմական հանցագործները  պետք է կանգնեն Նոր Նյուրնբերգյան դատարանի   առջև։

Այս ողբերգությունն ու միջազգային հանցագործությունները հնարավոր է տեղի չունենային, եթե ժամանակին․

  • Արևմուտքն անտարբեր չմնար Հայոց ցեղասպանության նկատմամբ, ժամանակին բռներ թուրք ոճրագործների ձեռքը, որոնք ամենաստոր, արյունարբու, բարբարոսական ձևերով, մարդկությանը  հայտնի և անհայտ միջոցներով  զազրելի սպանություններ էին կատարում՝ սրախողխող անում հղի կանանց, իսկ պտուղը սրի ծայրին՝ հրճվում, բռնաբարում էին կանանց, ապա սպանում, հոր ծնկների վրա մորթում էին որդիներին, մարդկանց  գլխիվայր կախում ծառերից և մաշկազերծ անում, կացնով ու մուրճով անդամահատում, մարդկային ամեն մի երևակայությունից դուրս ոճրագործություններ կատարում․․․

Արդարամտություն, ազատամտություն, բազմակարծություն, ժողովրդավարություն, հանդուրժողականություն՝ այս արժեքներն ու վեհ գաղափարները մեր  ժողովրդի հավատամքն են, սակայն ժամանակին   հայերը շատ թանկ են վճարել եվրոպական  այս արժեքներին ու գաղափարներին դավանելու համար, քանզի դրանք խորթ, անհասկանալի ու անընդունելի էին թուրքական բռնապետերի համար, ուստի և լռեցվեցին ամենաբիրտ ու սահմռկեցուցիչ եղանակով՝ ցեղասպանությամբ:

Դեռևս համիդյան կոտորածների ժամանակ  թուրքերի էությունը և գործունեությունը դիպուկ է բնութագրել չորս անգամ  Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ դարձած Ուիլյամ Գլադսթոնը. «Թուրքերը ուր որ գնացին՝ արյան մի լայն հետք թողեցին իրենց հետևից, և որքան տարածվեց նրանց տիրապետությունը, այնքան անհետացավ քաղաքակրթությունը։ Ծառայել Հայաստանին՝ նշանակում է ծառայել քաղաքակրթությանը...» ։

Ցավում եմ, որ դեռ կան պետություններ, որոնք  գնահատական չեն տվել 20-րդ դարի այս հրեշավոր եղեռնագործությանը՝ հայ ժողովրդի ցեղասպանությանն ու հայրենազրկմանը՝ գենոցիդին և պատրիոցիդին։



  • Աշխարհն անհաղորդ մնաց Սումգայիթի, Բաքվի ջարդերին, երբ կատարվեցին էթնիկ զտումներ, և 400 000 հայ բնավեր դարձավ, երբ ՆԱՏՕ-ի՝ «Գործընկերություն հանուն խաղաղության» ուսումնական ծրագրի շրջանակներում Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում ադրբեջանցի ստահակը կացնի 16 հարվածով սպանեց քնած հայ սպային՝ 26-ամյա Գուրգեն Մարգարյանին։ Իսկ իրեն Եվրամիության անդամ հորջորջող Հունգարիան մարդասպանին հանձնեց Ադրբեջանին, որն էլ հերոսացրեց ոճրագործին։ Միայն վերջերս եվրոպական դատարանն ընդունեց արդարացի որոշում, որը պետք է իրականացվի Ադրբեջանի կողմից (թեև դժվար է հավատալ, որ այդ պետությունն ունակ է կատարելու միջազգային դատական ատյանի որոշումները)։
  • Մշակութային եղեռն իրականացվեց Ջուղայում, և ադրբեջանական զորքի կողմից հայ ժողորդի դարավոր հուշարձաններն ու տապանաքարերը ոչնչացվեցին, տաս հազար կոթողից բաղկացած բացառիկ խաչքարադաշտը գետնին հավասարեցվեց։  Ի հեճուկս ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բազում խնդրանք-պահանջների՝ վայրագները կանգ չառան և թույլ չտվեցին, որ որևէ դիտորդ կամ փորձագետ մուտք գործի սպանդի ենթարկված և ռազմական հրաձգարանի վերածված նախկին խաչքարերի անտառ։
  • 2016 թվականի ապրիլին և 2020 թվականի հուլիսին թշնամին սանձազերծեց ռազմական ագրեսիա ոչ միայն Ղարաբաղի, այլև Հայաստանի դեմ և ստացավ արժանի հակահարված։ Զինադադարից հետո  կրկին ու կրկին չկատարեց Ժնևի և Սանկտ-Պետերբուրգի պայմանավորվածություններն ու դարձյալ մնաց անպատիժ։
  • Միջազգային իրավունքի կոպիտ խախտումներով մոտ 30 տարի փակ է հայ-թուրքական սահմանը, և որևէ միջազգային կառույց, որևէ երկիր չի անդրադառնում այս խնդրին։
  •   Փորձագետների հաշվարկներով Թուրքիայում 2-3 միլիոն իսլամացած հայ է ապրում, ինչպես նաև ապրում են այլազգիներ, որոնք վախենում են իրենց ազգային ինքնությունը բարձրաձայնել, ինչը մարդու իրավունքների  և ազատությունների կոպիտ ոտնահարում է։
  • Թուրքիան անարգել գրավել է Կիպրոսի մի մասը, Միջերկրական ծովում խախտում է բոլոր միջազգային նորմերը և անպատիժ շարունակում իր ‹‹առաքելությունը››՝ չնայած Հունաստանը (որը Եվրամիության անդամ է) տևական ժամանակ բողոքում է, բարձրաձայնում Էրդողանի անօրինականությունների մասին, սակայն Եվրոպան որևէ  սանկցիա դեռևս չի կիրառել Թուրքիայի նկատմամբ։  Նա իր քայքայիչ գործունեությունն է շարունակում Սիրիայում, Լիբիայում՝  իր պանթուրքիստական նկրտումներին հագուրդ տալու համար։

  Հարգելի՛ գործընկերներ, սիրելի՛ ընթերցողներ,

այսօր Արցախի ժողովուրդն ունի ազգերի ինքնորոշման միջազգային հիմնարար իրավունքը իրացնելու խնդիր: Աշխարհը վաղուց դատապարտել և չեղարկել է ստալինյան բոլոր որոշումները, սակայն Լեռնային Ղարաբաղի  բռնակցման որոշումը, չգիտես ինչու, դեռևս ադրբեջանցիների համար ուժ ունի, և այդ է պատճառը, որ  Ադրբեջանը շարունակում է իր  հոխորտանքները: Սակայն, Արցախը  երբեք չի կարող լինել Ադրբեջանի կազմում։ Հազարամյակների պատմություն, մշակույթ ունեցող Արցախ աշխարհում ապրող բնիկ ժողովրդին փորձում են նվաճել քոչվոր ցեղերից ձևավորված և ընդամենը հարյուր տարվա պատմություն ունեցող  երկրները։

 Եթե Բեռլինի պատի անկումն ազդարարեց Եվրոպայում բաժանարար գծերի վերացումը, ապա ինչու՞ դրանից տասնամյակներ անց հայկական հանրապետությունները շրջափակված են հարևան երկու պետությունների կողմից, որոնք  սահմանափակում են մարդկանց ազատ տեղաշարժվելու իրավունքը:     

  Եթե Ադրբեջանը կարող է հպարտանալ իր միջազգային պարտավորությունները խախտելով, ռազմական հանցագործություններ կատարելով, հայկական մշակութային արժեքները ոչնչացնելով, նավթի ու գազի պաշարներով, տխրահռչակ ‹‹խավիարային›› դիվանագիտությամբ, Եվրոպայում կոռուպցիա ու կեղծիք տարածելով՝ դրանով իսկ  անջնջելի սև բծեր  թողնելով եվրոպական արժեքների վրա,  ապա մեր հպարտության առարկան հայ մարդն է՝ իր հզոր ներուժով, մեր անգնահատելի կապիտալը հայ ժողովրդի զավակներն են, որոնք ցեղասպանության հետևանքով աշխարհասփյուռ են դարձել, հասել օվկիանոսից՝ օվկիանոս, մայրցամաքից՝ մայրցամաք, ձևավորել Հայկական Սփյուռք և իրենց առաջադեմ մտքով ու խաղաղ, ստեղծագործ աշխատանքով կենսահաստատ արժեքներ են արարում, գիտության,  մշակույթի սքանչացնող լույս   և ոգեղեն ուժ  տարածում, ծառայում քաղաքակրթության զարգացմանն ու առաջընթացին:  

Դուք ականատես եք, թե Հայկական սփյուռքի բոլոր հատվածներն ինչպես են ալեկոծվում, ամեն օր իրենց բնակության վայրի իշխանություններից, լրատվության միջոցներից  ճշմարտության բարձրաձայնում են պահանջում, արյունահեղության դադարեցում են տենչում, արդարություն են փափագում՝ իրենց խաղաղ ցույցերով, եռագույնով,  քայլերթերով ու  ավտոշարասյուններով, նստացույցերով, ելույթներով ու կոչերով, երգերով, սահմռկեցուցիչ, ‹‹աղաղակող›› լռությամբ ու գրառումներով․․․

Ուզում եմ հավատալ, որ հայ ժողովրդի արդարացի պահանջներին պիտի միանան օտարազգի արվեստագետներ ու գրողներ, քաղաքագետներ ու պառլամենտականներ, գիտնականներ ու մանկավարժներ, վերլուծաբաններ ու լրագրողներ։ Պիտի միանան երիտասարդներ ու  համատեղ դատապարտեն  Արցախի դեմ արյունահեղ պատերազմը,  ձայն բարձրացնեն միջազգային տեռորիզմը հովանավորող, իրենց նենգ ու դավադիր նպատակների համար վարձկաններ օգտագործող թուրքական երկու ահաբեկիչ պետությունների դեմ։

Այս օրերին իրենց ճշմարիտ խոսքով, մարդկային և մասնագիտական  բարձր որակներով պայքարի են ելել ռուս, ֆրանսիացի, ամերիկացի պառլամենտականներ, վերլուծաբաններ, հեռուստամեկնաբաններ, լրագրողներ, քաղաքագետներ, ում շնորհակալ ենք և երախտապարտ։ Արդարամիտ մարդիկ չեն կարող անտարբեր մնալ, լռել և իրենց լռությամբ խրախուսել ահաբեկչությունը։

Սիրելի՛ բարեկամ, որոշում կայացնող գործիչ, հասարակության, պառլամենտի անաչառ անդամներ,

սփյուռքահայերը ձեր պետություններում ապրող բարեխիղճ և օրինապաշտ քաղաքացիներն են,  ձեր ընկերները, բարեկամները, ձեր ընտրողները, ովքեր հավատում ու վստահում են ձեզ և մեծ ակնկալիք ունեն, որ դուք ձեր երկրների պառլամենտներում,  այն միջազգային կազմակերպություններում, որտեղ անդամ եք, ամենատարբեր ատյաններում կնախաձեռնեք և կընդունեք արդարացի որոշումներ՝ հիմք ընդունելով հետևյալ անբեկանելի ճշմարտությունները․

1․ Տարածաշրջանում հրե ճարակը կանգնեցնելու և վիճակը կայունացնելու միակ ուղին, փրկության ճանապարհը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ինքնիշխանության՝ Արցախի Հանրապետության անկախության ճանաչումն է՝ հենվելով ազգերի ինքնորոշման հիմնարար իրավունքի վրա, որին համահունչ արդեն երեսուն տարի   սահմանված կարգով՝ հանրաքվեով անկախացած Արցախը կառուցում է ժողովրդավարական, սոցիալական, իրավական պետություն։

2․ Բոլոր ձևերով նպաստել հրադադարի ու զինադադարի հաստատմանը և արյունահեղության դադարեցմանը՝ վերադառնալով բանակցային գործընթացին։

3․Սանկցիաներ կիրառել  Թուրքիայի և Ադրբեջանի նկատմամբ․

  • բոլոր միջազգային կազմակերպություններում սառեցնել նրանց անդամակցությունը,
  • չեղյալ հայտարարել ռազմական-տեխնիկական մատակարարմանը վերաբերող բոլոր պայմանագրերը,
  • թերևս ժամանակավորապես դադարեցնել տնտեսական, առևտրային բոլոր կապերն ու հարաբերությունները,
  • հետ կանչել այդտեղ հավատարմագրված դեսպաններին, դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ղեկավարներին։

Հավատացած եմ, որ միայն համատեղ ուժերով, համալիր միջոցների ձեռնարկմանարդյունքում հնարավոր կլինի սանձել թուրք-ադրբեջանական-ահաբեկչական տանդեմի՝ տարածաշրջանին տիրելու և նորօսմանականության խելացնոր գաղափարներն իրականացնելու ձգտումները։

 

Հրանուշ  Հակոբյան

Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր,

Հայաստանի խորհրդարանի նախկին անդամ

ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան,

ՀՀ սփյուռքի նախկին (հիմնադիր) նախարար,

Հայ կանանց միության նախագահ

Նիդ.օրագրի կողմից.- Հոդվածում  հեղինակի կողմից բարձրացված հարցերն ու դիտարկումները, կամ դրա մի  մասը, տեղին են ներկայացնելու տեղի հասարակայնության, հասարակական, քաղաքական գործիչների, խորհրդականների ուշադրությանը:















Wednesday, 28 October 2020

Ընդամենը երեք միլիոն մարդ ենք և պայքարում ենք երեք երկրների ՝ Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Սիրիայի ահաբեկիչների դեմ

 Ինչ է իրականում տեղի ունեցել , երբ մուրճով հարվածել են հայ երիտասարդին:

Մանրամասնություններ

Ֆրանսիայում տեղի ունեցած այսօրվա դեպքերին անդրադարձել են ֆրանսիական լրատվամիջոցները, մասնավորապես  Ֆրանսիայի հարավային տարածաշրջանային  Le Dauphiné Libéré-ն, Lyonmag կայք ամսագիրը և այլը

Նրանք, ովքեր տուժվել են թուրքերի հարձակումներից, տեսել են թե ինչպես են մուրճով հարվածել հայ երիտասարդին հայտնում ենք, որ Օվրեն-Ռոն-Ալպեր ավտոճանապարհի CRS- ի քննիչները վկաներին հրավիրում են ցուցմունքներ տալու, եթե կան այլ իրեր ու ապացույցներ ապա կապ հաստատել 04 72 47 20 60 հեռախոսահամարով:

Ֆրանսիական Lyonmag.կայքը նշել է, որ Լիոն-Վալանս ավտոմայրուղու խափանման պատճառը Հայաստանին աջակցող ցույցն է եղել: Ըստ Bison Futé- ի, երթևեկության երկու ուղղություններում Reventin վճարովի ավտոմայրուղուց կտրվել է դեպի A7 ճանապարհը  Լիոն- Վալանս ուղղությամբ:

 «Երկրորդ ցեղասպանության» վախը հանրահավաքի հիմքում է, ասել է  ցուցարար Արթուրը AFP մեդիա գործակալությանը:Դեպքի վայրում ներկա է եղել 300-ից 400 մարդ: Բացի այդ, պարզապես բախումներ են սկսվել թուրքական և հայկական համայնքների ներկայացուցիչների միջև: Ըստ Isère-ի փրկարարները, շտապ օգնության ծառայությունները հոգ են տարել վիրավորներին:  Le Dauphiné Libéré-ի հաղորդման,համաձայն, երեք այլ մարդիկ շատ թեթեւ վնասվածքներ են ստացել: Օվերն-Ռոն-Ալպեր մայրուղու CRS-ի կողմից սկսվել է հետաքննություն: «Մեր ուզածը պատերազմի դադարեցումն է: Մենք խաղաղություն ենք ուզում (…) Հայաստանում մենք ընդամենը երեք միլիոն մարդ ենք և պայքարում ենք երեք երկրների ՝ Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Սիրիայի ահաբեկիչների դեմ. հաև Իսրայելի, որ անօդաչու թռչող սարքեր է մատակարարում », - հավելել է նա:

Lyonmag.կայքում կա նաև մեկնաբանությունների ընդարձակ սյունակ, որտեղ մեր ֆրանսերեն իմացող հայրենակիցները կարող են իրենց ճիշտ խոսքն ասել:

Այժմ ժամանակագրական նշումները ledauphine.com կայքում

Ինչ է իրականում տեղի ունեցել այն  բանից  հետո, երբ մուրճով հարվածել են հայ երիտասարդի գլխին:


Առավոտյան 7: 45-ին. Այս չորեքշաբթի, հոկտեմբերի 28-ին, առավոտյան 7: 15-ից A7 մայրուղու վրա գտնվող Reventin-Vaugris վճարային մուտքի մոտ ցույցը արգելափակում է երթևեկությունը երկու ուղղությունները:

Առավոտյան 8: 18-ին. Ասում են, որ դեպքի վայրում ներկա են նաև թուրքական համայնքի անդամներ: Երկու համայնքների միջեւ պարզապես բախումներ են սկսվել: Առկա են վիրավորներ: Ոստիկանությունը զգալի ռեսուրսներ է հավաքում:

Առավոտյան 8: 17-ին. Dauphiné Libéré- ի տեղեկատվության համաձայն, դա կլինի հայ համայնքի նախաձեռնած ցույց: Առավոտյան ժամը 7-ի սահմաններում Reventin-Vaugris վճարահաշվարկի մոտ մի քանի տասնյակ տրանսպորտային միջոցներ էին հավաքվել ՝ մեքենաների ուղեւորները Հայաստանի  դրոշներ ծածանելով:

Առավոտյան ժամը 8: 30-ին.Մի ցուցարար, օգտագործելով միայն Արթուր անունը, բացատրեց, որ հանրահավաքը պայմանավորված է նրանով, որ Հայաստանում տեղի է ունենում «երկրորդ ցեղասպանություն»: Նա տեղում գնահատեց ցուցարարների թիվը 300-ից 400 մարդու միջև: «Մենք ուզում ենք, որ պատերազմը դադարեցվի: Մենք խաղաղություն ենք ուզում», - ասաց նա:

«Հայաստանում ընդամենը երեք միլիոն մարդ կա, և մենք պայքարում ենք երեք երկրների ՝ Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Սիրիայի դեմ. Էլ չեմ ասում անօդաչու թռչող սարքեր արտադրող Իսրայելին, որոնց դրոններով ռմբակոծում են հայկական դիրքերը»: Նրա ետևում մյուս ցուցարարները վանկարկում էին «Արցախին ճանաչում»: Հայ համայնքը պահանջում է միջազգային ճանաչում հայերով բնակեցված, բայց Ադրբեջանին կցված Լեռնային Ղարաբաղին (կամ Արցախին):

Առավոտյան 8: 42-ին.Բիսոն Ֆուտեի շրջակայքում ազդարարվում է 5 կիլոմետր խցանում Լիոն-Վիեն և 3 կիլոմետր Մարսել-Լիոն ուղղությամբ: 

Մեծ թվով ոստիկաններ ու ժանդարմ են  ժամանում: Dauphine թերթի լրագրողի խոսքով ՝ վիրավորը հենց նոր տարհանվել է Սմուրի և Վիեննի փրկարարների կողմից, ուղեկցվում է ոստիկանության մեքենայով: Ըստ նույն աղբյուրի ժ.9-ի կողմերը մի  քանի տասնյակ մարդիկ են բախվել Ռեվենտին-Վագրիս քաղաքից դեպի հյուսիս ՝ մայրուղու ճանապարհի երթևեկելի մասում: Դեպքի վայր են հաճախել փրկարարական նշանակության միջոցներ և ժանդարմերիա: Մի քանի դանակահարված վիրավորներ կային: 9.29-ին ոստիկանական ուղղաթիռ է օդում  եղել: 9.40-ին մեքենաները կարողացել են խցանումներից դուրս գալ: Նշվում է նաև, որ 30 փրկարարներ են եղել դեպքի  վայրում: 4 մասնակից պետք է դատապարտվի օրենքով, այդ թվում գետնին ծեծի ենթարկված մուրճ օգտագործողը: 

9: 55-ին Դեպքը տեղի ունեցավ հայ համայնքի ցույցից հետո, երբ առաջին 15 ավտոմեքենաներից հանվեցին հայկական դրոշները:   Թուրքական համայնքի անդամներից մեկը զայրույթ հայտնեց ու կոչ արեց մյուսներին իրեն օժանդակել : Հենց այդ ժամանակ իրավիճակը սրվեց, մուրճերն ու դանակները դուրս եկան:

10:14 Բախումների  թեժ պահին մասնակցել են մի քանի տասնյակ մարդիկ և ոչ թե հարյուրավոր ցուցարարներ`ինչպես գրել են հայկական ու թուրքական քարոզչական մի քանի կայքեր:

Առավոտյան 10: 18-ին.Երթևեկությունն աստիճանաբար վերականգնում է  A7 մայրուղում երկու ուղղություններով, ինչպես և ազգային 7-ում, որը գերբեռնված էր առավոտյան հենց սկզբին:

10:37 Միայն մեկ  տուժող ում կյանքին համեմատաբար վտանգ է սպառնացել` տեղափոխվել է հիվանդանոց: Հաղորդվում է, որ եւս երեք մարդ  շատ թեթեւ վնասվածքներ են ստացել, որոնք հրաժարվել են նախնական բժշկական օգնությունից: Հետաքննությունը, հետևաբար, պետք է պարզի՝ նրանք ինչ հանգամանքներում են վիրավորվել:

Առավոտյան 11: 31-ին. Հայանպաստ այս ցույցերը տեղի են ունենում հոկտեմբերի 16-ից: Առաջինը Ֆրանս-Շվեյցարական սահմանին  էր, ավելի ճիշտ `Բարդոննեքս մաքսակետում,  մեկուկես ժամ արգելափակված էր երթևեկությունը:

Իշխանություններն այժմ մտավախություն ունեն, որ առաջիկա օրերին կկատարվեն նման բնույթի այլ գործողություններ ՝ հասարակության կարծիքը Լեռնային Ղարաբաղում ընթացող հակամարտությանն ուղղելու համար:

14: 17-ին. Reventin-Vaugris հատվածում այս առավոտյան տեղի ունեցած միջադեպից հետո, Օվրեն-Ռոն-Ալպեր ավտոճանապարհի CRS- ի քննիչները վկաներին հրավիրում են, որպեսզի հայտնաբերեն բռնության հեղինակներին, նաև խնդրել  են տուժողներին  այդ մասին հայտնել, եթե կան այլ իրեր ու ապացույցներ զեկուցել իրենց, հրավիրվում է կապ հաստատել 04 72 47 20 60 հեռախոսահամարով:

16:00:  Ըստ ավտոմայրուղուց օգտվող ու ցույցից զարմացած հաճախորդների նկարահանած տեսանյութերի հաշվել են շուրջ 80 հայ ցուցարարների: Ցուցանիշ, որը շատ ավելի բարձր է, քան հայտարարվել է պրեֆեկտուրայի կողմից, բայց նույնքան ցածր է, քան քարոզչական կայքերն են փոխանցել:

Առաջին կես ժամվա ընթացքում հայկական համայնքից տասնյակ մարդիկ արգելափակել են երթևեկությունը երկու ուղղություններով ՝ շատ դրոշներով, ծխային ռումբերով և Էրդողանի դեմ ուղղված կարգախոսներով: Իրենց վիրավորված զգալով  թուրքական համայնքի մի քանի անդամներ, հիմնականում բանվորներ, ովքեր նույնպես մնացել էին բողոքի ցույցի խցանումներում, կապ հաստատեցին մյուս անդամների հետ: Սրանք տեղ հասան որպես օժանդակողներ իրենց ֆուրգոններից մուրճանման  գործիքներ հանեցին ու Հենց այդ ժամանակ էլ սկսվեցին բախումները:

17: 40-ին. Առավոտ վաղ  երկու համայնքների միջև լարվածությունը փոխոխության ենթարկվեց Վիեննի հիվանդանոցում, որտեղ մուրճի հարված ընդունած հայ համայնքի  երիտասարդը  հոսպիտալացվել էր: Երբ թուրքական համայնքից ինչ-որ մեկը այստեղ եկավ բուժման, հայացքներ փոխանակվեցին հայկական կողմում գտնվող տասնհինգ հոգու հետ: «Ոչ մի կռիվ, ոչ մի խոսք չի փոխանակվել, թեև լարված  էր մթնոլորտը», - հայտնել է ոստիկանությունը, որը հրավիրել է բոլորին, բացի տուժողի ծնողներից ու քրոջից հեռանալ այդ վայրից:

«Նիդերլանդական օրագիր»

Le Dauphiné Libéré  Ֆրանսիայի հարավային տարածաշրջանային թերթ է: Թերթը հիմնադրվել է 1945 թվականին Թերթի տպաքանակը մոտավորապես 303.500 օրինակ է, կենտրոնակայանը տեղակայված է Գրենոբլ քաղաքում
Le Dauphiné Libéré Ֆրանսիայի հարավային տարածաշրջանային թերթ է: Թերթը հիմնադրվել է 1945 թվականին Թերթի տպաքանակը մոտավորապես 303.500 օրինակ է, կենտրոնակայանը տեղակայված է Գրենոբլ քաղաքում

Թուրքիան ապակայունացնող գործոն 28.10.2020

 Եվրոպա, աշխարհ, երկրներ որտե՞ղ եք նայում...

28.10.2020

Էրդողանը բացահայտ տեռորիստական ճնշումներ է գործադրում Ֆրանսիայի դեմ`ապրանքների բոյկոտ, իսլամիզմի տրամադրությունների բորբոքում: Սա մարտահրավեր է նաև Եվրամիությանը, քաղաքակիրթ աշխարհին ու առաջավոր մարդկությանը: Դեռ վաղուց էինք լսել, որ թուրք-խալիֆը ցուցումներ է տվել գորշ բաշիբոզուկներին անկարգություններ հրահրել Եվրոպայի հայկական համայնքներում: Ահա այսօր արդյունքը տեսանք: Հայ ցուցարարները, երբ Լեոնին մոտ մայրուղում իրենց խաղաղ բողոքն էին արտահայտում թուրք-ադրբեջանական ագրեսիայի դեմ հակառակ երթևեկության գոտուց դանակով, մուրճով և այլ զենքերով հարձակվում են հայերի վրա: Կասկած կա, որ նրանք Ֆրանսիայի թուրքեր էլ չեն:  Միառժամանակ Արցախում հրթիռակոծվում են ծննդատունն ու կենսապահովման օբեկտները:Միառժամանակ տեղեկանում ենք, որ թուրքալեզու երկրները ներքին պայմանավորվածություններ են ձեռք բերում` թեև սա նորություն չէ: Աքարը առաջին անգամ ժամանեց Ղազախստան, որտեղ բանակցություններից հետո ստորագրվեց ռшզմшկшն և ռшզմшտեխնիկական համագործակցության մասին համաձայնագիր:

Եվրոպա, աշխարհ, երկրներ որտե՞ղ եք նայում...

Hay Azian

[ARM] «Սմերչ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգով Ադրբեջանը հրետանակոծել է Շուշին և Ստեփանակերտը, թիրախավորվել է Արցախի մայրաքաղաքի ծննդատունը:[ENG] The city of Shushi after Azerbaijani attack with a Smerch multiple rocket launcher: there are 2 wounded and 1 casualty among peaceful civilians. Azerbaijan also targeted Stepanakert Maternity Hospital.[RUS] Город Шуши после обстрела реактивной системой залпового огня "Смерч". Среди гражданского населения есть один погибший и двое раненых. Роддом Степанкерта после целенаправленного обстрела со стороны Азербайджана.
[ARM] «Սմերչ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգով Ադրբեջանը հրետանակոծել է Շուշին և Ստեփանակերտը, թիրախավորվել է Արցախի մայրաքաղաքի ծննդատունը:[ENG] The city of Shushi after Azerbaijani attack with a Smerch multiple rocket launcher: there are 2 wounded and 1 casualty among peaceful civilians. Azerbaijan also targeted Stepanakert Maternity Hospital.[RUS] Город Шуши после обстрела реактивной системой залпового огня "Смерч". Среди гражданского населения есть один погибший и двое раненых. Роддом Степанкерта после целенаправленного обстрела со стороны Азербайджана.
This morning, during a rally organized by the Armenian community in France in favor of the recognition of Artsakh, a group of Turks attacked Armenian demonstrators with knives, batons and hammers. According to preliminary information, about 10 Armenians were injured, including a woman and a child. The condition of the young man who was hit by a hammer is assessed as severe.Сегодня утром во время акции армянской общины Франции, призывающей признать Арцах, группа турок с ножами, дубинками и молотками напала на армянских демонстрантов. По предварительным данным, ранения получили около 10 армян, в том числе женщина и ребенок. Состояние армянина, получившего удар молотком, оценивается как тяжелое.
This morning, during a rally organized by the Armenian community in France in favor of the recognition of Artsakh, a group of Turks attacked Armenian demonstrators with knives, batons and hammers. According to preliminary information, about 10 Armenians were injured, including a woman and a child. The condition of the young man who was hit by a hammer is assessed as severe.Сегодня утром во время акции армянской общины Франции, призывающей признать Арцах, группа турок с ножами, дубинками и молотками напала на армянских демонстрантов. По предварительным данным, ранения получили около 10 армян, в том числе женщина и ребенок. Состояние армянина, получившего удар молотком, оценивается как тяжелое.

Սփյուռքի Գլխավոր Հանձնակատարի Գրասենյակ Diaspora High Commissioner's Office

[ARM] Այսօր առավոտյան Ֆրանսիայում հանուն Արցախի ճանաչման ակցիայի ընթացքում հայ ցուցարարները հարձակման են ենթարկվել մի խումբ ազգությամբ թուրքերի կողմից: Նրանք հայերի նկատմամբ կիրառել են դանակներ, մահակներ և մուրճեր: Ըստ նախնական տեղեկությունների՝ վիրավորվել է մոտ 10 հայ, այդ թվում՝ կին և երեխա։ Մուրճի հարված ստացած հայ երիտասարդի վիճակը գնահատվում է ծանր:

[ENG] This morning, during a rally organized by the Armenian community in France in favor of the recognition of Artsakh, a group of Turks attacked Armenian demonstrators with knives, batons and hammers. According to preliminary information, about 10 Armenians were injured, including a woman and a child. The condition of the young man who was hit by a hammer is assessed as severe.

[RUS] Сегодня утром во время акции армянской общины Франции, призывающей признать Арцах, группа турок с ножами, дубинками и молотками напала на армянских демонстрантов. По предварительным данным, ранения получили около 10 армян, в том числе женщина и ребенок. Состояние армянина, получившего удар молотком, оценивается как тяжелое.



Tuesday, 27 October 2020

Նիդերլանդների նախկին պատգամավորը հայամետ գործունեություն է ծավալել

Այսօր ZOOM-ով հարցազրույց ունեցանք Նիդերլանդների խորհրդարանի նախկին անդամ Հարրի վան Բոմմելի հետ։ Վերջինս հայամետ քաղաքական գործիչ է և արդարության մարտիկ: Այս օրերին նա մեծ ներդրում է ունենում Նիդերլանդներում և Եվրոմիությունում Հայաստանի շահերը պաշտպանելու ուղղությամբ։ Նոյեմբերի սկզբին նա այցելելու է Հայաստան՝ մասնակցելու AGBU կեզմից կազմակերպվող քաղաքական գործիչների միջազգային կոնֆերանսին՝ նվիրված Արցախի խնդրին։



Մասնավորապես հարցազրույցում նա այսպիսի մտքեր է արտահայտել

«Թուրքիան իր նման գործելաոճով ու  պահվածքով երբեք չի դառնա Եվրոմիության անդամ։ Եթե Թուրքիան ներգրավված է պատերազմական և ահաբեկչական գործողություններում 3-րդ կողմի հետ, ապա ՆԱՏՕ-ն երբեք թույլ չի տա Թուրքիայի մուտքը Եվրոմիություն»։

«Եթե հայերը տեղահանվեն Արցախից, ապա սա կլինի 2020թ. մենածագույն ու արյունոտ ամոթը»։


Հարցազրույց Հարրի վան Բոմմելի հետ  վարում է «Նիդ.օրագրի»  թղթակից՝ Մարիամ Կիրակոսյանը 

Վերջին Հարցը հնչեցնում է՝  Մարիամ Քլյանը

Բոմմելը «Նիդ.օրագրին» է  տրամադրել  Արցախում արված լուսանկարներ







Հնաոճ խրամատային պատերազմ Լեռնային Ղարաբաղում, Եվրոպայի եզրին

ՆԻԴԵՐԼԱՆԴԱԿԱՆ ՄԱՄՈՒԼ

Ներկայացնում ենք de Volkskrant  թերթում  Անա վան Էսի Արցախի պատերազմի մասին հոկտեմբերի 26-ի հրապարակած հոդվածի կրճատ հայերեն թարգմանությունը: Նիդերլանդներում 100 տարուց ավելի պատմություն ունեցող այս թերթը լայն տարածում ունի Նիդերլանդներում, լույս է տեսնում 250.000տպաքանակով, ավելի  լայն  տարածում ունի առցանց բաժանորդագրությամբ:

https://www.volkskrant.nl/cs-b80d04d6

ժանգոտած պահածոների տուփեր են կախված այս խրամատում: «Թշնամին գալիս է այդպես», - ասում են երիտասարդ զինվորները: (Լուսանկար  Ջուլիո Պիսկիտելլի)

Հնաոճ խրամատային պատերազմ Լեռնային Ղարաբաղում, Եվրոպայի եզրին

Ադրբեջանցիներն ունեն ժամանակակից լավագույն զենքերը, բայց հայերն ասում են, որ նրանց կամքն ավելի ուժեղ է: Լեռնային Ղարաբաղի հին հակամարտությունը թեժացել է,  բացի Հայաստանից և Ադրբեջանից, այն նաև ռազմական գերտերություններին է ներքաշել դեպի Եվրոպայի ծայրը: Խրամատներում դա քիչ  տեսանելի է` Այնտեղ մարտնչող հերոսի մահն է թաքնված:

Անա վան Էս 26, 2020 թ. Հոկտեմբերի, 14:00

Լեռնային  Ղարաբաղի մայրաքաղաք Ստեփանակերտում ոչ բոլոր ապաստարաններն են միանման: Օդային հարձակումներից պատսպարվելու համար այս մեկն ավտոտնակ է: Ընտանիքներն այնտեղ տեղավորվել են ճամբարային մահճակալների վրա, որոնք միմյանցից բաժանված են միայն սեւ կտորեղենով:

Նման  վարագույրներից մեկի ետևում, ավտոտնակի մի անկյունում  մեկ այլ ընտանիքի հետ Ավետիսյանների ընտանիքն է: Նրանք այստեղ են եղել չորս շաբաթ առաջ պատերազմի սկսվելուց ի վեր: Նրանց վարձակալած տունը փայտից է, այն փլուզվելու համար ուղղակի հարված չի պահանջում: Երբ ցերեկը հանգիստ է, նրանք ապաստարանից դուրս են գալիս մթերային ապրանքների համար: Նրանք չեն կարող ռիսկի դիմել ու տանը գիշերել:

Մարինե Ավետիսյանը  պինդ իր մոտ է պահում  վերցրած միակ գիրքը ՝ Աստվածաշունչը: Նրա մեծ դուստրը, որը հաշվապահ է, սաղմոսներ է կարդում: Ընտանեկան ընթերցումների համար միասին չեն, չորս որդիները ճակատում են: «Նրանք միշտ ասում են, որ ամեն ինչ լավ է ընթանում, որ հանգիստ է»: Այս պատերազմում Լեռնային Ղարաբաղից զոհվեց գրեթե հազար մարդ, այդ թվում `900 զինվոր: Ադրբեջանը հաղորդում է 63 խաղաղ բնակչի մահվան մասին:

ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐՔԵՐ

Ղարաբաղի լեռնային շրջանը պաշտոնապես Ադրբեջանի կազմում է, բայց բնակիչների մեծ մասը հայեր են: Խորհրդային Միության փլուզումից ի վեր Հայաստանը և Ադրբեջանը կռվել են այդ տարածքի շուրջ: Ադրբեջանը ցանկանում է վերականգնել իր տարածքը: Հայաստանը, որ  իր վրա կրում է  ցեղասպանության հետևանքները, վախենում է դրա կրկնվելուց, եթե գա այն պահը, երբ  ցանկանա ինքը պահել այն հողը, որի վրա ապրում է:

 Սեպտեմբերի վերջին, ենթադրաբար, Ադրբեջանի հարձակումից հետո, քնած հակամարտությունը կրկին վերածվեց արյունալի պատերազմի, որը տեսել է Հարավային Կովկասը վերջին քառորդ դարում:

Պատերազմը համաշխարհային տերություններին միմյանց դեմ է հանում Եվրոպայի ծայրամասում: Իսլամական Ադրբեջանին ժամանակակից զենք է տրամադրում ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիան: Ռուսաստանը սատարում է քրիստոնեական Հայաստանին: Այն բանից հետո, երբ ռուսական միջնորդական ջանքերը ձախողվեցին, ռուս զինվորներն այս շաբաթ վրաններ բացեցին Հայաստանի հետ սահմանին ՝ նայելով դեպի Լեռնային Ղարաբաղ տանող միակ ճանապարհին, որը մինչ այժմ գործում է:

Ուրբաթ օրը ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն ձեռնարկեց միջնորդության մեկ այլ փորձ, բայց լեռնային կոպիտ լանդշաֆտում, ձմռան մոտենալուն պես, արագ խաղաղության հավանականությունը շատ քիչ է: Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը բանակցություններն անվանում է «անիմաստ»: Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը կոչ է անում «զենք վերցնել ու կռվել»:

Լեռնային Ղարաբաղի քաղաքացիների համար, ովքեր չեն հեռացել բնակության վայրից, ինչպես 90-ականներին էր  շաբաթներ են անցկացնում օդային հարձակման կացարաններում: Volkskrant-ի տարածաշրջան այցելության երեք օրվա ընթացքում մայրաքաղաք Ստեփանակերտի ուղղությամբ գնդակոծություններ չեն եղել: Բայց դա չի  նշանակում  թե ինչ-որ մեկը համարձակվի գետնից վեր քնել:  Ադրբեջանական  հրթիռները վերջին շաբաթների ընթացքում ոչնչացրել են մի քանի տուն: Ըստ Human Rights Watch իրավապաշտպան կազմակերպության ՝ օգտագործվել է արգելված կասետային զինամթերք:


ԽԻՍՏ ԻՐԱՏԵՍԱԿԱՆ

Ստեփանակերտը՝ պաշարված տարածքի սրտում, խիստ իրատեսական ​​հատկանիշներով քաղաք է: Կենտրոնում, ինչպես  սպասվում  էր, ոչ միայն խորհրդային ժամանակների ​​բնակարաններն են,  այլ նաև հեքիաթային տաճարը, որը, պարզվում է, բոլորովին նոր է. Ավարտվել է անցյալ տարի ՝ շնորհիվ Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում հայ արտագաղթողների նվիրատվությունների: Շքեղ հյուրանոցում, որը սովորաբար հյուրընկալում  է սփյուռքից ժամանած ընտանիքներին, բարձրաստիճան զինվորականները մի բաժակ սպիտակ գինով ընթրիք էին անում:

Ասես այդպես էլ պետք է լիներ բարոկկո ոճով նախագահական պալատը  ամրացված էր ավազի պաշտպանիչ տարատներով: 150,000-ից պակաս բնակիչ ունեցող Լեռնային Ղարաբաղն ունի իր կառավարությունը ՝ նախագահը, խորհրդարան և կանոնավոր ընտրություններ: Յուրաքանչյուրը, ով ցանկանում է մուտք գործել լեռնային շրջան, վիզայի կարիք ունի, չնայած սահմանային վերահսկողությունը դադարեցվել է այն բանից հետո, երբ  Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանին կապող ճանապարհին Ադրբեջանը երկու կամուրջ է պայթեցրել:

Աշխարհի ոչ մի երկիր չի ճանաչում Լեռնային արաբաղի կառավարությունը: Նույնիսկ Հայաստանը: Ստեփանակերտի ամենաբարձր մակարդակում դիտարկվում է, թե արդյոք ավելի լավ է հրաժարվել անկախության գաղափարից: «Միգուցե եկել է ժամանակը, որ մենք միավորվենք Հայաստանին», - ասել է նախագահի խորհրդական Դավիթ Բաբայանը

Ադրբեջանցու կողմից քանդվել է Արթուրի տունը: Այժմ նա ապրում է իր ավերված տան հարեւանությամբ գտնվող շենքի նկուղում:

ԽՐԱՄԱՏՆԵՐ

Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմը մասամբ անցնում է խրամատներում: Լրագրողների մուտքը այս շաբաթ խրախուսված չէր հարավային ճակատ, որտեղ Ադրբեջանը հայտարարեց նվաճումների մասին, իսկ հայկական բանակը դա անվանեց «նահանջ ՝ ի վերջո հաղթելու համար»: Բայց անձնապես կարող եք մեքենայով անցնել խրամատների համակարգով, որը բավականաչափ լայն է մեքենայի երթի համար:

Ժանգոտ պահածոների տուփեր են կախված  սահմանի երկայնքով գտնվող վերջին հենակետում, այն հասանելի է միայն ոտքով: «Դրանով լսում ես, թե ինչպես է թշնամին մոտենում», - ասում են հայ երիտասարդ զինվորները, երբեմն նույնիսկ պատանի: Հենց այն ժամանակ, երբ քեզ պատկերացնում ես Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին ֆիլմի նկարահանման հրապարակում, ինչ-որ մեկը գոռում է «անօդաչու թռչող սարքեր»: Ռուսական արտադրության զենքի հայկական զինանոցը խիստ հնացել է: Ավելի հարուստ և Թուրքիայի կողմից աջակցվող Ադրբեջանն ունի ամենաժամանակակից տեխնոլոգիաները:

Մի քանի րոպեն մեկ ընկնում են Ադրբեջանի կողմից արձակված արկեր: Քիչ դեպքերում է  պատասխան կրակ արձակվում: «Լավ օր կլինի այն ժամանակ, երբ հասնենք Բաքու», - տղայական խիզախությամբ ասում է 20-ամյա սերժանտ  Հովհաննեսյանը: Բաքուն Ադրբեջանի մայրաքաղաքն է:

ԱՂԴԱՄ

Այս հակամարտության բարդությունը պարզ է դառնում այն ​​ժամանակ, երբ դուրս ենք գալիս խրամատային համակարգից, որն ավարտվում է Աղդամ քաղաքից ոչ հեռու: Աղդամը ժամանակին ադրբեջանական քաղաք էր: 1993-ին հայկական զորքերը ադրբեջանցիներին վտարեցին: Այդ ժամանակից ի վեր քաղաքը ավերակ է դարձել: Քանի որ այդ ժամանակաշրջանը տարածքը դարձել է անմարդաբնակ ռազմական գոտի, ավերակները կարծես ժամանակին սառել են: Լոգարան, ժանգոտված մեքենաներ, անխնամ մզկիթ` սրանք խորհրդային ժամանակների գունեղ ​​խճանկարի մնացորդներն են:

Աղդամում 30 տարի առաջ ապրել են հազարավոր ադրբեջանցիներ, ովքեր ցանկանում են վերադառնալ հայրենիք:

Բայց հայերը չեն տեսնում, թե ինչպես պետք է նրանք ՝ քրիստոնյաները, ապրեն ադրբեջանական իշխանության ներքո, որտեղ բնակիչների մեծ մասը մահմեդական են: Նրանք մատնանշում են թուրքերի և ադրբեջանցիների կողմից նախկինում կատարած ոճրագործությունները: «Սա  կենաց և մահու կռիվ է», - հավաստում են սահմանի խրամատում: Ստեփանակերտի գերեզմանատանը երկու շարքով գերեզմաններ լցվեցին ընդամենը չորս շաբաթվա ընթացքում: Քաղաքային հիվանդանոցում տեղափոխվում է նոր վիրավոր մարդ ՝ գլխի վերքով վիրավորված զինվորը:

Covid

Կորոնայի համաճարակը, որը գրավում է մնացած աշխարհը, նաև այստեղ է: Հիվանդանոցի տնօրեն Մհեր Մուսայլեանը բերանի դիմակի հետեւից բացատրում է, որ ինքը Covid ունի: «Սովորաբար ես, իհարկե, կարանտինի մեջ պետք է լինեի, բայց պատերազմ է, կրկնակի պարտադրված և ես հիվանդանոցի տնօրեն եմ, ուստի դա հնարավոր չէ: Իմ անձնակազմի մեծ մասում նույնպես կա Covid: «Բանակի ավագ հրամանատարը հազում է կանաչ շարֆի մեջ: Ավտոկանգառի ավտոտնակում գրեթե բոլորը հազում են:

Մի ուշ գիշեր նախագահի խորհրդական Դավիթ Բաբայանը   ապաստարանում խոսում է  մահանալու մասին: Իհարկե նախընտրում ենք  ապրել, ասում է Բաբայանը: Բայց երբ ժամը գա պետք է դրան ընդառաջ գնալ «իսկական տղամարդու պես», «հաղթական մահ, հպարտությամբ և արժանապատվությամբ լի»:  Ձեռքին ունենալ նռնակ ու գերի չհանձնվել:

«Իհարկե, մենք միշտ մեզ հետ ձեռքի նռնակ ունենք», - ասում է երիտասարդ զինվոր՝ Աշոտը:  Նախքան նա ստիպված կլինի վերադառնալ մարտ, հնարավորություն ունի մեկ կամ երկու օր ապաքինվել իր հորեղբոր հետ, որն ունի իր սեփական օդային հարձակման ապաստարանը ՝ որպես այս պատերազմի միակ հույսի շող:

Sunday, 25 October 2020

ՆԱԵՎ ԱՐՎԵՍՏՈՎ ՊԻՏԻ ՀԱՂԹԵՆՔ. Ալիկ Ասատրյան




Ալիկ Ասատրյան


«Հայեր ջան դե ձեզ տեսնեմ, էջիս դեռ շատ նկարներ կան որոնք դեռ վաճառված չեն, դժվարը 10.000 €  սահմանն էր, անցանք! գնում ենք դեպի 15 000 € կողմերը...»:

Այս  տողերը գրել է Նիդերլանդներում բնակվող արվեստաբան-նկարիչ Ալիկ Ասատրյանը, ով  ֆեյսբուքում տարիներ ի վեր  բազմապիսի նախագծերով ու նախաձեռնություններով միավորում է արվեստասեր հայ մարդկանց: Այս անգամ հրատապ կերպով, հենց Արցախյան հայրենականի առաջին օրվանից, մտահոգ հայի կեցվածքով  իմացավ, թե ինչպես կարող է դրամական օգնություն կատարել, ապա  իր առաջին փոխանցումը կատարելով ակտիվորեն ձեռնամուխ եղավ մի այլ նախաձեռնության` վաճառել այս  տարիներին արված, իրեն հոգեհարազատ ստեղծագործությունները:   Նկարները վաճառում է  արժեքից մի քանի անգամ էժան` պայմանով, որ գնորդը, որոնք մեծամասամբ ֆեյսբուքյան  նրա հետևորդներն են գումարը փոխանցեն «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին ու ցույց տան կտրոնը, որից հետո ստանան իրենց նախընտրելի աշխատանքը: Առաքման ծախսերը ևս Ալիկն էր կատարում, բայց օրերի ընթացքում գնորդներն այնքան  շատացան, որ անհնար դարձավ ամսվա կտրվածքով առաքման վրա այդքան գումար ծախսելը, մանավանդ, որ աշխատավարձի 80%-ը Նիդերլանդներում գնում է սոցիալական ու կենցաղային մուծումների վրա,  իսկ մնածածը սննդին ու հագուստին հազիվ է բավարարում: Այնուամենայնիվ Ալիկի արվեստի երկրպագուներն էլ փորձում են համակարգել այս հարցերը, շատերը նախատեսվածից էլ ավելի գումար եմ մուծում հիմնադրամին ու  իրենց վրա վերցնում առաքման գումարը: Փոխըմբռնումն ու միասնականությունը առ հայրենիք ավելի է մոտեցրել ամենքին:

«Սիրելի ընկերներ,  մենք լավ ազգ ենք! և պետք է ավելի շատ սիրենք իրար, սա արդեն որերորդ դեպքն է, երբ նկար են գնում ինձնից մեր սիրելի ընկերները , հայրենակիցները, գումարը փոխանցում են հիմնադրամին և կտրոնը ինձ ուղարկում, նայում եմ ու տեսնում, որ նկարի գնից ավել են փոխանցել հիմնադրամին, քան նկարի գինն էր, հուզվում եմ և ուրախանում: Եկեք ավելի շատ սիրենք իրար,որ հաղթենք!»

Այսպես գրում է Ալիկ Ասատրյանը ու շտապեցնում բոլորին, հուշում, որ մեզ համար թանկ է յուրաքանչյուր րոպեն, մենք պետք արագ գործենք,  դրանով կյանքեր փրկենք: 

Շատ արվեստագետներ հետևում են  նրա քայլին, իրենց ստեղծագործությունները հանել են վաճառքի,  նրանցից մեկը նիդերլանդահայ շնորհալի քանդակագործ, նկարիչ  Eduard Broon Arutjnian-ը, ով վաճառում է իր հայտնի քանդակներից մեկը:

Ալիկի քայլին է հետևել նրա դուստրը` շնորհալի Սոնան, ով նոր է ավարտել գեղարվեստի ակադեմիան ու հրաշալի ստեղծագործում է:

Որպես գնահատական, մեջ բերենք Ալիկի մասին մեկ այլ արվեստագետի` պորտուգալահայ «Դելլալյան եռյակի» հիմնադիր Նարինե Դելլալյանի (Nariné Dellalian) խոսքը:

« Ջան, Ալիկ ջան, այս ինչ հրաշք գործ ես անում։ Մարդիկ Քեզ  շատ են սիրում ու դա այնքան էական է։ Այդ սերը նախորդ երկար տարիների ընթացքում Քո ամենօրյա լուռ ու մունջ, յուրաքանչյուր մարդու համար հոգ տանելու պտուղն է, ամեն օր, Քո կտոր պարտեզը ջրելով, մաքրելով, բոլորին սեր բաժանելով, խոսելով, բացատրելով,  սովորեցնելով... այսօր՝ այս դժվարին պահին արածդ գործի արդյունքներն ենք շոշափում։ Որքան աչքեր, սրտեր ու հոգիներ բացեցիր, մեր հրաշք Ալիկ... ու քանի մեր մեջ Քեզ պես բժիշկներ կան, մենք օրը օրի վրա ավելի լավն ենք դառնում, ավելի զգայուն ու բարի։ Ու անպայման Աստված մեզ կօգնի ու այս մղձավանջից, այս բարդ փորձությունից էլ դուրս կգանք միասին։

#ՀաղթելուԵնք