Ակցիաներ ի պաշտպանություն Հայաստանի տարածքային ամբողջականության ու միասնականության

 

15.09.2022. ԲՐՅՈՒՍԵԼ: Ի պաշտպանություն Հայաստանի սուվերեն տարածքային ամբողջականության ու միասնականության՝ այսօր Բրյուսելում այս պահին Եվրախորհրդարանի շենքի մոտ՝ Ֆրանսիայից, Բելգիայից, Նիդերլանդներից ու հարևան երկրներից ժամանած հայեր՝ Ադրբեջանին դատապարտող բողոքի ակցիա են կազմակերպում:

#Armenia

#Jermuk #Goris #Kapan #Vardenis #Sotk

#Tavush #Gegharkunik #Yeraskh #VayotsDzor #Syunik #NagornoKarabakh

15.09.2022. ԲՐՅՈՒՍԵԼ: Ի պաշտպանություն Հայաստանի սուվերեն տարածքային ամբողջականության ու միասնականության՝ այսօր Բրյուսելում այս պահին Եվրախորհրդարանի շենքի մոտ՝ Ֆրանսիայից, Բելգիայից, Նիդերլանդներից ու հարևան երկրներից ժամանած հայեր՝ Ադրբեջանին դատապարտող բողոքի ակցիա են կազմակերպում:

15.09.2022. ԲՐՅՈՒՍԵԼ

15.09.2022. ԲՐՅՈՒՍԵԼ: Ի պաշտպանություն Հայաստանի սուվերեն տարածքային ամբողջականության ու միասնականության՝ այսօր Բրյուսելում այս պահին Եվրախորհրդարանի շենքի...

YOUTUBE.COM

Հոլանդացի Հարի Բորհոֆը (Harrie Boerhof) ցանկանում է ուշադրություն հրավիրել իրավիճակի վրա՝ բարձրացնելով հայկական դրոշը։

Դրոշը ծածանվում է Դվինգելոյի և Վիտելտեի միջև գտնվող նրա տան դիմացի կայմին: Կարմիր-կապույտ-նարնջագույն դրոշը կկախվի նաև Դիվեր քաղաքի եկեղեցում:

Բոյերհոֆի առաջին ծանոթությունը Հայաստանի հետ եղել է, երբ Geeuwenbrug ապաստան հայցողների կենտրոնից մի տղա է եկել նրա մոտ այգում աշխատելու:

Այդ օրվանից Բորհոֆը մասնակցեց Ասենում Հայոց ցեղասպանության ոգեկոչման երթերին, մի քանի անգամ օգնություն առաջարկելու առաքելությամբ եղել է Հայաստանում:

Բոյերհոֆը նաև ընդունել է Հարթագյուղ գյուղից մի մարդու, ով եղել է Նիդեռլանդներում և սովորել ինչպես ֆերմա հիմնել։ Նա այժմ գյուղապետ է։ Նա խնդրել է Բորհոֆին աղոթել և խոսել ուրիշների հետ իր երկրի մասին, դրոշը բարձրացնել, ինչպես հաճախ դա արվում է Ուկրաինայի համար։

ՄԻԱՑԵՔ ԱՅՍ ԱԿՑԻԱՅԻՆ

----============---

Բորհոֆի մասին մանրամասը հաղորդում է պատրաստել Դրենթեյի Հեռուստատեսությունը և զետեղել հոդված կայքում:

Armeense vlag wappert in Dwingeloo en Diever: 'Situatie onder de aandacht brengen' - RTV Drenthe

WWW.RTVDRENTHE.NL

Բաքվի սիրեցյալը

Տաք հետքերով

Ադրբեջանամոլ ֆաշիստ Игорь Коротченко-ն իր տեղը չի գտնում, գրառումներ է կատարում ֆեյսբուքում, թվիթերում, ամենուր...Փիլոսիի այցից` Խանդից մեռնում է, գրել է, որ  Բրեժնևին այդպես չեն դիմավորել ինչպես Հայաստանում: 

Ասա քեզ ի՛նչ  ում ոնց են դիմավորում:

Դե գիտեք, դեռ վաղուց սև խավիարի ու դոլարների դիմաց, սա Ալիևի քամակն առել ու ազերի է  գովերգում`  փնովելով ու մահացու մեղքերի մեջ մեղադրելով հայերին, ափսոսում   է, որ Ռուսաստանը իբր օգնել ու փրկել է Հայաստանը բնաջնջումից:  Թուրքերից մեկն էլ սրա գրության տակ  մեկնաբանել է,  որ իրենք  են  (Թուրքիան ու Ադրբեջանը) իսկական հավատարիմ Ռուսաստանի բարեկամները ու եթե մեռնելու են, ապա միասին:

Վատ գաղափար չէ, միայն Էս թուրքին հիշեցրեցի, որ գոնե Թուրքիան ՆԱՏՕ-ից  դուրս գա` նոր միասին մեռնեն ))):

Մի պոստում էլ Իգոր Կորոտչենկո Յուրогли-ն գրել է, որ հայերը Նենսի Փելոսիի մահից հետո Երեւանում կկանգնեցնեն բրոնզե արձան, նրա պատվին Հայաստանի քաղաքներից մեկն էլ կանվանեն Փիլոսիկերտ:

Չգիտեմ, չգիտեմ...Երևի սա Կորոտչենկոյի նամյոկն է՝  Բաքվում երազում է ինքն իր արձանն ունենալ ու գիտե՞ք ոնց`  մե՜՜ծ, շատ մեծ քամակով, կախված կասպիան ծովը, որպես իր անշահախնդիր  նվիրվածության ու ծառայության վառ ատրուշան:  

 #армянафоб #армянафобия

Հ.Գ-Փելոսիի այցը Հայաստան մեծ աղմուկ է բարձրացրել Մոսկվայի վերնախավում ու Բաքվի հասարակության մեջ: Քիչ է մնում, որ մեր ԱԳՆ-ը հայտարարի, որ այս այցն ուղղված չէ որևէ կոնկրետ երկրի դեմ:

Hay Azian

#ԳոնեՀիմաՄիաբանԼինենքՎաղնՈՒշԷ 

Հայաստանի դեսպան Տիգրան Բալայան. "Ադրբեջանը դեռ սեպտեմբերի սկզբից էր խոսում իր հարձակման մասին..."

 Հաղորդում են նիդերլանդական լրատվամիջոցները

Հայաստանի դեսպան Տիգրան Բալայան.  "Ադրբեջանը դեռ սեպտեմբերի սկզբից էր խոսում իր հարձակման մասին, ու վերջերս էլ շարունակ ասում, որ Հայաստանի կողմից է սադրանք  լինելու"։

Wat bezielt Azerbeidzjan om nu Armenië aan te vallen?

Kaukasus Onverwachts viel Azerbeidzjan maandag buurland Armenië aan. Uitgerekend nu Poetin zijn handen vol heeft aan Oekraïne.

Eva Cukier

13 september 2022

Leestijd 4 minuten

Wat bewoog Azerbeidzjan in de nacht van maandag op dinsdag tot zijn grootschalige militaire aanval op Armeens grondgebied? Terwijl Rusland alle aandacht nodig heeft voor de oorlog in Oekraïne viel het Azerbeidzjaanse leger in een tien uur durend verrassingsoffensief met zwaar geschut verschillende doelen aan in het zuiden van Armenië. Het is de hevigste geweldsescalatie sinds de zesweekse oorlog, eind 2020 waarbij meer dan zesduizend mensen omkwamen, rond het betwiste Nagorno-Karabach, toen Azerbeidzjan een flink gebied buitmaakte op Armenië. Volgens Azerbeidzjan volgde de aanval van afgelopen nacht op „Armeense provocaties”, waaronder de opbouw van wapens aan de grens.

Het Azerbeidzjaanse leger nam vanaf maandagavond onder andere de Armeense stadjes Goris, Sotk, Vardenis en Jermuk onder vuur met mortiergranaten en drones. Daarbij vielen aan Armeense zijde zeker 49 doden. Azerbeidzjan deed geen uitspraken over het aantal slachtoffers. Na afzonderlijke telefoongesprekken tussen de Armeense president Nikol Pasjinian en de Russische president Poetin kwam het op maandagochtend tot een fragiel staakt-het-vuren. Pasjinian sprak eveneens met de Franse president Macron en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken.

Hoewel het al decennia durende grensconflict rond Nagorno-Karabach met grote regelmaat oplaait, verraste de hevigheid en de locatie van de aanval ook de Armeens-Amerikaanse Richard Giragosian, directeur van het in de Armeense hoofdstad Jerevan gevestigde Regional Studies Center. „Zo’n langdurig offensief vergt veel voorbereiding. Daarnaast was de aanval gevaarlijk roekeloos. Er is door Azerbeidzjan in het wilde weg geschoten op zowel militaire als civiele doelen in Armenië”, vertelt Giragosian telefonisch vanuit Jerevan. Volgens hem wijst de aanval erop dat Azerbeidzjan van zins is het slagveld uit te breiden naar het zuiden van Armenië. „Dit heeft met Nagorno-Karabach niets van doen.”

Vredesmacht

In de zesweekse oorlog in Karabach, eind 2020, bewees de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliyev dat zijn leger, mede door militaire steun van bondgenoot Turkije, in staat is grote gebieden buit te maken die Azerbeidzjan historisch als het zijne beschouwt. Het arme en politiek zwakke Armenië, dat afhankelijk is van de gunsten van Rusland, bleek slecht voorbereid en verloor. Rusland stationeerde een tweeduizend man tellende vredesmacht in de regio Karabach, ver van de plaats waar Azerbeidzjan nu toesloeg. Desondanks vinden regelmatig – al dan niet uitgelokte – geweldsescalaties plaats. Begin vorige maand nog vielen drie doden.

Dat Azerbeidzjans president toeslaat op het moment dat Rusland in Oekraïne flinke nederlagen lijdt, is volgens Giragosian zeker geen toeval. „Rusland is afgeleid en overdonderd door zijn slechte prestaties in Oekraïne en er is op dit moment geen afschrikkingsmacht die een Azerbeidzjaanse opmars kan stoppen.” Turkije, als machtige bondgenoot van Bakoe, liet al weten die rol niet op zich te willen nemen. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Ahmet Cavusoglu viel Azerbeidzjan maandag bij en riep Jerevan op tot onderhandelingen.

Vredesgesprekken vonden juist twee weken geleden nog plaats in Brussel onder leiding van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel. Daarbij werd gesproken over gebiedsafbakening, over het herstel van beschadigde infrastructuur en een duurzame vrede. Bij de blitzkrieg eind 2020 stond Europa buitenspel en moest het de vredesonderhandelingen aan ‘regionaal scheidsrechter’ Rusland overlaten. Nu Rusland verzwakt is, probeert Brussel de onderhandelingen naar zich toe te trekken. Juist omdat Bakoe zich in die gesprekken constructief leek op te stellen, betekent het plotselinge offensief volgens Giragosian weinig goeds voor het diplomatieke vertrouwen. „Deze actie tart iedere logica. Net als Poetin handelt Aliyev niet volgens onze ‘westerse’ verwachtingen.”

Europa zit vanwege zijn zoektocht naar alternatieven voor Russisch gas vooral in een vragende positie. Maandenlange energiegesprekken tussen Brussel en Bakoe resulteerden half juli in Bakoe in de ondertekening door Aliyev en EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen van een memorandum over versterkte energiesamenwerking.

De Azerbeidzjaanse minister van Energie, Parviz Sjahbazov, liet maandag via Twitter weten dat Bakoe al ruim 7 miljard van de dit jaar geplande 12 miljard kubieke meter aardgas heeft geleverd. Tot 2027 moet die hoeveelheid toenemen tot 20 miljard kubieke meter. „In de perceptie van Azerbeidzjan geeft de gasdeal met Europa ze meer invloed in Europa”, zegt Giragosian. „Bakoe weet dat ze nu geen sancties of andere straffen hoeven te verwachten.” Dat was precies de vrees van critici toen Von der Leyen de gasdeal sloot en zich volgens velen te weinig kritisch opstelde waar het ging om Aliyevs autoritaire koers.

Eind juli waarschuwden vijftig Franse politici in Le Monde dat de Azerbeidzjaanse gasdeal Europa opnieuw afhankelijk maakt van een „dictator” met „oorlogszuchtige bedoelingen.” Frankrijk huisvest een grote Armeense diaspora en stelt zich doorgaans zeer pro-Armeens op.

Volgens Giragosian is Aliyevs positie echter zwakker dan zijn militaire en politieke bravoure doet vermoeden. De oorlog van 2020 resulteerde, ondanks de professionaliteit van het Azerbeidzjaanse leger, niet in een definitieve overwinning. Daarbij bevindt Aliyev zich in een afhankelijke positie tussen Moskou en vooral Ankara. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov benadrukte dinsdag dat de rol van Rusland en die van Poetin bij de bemiddeling in het conflict „onmogelijk te overschatten” is.

Machtsmisbruik

Maar ook binnenlands stapelen voor Azerbeidzjan de problemen zich op, ondanks de economische bloei en de grondstoffenrijkdom. Naast sociale onvrede over corruptie en machtsmisbruik is er woede over de behandeling van Karabach-veteranen, die geen recht hebben op een veteranenstatus en de bijbehorende financiële vergoedingen. In juli stak een 35-jarige veteraan, vader van twee, zichzelf in brand voor een overheidsgebouw en overleed aan zijn verwondingen. Volgens zijn familie handelde hij uit frustratie over de hardvochtige opstelling van het leger.

Volgens Giragosian zit Aliyev in een vergelijkbare positie als Poetin en Erdogan: „middelbare mannen” met een „honger naar macht” die hun positie steeds verder zien verzwakken. De aanval, hoe krachtig ook, heeft Azerbeidzjan geen terreinwinst opgeleverd, maar wel veel gekost. Niet alleen in eigen land dreigt hij zijn volk opnieuw teleur te stellen, met zijn roekeloosheid heeft hij zich ook de woede van Europa en vooral Moskou op de hals gehaald. Poetin mag respect hebben voor collega’s die zich krachtig opstellen, in dit geval heeft Aliyev mogelijk zijn hand overspeeld. Giragosian: „Poetin zal zich wreken om deze schaamteloze uitdaging. The empire will strike back.”

Անցած գիշեր կրկին մարտեր են սկսվել ադրբեջանական և հայկական զորքերի միջև։ Հայկական կողմից առնվազն 49 մարդ է զոհվել, հաղորդում է վարչապետ Փաշինյանը։ Հաղորդվում է նաև, որ ադրբեջանական կողմից զոհեր են գրանցվել, թե քանիսն է դեռևս պարզ չէ։

Այսօր առավոտյան երկու երկրներն էլ հայտնել են, որ հրադադարը ուժի մեջ է եղել առավոտյան 9:00-ից՝ Ռուսաստանի միջնորդությամբ, սակայն խախտվել է մեկ ժամվա ընթացքում: Հայաստանի վարչապետ Փաշինյանի խոսքով, այդ ժամանակվանից ի վեր մարտերի ինտենսիվությունը նվազել է։

Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն հայտնում է, որ «չափազանց անհանգստացած է» շարունակվող բռնությունների կապակցությամբ և «ակնկալում է, որ երկու կողմերն էլ թույլ չեն տա, որ հարցն ավելի սրվի»: Նախագահ Պուտինի խոսնակն ասում է, որ ինքը «անձնապես ներգրավված է գործին և աշխատում է սահմանին լարվածությունը թուլացնելու ուղղությամբ»:

Թե ինչպես են սկսվել մարտերը, պարզ չէ։ Երկու երկրներն էլ միմյանց մեղադրում են սադրանքների մեջ։

Ըստ Ադրբեջանի՝ Հայաստանը անցած գիշեր զորքեր էր կենտրոնացնում սահմանին, ինչպես նաև նոր ականներ էր դնում սահմանային գոտում։ Այդ իսկ պատճառով  իրականացրել են «տեղական գործողություններ», «խիստ ուղղված ռազմական թիրախներին»։

«Լայնածավալ սադրանք».

Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունը նշում է, որ երկիրը «մեծապես սադրանքի է ենթարկվել Ադրբեջանի կողմից՝ երեկ երեկոյան, որից հետո համաչափ պատասխան է տրվել»:

Սադրանքները, սակայն, որոշ ժամանակ է, ինչ շարունակվում էին, ասվում է Նիդերլանդներում Հայաստանի դեսպան Տիգրան Բալայանի հայտարարությունում։ «Ադրբեջանը սեպտեմբերի սկզբից ակնարկում էր հերթական հարձակման մասին, նաև հող էր պատրաստում դրա համար, օրեր շարունակ ասում էր, որ Հայաստանի կողմից է սադրանքը լինելու։

Թե կոնկրետ որտեղ է տեղի ունեցել մարտը, հայտնի չէ։ Տեղի լրագրողները և սոցիալական ցանցերում տեղադրված տեսանյութերը հայտնում են, որ հենց Հայաստանում են գնդակոծվել քաղաքներ, ինչպիսիք են Ջերմուկը և Գորիսը:

Եվրոպայի հայերի համագումարը կոչ է անում

 

Եվրոպայի հայերի համագումարը կոչ է անում

Միասնական ջանքերով հարկավոր է չեզոքացնել ադրբեջանական նենգ գործողությունները բոլոր ասպարեզներում:

Հայաստանի, Արցախի եւ Սփյուռքի սիրելի հայրենակիցներ,

Նենգ թշնամին կրկին անգամ օգտվելով աշխարհաքաղաքական բարդ եւ անկայուն իրավիճակից, օգտվելով հայկական քաղաքական անմիաբան մթնոլորտից, հայկական սուվերեն ինքնիշխանության սահմանների ուղղությամբ լայնածավալ հարձակման է անցել:

 Թշնամին ռմբագոծում է ոչ միայն ռազմական, այլ քաղաքացիական ենթակառուցվածքներն ու բնակավայրերը:

Մեր քաջարի զինվորներն ու սպաները հետ են մղում թշնամու տմարդի գրոհները եւ անձնազոհ պաշտպանում են մեր հայրենիքի ամեն մի թիզ հողն ու սահմանները:

Եվրոպայի հայերի համագումարը աշխարհով սփռված մեր հայրենակիցներին կոչ է անում մեկ բռունցք դառնալ եւ միասնական ուժերով զորավիգ կանգնել պետականությանը եւ մեր քաջարի բանակին, որպեսզի որքան շուտ չեզոքացնենք թշնամու հերթական  լայնածավալ հարձակումները:

Սիրելի հայրենակիցներ, խաղաղության  թե' պատերազմական դրության պահին  արտաքին թշնամու դեմ պետք է որ լինենք միասնական, եւ անկախ քաղաքական նկրտումներից հարկավոր է անվերապահ համախմբվել պետության ու բանակի շուրջ՝ դիմակայելու թշնամական ամեն մի ոտնձգություն ու դավադրություն:

 Բոլորի համար պարզ է, որ  առաջին հերթին մենք ենք, որ պիտի պաշտպանենք մեր հայրենիքի յուրաքանչյուր թիզ հողը եւ մեր ինքնիշխանությունը: Մեր ժողովրդի միասնականությունն է այն միակ երաշխիքը, որ մեզ կառաջնորդի դեպի հաջողություններ եւ հաղթանակ, այդ պարագային է, որ մեր  բարեկամ եւ դաշնակից պետությունները կկանգնեն մեր կողքին եւ կհարգեն մեր ինքնիշխանությունը, մեր ազատ ու անկախ ապրելու իրավունքը:

 Սխալ է կարծել, որ մեր ժողովուրդը միաբան չէ... ո'չ ժողովուրդը եւ հասարակությունը միշտ էլ եղել է միաբան ու հասկացել է միաբանության արժեքը, սակայն ցավոք քաղաքական գործիչները  եւ կուսակցություններն են, որ անտեսելով պետականության գերագույն շահը, եղել են անմիաբանության ու թշնամանքների աղբյուր:

Հայ քաղաքական հասարակական բոլոր կուսակցություններին եւ ուժերին, մեր մտավորականությանը կոչ ենք անում դասեր քաղել  անցյալից եւ հատկապես 44 օրյա պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցած թերություններից եւ  մի կողմ թողնել ներքին անհամաձայնությունները, թշնամանքը, անձնական ու խմբակային շահերը եւ զորավիգ կանգնեն բանակին, պետությանը եւ լծվեն ժողովրդի համախմբման ու կազմակերպման գործին: Հարկավոր է ձեռնարկել անհրաժեշտ բոլոր ջանքերը կասեցնելու թշնամու նենգ գործողությունները բոլոր ասպարեզներում:

Այս անգամ թշնամին չի կարող եւ չպիտի կարողանա հասնել իր նենգ նպատակներին:

Կոչ ենք անում սփյուռքի մեր հայրենակիցներին, կազմակերպություններին, բոլոր կառույցներին  եւ  համայնքային ազդեցիկ անհատներին լծվելու հայրենիքի պաշտպանության սրբազան գործին եւ միջազգային ատյաններում իրենց միասնական ազդու ձայնը բարձրացնեն եւ զորավիգ կանգնեն պետականությանը եւ հայկական դիվանագիտական հաստատություններին:

Միասնական ջանքերով կարող ենք հաղթահարել ամեն մի թշնամանք եւ արհավիրք: 

Վստահ հաղթանակը մերն է լինելու:

Փառք մեր հայրենիքին, 

Փառք մեր ժողովրդին  եւ մեր սահմանները անառիկ պահող հայ զինվորին ու բանակին:

Եվրոպայի հայերի համագումար

13 սեպտեմբեր 2022

Garo Hakopian

https://www.facebook.com/NidOragir/posts/pfbid031wqbKRQ76Dam6jcigjyfi5tKduBQKsZQavg442eSz7a7Cpv2tBFSaYTDsNJLPfS3l

Ադրբեջանը Հայաստանի տարածք է ներխուժել

Ադրբեջանը փորձում է ուժի կիրառման և առավել մասշտաբային գործողությունների սպառնալիքի ներքո՝ իր պայմաններով, «խաղաղության» պայմանագրի ստորագրման հասնել։

Ադրբեջանի զինուժը սեպտեմբերի 13-ին՝ ժամը 00:05-ից, Գորիսի, Սոթքի և Ջերմուկի ուղղությամբ հրետանային միջոցներից, խոշոր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակներից ինտենսիվ կրակ է բացել հայկական դիրքերի ուղղությամբ, հայտնում է Հայաստանի Պաշտպանության նախարարությունը:

Ըստ հաղորդագրության, Ադրբեջանը կիրառում է նաև անօդաչու թռչող սարքեր:

Այլ մանրամասներ ռազմական գերատեսչությունը դեռ չի հայտնում:

Հայկանուշ Մառք. ստեղծագործություններ

Երգել ազատ մեր պանծալի Հայրենին,

Ազատ է նա՝ ազատ եւ իւր կուսանին:

Անհունություն մը կա իմ մեջս անծանոթ,

Որուն հոգվույս նեղ պատյանը չի բավեր.

Կբեկբեկի, կճմլվի, կարյունի,

Կփշրվի, ինչպես ամպե նուրբ անոթ,

Իր մեջ մըղված խեռ պայքարեն կարեվեր.

Բայց այդ անեղ մրրիկներուն պետք ունի:

Եթերին մեջ, ուր օդ չըկա,

Հոգիս իսպառ կանշարժանա:

Հանգի՛ր, անուն քո լիցի յօդ միութեան:

Հանգի՛ր, յուշ քո կեցցէ ցորչափ աղնիւն և լաւն,

Ցորչափ հանճարըն պաշտեսցի, հանգի՛ր Ոգի՛:

Տգիտութեան ձեր շղթաներ գամ լուծել,

Փափուկ մատանցդ վարդից չարեր բոլորել,

Համր լեզուացդ ազդեմ ջերմիկ եղանակ,

Եւ ձեր քմաց քաղցր ուսման տամ ճաշակ։

Բազուկ հզօր կապել թեւոցդ յաղթական,

Թռել, ճախրել դէպի յազատն այն սահման,

Հապա՜ կուսանք յառաջացէ՛ք մէկ սրտով,

Ազատութիւն Արդ զրկեցէք եւ հոգւով։

------------------------------------------------

Օտարացում

Երա՜զս, երբեմն կը տանին

քեզ ինձմէ հեռու, տափաստանի

մը մշուշին մէջ, սարաւանդի մը

արեւին տակ, կամ այլուր:

Կը յածիս ջուրի եզերքներուն

վրայ, հրուանդաններու ծայրը,

շամբերու ստուերներով վերջացած:

Երա՜զս, ի՜նչքան աղուոր ես

ջուրի եզերքներուն վրայ,

հրուանդաններու ծայրը, շամբերու

ստուերներով վերջացած:

Բայց և, Երա՜զս, դուն այն

ատեն ի՛մս չես...

Թաղում

Ես սիրեցի ծաղկի մը ծոցին

մթութեան մէջ թաղել իմ ցաւս:

Երբ երեկոն հալեցաւ արտին

վրայ, և ցորենի հասկերը իրենց

հրդեհուած քիստերը մարեցին,

ես սուզեցայ հովիտին գորշ

ստուերին մէջ: Ես սուզեցայ հովիտին

գորշ ստուերին մէջ, ուր խոնարհ

զոպան իր աստուածային

բուրմունքը կ’արձակէր:

Ինչպէս քարաքոսը՝ որ պիտի

երբեք արցունքը չճանչնայ, մատներովս

փարեցի հողը խորո՜ւնկ,

խորունկ, և հոն թաղեցի իմ ցաւս,

ծաղկի մը ծոցին մթութեանը մէջ:

Իմ սէրս

Մտայ երեկոյին ապարանքէն

ներս և զովութեան շունչին յանձնեցի

իմ սէրս:

Գորշագոյնն ու մանիշակագոյնը

մուշտակեցին զայն, իրենց մշուշալի

կիսերանգներով:

Հոն իմ սէրս ապրեցաւ, ստուերին

մէջ ըմպելով բոցը խաւարին:

Դարու մը գիշերներէն եկող արհաւիրքը

սարսուռ տուաւ անոր

հիւանդ էութեան:

Ատկէ՜ էր որ մոմի պէս տժգունեցաւ

ան, մսեցաւ ու մեռաւ:

Արբեցութիւն

Այս առաւօտ ամբողջ աշխարհ

մը կը գրկէ հոգիս, հպարտ է

հոգիս, տօն ունի հոգիս:

Կու գամ ուղիներէն՝ ուր մամուռը

երգ ունի, հովը սէր ունի,

պտերը՝ ժպիտ:

Այս առաւօտ տիեզերք մը կը

գրկէ հոգիս, բարի է հոգիս, կայթ

ունի հոգիս:

Կու գամ ուղիներէն՝ որոնց վրայ

շաղն է շղարշեր:

Այս առաւօտ բոց ունի հոգիս,

գինով է հոգիս, ա՜խ, այս առաւօտ

երջանկութիւն մը շնորհեց

հոգիս:

Աքսոր

Աքսորեցի, աքսորեցի՜ հիւանդ

սէրերս: Եւ հիմայ, մոխիրներու

ճամբուն վրայ բուին մայրը կը

վայէ:

Կ'իջնէ երեկոն, հաշիշային,

անուշաբոյր, ուղեկորույս. կ'իջնէ

սանդուխն ի վար մարմարէ:

Մութին մէջ կը հեծեծէ լքւած

Գահը, որուն վրայ երազներուս

ոսկի իշխանն էր բազմեր:

Աքսորեցի՜ բոլոր սէրերս. բայց

ահա, որբ աղջկան մը պէս կու

լամ:

Ի՜նչ խորունկ է պարապութիւնը

մեկնողին:

Ջախջախում

Աչքերս բագիններուդ սևեռած,

ո՜վ Յոյսս, քեզի՜ կ'սպասեմ...:

Այնպէ՜ս թեթև է հոգիս: Կը

սուզիմ կապոյտներուն մէջ, և

հիւսիսայգիներ կը ցանցուին

սրտիս խորը:

Ո՞վ պիտի տայ ինծի արեւը,

սա շիկաբորբ լեզուակներով:

Դո՜ւն, իմ Յոյսս, խոստացար

զայն ինծի հսկումի աղուոր գիշերով

մը: Երջանիկ՝ զայն երազելով,

աչքերս վար կ’իյնան

յանկարծ: Եւ ո՜վ պատրանք, ջղջիկէ

թեւերով աղջամուղջը վրադ

խոյանալով՝ կ'սպառնայ քեզի:

Վհատութիւնն ալ կրակէ թեւերով

հոգիէս ներս կը խուժէ:

Երէկ եւ այսօր

Երազը ո՞րն է, երէ՞կը թէ

այսօր: Երէկ կեանքը կը բռնկէր

անհուն արշալոյսի մը մէջ, և

ամէն բան ճառագայթ էր: Ոստէն

աւիշը կը վերելակէր. և

կապոյտներուն մէջ, սիրող աչքերը

կը ծիծաղէին:

Այսօր՝ կեանքը կը մարի

փլուզակներու մթութեան մէջ: Աղջամուղջը

անթափանց է, և, սիրող

աչքերը դէպի մահը քարացած՝

կ'արտասուե՜ն, կ'արտասուե՜ն...:

Երազը ո՞րն է, կ’ըսէր, երէ՞կը

թէ այսօր:

Թեթեւ ձայներ

Շատ եմ լսեր զանոնք այլևս

չուզելու համար:

Երբեմն անոնք ինծի կու

գային խորհրդաւոր խռովքներով,

ինչպէս թէ հնդիկ անտառի մը

բոյրերը ըլլային:

Թեթև թեթև սոյլեր են այժմ,

որոնց համար սրտիս մէջ ա՛լ

խորշ մը չկայ:

Շա՜տ ընտանի բարեկամներ՝

որոնց կը հանդիպիմ փողոցը կամ

այլուր, և որոնց՝ վարժութեամբ,

«բարեւ» կ'ըսեմ ու կ'անցնիմ:

Հպարտութիւն

Ես պիտի չերթամ անցորդներէն

արգահատանք մուրալու, ցաւին

համար, որ իմ հոգիս կը

հիւծէ:

Հերոսի պէս կ’ուզեմ տանջուիլ,

մի՜ս մինակ, որովհետև գիտեմ

նաև թէ ի՜մ կուրծքիս տակն է

միայն սիրտը՝ որ պիտի ձայն

տայ հեծքերուս:

Ամենէն մութ գիշերին մէջ,

փեղկերս փակ, ակռաներովս

սիրտս խածած՝ յիմարի պէս պիտի

լամ, բայց որպէս զի ոչինչ,

ոչի՜նչ չմատնէ զիս, պիտի

մարած ըլլամ արդէն, աղօտ լոյսն

ալ որ խցիկս կը թրջէ:

Ամայութիւն

Ո՜վ իմ իշխանս, հուրքը՝ աչքերուդ,

կեանքը՝ ձայնիդ մէջ,

եկո՛ւր տիրել քու գահիդ:

Ահա՛ տարի մը, ահա՛ տարի

մ' ալ, այնքան ամուլ է հոգիս,

ա՜յնքան ծարաւի:

Ո՜վ իմ իշխանս, երգը՝ շրթներուդ,

բոցը՝ սրտիդ մէջ, եկո՛ւր

տիրել իմ սրտիս:

Ահա՛ տարի մը, ահա՛ տարի

մ' ալ, ա՜յնքան թափուր է չորս

դիս, ա՜յնքան ամայի:

Յիշատակներ

Յիշատակնե՜ր… որ կը ձիւնէ՜ք,

որ կը ձիւնէք իմ մազերուս:

Ո՜վ բոլոր դուք որ զիս խեղդելու

չափ բարի չէք. ինչո՞ւ յաճախել

լուսամուտիս, երբ առանց

ատոր ալ կմախացած թշուառ

մըն եմ ես: Ո՜վ դուք, մահուան

վարդերու պէս հիւծանոյշ, և

ինչպէս երազ մը՝ ծուլասպիտակ,

ինչո՞ւ ձեր արցունքի տրտմութիւնը

բերել իմ ճամբուս: Հերիք

չէ՞ին այսօրները ծանր ծանր

վիժակներով, և վաղերը անլոյս

վարագոյրով, ինչո՞ւ ձեր աւելորդ

հովբեկներն ալ երէկը այսօրէն

բացխփուլ…:

Ինչո՞ւ, ա՜հ, ինչո՞ւ…:

Տաժանագին վերադարձ

Պէ՜տք էր ուրեմն, վերստին

դառնալ ուղիներուն,

որոնց վրայ երեկոն իր մութն

էր ձգեր: Եւ, կորաքամակ,

քաղել՝ խարխափելով՝ հետքերը

առաւօտի քայլերուն:

Ահ, ծերացած, ծերացա՜ծ է

սիրտը որ հիւանդի պէս կը

հեւայ:

Ու թէպէտեւ ան կը

ճանչնայ ա՜նձնիւր դրոշմը արտին

կակուղ կուրծքին վրայ, բայց

չի կրնար դուրս գալ անկէ:

Օգնութի՜ւն, բարինե՛ր,

ծերունի է. պիտի սուզի՜ եղտիւրին

մէջ:

Յիմարութիւն

Կեանքը նորէ՛ն սկսիլ, ու նորէ՛ն

ժպտիլ աղուոր յոյսերուն,

նորէ՛ն ճանչնալ սէրն ու յուզել

հոգին ակօսներով բոց, նորէ՛ն

գալարուիլ ակնարկներու տակ

կախարդանքով վառ, նորէ՛ն

երազել հօփալները լուրթ,

թիթեռները խօլ, նորէ՛ն տառապիլ,

նորէ՛ն ցաւ զգալ, նորէ՛ն

բաբախել վերջալոյսերուն, նորէ՛ն

նուաղիլ, նորէ՛ն հաւատալ, օ՜,

սիրոյ անհուն խոստումներուն սին

և նորէ՜ն մոռնալ…:

Հայկանուշ Մառք

«Ծուլութեան պահերես», Կ. Պոլիս, 1921, տպ. Մ. Տեր-Սահակեան, 45

էջ:

***

Թաղում

Ես սիրեցի ծաղկի մը ծոցին մթութեան մէջ թաղել իմ ցաւս:

Երբ երեկոն հալեցաւ արտին վրայ, եւ ցորենի հասկերը իրենց հրդեհուած քիստերը մարեցին, եւ սուզեցայ հովիտին գորշ ստուերին մէջ:

Ես սուզեցայ հովիտին գորշ ստուերին մէջ, ուր խոնարհ զոսլան իր աստուածային բուրմունքը կ'արձակէր:

Ինչպէս քարաքոսը՝ որ պիտի երբեք արցունքը չճանչնայ, մատներովս փորեցի հողը խորո՜ւնկ, խորունկ, եւ հոն թաղեցի իմ ցաւս, ծաղկի մը ծոցին մթութեանը մէջ:

Հսկում

Մարդ չի գիտեր հոն՝ ուր երազ մը թաղեցի: Դարաւոր հալուէն կը հսկէ անոր նինջին, սփինքսի մը պէս: 

Անցնող թռչունները երբ հարցումներ ընեն, գետնէն երկարող հեծկլտուքի մը տեղը հասկնալու համար, բարի ծաղիկը կը շուարեցնէ զանոնք, հազար սուտ պատասխաններով:

Մարդ չի գիտեր, հովը չի գիտեր, ծովը չի գիտեր, երկինք չի գիտեր հոն՝ ուր երազ մը թաղեցի:

Ու բարի հալուէն դարերով պիտի հսկէ անոր յամր յարութեան:

Այս առաւօտ...

Այս առաւօտ, ի՜նչ արբեցութիւն փոսին կանանչ մամուռին մէջ, սենեակիս սպիտակ որմերուն վրայ, սրտիս այրի մթութեան մէջ, թռչունին կտուցին վրայ, եւ այն ամէն բաներուն մէջ, որոնք կը սուրան:

Փոսին կանանչ մամուռը, սենեակիս սպիտակ որմերը, սրտիս այրի մթութիւնը, թռչունին կտուցը, եւ բաները որոնք կը թեւեն, կը ժպտին ինծի, կը թուին գոհ ըլլալ ինձմէ:

-Ես ի՞նչ ըրի ձեզի, կը հարցնեմ աչքերովս մամուռին, որմին, սրտիս, կտուցին, եւ այն ամէն բաներուն՝ որոնք կը յածին:

Եւ, մամուռը, որմերը, սիրտս եւ բաները՝ որ չեն բռնուիր, կը հասկցնեն իրենց աչքերով.

-Մոռցա՞ր, որ այս գիշեր, խիղճդ գեղեցիկ երազ մը պարգեւեց քեզի:

Պատմէիր...

Պատմէի՜ր, եկւոր, երազ մը արի:

-Մութ էր. ու ես լեռներէն կ'իջնէի: Կ'իջնէին ինծի հետ կտրիճները,

որոնք բռունցքներ ունէին, վրէժներ սեղմած: Մութ էր. եւ անոնց աչքերուն կայծերը սարերուն լոյս կուտային:

Պատմէի՜ր, եկւոր, երազ մը բարի:

-Լոյս էր. ու ես հովիտներէն կ'անցնէի: Կ'անցնէին ինծի հետ կարաւանները, որոնք բազուկներ ունէին դեպի յոյսը կարկառած:

 Լոյս էր, եւ անոնց ժպիտները հովիտները կը ներկէին:

Պատմէի՜ր, եկւոր, երազ մը աղուոր:

-Հո՛ն էր... ու ես ակէն կուգայի: Կուգային ինծի հետ աղջիկներ ալ, որոնք ոսկի մազեր ունէին:

Ոսկի մազեր ունէին, եւ հովը կը սանտրէր զանոնք:

Հրաւէր

Ո՜վ իմ ալեւոր տառապանքս, քեզմէ լքուած՝ կը մսի հոգիս:

Ինչո՞ւ խոյս տուիր:

Կարօտը ունիմ սպիտակ գիշերներուն, եւ աչքերուս չորութիւնը, ահաւասի՛կ որ, կոպերս կ'այրէ:

Բոլոր հեշտանքներուն մէջ քուկդ չկայ: Ամենուրեք քեզի կ'որոնեմ բիբերովս, որոնք մութը պիտի ծակեն:

Եկո՜ւր ինծի, հիւղէն կամ պալատէն, եկո՜ւր, գիշերին ծոցէն կամ լուսինին շողերէն, եկո՜ւր, ոճրագործին դաշոյնին փայլէն կամ զոհին կարմիր արիւնէն:

Եկո՛ւր, ա՜հ, եկուր, եկո՛ւր, քեզմէ լքուած՝ կը մսի հոգիս:

Թշուառութեան

Կեցո՛ւր արշաւիդ ձին այլեւս սրտիս խորունկ գիշերներուն մէջ:

Դե՛ւ, չե՞ս տեսներ որ ա՛լ ոյժ չունիմ տոկալու: Պարանոցս, թելի պէս բարակ, - կ'ըսեն, - պիտի իյնայ ուսերուս վրան:

Կ'ուզես ընկճել զիս, բռնակա՛լ, նուաճել բոլոր կամքս, եսս ու զիս:

Բայց, պէտք չկա՛յ, պէտք չկայ, պէտք չկայ, իմ դեւս եւ իշխանս. քեզի

կ’ըսեմ թէ կը սիրեմ զքեզ, ո՜վ իմ եղբայրս Թշուառութիւն, քեզի կ'ըսեմ թէ ահա քուկդ եմ, միա՜յն քուկդ, եւ հետզհետէ քուկդ:

Իմ սէրս

Մտայ երեկոյին ապարանքէն ներս եւ զովութեան շունչին յանձնեցի իմ սէրս:

Գորշագոյնն ու մանիշակագոյնը մուշտակեցին զայն, իրենց մշուշալի կիսերանգներով:

Հոն իմ սէրս ապրեցաւ, ստուերին մէջ ըմպելով բոցը խաւարին:

Դարու մը գիշերներէն եկող արհաւիրք ըսարսուռ տուաւ անոր հիւանդ էութեան: Ատկէ՛ էր որ մոմի պէս տժգունեցաւ ան, մսեցաւ ու մեռաւ:

Նոբալին

Նոբալի մը պիտի ծաղկի փոսին վրայ, ուր անիծեալ սիրտ մը նետեցին երէկ:

Յաւէ՜տ մինակ, ծառը պիտի ծծէ եղերական հծծիւնները, զորս անիծեալ սիրտը պիտի լայ, ցաւատանջ ու լքուած:

Զայն տեսնելնուն՝ ցուլն ու վարազը պիտի խոյս տան հեռուներէն. եւ, ոչ ոք, ոչ ո՛ք պիտի երթայ օր մը զովանալ ստուերին տակ նոբալիին, որ, պիտի ծաղկի այն փոսին վրայ:

Արբեցութիւն

Այս առաւօտ ամբողջ աշխարհ մը կը գրկէ հոգիս, հպարտ է հոգիս, տօն ունի հոգիս:

Կուգամ ուղիներէն՝ ուր մամուռը երգ ունի, հովը սէր ունի, պտերը՝ ժպիտ:

Այս առաւօտ տիեզերք մը կը գրկէ հոգիս, բարի է հոգիս, կայթ ունի հոգիս:

Կուգամ ուղիներէն՝ որոնց վրայ չաղն է շղարշեր:

Այս առաւօտ բոց ունի հոգիս, գինով է հոգիս, ա՜խ, այս առաւօտ երջանկութիւն մը շնորհեց հոգիս:

Մրմունջ

Գեղեցի՜կ ըլլայի, առտուան ցոլքերուն պէս, եւ անոնց լոյսէ ծիծաղին

մէջ՝ շառագոյն:

Վճի՜տ ըլլայի, ինկող ջուրի կաթիլին պէս, եւ անոր բիւրեղին մէջ՝ չթացած մարգարիտ:

Անգա՜յտ ըլլայի, ամպերուն պէս, եւ զանոնք կազմող քուլաներուն մէջ՝ բուրվառէն ելլող ծուխը սպիտակ:

Կապո՜յտ ըլլայի, խոր ծովերուն պէս, եւ անոնց ալքին՝ խորհուրդը նիրհող:

Այլ մանաւանդ, ըլլայի բարի՜, հեղեղներուն պէս, կեա՜նք պարգեւէի հողի արգանդին, ջուր տայի ծովին, եւ երկինքին՝ ամպ:

Անցեալներ

Երէկ գիշեր զձեզ երազս ունէի բոլոր, Անցեալնե՜ր…:

Օ՜հ, ան ի՛նչ տխուր, ան ի՛նչ սրտագրաւ: Մանկութիւնս լոյսի պէս տժգունեցաւ տեղը տալով հիր պատանեկութեան: Ի՜նչ վառ լոյսեր, ի՜նչ

փողփողումներ շիջան հոդ:

Պատանեկութիւնս վարդօրէն թառամեցաւ երիտասարդութեանս մէջ: Ի՜նչ խօլ մտարշաւներ, ի՜նչ ըմբոստ իղձեր մեռան հոդ:

Երիտասա՜րդ…:

Օ՜, կ'զգամ լիլաներու ծանրաբեռնումը արդէն խոնջած ուսերուս վրայ: Ծանր է իրենց տխրանոյշ բոյրը իմ հիւանդ զգացողութեանս:

Անդրադարձէ՝ք , Անցեալներ, լոյսի, վարդի, երազախռով Անցեալներ: 

Փրկեցէ՛ք զիս:

Աքսոր

Աքսորեցի, աքսորեցի՜ հիւանդ սէրերս: Եւ հիմա, մոխիրներու ճամբուն վրայ բուին մայրը կը վայէ:

Կ’իջնէ երեկոն, հաշիշային, անուշաբոյր, ուղեկորույս. կ'իջնէ սանդուխն ի վար մարմարէ:

Մութին մէջ կը հեծեծէ լքուած գահը, որուն վրայ երազներուս ոսկի իշխանն էր բազմեր:

Աքսորեցի՜ բոլոր սէրերս. բայց ահա, որբ աղջկան մը պէս կուլամ: 

Ի՜նչ խորունկ է պարապութիւնը մեկնողին:

Սպասման պահուն

Գիտե՞ս, սիրելի՛ս, մեր սիրելի տունին փոքրիկ զանգակը թրթռուն հունչ մը ունի օրուան մէջ:

Երբ մութը տակաւ կը խուժէ պատուհաններէն ներս, երբ բոլոր իրերը քունով ծրարուիլ կը պատրաստուին, երբ լոյսին լեզուակը սենեակին մթութիւնը կ'արիւնէ, ու այլեւս կը մեռնին օրուան ժխորները, յանկարծ, գալարուն ու ցնծուն ժայթքով մը, դրան զանգակը կը հնչէ: Այդ պահուն, մեր պզտիկ տունը ձայնի զուարթ ալիքներով կը լեցուի, եւ սիրտս անոնց մէջ կը լողայ:

Սիրելի՛ս, քու ձեռքդ է որ զարկ կուտայ այդ պահուն, մեր սիրելի տունին փոքրիկ զանգակին:

«Էր երբեմն»...

Զարդախուցին մէջ, նետուած, յասմիկի պզտիկ պարապ սրուակը այլեւս սիրող մը չունի: Հազար սիրուն առարկաներու մէջ մոռցուած, գգուող ձեռք մը չերկարիր իրեն: Իր նուրբ վիզին շուրջը, սպիտակ ժապաւէնը, ժամանակի յոգնութենէն գունաթափ, անսարսուռ կուսութեան մը խորհրդանիշն է կարծես:

 Բայց, նորանոր յոյզերով արբշիռ սիրտը, ատեն ատեն անուշադիր, երբ ձեռքը տանի անոր խիցին, հիւանդագին, խռովիչ անցելասո՜յզ բոյր մը կ’արձակէ ան:

 Այն ատեն սիրտը՝ աչերը փակ ետ ետ երթալով կը հառաչէ. «Է՜ր  երբեմն»:

Ջախջախում

Աչքերս բագիններուդ սեւեռած, ո՜վ Յոյսս, քեզի՜ կ'սպասեմ…:

Այնպէ՜ս թեթեւ է հոգիս: Կը սուզիմ կապոյտներուն մէջ, եւ հիւսիսայգներ կը ցանցնուին սրտիս խորը:

Ո՞վ պիտի տայ ինծի արեւը, սա շիկաբորբ լեզուակներով:

Դո՞ւն, իմ Յո՜յսս, խոստացար զայն ինծի հսկումի աղուոր գիշերով մը: Երջանիկ՝ զայն երազելով, աչքերս վար կ'իյնան յանկարծ: Եւ ո՜վ պատրանք, ջղջիկէ թեւերով աղջամուղջը վրադ խոյանալով՝ կ’սպառնայ քեզի:

Վհատութիւնն ալ կրակէ թեւերով հոգիէս ներս կը խուժէ:

Համակերպութիւն

Եւ քանի որ սուգի այսպէս ամրախից փեղկերուս տակ այլք պիտի յամառին իրենց շնական զուարթութիւնը տօնել,

Եւ քանի որ պիտի խիղճ չընեն արցունքներուս թախիծը սրբապղծելու իրենց հնչեղ քրքիջներով,

Եւ քանի որ այն է կամքդ որ իմս պիտի ըլլայ այս ճակատագիրը, ես կը հակիմ անոր տակ, Տէր, եւ կը տանիմ Խաչս Գողգոթան ի վեր:

Ես կը տանիմ զայն տաժանակիր պատկառանքով, անյոգնաբեկ, բայց անգա՛մ մըն ալ փչէ քուն շունչդ երեսս ի վեր, Տէ՜ր:

Տիւանդորր

Փեղկերը փա՛կ: Թարթիչներովս կը բռնեմ լոյսը՝ զոր միջօրէն ինձ կը զրկէ ձողիկներուն օդանցքէն:

Հանդա՜րտ տուն: Հոն ջերմութիւնը կը բզզայ խելագարած մեղուի պէս: Անխլի՜րտ... լայն ու լուսաւոր հեռուները՝ որոնց վրայ ծուլութիւնը կը նստի: Գիւղին պորտէն, յանկարծ, աքլորին մետաղային կանչը կիզիչ թմրութենէն վեր կ'ոլորակի:

Երազիս մէջէն՝ որ ուղեղս կ'արեւէ, գլխու տարտամ պտոյտ մը կեանքը կը շարժանկարէ: Եւ, հինաւուրց կահերու ծոյլ յօրանջներէն, մանկութեանս ինը տարու թեթեւ աղջիկը կուգայ գրկել՝ երազահիւծ կինը՝ որ եմ:

Երէկ եւ այսօր

Երազը ո՞րն է, երէ՞կը թէ այսօր: Երէկ, կեանքը կը բռնկէր անհուն արշալոյսի մը մէջ, ամէն բան ճառագայթ էր: Ոստէն աւիշը կը վերելակէր, եւ կապոյտներուն մէջ սիրող աչքերը կը ծիծաղէին:

Այսօր՝ կեանքը կը մարի փլուզակներու մթութեան մէջ: Աղջամուղջը անթափանց է, եւ, սիրող աչքերը դէպի մահը քարացած՝ կ’արտասուե՜ն, կ'արտասուեն…:

Երազը ո՞րն է, կ'ըսէք, երէ՞կը թէ այսօր:

Թախիծ

Ու լռեցէ՛ք մանաւանդ: Ներամփոփիս մէջ ես կ’ունկնդրեմ երգ մը վհուկ, զոր կ'եղերգեն արտասովոր հուրիները: Ոչ հե՛ւք, ոչ շո՛ւնչ, եւ ոչ շարժում:

Պիտի անցնիմ ես հիմայ ուղիներէն ամայի, անմարդաձայն ու տխուր: Քի՛չ մըն ա՜լ, քիչ մըն ալ, ու պիտի թեւե՜մ, պիտի թեւե՜մ ոչինչին:

Ո՜վ հեռուի քոյր, ձեռքդ ինծի երկարէ՛, հոգիիս մէջ կարապն է որ ծա՜նր ծա՜նր կը մեռնի…:

Չու

Կ'երթայ ծիծառը երազին: Սեւ, նրբագիծ աղեղ մըն է իրեն, չուն: Սուր թեւերը չեն պարտասիր նիզակելով անջրպետը եթերին: Օ՜ ճախրանքը իր սիրոյն, ա՛յնքան, ա՛յնքան մանկատի:

Գուցէ ոչ ոք պատմեց իրեն հէքեաթային որսորդէն, որ ճամբուն վրայ դարանած՝ երազին գացող սիրտերը կ’ուտէ:

Հէ՜ք, անփորձ ծիծառ, կ'երթա՜յ, կերթա՜յ իր կախարդող երազին: Այնպէ՜ս գացին, երբեմն, իմ ալ սէրերս իրենց երազին:

«Հոս չեմ…»

Երբե՜մն սիրական երազ, որուն համար ա՛յնքան լացեր եմ ատենօք, հիմայ ինծի կը հասնիս, ո՛վ գիտէ ո՛ր ծովերուն մակընթացէն: Ինծի կը սուրաս ժպտելով, ոստոստելով մանրախիճերուն վրայէն, բոպիկ, արեւին ու ջուրին ցոլքը աչքերուդ մէջ: Չէ՞ս գիտեր ուրեմն, որ վերջալոյսը կը նուաղի իմ սրտիս մէջ:

Ե՛տ դարձիր, ե՛տ, երբե՜մն սիրական կապ, ո՜հ, այլեւս ուշ է: Եւ եթէ դուռս կը փակեմ քեզի, բաց պատուհանէս կը ձայնեմ սակայն. «Հոս չե՜մ»:

Աշնային

Ըսավ ան ինծի.

-Աշուն է, աղջիկս, աշուն եւ աւեր: Այրի շիւղերը մահուան պարը կը դառնան: Պատին վրայի վերջին կարմիր տերեւը կուլայ գետինը ինկած: Աշո՛ւն է, աղջի՛կս, աշուն եւ աւեր. կրնա՞ս ծաղկեցնել գարունը հոգիիս մէջ:

Ըսի իրեն.

-Կրնա՛մ գարունը ծաղկեցնել հոգիիդ մէջ:

Եւ հակելով մեղմիւ իր ուսին վրայ, ականջն ի վար սուլեցի անոյշ երգերը նախկին օրերուն:

Թեթեւ ձայներ

Շատ եմ լսեր զանոնք այլեւս չուզելու համար: Երբեմն անոնք ինծի կուգային խորհրդաւոր խռովքներով, ինչպէս թէ հնդիկ անտառի մը բոյսերը ըլլային:

Թեթեւ թեթեւ սոյլեր են այժմ, որոնց համար սրտիս մէջ ա՛լ խորշ մը չկայ:

Շա՛տ ընտանի բարեկամներ՝ որոնց կը հանդիպիմ փողոցը կամ այլուր, ու որոնց՝ վարժութեամբ, «բարեւ» կ'ըսեմ ու կ’անցնիմ:

Առանց անունի

Գիտե՞ս անունը, որ չ'ըսուիր, որ չէ ըսուած բարձրաձայն, եւ ո՜հ, երբեք պիտի չլսուի:

Լիճին վրայ, երեկոյին, գուցէ կքի լացող ուռին գաղջ անցեալի կարօտէն, գուցէ մեռնի վայրի կկուն իր բոյնին մէջ խոպանուկէ, գուցէ դադրին ակօսներուն երգերը խոնջ, երգերը ծոյլ, եւ մազերու գիշերին մէջ փայլին տրտում թելեր արծաթ, հազար անգամ գուցէ հալի վերջալոյսը կապոյտներու անդորրին մէջ, եւ, մարը մտնող շողերուն դէմ մահալուռ ու գլխիկոր գուցէ ըսուի «Մնաք բարո՜վ, եւ առ յաւէտ»՝ իրարու, բայց, պիտի, ո՜հ, պիտի երբե՛ք չարտասնուի անունը՝ որ չէ ըսուած բարձրաձայն:

----------------------------------------

Հրապարակվում է` «Նիդերլանդական օրագրի» և «Օրեր» Եվրոպական ամսագրի «Արեւմտահայ կին գրողները եւ ժամանակը» նախագծի` «Արեւմտահայ կին գրողները եւ ժամանակը: Հայկանուշ Մառք» հոդվածի շրջանակներում («Նիդ.օրագիր»`Friday, 17 June 2022  և «Օրեր»`12.08.2022)

Նյութը մեզ է տրամադրել հիշյալ նախագծի հեղինակ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու` Նաիրա Համբարձումյանը: Համացանցում հրապարակվում է առաջին անգամ: Տեքստի հավաքման աշխատանքը կատարել է Սիրանուշ Փարսադանյանը:

----------------------------------------

© Արտատպության դեպքում, հղումը «Նիդերլանդական օրագիր» և «Օրեր» պարբերականների կայքերին պարտադիր է:

https://niderlandakan.livejournal.com/537589.html

«Նիդերլանդական օրագիր». 10 տարի ֆեյսբուքյան հարթակում

 Սեպտեմբերի 11-ին լրանում է  Niderlandakan Oragir / Diary of the Netherlands/Նիդերլանդական օրագիր  ֆեյսբուքյան հարթակի գործունեության 10 տարին: 

Այս անգամ զերծ ենք մնում հետընթաց հայացք ուղղել անցյալին, քանի որ վերջին իրադարձությունները բարենպաստ չգտնվեցին մեր երկրի նկատմամբ, ուստիև ուրախանալու առիթը չունենք: Միայն ավելացնենք, որ այդ ընթացքում եղել են տարբեր հրապարակումներ, այդ թվում նիդերլանդահայ կյանքն արտացոլող բազմաթիվ հոդվածներ, հավաքվել է արխիվային արժեքավոր նյութեր:

✔️Այս կապակցությամբ շնորհավորում ու շնորհակալություն ենք հայտնում թերթի ակտիվին ու մեր բազմահազար ընթերցողներին:

Ջերմորեն շնորհավորում ենք «Նիդերլանդական օրագիր» հարթակի հիմնադրման 10-ամյակի առթիվ: Իր գործունեության 10 տարիների ընթացքում պարբերականը եղել է նիդերլանդահայ համայնքի անբաժանելի մասը, մշտապես տրամադրելով կարևորություն ներկայացնող և արժանահավատ տեղեկատվություն, ինչպես նաև տեղեկացրել մշակութային և համայնքային միջոցառումների մասին` այդպիսով յուրահատուկ դերակատարություն ունենալով համայնքային կյանքում:

Ցանկանում եմ առանձնահատուկ շնորհակալություն հայտնել դեսպանության գործունեության լուսաբանման հարցում արդյունավետ համագործակցության համար, որի շնորհիվ պարբերականի բազմահազարանոց լսարանը տեղեկանում է դեսպանության գործունեությանը:

«Նիդերլանդական օրագրի» ողջ խմբագրակազմին մաղթում եմ արգասաբեր աշխատանքային գործունեություն և նորանոր բարձրունքների նվաճում առաջիկա տասնամյակներում:

Տիգրան Բալայան

Նիդերլանդներում և Լյուքսենբուրգում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան

10-ը սեպտեմբեր 2022, Հաագա

ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի և իմ անունից շնորհավորում եմ «Նիդերլանդական օրագիր» էլեկտրոնային թերթի 10-ամյակի առիթով:

Անչափ կարևորում ենք լրատվամիջոցի դերը համայնքում, որը տարիներ շարունակ լայնորեն լուսաբանում է թե՛ Նիդերլանդներում, թե՛ հայրենիքում և թե՛ տարբեր սփյուռքյան համայնքներում տեղի ունեցող կարևոր իրադարձությունները:

Մենք նույնպես հետևում ենք թերթի հրապարակումներին, և վստահաբար պետք է նշեմ, որ այն միշտ էլ աչքի է ընկել որակյալ նյութերով:

Շնորհակալություն ենք հայտնում նաև Ձեզ և խմբագրության բոլոր տարիների աշխատակիցներին և աջակիցներին, որոնց հետևողական աշխատանքների շնորհիվ «Նիդերլանդական օրագիրն»  իր ուրույն տեղը գտավ սփյուռքի լրատվամիջոցների շարքում՝ ստեղծելով իր գեղեցիկ ձեռագիրը:

Մաղթում ենք նորանոր հաջողություններ, բազում ձեռքբերումներ` շարունակելու Ձեր հայանպաստ գործը:

Հարգանքով` ԶԱՐԵՀ ՍԻՆԱՆՅԱՆ

ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար

Մեր ընթերցողների շնորհավորական նամակներից.

Հարգելի «Նիդերլանդական օրագիրի» խմբագրակազմ սրտանց շնորհավորում  եմ  գործնեության 10-ամյակի  կապակցությամբ։ Մեծ է  հարթակի  դերը   հայրենիք  սփյուռք  կապերի  ամրապնդման  գորոծում։ Նիդերլանդական օրագիրը  ակտիվորեն  լուսաբանել  է Արցախի Մեսորոպ Մաշտոց Համալսարանի կովկասագիտության  կենտրոնի կողմից իրականացրած  ծրագրերը։Ընդունեք  մեր ջերմ  շնորհավորանքները և լավագույն մաղթանքները։ Ստեփանակերտի Մեսրոպ Մաշտոց Համալսարանի Կովկասագիտության կենտրոնի ղեկավար  Հովիկ Ավանեսով

«Նիդերլանդական օրագիր» հարթակի 10-ամյա գործունեության առթիվ, գլխավոր խմբագիր Աշոտ Կնյազյանին (Hay  Azian)

Շատ սիրելի Աշոտ,

«Աբովյան» մշակութային միության և Հոլանդահայ ֆեդերացիայի անունից և անձամբ իմ կողմից ջերմորեն շնորհավորում եմ «Նիդերլանդական օրագիր» հարթակի 10-ամյակը, մաղթում եմ քեզ և հարթակի բոլոր աշխատակիցներին առողջություն և անսպառ եռանդ շարունակելու այս հոյակապ աշխատանքը։ Անցած տաս տարվա ընթացքում, հատկապես քո անխոնջ, անշահախնդիր և անաչառ աշխատանքի շնորհիվ, կարողացել ես առարկայորեն լուսաբանել հոլանդահայության մշակութային, հասարակական աշխատանքները և հայությանը և Հայաստանին վերաբերող լուրերը և խնդիրները։ Դա եղել է հատկապես քո անմնացորդ աշխատանքի, հետևողականության, վեհ գաղափարների և զոհաբերության շնորհիվ։ Քեզ և Օրագրի հարթակի անձնակազմին մաղթում եմ նորանոր հաջողություններ և բարի երթ շարունակելու Օրագրի բազմահազար լսարանին մատուցել անգնահատելի և լիարժեք տեղեկություններ։

Մաթո ՀԱԽՎԵՐԴՅԱՆ

«Աբովյան» մշակութային միության և Հոլանդահայ ֆեդերացիայի նախագահ

Շնորհավորական նամակներ են ստացվել հոլանդահայ համայնքներից, Հայաստանի և սփյուռքի գործիչներից ու մեր ընթերցողներից: