On the 24th of April, the world commemorated the 105th anniversary of the Armenian Genocide. This year the conventional forms of commemoration had to be cancelled because of the global health situation caused by the Covid-19 pandemic. Nevertheless, the Armenian communities across the globe organized various forms of virtual commemoration and reminded of their demands which have not changed. These demands are the international recognition and condemnation of the Armenian Genocide, just reparations for the damage caused and criminalization of the denial of the Armenian Genocide.
On this occasion the executive director of the European Armenian Federation for Justice and Democracy (EAFJD) Heghine Evinyan stated: “The Turkish society needs the recognition of the Armenian Genocide at least as much as the Armenians need it.” She added that the reparations are essential for global justice and can function as a deep transformative process.The entire statement here
EAFJD president Kaspar Karampetian called on the international community to urge Turkey to recognize the Armenian Genocide and provide just reparations. He also highlighted the essential role played thus far by the Armenian diaspora in the international recognition of the Genocide. Watch his statement here. (in Armenian).
European leaders commemorate the Armenian Genocide
This year the Armenian Genocide was widely commemorated in Europe, including by head of EU Member States and a large number of European political figures.
On April 24, the French President Emmanuel Macron commemorated the Genocide and expressed his support to those who are struggling for justice. See his tweet here(in French)
The Prime Minister of Greece Kyriakos Mitsotakis hereand the President of Cyprus Nicos Anastasiades herealso officially paid tribute to the victims of the Armenian Genocide and called for an international recognition.
Belgian friendship groups with Artsakh send congratulatory letters to Artsakh President-elect
The Belgian French-speaking friendship circle with Artsakh and the Artsakh friendship group of Dutch-speaking Belgian parliamentarians congratulated the newly elected members of the National Assembly of Artsakh and Arayik Harutyunyan, the President-elect of the Republic of Artsakh.
Both Friendship groups praised the commitment to democracy of the people of Artsakh and emphasized the crucial necessity of the participation of the elected Artsakh representatives in the negotiations for a peaceful resolution of the conflict.
They also stressed their willingness to maintain the same level of cooperation with the newly elected representatives of the Republic of Artsakh.
Read the statement of the French-speaking friendship circle here ( in French),and the Dutch-speaking Belgian Parliamentarians statementhere.
The people of Artsakh elected their new President
On 31 March and 14 April 2020, the people of Artsakh (Nagorno Karabakh) reaffirmed their commitment to building a democratic society, by exercising their right to vote during the presidential and parliamentary elections. Five different political parties gained seats in the National Assembly, and Arayik Harutyunyan, the former Prime Minister, was elected the next President of the Artsakh Republic.
The EAFJD President Kaspar Karampetian has extended his congratulations to Arayik Harutyunyan on his election and reaffirmed the Federation’s unconditional support for the people of Artsakh. “I am confident that the established high level of successful and fruitful cooperation of the EAFJD, its chapters across Europe with the authorities of Artsakh will continue also with the newly elected government”, said Karampetian. Read more here
The statement of the EEAS discourages a democratic way of organizing a society
On March 31 the Spokesperson of the EEAS (European External Action Service) had published an unfavorable statement about holding elections in Artsakh.
In an open letter sent to Commissioner Josep Borrell, High Representative of the EU and Vice-President of the European Commission, the EAFJD expressed its disappointment and deep discontentment with this statement which sends a signal that the political status of a country is a prerequisite for enjoying universal human rights. In fact, international law does not recognize any limitation over human rights of individuals or groups based on the status of the country of their residence.
Read EAFJD President Kaspar Karampetian’s open letter to the EEAS here.
The Armenian Genocide in the spotlight of European newspapers
During the month of April some of the most prominent European media outlets published articles on the Armenian Genocide.
Euronews made a report about the official commemoration of the Armenian Genocide in Yerevan despite the general lockdown and the state of emergency. Watch the report here(In French).
In Belgium, the French-speaking LaLibre.be published an article with the title "Le génocide arménien et le tabou turc en 7 questions” read it here(in French), and the Flemish newspaper Doorbraak published an article both on the Armenian Genocide and Nagorno Karabakh conflict entitled “Geesten van de Armeense genocide: Het bevroren conflict in Nagorno-Karabach”, read it here(In Dutch).
In the Czech Republic, a detailed report was published by the public tv CT24 with the title "Vyvražďování Arménů začalo před 105 lety, během první moderní genocidy zemřelo přes 1,5 milionu lidí", read it here(In Czech).
In France, the President of the French EAFJD chapter (CDCA) wrote an article in Journal De Dimanche entitled "Commémorations du Génocide arménien annulées: 24 avril, la douleur du confinement" read it here(in French) , while the Co-presidents of the Armenian community representative body (CCAF) published an article in Le Figaro: "105 ans après le génocide arménien, la Turquie d’Erdogan continue de représenter une menace" read it here(in French).
In Germany, Taz.ge published an article entitled: “Vor 105 Jahren begann der angeordnete Massenmord an Armenierinnen im Osmanischen Reich”. Read it here(in German).
The National Geographic prepared an article about the Capital of Medieval Armenia the city of Ani with the title “This abandoned site was once the 'City of 1,001 Churches” read it here.
In Poland, the VOD TV channel and Wiez media produced a documentary film on the topic of the Armenian Genocide with the title “Ludobojstwo Ormian”. Watch it here(in Polish)
The European Armenians show exceptional solidarity during the Covid-19 pandemic.
During the current health and economic crisis caused by the Covid-19 pandemic, the Armenian communities of Europe have been actively showing solidarity and providing help.
In Belgium for instance hundreds of bags filled with essential supplies and food were donated to families in need, In Greece 160 blood bags were collected and donated to Greek hospitals. In France thousands of Cheureks (Armenian cake) were provided to the health professionals who are working non-stop to save lives.
The European Armenian Federation for Justice and Democracy (EAFJD) is an umbrella organization with chapters in 14 European countries and represents a significant part of the Armenian diaspora in Europe.
Շնորհակալանքի ու երախտիքի խոսքեր չես գտնում արտահայտելու այն հոլանդացիների հասցեին, ովքեր դժվարին պահերին կանգնած են մեր` հայերիս կողքին, պատրաստ նեցուկ լինելու, օգտակար գործ կատարելու կարիքի մեջ գտնվող մեր հայրենակիցների համար: Սովորաբար Հայաստանին օգնություն կազմակերպելու համար բարեգործական կազմակերպություններ են ստեղծում արտասահմանի մեր հայրենակիցները, սակայն Mensenkinderen-ը զուտ մարդասիրական մղումներով հիմնադրել են հոլանդացիները: Միայն նիդերլանդացի անդամներ ունեցող այս կազմակերպությունը` Ալբանիայից, Բուլղարիայից և Մոլդովիայից բացի ընդգրկել է Հայաստանը և արդեն տարիներ է, ինչ օգնության ծրագրեր է իրականացնում նաև Հայաստանում: ՈՒշադրության կենտրոնում են հիմնականում երեխաները, տարեցներն ու հաշմանդամները, որոնց ճակատագրով քիչ հետաքրքրվողներ կան: նախագծերը կոնկրետ են, իրագործելի և անհապաղ օգնություն են առաջարկում: Նիդերլանդներից ապրանքներ, նվերներ չեն ուղարկվում, դրանք գնվում են տվյալ երկրում, որտեղ իրականացվում է նախագիծը: Դա շատ ավելի արդյունավետ ու նպատակահարմար է և խթանում է տեղի երկրի տնտեսությունը:
Բրամ Հելդերը Հայաստանում
«Նիդերլանդական օրագիրը» զրույց ունեցավ Mensenkinderen կազմակերպության վարչության անդամ, Հայաստանի հետ բարեգործական աշխատանքները համակարգող պարոն Բրամ Հելդերի հետ, ով աշխատում է որպես մենեջեր ` «Unilever» միջազգային կազմակերպության վաճառքի և արտահանման բաժնում, բարեգործական աշխատանքների զգալի փորձ ունի:
Պարոն Հելդեր, ներկայացեք խնդրեմ, այժմ դուք օգնում եք շատ մարդկանց Հայաստանում: Ինչպե՞ս առաջացավ Հայաստանում բարեգործական աշխատանքներ կատարելու ցանկությունը :
-Իմ անունը Աբրահամ Հելդեր է:
Ծնվել եմ Նիդերլանդների Ֆրիզլանդ նահանգում, մանկությունս ու պատանեկությունս անցել է Թվենթեյում:
«Unilever» ինտերնացինալ հիմնարկում իմ աշխատանքի բերումով, Նիդերլանդներում տարբեր վայրերում բնակվելուց հետո, արդեն 25 տարի է հաստատվել և ապրում եմ Ալմելոյի մերձակայքում գտնվող Վիերդեն քաղաքում:
Մենք ունենք 4 երեխա և արդեն 9 թոռ: Մեր ավագ որդին՝ Սիմոնը ամուսնացած է հայուհի, գեղեցկուհի, շատ սիրալիր և խելացի Գայանեյի հետ:
Նրա միջոցով էլ ես ծանոթացա Հայաստանին և այդ երկրի հյուրընկալության, լավատեսության, մարտական ոգու և քրիստոնեական հավատքին, հարուստ հայկական մշակույթին:
Առաջին տպավորությունս այլ էր, կարծում էի, որ շատ լավ փորձ է լինել Հայաստանում: 12 տարի առաջ, երբ առաջին անգամ գնացի Հայաստան և գիշերով ինձ դիմավորեցին ու ուղեկցեցին Երևանի օդանավակայանից Վանաձոր քաղաք, ես անմիջապես մտածեցի, որ դա կլինի իմ վերջին ուղևորությունը: Վանաձոր տանող ահավոր անհարթ, ոլորաններով ճանապարհը, ուր տեսնում ես առանց լույսերի կամ անթույլատրելի տեղերում վազանց կատարող ավտոմեքենաներ, ստիպված չես ամրագոտի կրել, քանի որ նրանք, ենթադրաբար, գիտեն ոստիկանությանը:
Երբ տեղ հասա Վանաձոր, ինձ ջերմորեն ընդունեցին` ընտանիքի հարազատ անդամի պես: Այդ օրվանից արդեն 12 անգամ եղել եմ Հայաստանում:
Պարոն Հելդեր, բացի կարիքավորներին օգնելուց, այս պահին ի՞նչ ծրագրեր են իրագործվում Հայաստանում:
-Սպիտակի տարածաշրջանի Հարթագյուղ գյուղում արդեն 3-րդ տարին է իրագործում ենք գյուղատնտեսական ծրագիր: Սկզբում մշակվել է 6 հա հողատարածք, այն վերջին 30 տարում անմշակ ու խոպան է եղել: Այս տարի` 2020 թվականին, անմշակ հողերի հաշվին տարածքներն ընդարձակվեցին` լրացուցիչ ավելանալով 30 հա:
Այս հողը պատկանում է մոտ 30 աղքատ ընտանիքների, որոնք մինչ այդ փող ու ռեսուրս չունեն այն մշակելու: Այժմ հողը մատչելի է մշակաբույսերի աճեցման համար: Միևնույն ժամանակ ընտանիքները պարտավորվում են այս տարի մասնակցել բուսական այգիների նախագծի աշխատանքներին: Այնտեղ նրանք գործնականում կսովորեն, թե ինչպես կարելի է աճեցնել տարբեր տեսակի բանջարեղեններ: Այս տարի աճեցվելու են ոլոռ ու ոսպ: Լոռու մարզպետարանի և Հարթագյուղի գյուղապետարանի հետ, կառուցվել է է ոռոգման ջրի խողովակաշար: Ոռոգման այս նախագիծն այժմ ավարտված է, այն պատրաստ է ջուր մատակարարել ամռանը` Հարթագյուղի և հարակից գյուղացիական տնտեսությունների մեծ մասի համար: Ավելացնենք, որ Հարթագյուղի ((1,402 բնակիչ) 450 ընտանիքներից 123-ը ծայրահեղ աղքատ է: Այս տարվա սկզբում հինգ ընտանիքների տներ հիմնովի վերանորոգվեցին` նոր տանիքը, դռներ, լուսամուտներ, հատակ և այլը:
Կորոնայի հարուցած ճգնաժամի պատճառով շատ ընտանիքների կերակրողներ կորցրել են իրենց աշխատանը: Հետևաբար լուրջ խնդիրների են բախվում ընտանիքի բոլոր անդամները:
Ներկա կորոնավիրուսի համավարակային իրավիճակում օգնության SOS ակցիա ենք իրականացնում: Այս ծրագիրը Mensenkinderen բարեգործական կազմակերպությունը անվանել է «շտապ օգնության փաթեթ»: Կարիքավոր ընտանիքները ստանում են սննդի փաթեթ, ներառյալ հիգիենայի պարագաներ : ՈՒստի որքան շատ գումար հավաքենք` այնքան այդպիսի փաթեթները շատ կլինեն, ու ավելի շատ ընտանիքներ օգնություն կսատանան:
Պարոն Հելդեր, ինչպե՞ս եք իրականացնում Ձեր առաքելությունը, ինչպե՞ս կարող են մեր հայրենակիցները օգնել , կամ սատարել այս ծրագրերին:
Կապեր ունենք Հայաստանյան, այդ թվում այնտեղ գործող միջազգային կազմակերպությունների հետ և իրենց օգնությամբ իրականացնում ենք մեր ծրագրերը: Նրանք մեզ տրամադրում են լիարժեք հաշվետվություն` կատարված, կամ ընթացքի մեջ գտնվող գործերի մասին: Օգնել կարելի է շատ պարզ: Նախ այցելեք և ծանոթացեք մեր կայքին, ապա անցեք այս հղումը.
Այն բավական մատչելի է. լրացրեք նշված դաշտերը և փոխանցեք գումարը:
Կարող եք փոխանցել նաև tnv. Stichting Mensenkinderen կազմակերպության այս` NL87 INGB 0000 0055 35 հաշվեհամարին:
Ցավոք, Հայաստան իմ այցելությունը հայտնի պատճառով առայժմ տեղի չի ունենա, բայց հավաստիացնում եմ` անգամ ձեր մի կաթիլ օգնությունը նպատակին հասել է ու հասնելու է` վերածվելով մանկան հուսադրող ժպիտի և վաղվա նկատմամբ լավատեսության հավատի:
Նիդ.օրագրի կողմից.Շնորհակալություն ենք հայտնում mensenkinderen կազմակերպությունում կամավոր աշխատող մարդասեր հոլանդացիներին ու անձամբ` Բրամ Հելդերին, ովքեր հոգ են տանում մեր հայրենակիցների կենսապայմանների ապահովմանը, պարզապես մենք էլ մեր հերթին, ոգևորենք, օժանդակենք նրանց աշխատանքը: Աներկբա է, որ այս պահին ստեղծված արտակարգ իրավիճակի պայմաններում շատ ընտանիքներ օրվա հացի խնդիր ունեն: ՈՒրեմն սա նաև մեր պարտքն է` մարդկայնորեն միանալ ու կանգնել այս լավատես մարդկանց կողքին ու մեր մեկ կաթիլով օգնենք մեր հայրենակիցներին, գոնե սննդի մեկ փաթեթի արժեքով (50 Եվրո):
STICHTING MENSENKINDEREN VOOR EN MET ARMENIË EN ARMENIËRS
Soms schieten woorden tekort om dankbaarheid en waardering te uiten voor de Nederlanders,
die onze landgenoten (Armeniërs) in moeilijke tijden bijstaan, klaar staan om te ondersteunen en helpen in de nood.
We zijn gewend dat onze landgenoten Armeniërs in de diaspora liefdadigheidsorganisaties hebben opgericht om Armenië te helpen, maar Stichting Mensenkinderen is door de Nederlanders opgericht met puur humanitaire motieven. Deze Christelijke organisatie met hun Nederlandse leden helpen naast Armenië ook al vele jaren middels hulpprogramma's in Moldavië en Albanië.
De focus ligt vooral op de kinderen, ouderen en gehandicapten, wier lot nogal eens wordt vergeten in deze landen. De projecten zijn concreet, haalbaar en bieden directe hulp.
Goederen of geschenken worden niet verzonden vanuit Nederland, maar gekocht in het land waar het project wordt uitgevoerd. Het is veel efficiënter en doelmatiger en stimuleert de lokale economie. Tevens werken we samen met lokale partners in Armenië die concrete hulpvragen indienen bij ons. Zij kunnen met de kennis van de Armeense cultuur het beste inschatten waar echte hulp noodzakelijk is. Wij beoordelen deze verzoeken, proberen sponsoren te vinden voor deze concrete plannen en voeren het samen uit met de lokale partners.
Het “Diary of the Netherlands” sprak met de heer Bram Helder, bestuurslid Mensenkinderen en zelf waar mogelijk actief met liefdadigheidswerk in Armenië. Hij is werkzaam als manager op de verkoop- en exportafdeling bij het Internationale bedrijf Unilever. - Mr. Helder, stelt u zich alstublieft voor. U helpt nu veel mensen in Armenië. Hoe is uw band met Armenië en uw betrokkenheid bij liefdadigheidswerk in Armenië tot stand gekomen?
- Mijn naam is Abraham Helder.
Ik ben 61 jaar geleden geboren in Friesland en opgegroeid in Twente. Na wat omzwervingen in Nederland vanwege mijn verkoop baan bij Unilever, woon ik nu alweer 25 jaar in Wierden bij Almelo. Samen met mijn vrouw Harmien hebben we 4 kinderen en 9 kleinkinderen. Onze oudste zoon Simon is getrouwd met Gayana, u hoort het al, zij is een Armeense mooie, lieve en intelligente dame.
Door haar heb ik kennis mogen maken met Armenië en de rijke Armeense cultuur van gastvrijheid, optimisme, vechtlust en Christelijk geloof.
Ik vond het een geweldige ervaring om in Armenië te zijn, in een land vol met auto’s uit het Oostblok. Wolga, Lada, UAZ en Trabant. 12 jaar geleden de eerste keer toen ze me s’nachts ophaalden van het vliegveld in Yerevan, dacht ik meteen dat het mijn laatste ritje zou worden. De kronkelige weg naar Vanadzor, met veel onverlichte voertuigen op de weg, inhalen waar het eigenlijk niet kon, veiligheidsgordels hoefde ik niet te dragen want ze kenden de politie zogenaamd.
In Vanadzor aangekomen, werd ik warm onthaald en voelde direct als familie. Ik heb veel mogen zien in het land en niet zozeer als toerist, maar echt ook bij de families thuis. De armoedige kant heb ik ook gezien. Wat mij enorm verbaasde is dat zelfs deze mensen tijd maakten en je het beste voorzetten van wat ze nog in huis hadden. Echt indrukwekkend.
Armenië bleef mij trekken en ging er daarna elk jaar één of twee keer naartoe. - Meneer Helder, welke programma’s behalve helpen van arme gezinnen, worden er momenteel uitgevoerd in Armenië?
Met trots en dankbaarheid noem ik toch graag het agrarische project in de dorp Hartagyugh in de regio Spitak. Het is geen noodhulp maar echt bevordering van een duurzame manier van zelfredzaamheid. Hier is onze stichting samen met actieve sponsorgroep uit Diever en de lokale Armeense organisatie Little Star al drie jaar bezig om een landbouwprogramma uit te voeren samen met de arme bewoners. In de eerste instantie werd er 6 hectare land bebouwd, wat de laatste 30 jaar braak en onbebouwd was. Het eerste jaar werd de woeste grond intensief bewerkt en in vruchtbare grond omgezet en later uitgebreid tot 50 hectare. Dit land behoort tot ongeveer 30 arme gezinnen, die niet over het geld, kennis of de middelen beschikten om de grond te bewerken. Nu is het land echt beschikbaar voor het verbouwen van de mooiste lokale maar ook Nederlandse gewassen.
Tegelijkertijd zetten gezinnen zich in om dit jaar deel te nemen aan een moestuinproject. Daar leren ze praktisch hoe ze verschillende soorten groenten kunnen kweken. Erwten en linzen worden dit jaar geteeld.
Hieraan moet worden toegevoegd dat 123 van de 450 gezinnen in Hartagyugh (1.402 inwoners) buitengewoon arm zijn. Eerder dit jaar hebben vijf gezinnen met steun uit Nederland hun daken, deuren, ramen en vloeren kunnen vernieuwen waardoor wat meer comfort ontstond mede voor de strenge winterperiode.
Ik vind het rampzalig dat de mensen nu getroffen worden door Corona. Door de Lock down verliezen massa’s mensen hun baan, meestal zonder sociaal vangnet. Dat betekend, zodra je voorraad kast leeg is, je echt in armoede leeft. Daarom hebben alle gezinsleden ernstige problemen.
In de huidige staat van het coronavirus voeren we een SOS-hulpcampagne. Hulpbehoevende gezinnen krijgen een breed scala aan voedsel, inclusief hygiëneproducten. Dus hoe meer voedselpakketten we maken, hoe meer gezinnen geholpen kunnen worden.
- Mr. Helder, hoe voert u uw missie uit, hoe kunnen onze landgenoten deze programma's helpen of ondersteunen?
- Ja, we hebben jarenlang contacten met Armeense organisaties en we implementeren onze programma's via hen. Ze geven ons een volledig rapport over het werk dat gedaan of in uitvoering is.
Helaas zal mijn bezoek aan Armenië om een bekende reden voorlopig niet plaatsvinden, maar ik verzeker u dat uw hulp, al lijkt het misschien een druppel, het doel zal bereiken en verandert in een hoopgevende glimlach van menig ouder en kind.
Door “Diary of the Netherlands” willen wij de Nederlandse vrijwilligers bedanken die werken voor Mensenkinderen en Bram Helder persoonlijk, die zorgen voor betere levensomstandigheden van onze landgenoten, en we willen op onze beurt hun werk van harte ondersteunen.
Door de huidige noodtoestand hebben veel gezinnen in Armenië een probleem met krijgen van dagelijks levensmiddelen.
Onze oproep aan onze landgenoten waar dan ook ter wereld zo mogelijk een bijdrage te geven van € 50 voor 1 voedselpakket. Maak je landgenoten blij en help hen in deze moeilijke tijd !!!.
Hulp kan heel eenvoudig zijn. Bezoek de website via deze link.
Նիդերլանդների հանրային ռադիոն ապրիլի 24-ին Հայոց ցեղասպանության 105-րդ տարելիցի ոգեկոչման միջոցառումների մասին հարցազրույց ունեցավ Նիդերլանդահայ կազմակերպությունների ներկայացուցիչ Ինգա Դրոստի հետ: Ճանաչված ռադիոմեկնաբան` Պարտիկ Լոդիերսի հարցերին ուղիղ եթերով պատասխանել է Ինգա Դրոստը: Հարցազրույցը նիդերլանդերեն լեզվով է, այն կարող եք նաև ընթերցել: Տեսաերիզի ներքևի մասում վազող տողերում կարելի է նաև ընթերցել հայերեն, բացի դրանից Ներկայացվում է Հարազրույցի ամփոփ հայերեն գրավոր թարգմանությունը: This video is about an interview with Inge Drost by Dutch Public Radio 'NPO Radio1' on 24.04.2020 on commemoration of 105th anniversary of Armenian Genocide in the Netherlands
Այսօր Հայոց ցեղասպանության 105-րդ տարելիցի հիշատակի օրն է։ Ըստ նախատեսված ծրագրի լինելու էր համերգ և զոհերի ոգեկոչում Ասենի Եղեռնի հուշարձանի մոտ։ Դա չեղարկվել է համավարակի պատճաթով։ Նույնպես նախարար Սլոբը ներկա չի լինելու Երևանում։ Մեր հյուրն է Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիայի քարտուղար Ինգա Դրոստը։ Համավարակը չի խանգարելու ձեզ նշելու ցեղասպանության տարելիցը, ի՞նչ եք անելու։
-Մենք խորհուրդ ենք տվել մարդկանց մնալ տանը և առցանց մասնակցել հիշատակի միջոցառմանը։ Ժողովրդի մոտ բուռն ցանկանություն կա մասնակցելու հիշատակի միջոցառմանը, մեր հորդորն է մնալ տանը և ժամը 15-ից առցանց հետևել զոհերի ոգեկոչման միջոցառումներին:
Արդյո՞ք, շատ դրական արձագանք եք ստացել հոլանդահայերից։
-Իհարկե։ Վիրտուալ ոգեկոչումն սկսվել է առավոտյան կանուխ Ասենի Եղեռնի հուշարձանին ծաղկեպսակների զետեղմամբ, ի դեպ նույնը տեղի է ունեցել նաև Ամստերդամում և Ալմելոյում։ Այնուհետև անդրադարձ է կատարվում Ասենի հուշարձանի 20-ամյակին, որը մեծ նշանակություն է ունեցել Նիդերլանդներում ցեղասպանության իրազեկման համար, կան տարբեր ուղերձներ, հոյակապ երգ Գևորգ Ապերանցի կատարմամբ, պատկերներ Եղեռնից։
Նիդերլանդներում Հայոց ցեղասպանությունը շարունակում է մնալ խնդրահարույց քաղաքական գործիչների մոտ, քանի որ պարբերաբար ժխտողական դիրքորոշում է դրսևորվում։ Խորհրդարանն ընդունել է, իսկ կառավարությունը` ոչ։ Ձեր կարծիքով, արդյո՞ք կառավարությունը նույնպես շուտով կճանաչի ցեղասպանությունը։
-Արդեն 105 տարի է կարծում ենք, որ կառավարությունը կճանաչի։ Բայց ինձ թվում է, որ դա վերջապես տեղի կունենա։ Այսօրվա ցեղասպանության հիշատակի առիթով, նախարար Սլոբը մեզ ուղերձ է ուղարկել։ Նա չի կարող լինել Երևանում համաճարակի պատճառով։ Հունվարին արդգործ նախարար Բլոկը այցելել է ցեղասպանության հուշահամալիր և թանգարան։ Պետք է արձանագրել, որ «Հայոց ցեղասպանության հարց» անհեթեթ և ատելի արտահայտությունը այլևս չի օգտագործվում։ Կառավարությունը փորձում է նոր ընդունելի բառեր գտնել, բայց դա դժվար թե հաջողվի։ Այս բոլորը մենք փորձում ենք գնահատել որպես առաջընթաց։ Միչդեռ աշխարհի գիտնականները համաձայնվել են ցեղասպանության որակավորման հետ, տարօրինակ է, որ մեր կառավարությունը խուսափում է օգտագործել այդ տերմինը։
Որտե՞ղ է կարելի առցանց հետևել հիշատակի միջոցառումներին։
-Նախ ասեմ, որ նախարար Սլոբից բացի, ցեղասպանության 105-րդ տարելիցի կապակցությամբ ուղերձներ են հղել խորհրդարանի ներկա և նախկին պատգամավորներ` Վան Դեյկը, Ֆորդեվինդը, Վան Բոմելը, Օմտզիգտը, Վան Օյիկը, ՀՀ դեսպան Բալայանը, գիտնականներ` Զվանը և Ունգյորը, Խաժակ արք. Պարսամյանը, Նավտանիելը, Գոռ Խաչիկյանը, հայկական կազմակերպությունների ղեկավարները, հայ ուսանողները, իսկ Թուրքիայից խորհրդարանի խիզախ և համարձակ հայ պատգամավոր Կարո Փայլանը։ Միջոցառումը կարել է դիտել ֆեյսբուքյան և այլ սոցիալական ցանցերում։
Նիդերլանդներում նշվող հիշատակի օրվա առիթով Նիդերլանդների թագավորությունում Հայաստանի Հանրապետության դեսպան Տիգրան Բալայանն այցելել է Միդելհարնիսում գտնվող «յոթ հայերի հուշարձան»: Այս վայրում ֆաշիստները գնդակահարել են 7 հայերի, որոնք միացել էին դիմադրության շարժմանը և աջակցել տեղացիներին: Երախտապարտ հոլանդացիները նրանց հիշատակին հուշաքար են տեղադրել: Այն կոչվում է «յոթ հայերի հուշարձան»:
Հոլանդացիները Հիշատակման այս օրը հարգանքի տուրք են մատուցում 2-րդ աշխարհամարտում և այլ կոմֆլիկտներում զոհվածների հիշատակին:
Մայիսի 4-ին՝ ամեն տարի Միդելհարնիսիում Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիան Հայաստանի դեսպանության ու տեղական իշխանությունների հետ համատեղ, մշտապես այցելել ու ծաղիկներ են խոնարհել Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զոհված հայորդիների գերեզմաններին:
Մայիսի 4-ին ժամը 20-ին Նիդերլանդների բոլոր բնակավայրերում երկարատև հնչեցվեց եկեղեցիների զանգերը: Հիշեցնենք , որ մայիսի 4-ը երկրում նշվում է համաշխարհային երկրորդ պատերազմում և ազգամիջյան հակամարտություններում զոհվածների Հիշատակի օրը: Լուսանկարային տեսաերիզ ստացանք Մաստրիխտից: Ըստ պայմանավորվածության համայնքի սահմանափակ ներկայածուցիչներ ծաղկեպսակ ու ծաղիկներ են խոնարհել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում և այլ հակամարտություններում զոհվածների հիշատակին:
Նիդերլանդահայ համայնքները ավանդաբար նշում են Հիշատակի այս օրը: Այս տարի կորոնավիրուսի կապակցուտյամբ մասսայական միջոցառումներ տեղի չունեցան:
Հիշեցնենք , որ մայիսի 4-ը և 5-ը առանձնակի կարևորությամբ է նշվում Նիդերլանդներում: Մայիսի 4-ը՝ որպես համաշխարհային երկրորդ պատերազմում զոհվածների ազգային Հիշատակման օր է , իսկ 5-ը՝ Ազատագրման օր : Այս երկու օրերից յուրաքանչյուրն առանձնահատուկ է: Եթե Հիշատակման օրը հարգում են 2-րդ աշխարհամարտում և այլ կոմֆլիկտներում զոհվածների հիշատակը, տեղի է ունենում հոգեհանգստյան արարողություն և ծաղկեպսակների զետեղում՝ նահատակվածների շիրիմներին, ապա հաջորդ՝ Ազատագրման օրը, տոնախմբություն է: 1945թ. այդ օրը Նիդերլանդներն ազատագրվեց գերմանա-ճապոնական օկուպացիայից:Նիդերլանդների Վագենինգեն քաղաքի “Դե Իերելդ” հյուրանոցում ստորագրվեց Գերմանիայի կապիտուլացիայի ակտը: Այդ օրվանից մինչև 1990 թվականը Նիդերլանդներում Ազատագրման օրը նշվում էր յուրաքանչյուր հինգ տարին մեկ:1987 թվականին հիմնադրված «Մայիսի 4-ի և 5-ի ազգային կոմիտե»-ն ,որոշեց 1990 թվականից սկսած տոնն անցկացնել պարբերաբար:Մայիսի 5-ի տոնակատարությունը առիթ է նաև խորհելու ազատության կարևորության մասին, մտածել՝ թե որքան փխրուն է աշխարհի խաղաղությունը:
Հայ համայնքը պարտաճանաչ հիշում է Նիդերլանդներում զոհված հայերին: Հոլանդական դիմադրության շարժմանն աջակցել են ֆաշիստական Գերմանիայի հայկական լեգիոնում ծառայած բազմաթիվ հայ զինվորները: Խորհրդային բանակում ծառայող ՝ ռազմագերիներ համալրել են Հայկական լեգիոնի գումարտակները, որոնք տեղակայված են եղել Զելանդի և Հարավային Հոլանդիայի մարզերի թերակղզիներում:
1944թ դեկտեմբերի 9-ի չարաբաստիկ օրը գերմանացիները բացահայտեցին և Միդելհարնիս բնակավայրի մոտ գնդակահարեցին Գերմանիայի հայկական լեգիոնի 7 հայ զինվորների, ովքեր անհաջող փախուստի փորձ էին կատարել:
Արևմտյան Եվրոպայի Հայրապետական պատվիրակ, Վատիկանում Հայ Առաքելական Եկեղեցու ներկայացուցիչ Գերաշնորհ Տ. Խաժակ Արքեպիսկոպոս Պարսամյանը անգլերենով անդրադարձ է արել Նիդերլանդներում նշվող մայիսի 4-ի' ՀԻՇԱՏԱԿԻ, և 5-ի ԱԶԱՏՈՒԹՅԱՆ օրվան:
Նիդերլանդների Թագավորությունում Հայաստանի Հանրապետության Հյուպատոսական ծառայությունը Նիդերլանդներում գտնվող ու կորոնավիրուսի պատճառով այս երկրում հյուրնկալված զինակոչի ենթակա անձանց ուշադրությունն է հրավիրում
📢 ‼️ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ‼️
ՀՀ զինված ուժերում պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչի ենթակա այն քաղաքացիները, ովքեր համավարակի պատճառով կիրառված սահմանափակումների հետևանքով չեն կարողացել Նիդերլանդներից ժամանակին վերադառնալ հայրենիք՝ իրենց հաշվառման վայրի զինվորական կոմիսարիատ ներկայանալու նպատակով, պետք է իրենց տվյալներն ուղարկեն դեսպանության էլ-փոստի հասցեին (consul.armembnl@mfa.am)՝ հետագա իրավական գործընթացները կանոնակարգելու և, ըստ հնարավորության, Հայաստանի Հանրապետություն նրանց տեղափոխումը կազմակերպելու համար:
⚠️ Դեսպանությանն ուղղված նամակում անհրաժեշտ է նշել քաղաքացու անունը, ազգանունը, հայրանունը, անձնագրի սերիան և համարը, ծննդյան ամսաթիվը, հաշվառման վայրի զինկոմիսարիատի անվանումը կամ ՀՀ-ում հաշվառման հասցեն, Նիդերլանդներում գտնվելու վայրն ու բջջային հեռախոսահամարը, էլեկտրոնային փոստի հասցեն, Viber, WhatsApp օգտահաշիվները։
⚠️ Առաջին իսկ հնարավորության դեպքում Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպանությունը կապ կհաստատի գրանցված քաղաքացիների հետ և կտեղեկացնի Հայաստան վերադառնալու հնարավոր տարբերակների մասին։
✅ Հիշեցնում ենք, որ անձնագրի ժամկետը լրացած լինելու դեպքում պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչվելու նպատակով հայրենիք վերադարձող քաղաքացիներին ՀՀ վերադարձի վկայականը տրամադրվում է անվճար:
Դավիթ Միրզախանյան Դեսպանության հյուպատոսական ծառայություն
Մեր էջում անդրադարձել ենք 2020 թվականի Դեսպանատան ֆեյսբուքյան էջի ԱՊՐԻԼ ամսվա լուրերին, որոնք ավելի կարևոր ու առանձնահատուկ ենք համարել: Հիմնականում այն նվիրված է դեսպան Տիգրան Բալայանի հանդիպումներին, կորոնավիրուսի դեմ պայքարին, Հայոց Ցեղասպանության 105-ամյակի ոգեկոչման միջոցառումներին:
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ. Դեսպանատան կայքի ԱՊՐԻԼ ամսվա լուրերին (2020) կարող եք ծանոթանալ` այցելելով Նիդերլանդների Թագավորությունում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանության ֆեյսբուքյան էջը
Նիդերլանդահայ բոլոր կառույցները, մասնավորապես` Հոլանդահայ Կազմակերպությունների Ֆեդերացիան, նախօրոք ծանուցել էին, որ Հայոց Ցեղասպանության 105-ամյա տարելիցին նվիրված հանրային մասայական միջոցառումները կորոնավիրուսի համաճարակի պատճառով չեղյալ են համարվել: Դա վերաբերվում էր Հաագայում տեղի ունեցող հանրահավաք ցույցին, Նիդերլանդներում Հայոց Ցեղասպանության Ասսենում կանգնեցված առաջին խաչքար-հուշարջանի 20-ամյակին, Նիդերլանդներում Հայոց Ցեղասպանությանը նվիրված հուշարձանների մասսայական այցելություններին, ոգեկոչման համերգներին, եկեղեցական արարողություններին և այլը:
Դրա փոխարեն Համագործակցող հոլանդահայ կազմակերպությունները, Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիայի «Ապրիլ 24» հանձնախումբը նախաձեռնել և մշակել էին վիրտուալ ոգեկոչման Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված ծրագիր: Ինտերակտիվ 40 րոպեանոց ֆիլմով բազմաթիվ հոլանդահայեր, կորոնավիրուսի (COVID-19) համաճարակի սահմանափակումների պայմաններում հնարավորություն ունեցան 1915 թ. հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը ոգեկոչել` մնալով տանը:
Virtual commemoration of 105th anniversary of Armenian Genocide on 24 April 2020 with contributions by Archbishop Khajag Barsamian, Marc Sturkenboom, H.E.Tigran Balayan, Minister Arie Slob, MP Garo Paylan, Leen van Dijke, MP Joël Voordewind, Harry van Bommel, Dr. Ton Zwaan, Ronny Naftaniel, Gevorg Aperánts, Inge Drost, Mato Hakhverdian, Harout Palanjian, Massis Abrahamian, Prof. Dr. Ugur Ungör, MP Pieter Omtzigt, MP Bram van Ojik, Gor Khachikyan, ASV Gladzor, 24 April Committee of FAON and others. Virtuele herdenking 105 jaar Armeense Genocide, kranslegging in Assen op 24 aprill 2020, Nederland
Դեռ օրեր առաջ «Նիդերլանդական օրագիրը» Հայոց Ցեղասպանության տարբեր տարիների միջոցառումներից արխիվային նյութեր ու տեսաերիզներ էր ներկայացնում: Առաջին անգամ տեղի ունեցավ Ասսենի խաչքարի մասին 20 տարի առաջ այս օրերին նկարահանված 2 ֆիլմի պրեմիերա: Հուշարձանի տեղադրման և ոգեկոչման միջոցառումներ անցկացնելու դեմ թուրքական ահռելի բողոքների և հոլանդական և արտասահմանյան զանգվածային լրատվական միջոցների աննախադեպ ուշադրության շնորհիվ, Ասենի խաչքարը յուրահատուկ կարևոր նշանակություն ունեցավ Նիդերլանդներում Հայոց ցեղասպանության մասին գիտելիքների տարածմանը։
Չնայած համաճարակի պատճառով արված խիստ սահմանափակումներին` օրենքի ընձեռած հնարավորությունների շրջանակներում, Նիդերլանդական բոլոր հայաշատ քաղաքներում ծաղիկներ ու ծաղկեպսակներ դրվեցին անմեղ զոհերի հիշատակին: Ավելի վաղ Նիդերլանդների եկեղեցինեի խորհուրդը հատուկ աղոթք է հղել երկրում գործող բոլոր եկեղեցիներին` առաջիկա օրերին կայանլիք պատարգներին՝ ոգեկոչելու Հայոց ցեղասպանության 105-րդ տարելիցը և սուրբ նահատակներին։ Նախօրեին Արևմտյան Եվրոպայի Հայրապետական Պատվիրակ, Վատիկանում Հայ Առաքելական Եկեղեցու ներկայացուցիչ Գերաշնորհ Տ. Խաժակ Արքեպիսկոպոս Պարսամյանը ուղերձ էր հղել Հայոց ցեղասպանության սուրբ նահատակների հիշատակի օրվա խորհրդով` կոչ անելով հիշել անմեղ զոհերին ու շարունակել ազգային ու հոգևոր առաքելությունը` Հայաստան և ի սփյուռս աշխարհի:
Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպան Տիգրան Բալայանը ևս նախօրեին ուղերձ էր հղել Նիդերլանդների հայությանը` նշելով Հայոց ցեղասպանության 105-րդ տարելիցի դերն ու նշանակությունը այսօրվա իրականության մեջ:
Նիդերլանդների խորհրդարանի ներկա և նախկին անդամները, Եվրախորհրդարանում «Քրիստենա-դեմոկրտական կոչ» կուսակցության անդամներն իրենց զորակցությունն ու համերաշխությունն են հայտնել հայ ժողովրդին` Հայոց ցեղասպանության 105-րդ տարելիցի կապակցությամբ: ՈՒղերձով է հանդես եկել Նիդերլանդների տարրական, միջնակարգ կրթության և լրատվության նախարար Արի Սլոբը: Նիդերլանդների կառավարության կողմից նա այս տարի պետք է Երևանում մասնակցեր Հայոց Ցեղասպանության 105-րդ տարելիցին, սակայն այն չեղարկվեց համաճարակի պատճառով:
Ապրիլի 24-ին Նիդերլանդների հայկական եկեղեցիներում, Հայոց ցեղասպանության հուշարձանների մոտ ավանդական արարողություններին մասնակցեցին խիստ սահմանափակ քանակով մարդիկ` մյուսների համար ապահովվելով հեռակապով հետևելը:
«Նույնիսկ այս արտասովոր, արտակարգ պայմաններում մենք միասնական ենք, և դա նաև արտացոլվեց այն բոլոր ուղերձներում, որ հոլանդացի մեր բարեկամները հղում են հայ ժողովրդին իրենց տներից և ոգեկոչում են ու իրենց աջակցությունը և համերաշխությունը հայտնում։ Սա, իհարկե, կարևոր հանգրվան է, որին Նիդերլանդներում բնակվող մեր հայրենակիցները ձգտել են տասնամյակներ, և Ամստերդամի կենտրոնում այս խաչքարի առկայությունն այստեղ ևս այդ պայքարի ու այդ պայքարում հաջողության առհավատչյան է»,- Ամստերդամում ծաղկեպսակ դնելով Հայոց Ցեղասպանության զոհերին նվիրված Սուրբ Հոգի եկեղեցու պատին տեղադրված խաչքարին ասել է Նիդերլանդներում Հայաստանի դեսպան Տիգրան Բալայանը։ Այդ օրը դեսպանի Սբ Գրիգոր Նարեկացի հիմնադրամի ղեկավարների հետ իրենց հիշատակի տուրքն են մատուցել Նիդերլանդների խորհրդարանի պատգամավոր Ջոել Ֆորդևինդը, Ամստերդամի քաղաքապետարանի անդամներ, այլ կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ: Նույն օրը դեսպան Տիգրան Բալայանը եղել է հայաշատ Ալմելոյի Հայոց Ցեղասպանության հուշհամալիրում և Ալմելոյի քաղաքապետ Արյեն Գերիտսենի հետ ծաղկեպսակ տեղադրել Հայոց Ցեղասպանության Սուրբ նահատակների հիշատակին:
Ապրիլի 24-ին` Տիգրան Բալայանը հասցրել է լինել Ասսեն քաղաքում: Նա ծաղկեպսակ է դրել Նիդերլանդներում 20 տարի առաջ տեղադրված առաջին Հայոց Ցեղասպանության խաչքար-հուշարձանին:
Հայոց Ցեղասպանության 105-րդ տարելիցի միջոցառումներին ակտիվորեն են մասնակցել Նիդերլանդների երիտասարդական կազմակերպությունները` ՈՒտրեխտի «Գլաձոր», ՀՅԴ «Գարեգին Նժդեհ» «Հոմենթմեն» և այլ կառույցներ:
❗️Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված առաջին խաչքարը Նիդերլանդներում։ ❗️(2 ֆիլմի պրեմիերա) ❗️Ասսենի Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին կառուցված խաչքարը 20 տարեկան է
Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին կառուցված ու Ասսենում տեղադրված խաչքարը 20-տարեկան է: Այն լեգենդ է` ոդիսականով ու կուռ կազմ ունեցող համակիրների թիմով: Նիդերլանդներում տեղադրված առաջին հուշարձան կոթողն է, որի պատմության մասին տասնամյակներ առաջ նկարահանվել է երկու ֆիլմ: Խաչքարը տեղադրելուց ու ֆիլմը նկարահանելուց առաջ` նրա կազմակերպիչները համոզված էին, որ Նիդերլանդները ի վերջո ճանաչելու է Հայոց Ցեղասպանությունը (այդպես է եղավ` խորհրդարանի 2004 և 2018թթ. բանաձևերը): Պատիվ ունենք Նիդերլանդներում ներկայացնել այս երկու ֆիլմերի պրեմիերան: Ֆիլմերից առաջինը մեզ է տրամադրել Վանաձորից` Նորայր Զուլոյանը: Վերջինիս մասին արժե և խոստացել էինք մանրամասը պատմել, բայց այս անգամ կրկին բավարարվենք նրան համառոտ ներկայացնելով , որպեսզի ավելի շատ կենտրոնանանք ֆիլմի և հուշարձանի պատմությանը: Ասենք միայն, որ Նորայր Զուլոյանը «Ինտերկապ» բարեգործական կենտրոն ՀԿ-ի Հիմնադիր նախագահն է: Նրա նախաձեռնությամբ է, որ անցյալ տարի Վանաձորում իրականացվեց Զորավար Անդրանիկի բրոնզաձույլ հուշարձանի բացումը: Միայն 1990-2001թթ նրա կազմակերպության միջոցներով, Վանաձորից բեռնատարով 11 խաչքար-հուշարձան է տեղափոխվել Եվրոպայի ամենատարբեր հայկական համայնքներ, սատարել ու օժանդակել է տարբեր մշակութային ու մարզական ծրագրեր, մասնակից եղել բարեգործական բազմաբնույթ ձեռնարկների:
Ասսենի հուշարձանի մասին` մեզ մյուս ֆիլմը տրամադրել է «Ինտերկապի» Նիդերլանդների մասնաճյուղի նախկին նախագահ, «հոլանդ-Արմենիա» մշակութային միության նախագահ, բարեգործ Աշոտ Վարդանյանը: Նա բացի Ասենի խաչքար-հուշարձանի բուն կազմակերպիչներից մեկը լինելուց, այսօր էլ շարունակում է իր մարդասիրական առաքելությունը: Եվրոպայում տարբեր մշակութային նախագծեր իրականացնելուց բացի, Վերջերս էլ Վանաձորում Հաց Բերողի (Արթուր Սարգսյան) և Արայիկ Խանդոյանի հուշարձաններն է տեղադրել:
Գալով Ասսենի խաչքարի մասին պատմող ֆիլմերին` այն նույն նկարահանող խմբի աշխատանքի արդյունք է, այս երկու ֆիլմերը փոխկապակցված են և լրացնում են միմյանց:
Ֆիլմի ու նրա հերոսների մասին
Խաչքարի տեղադրման գաղափարը հոլանդաբնակ հայրենասեր Նիկոլայ Ռոմաշուկինն էր, որը 1995թ սկսած մի քանի անգամ դիմել էր Հայաստանի իշխանություններին` այնտեղից խաչքար Հոլանդիա բերելու խնդրանքով: Նա իր այդ նպատակների մասին հայտնում է Հոլանդաբնակ Աշոտ Վարդանյանին, վերջինս հավանում է Ռոմաշուկի մտահաղացում-առաջարկը և իր վրա վերցնում խաչքարի պատրաստման աշխատանքների ծախսերը: Տեղի է ունենում աշխատանքների բաշխում. Նիկոլա Ռոմաշուկը Նիդերլանդներում պետք է զբաղվեր փաստաթղթերի ու իշխանությունների կողմից թույլատրության ձևակերպմամբ, Փաստաթղթային ու կազմակերպչական աշխատանքներով Հայաստանում պետք է զբաղվեր Ա.Վարդանյանի Վանաձորցի ընկերը` Էդիկ Խլղաթյանը: Խոստումնալից ու երիտասարդ վարպետ Հայկ Զալինյանին վստահվում է խաչքարը կերտելու աշխատանքը: 1999թ. հունիսին «Ինտերկապ» բարեգործական կենտրոնի նախագահ Նորայր Զուլոյանը հանձն է առնում իր բեռնատարով և ծախսով Մեծ Եղեռնի 85-ամյակին նվիրված խաչքարը տեղափոխել Հոլանդիա: 6500կմ ճանապարհ կտրել անցնելուց հետո Խաչքարը նախ տեղափոխել է Գերմանիա, ապա հասել Ասսեն և պահ տրվել Ռոմաշուկին: 2000թ. թուրքական կազմակերպությանը հայտնի լինելով այս փաստը, դատարանում վիճարկում է Ասենում Խաչքար տեղադրելու հարցը: 2000թ. հունվար ամսին պարոն Ռոմաշուկը հայտարարում է, որ խաչքարը լավագույն դեպքում կարող են տեղադրել ու բացումն անել դատարանի վճռից հետո` 2001թ ոչ շուտ: Այսպիսով դուրս էր մնում Հայոց Ցեղասպանության 85-ամյակի առիթով բերված խաչքարի մասնակցությունը` տարելիցի 85-ամյակին մասնակցելուց:
Արտակարգ ու չծրագրավորված այս պայմաններում` 2000թ. փետրվար ամսին, Բենելյուքսի երկրներում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Վիգեն Չիտեչյանը հոլանդահայ կազմակերպությունների ղեկավարների ու «Ինտերկապի» ներկայացուցիչների մասնակցությամբ որոշում են, որ 85-ամյա տարելիցի առիթով բերված Խաչքարը պետք է իր բուն նպատակին ծառայի` ի հակադրություն թուրքական միությունների խորամանկության ու վայնասունի, որոնց միակ նպատակը դատական նիստերով Խաչքարի տեղադրումը հետաձգելը, անորոշություն ստեղծելը և վերջին հաշվով չեզոքացնելն էր: Որոշվեց Հայոց Ցեղասպանության 85-ամյակը նիդերլանդներում նշել Ալմելո քաղաքում, իսկ Խաչքարը Ասսենից Ալմելո պետք է տեղափոխվեր` օծելու և Հայոց Ցեղասպանության անմեղ զոհերի հիշատակը հարգելու համար:
Այդպես էլ եղավ 2000 թվականին Ալմելոյի հայկական եկեղեցում ապրիլի 24-ին նշվեց Հայոց Ցեղասպանության 85-ամյակը: Խաչքարի օծման կարգը մատուցեց Վեհափառ հայրապետի կողմից Ս.Էջմիածնից գործուղված Շահե արքեպիսկոպոս Աճեմյանը: Այդ օրը` սեփական միջոցների հաշվին, մեծ պատվիրակություն էր եկել Հայաստանից` Լոռու մարզպետ Հենրիկ Քոչարյանը, ՀՀ ԱԺ պատգամավորներ Վահրամ Բաղդասարյանը, Կարեն Կարապետյանը, Հայկարամ Մխիթարյանը, Լոռու մարզի դատախազ Ռուդիկ Հարությունյանը: Վերջիններս հովանավորեցին լրագրող-հրապարակախոս Սամվել Խալաթյանին, օպերատոր ժան Գալստյանին ներկա գտնվելու և ստեղծելու ֆիլմերի կադրերը:
Այդ օրերին Հայաստանից եկած պատվիրակության անդամներին հյուրընկալեցին Ալմելոյի ներկայիս կիրակնօրյա դպրոցի տնօրեն Սվետլանա Անդրեսյանի և Աշոտ Վարդանյանի ընտանիքը: Հյուրընկալ հայկական օջախում յուրաքանչյուր երեկոն վերածվում էր մշակութային յուրատեսակ միջոցառման` խաղերի, երգ-երաժշտության, ասմունքի, ընթերցանության ուղեկցությամբ:
Ահա այսպիսին էր Ասսենի Հայոց Ցեղասպանության զոհերին նվիրված խաչքարի ֆիլմերի պատմությունը:
Որպես շարունակություն ասենք, որ չնայած դատական գործերին, ի վերջո 2001 թ. Ասսենի «Դը Բոսքամփ» գերեզմանատանը կանգնեցվում է 2 մետր բարձրությամբ, տուֆից պատրաստված` Քրիստոսի և երկու հրեշտակների խորաքանդակներով Հայոց Ցեղասպանության զոհերին նվիրված խաչքարը: Ասենում բացման արարողությունը տեղի ունեցավ 2001թ. ապրիլի 24-ին, որին ներկա են եղել Ֆրանսիայի հայկական առաքելական եկեղեցու թեմի առաջնորդն ու հարյուրավոր հայեր: Արդեն 20 տարի անընդմեջ` ապրիլի 24-ին, Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիան () «Ապրիլ 24 կոմիտեն» , այլ կառույցներ ու հարյուրավոր մարդիկ անմեղ զոհերի ոգեկոչման միջոցառում է կազմակերպում: Ասենի Հուշարձանին են այցելում բազմաթիվ հայեր, նիդերլանդացիներ ու այլ ազգերի ներկայացուցիչներ, խորհրդարանի պատգամավորներ, մշակույթի, հասարակական ու քաղաքական գործիչներ` ծաղկեպսակ, թարմ ծաղիկներ են խոնարհում անմեղ զոհերի հուշարձանին, ոգեկոչման ու հիշատակի միջոցառումներ կազմակերպում:
Այսօր, Նիդերլանդների տարբեր քաղաքներում 1915 թ Հայոց Ցեղասպանության մի քանի հուշարձան կա տեղադրված, իսկ Ալմելոյում նույնիսկ` մեծ հուշհամալիր: Բոլորի դեմ էլ թուրք-ադրբեջանական կազմակերպությունները պայքարել ու արդյունքի չեն հասել, քանզի ճշմարտությունը մեկն էր: Նիդերլանդներում կանգնեցված բոլոր հուշարձանները հավասար թանկ ու նվիրական են մեզ, բայց Ասսենի Խաչքար-հուշարձանն առաջինն է` կամքով ուժեղ, որպես պայքարի սկիզբ, դժվարություններից պատվով ու հաղթող դուրս եկած, խորը զգացմունքներով օժտված , սուրբ ու նվիրական բոլորիս համար: Այն Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակը ոգեկոչող առաջին հուշարձանն է Նիդերլանդներում...
