06.10.2026/Նիդ.օրագիր
Լրտեսության շղթան շարունակվում է, ձերբակալվել է Գերմանիայի նախկին հետախուզության ղեկավար Օգոստ Հանինգը` պետական գաղտնիքների և լրտեսության կասկածանքով։
Քննության մեջ հայտնվել է նաև Ադրբեջանի հետախուզության հնարավոր հետքը։
Գերմանիայում սկանդալային զարգացում է տեղի ունեցել։ Հոկտեմբերի 6-ին Գերմանիայի Դաշնային քրեական ոստիկանությունը ձերբակալել է Գերմանիայի արտաքին հետախուզության՝ BND-ի նախկին նախագահ Օգոստ Հանինգին, ինչպես նաև նրա նախկին աշխատակից Մանֆրեդ Դ.-ին։
Գերմանիայի Դաշնային գլխավոր դատախազության համաձայն՝ Հանինգը կասկածվում է պետական գաղտնիքների հետախուզման, դավաճանական լրտեսության, պետական դավաճանության փորձի և օտարերկրյա հետախուզական ծառայության օգտին գործելու մեջ։ Հանինգը BND-ն ղեկավարել է 1998–2005 թվականներին։
Գրեթե 2000 գաղտնի փաստաթուղթ
Քննության առանցքային դրվագներից մեկը Հանինգի և նրա նախկին աշխատակից Մանֆրեդ Դ.-ի համագործակցությունն է։
Ըստ գերմանական քննիչների՝ 2010 թվականից Դ.-ն Հանինգին գումարի դիմաց փոխանցել է BND-ի ներքին օգտագործման համար նախատեսված տեղեկատվություն։ Մինչև 2022 թվականի հունիսը խոսքը կարող է լինել մոտ 2000 փաստաթղթի մասին, որոնց թվում եղել են գաղտնի նյութեր։
Դրանց հիման վրա Հանինգը, ըստ դատախազության, առնվազն մեկ դեպքում պատրաստել է վերլուծություն օտարերկրյա հետախուզական ծառայության ներկայացուցչի համար։ Թե արդյոք այդ նյութը հասել է նախատեսված հասցեատիրոջը, դեռ պարզված չէ։
Այս հանգամանքը հատկապես ուշագրավ է, քանի որ խոսքը պարզապես նախկին պաշտոնյայի մասնավոր խորհրդատվության մասին չէ․ ենթադրյալ աղբյուրը գործող BND-ի ներսում հասանելիություն ունեցող անձ էր։
Իսկ որտե՞ղ է այստեղ Ադրբեջանը
Գերմանիայի դատախազությունը պաշտոնապես չի հրապարակել այն երկրի անունը, որի հետ կապված է օտարերկրյա հետախուզական ծառայության դրվագը։
Սակայն Der Spiegel-ի հաղորդմամբ՝ գերմանացի քննիչները ուսումնասիրում են Հանինգի կապը ադրբեջանական հետախուզության աշխատակցի հետ։ Այս տեղեկությունը հաստատել են նաև գերմանական մի շարք լրատվամիջոցներ՝ հղում անելով Spiegel-ի հրապարակմանը։
Այսինքն՝ այս փուլում ճիշտ չէ գրել, թե «Հանինգը լրտեսել է Ադրբեջանի համար»։ Դա դեռ դատարանի կողմից հաստատված փաստ չէ։
Ճիշտ ձևակերպումն է՝ գերմանական քննիչները, ըստ Der Spiegel-ի, ուսումնասիրում են Հանինգի հնարավոր կապը ադրբեջանական հետախուզության ներկայացուցչի հետ։
Մեկ դեպք չէ, այլ ավելի լայն համատեքստ
Հանինգի գործը հայտնվում է Գերմանիայում Ադրբեջանի ազդեցության վերաբերյալ տարիներ շարունակվող քննարկումների ֆոնին։
Ադրբեջանի հետ կապված «խավիարային դիվանագիտության» և քաղաքական ազդեցության գործերով Գերմանիայում արդեն դատական գործընթացներ են եղել։ 2025 թվականին նախկին պատգամավոր Էդուարդ Լինտները Մյունխենի բարձրագույն շրջանային դատարանի կողմից դատապարտվել է Ադրբեջանի հետ կապված կոռուպցիոն գործով։
Սակայն կարևոր է չխառնել այս գործերը Հանինգի գործի հետ։ Դրանք տարբեր քրեական գործընթացներ են և ներկայում չկա հիմք դրանք մեկ միասնական լրտեսական գործի մաս ներկայացնելու համար։
Հանինգի գործի առանձնահատկությունն այն է, որ այստեղ խոսքը Գերմանիայի նախկին արտաքին հետախուզության ղեկավարի մասին է, որի նկատմամբ այժմ քննվում է պետական գաղտնիքների հնարավոր փոխանցման հարցը։
Հարցերը դեռ շատ են
Այս գործը դեռ գտնվում է նախաքննության փուլում։ Հետևաբար վերջնական գնահատական տալը վաղ է։
Բայց արդեն իսկ առաջանում են մի քանի կարևոր հարցեր.
Ո՞ր երկրի հետախուզական ծառայությանն էր նախատեսված փոխանցվող տեղեկատվությունը։
Ի՞նչ տեղեկություններ են հայտնվել Հանինգի ձեռքում։
Ո՞ւմ են դրանք փոխանցվել։
Ի՞նչ դեր է ունեցել ադրբեջանական կողմը, եթե քննության այդ վարկածը հաստատվի։
Եվ ամենակարևորը՝ ինչպե՞ս կարող էր Գերմանիայի նախկին BND ղեկավարին տարիներ շարունակ հասանելի դառնալ գործող հետախուզական ծառայության գաղտնի տեղեկատվությունը։
Այս հարցերի պատասխանները պետք է տա ոչ թե քաղաքական քարոզչությունը, այլ Գերմանիայի իրավապահների քննությունն ու դատարանը։
Մի բան, սակայն, արդեն իսկ պարզ է․ Բեռլինում տեղի ունեցած այս ձերբակալությունը պարզապես նախկին պաշտոնյայի քրեական գործ չէ։ Այն հարցեր է առաջացնում Գերմանիայի պետական գաղտնիքների պաշտպանության, նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյաների մասնավոր գործունեության և օտարերկրյա հետախուզական ազդեցության նկատմամբ վերահսկողության մասին։
Եթե ադրբեջանական հետքը քննության արդյունքում հաստատվի, Հանինգի գործը կարող է դառնալ Գերմանիայում Ադրբեջանի հնարավոր ազդեցության շուրջ վերջին տարիների ամենածանր պատմություններից մեկը։
Ադրբեջանական մամուլը լուռ` ինչպես ձուկը ջրում
Այս պատմության մեջ ուշագրավ է նաև տեղեկատվական լռության հարցը։
Ադրբեջանական պետական և իշխանամերձ տեղեկատվական դաշտում նման պատմությունները սովորաբար չեն ներկայացվում այն նույն խորությամբ, որով դրանք քննարկվում են գերմանական դատական, իրավական և միջազգային կառույցներում։
Բայց այստեղ մենք կարիք չունենք սպասելու Բաքվի մեկնաբանությանը։
Կոռուպցիոն փաստերը հրապարակել են Գերմանիայի Դաշնային գլխավոր դատախազությունը, գերմանական դատարանները, Եվրոպայի խորհուրդը, Reuters-ը, Associated Press-ը, Deutsche Welle-ն, Tagesschau-ն, OCCRP-ն և գերմանական առաջատար լրատվամիջոցները։
Նիդերլանդական Օրագիրը հետևելու է այս գործի զարգացումներին։
Լուսանկարում` Գերմանիայի դաշնության (BND) հետախուզության շենքը Բեռլինում
No comments:
Post a Comment