Հայաստանի կարատեի (JKA) ազգային հավաքականը Նիդերլանդներում է

• 31 мар, 2017 в 23:30

Նիդերլանդներ  են ժամանել Ճապոնիայի կարատեի ասոցիացիայի  Հայաստանի կարատեի (JKA) ազգային հավաքականի մարզիկները (JKA ARMENIA): Գերմանիայի Դյուսելդորֆ քաղաքի օդանավակայանում նրանց   դիմավորել, այնուհետև հյուրանոց են ուղեկցել Մաստրիխտ քաղաքի   «Անի» հայ համայնքի անդամներն ու ատենապետ Լևոն Սարգիսը:


Մեր հավաքականի 4 անդամները ՝   Արթուր Ավետիսյանը, Արթուր Բայրամյանը, Արտյոմ Վանեսյանը և Սահակ Ազատյանը  Ապրիլի 1-ին Սիտարդ քաղաքի «Fitland XL» մարզահարթակում մասնակցելու են  JKA կարատեի Եվրոպայի 2017թվականի գավաթի առաջնությանը: Մասնակցության համար հայտեր են ներկայացրել Եվրոպայի ուժեղագույն 23 երկրների թիմեր: Հայաստանի պատվիրակությունը (ֆեդերացիայի նախագահ Սևակ Հակոբյան, մարզիչ Ռաֆայել Մկրտչյան)լավ արդյունք ունենալու համար վճռական ու մարտական են տրամադրված, մանավանդ, որ այստեղ առկա են լինելու մեր հայրենակիցների  բարոյական աջակցություն ու օժանդակությունը:

Ի դեպ ՝    այս առաջնությանը մասնակցող Նիդերլանդների  JKA կարատեի ազգային   հավաքականը մարզում է մեր հայրենակից Վազգեն Սարգիսը՝    «Անի» հայ համայնքի ատենապետ Լևոն Սարգիսի որդին (նկարում ձախից առաջինը):
Կիրակի օրը Հայաստանի կարատեի (JKA) ազգային հավաքականի պատվիրակությունը կմասնակցի հայկական «Սուրբ Կարապետ»  Եկեղեցու  Պատարագի արարողակարգին, կհյուրընկալվի Անի հայ համայնքի անդամներին, կծանոթանա քաղաքի տեսարժան վայրերին:

«Նիդերլանդական օրագիր»

Նիդերլանդներում Ազերի ազգայնամոլ Իլհան Աշկինի դեմ ավելի խիստ մեղադրանք հնչեց

• 17 мар, 2017 в 14:18

ԲԱՑԱՌԻԿ
Մարտի 17-ին Օվերեյսլի մարզային դատարանը Ալմելոյում հրապարակեց  «Ղարաբաղը լինելու է հայերի գերեզմանը» վիրավորական արտահայտության հեղինակ, Հաագայի Թուրք-ադրբեջանական մշակութային միության նախագահ Իլհան Աշկինի դեմ դատավճիռը: Տեղի ունեցավ 3 դատական նիստ: Աշկինը չնդունեց իր հասցեին հնչած մեղադրանքը:
Մեղադրյալն ու իր փաստաբանը դատարանում ներկա չէին վճիռի հրապարակմանը:
 Հաշվի առնելով այս հանգամանքը դատարանն ավելի խիստ վճիռ կայացրեց, քան պահանջել էր պետական մեղադրողը:
Աշկինը դատապարտվեց  2 տարի պայմանական ժամկետով մեկ ամսվա պայմանական բանտարկության' 120 ժամ պարտադիր աշխատանքի ներգրավումով:
Հիշեցնում ենք դատախազի մեղադրանքը' 2 տարի պայմանական ժամկետ երկշաբաթյա պայմանական բանտարկությամբ'
80 ժամ տևողությամբ հարկադիր աշխատանքով :
Այս կապակցությամբ Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիան (FAON)հանդես է եկել մամլո հաղորդագրությամբ:
Ստորև «Նիդերլանդական օրագրի» պատրաստած բացառիկ դիտարկումը:

ԴԱՏԱԿԱՆ ՄՅՈՒՍ ՆԻՍՏԵՐԸ

Իլհան Աշկինի գործով կայացել է երեք դատական նիստ:
Առաջինը՝ 2016թվականի դեկտեմբերի 6-ին:
Առաջադրված մեղադրանքն ընթերցվելուց  հետո  դատարանն այն հետաձգել է՝  ժամանակ տալով փորձագիտական  ուսումնասիրությունների վերջնական եզրահանգման համար, պարզելու  թե ինչ համատեքստով է   նման կոչ հնչել:
Աշկինի փաստաբան  Պլասմանը նիստից հետո հավաստեց, որ նման կոչ՝  "Karabag ermeniye mezarolacak" («Ղարաբաղը լինելու է հայերի գերեզմանը») Աշկինի կողմից վանկարկվել է: Բայց դա չի կարելի  համարել հանցագործություն, քանի որ  արտահայտությունը վերաբերում է կոնկրետ տարածաշրջանի, որտեղ  իրավիճակն այնպես է, որ հնարավոր է բռնկվի պատերազմ և մարդիկ մահանան։

Երկրորդ նիստը տեղի ունեցավ 2017թ. մարտի 3-ին:
Այն սկսվեց առավոտյան ժ.9-ից և շարունակվեց մինչև 11անց 15 րոպեն:
Դատավարության ընթացքում ցուցադրվեց  ցույցի տեսահոլովակը, որտեղ նա մի քանի անգամ վանկարկում է «Ղարաբաղը լինելու է հայերի գերեզմանը», իսկ մի քանի հազարանոց ամբոխը կրկնում է այդ արտահայտությունը։
 Աշկինը  պատասխանեց դատավորի և դատախազի հարցերին։ Պնդեց, որ իր քայլը  հանցագործություն  չէ: Այն հարցին, թե արդյո՞ք նա զղջում է իր կատարած արարքը և ափսոսանք հայտնու՞մ  է, նա պատասխանեց, որ իր տեսկետը չի փոխվել:
Այնուհետև պետական մեղադրողը՝  դատախազ Խերդինե Դանկերսը մոտ 40 րոպե մանրակրկիտ ներկայացրեց գործի քննության ընթացքը և դատախազության պահանջների հիմքերը՝ ընթերցելով մեղադրական եզրակացությունը։  Նա դատարանից պահանջեց մեղադրյալին պատժել 80 ժամ պարտադիր աշխատանքով և երկու շաբաթ պայմանական ազատազրկմամբ՝ երկու տարի փորձական ժամկետի պայմանով։  Դատախազության պահանջը հաշվի է առնում նաև այն փաստը, որ պարոն Աշկինը ըմբռնումով  չի մոտենում հարցին և  չի գիտակցում կատարած  հանցանքի հետևանքները :
Դատարանն անցավ խորհրդակցական սենյակ:

Դատարանն իր 3-րդ նիստում հրապարակեց Աշկինի դեմ մեղադրական  վճիռը:
.

ԻՆՉԻ՞ ՀԱՄԱՐ Է ՄԵՂԱԴՐՎԵԼ ԱԴՐԲԵՋԱՆՑԻ ԱԶԳԱՅՆԱՄՈԼԸ

2014 թվականի ապրիլին Ալմելոյի հայ համայնքը որոշեց իր եկեղեցու  տարածքում 1915թ. Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշակոթող կանգնեցնել, դա ակնհայտորեն դուր չեկավ տեղի թուրքական, նաև ադրբեջանական համայնքներին: Այդ առիթով նրանք մի քանի անգամ իրենց իսկ երկրների կողմից ուղղորդած բողոքի ցույցեր կազմակերպեցին: Դրանց ժամանակ՝ 2014 թ. հունիսի 1-ին, 13-ին  և 17-ին հայերի հասցեին լսվեցին  վիրավորական արտահայտություններ, մասնավորապես՝ այսպես կոչված Հաագայի Թուրք-ադրբեջանական մշակութային միության նախագահը՝ Իլհամ Աշկինը 5000-անոց ամբոխի առջև բղավել է     'Karabag ermeniye mezarolacak' («Ղարաբաղը լինելու է հայերի գերեզմանը»)արտահայտությունը:  Հավաքվածները մի քանի անգամ կոչ հնչեցնողի հետ այն վանկարկեցին:
Սա էր պատճառը, որ Հոլանդահայ կազմակերպությունները, մասնավորապես Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիան (FAON) , Հոլանդիայի Հայ Դատի հանձնախումբը և անհատ քաղաքացիները՝ բողոք ներկայացնեին իշխանություններին հանրահավաքի ընթացքում հնչած, բռնություն հրահրող, հակահայ արտահայտությունների համար :
Աշկինին  ոստիկանությունը բռնության կոչի և ազգային խտրականության համար  քրեական  օրենսգրքի 137 d հոդվածի հիման վրա մեղադրանք հարուցեց:

Ո՞Վ Է ԻԼՀԱՆ ԱՇԿԻՆԸ

 Ծնվել է Թուրքայի ներկայիս տարածքի՝ Իգդիր քաղաքում, էթնիկ Ադրբեջանցի է: Հագգայում  1991թ. ստեղծել է  Թուրք-Ադրբեջանական մշակութային  կենտրոնը, որի տնօրենն է այսօր: 52 տարեկան է :
Դատարանի  տրված հարցերի նրա պատասխաններից պարզ է դառնում, որ  չի աշխատում և  հիվանդության  նպաստ  է ստանում: Թեև Հոլանդիայում բնակվում է մոտ 30 տարի ,  բայց դատական գործընթացներին  մասնակցում էր թարգմանիչի օգնությամբ: 2007թ Հաագայի գերեզմաններից մեկում տեղադրել է Խոջալուի զոհերի հուշակոթող:
 Ադրբեջան հաճախ է այցելում, վայելում է իշխանությունների՝ անձամբ Իլհամ Ալիևի աջակցությունը:
  2016թ մշակութային ասպարեզում ունեցած ծառայությունների համար Ալիևը նրան պարգևատրել է  « Tereggi »  (առաջընթացի) մեդալով:
Աշկինն այս դատավարությունն ավելի շատ օգտագործում էր  իր, իսկ հետո Ադրբեջանի վարկանիշը բարձրացնելու համար:  Նա  իրեն զոհ է համարում, ով  իբր վճարում է ազատ խոսքի արտահայտման համար: Ընդհարապես Աշկինը հայերին վարկաբեկելու հաշվին փորձում է իր անձի վրա ուշադրություն սևեռել: Այս գործելաոճը հատուկ է Ադրբեջանին, ով սաֆարովների է հերոսացնում:

Թեև դատական նիստերում շեշտել է, որ ինքը խնդիր չի տեսնում Հոլանդիայում ապրող հայերի հետ, այնուամենայնիվ մամուլին տված հարցազրույցներում բացահայտ չի թաքցնում իր հակահայ տրամադրությունները:
«Օվերեյսլի մարզային դատարանը պահանջում է, որ ես ներողություն խնդրեմ հայերից,-Report.az-ին հաղորդել է նա : Եթե ինձ պատժեն թեկուզ մեկ օր, ապա կդիմեմ գերագույն դատարան»:
Նույն Report-ը հատուկ ընդգծել է, որ  մարզային դատարանի նախագահը հայազգի Թագվոր Ավեդիսյանն է:
 Ինչպես ազերի շատ ազգայնամոլների, Նրա մոտ ևս առկա է՝   « Ամեն ինչում և ամենուր հայերն են մեղավոր»  հիվանդության ախտանիշը: Օրինակ,  նա պատմում է, որ աշխատանքը կորցրել է հայի համակիր մեկի պատճառով, ով "լեզու" չի գտել իր հետ: Փորձանքը սրանով չի վերջացել: Իր՝ թուրք-ադրբեջանական ընկերությանն էլ զրկել են պետական ֆինանսական աջակցությունից՝ միտինգում հայերի հասցեին արված  խոսքերի համար:
 Այս տարի էլ Իլհանը 30-ամյա  հասարակական բարեգործական գործունեության համար Նիդերլանդների կառավարությունից սպասում էր  մեդալի, բայց ասել  են՝ չիք. «Դժբախտաբար Դուք արժանի չեք մեդալի»:  Հենց այդպես՝  արժանի չեք, գրված է եղել նրան հասցեագրված նամակում(Մեջբերումը՝ նրա հարցազրույցից).

Մեկ այլ հարցազրույցում էլ ներկայացրել է, որ հայերը Ալմելոյում Ցեղասպանության հուշարձան են կառուցել ի պատասխան 2007թ. Խոջալուի զոհերի իր տեղադրած գերեզմանաքարի: Աշկինին երևի ոչ, բայց շատերին է հայտնի, որ 16 տարի առաջ Նիկոլայ Ռոմաշուկը տեղի չտալով թուրքական սադրանքներին ու « գորշ գայլերի » սպառնալիքներին , դժվարությամբ ձեռք բերելով իշխանությունների թույլատրությունը՝  2001 թվականին Եղեռնի անմեղ զոհերի հիշատակին Ասենում  խաչքար է տեղադրել:

  ԱՐՁԱԳԱՆՔՆԵՐ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԱՌԱՋ ԵՎ ՀԵՏՈ
.
Դատավարության նախօրեին և առաջին նիստից հետո մեծ էր իրարանցումը: Դրան էին լծվել ադրբեջանական քարոզչամեքենան , նաև  հենց ինքը՝ Իլհան Աշկինը: Քաղաքական հնչերանգն ապահովված է՝  ամեն ինչ դասական օրինակով էր, զոհը՝ տարածքներ կորցրած Ադրբեջանն էր: Զարմանալի չէր, որ այս հարցը քննարկման արժանացավ  Ադրբեջանի Միլի Մեջլիսում:

Խորհրդարանի խոսնակ Օգտայ Ասադովը գտավ, որ նման գործ չպետք է հարուցեր Նիդերլանդները, այն պետք է հետազոտվի ու անհրաժեշտ գնահատականի արժանանա: Պատգամավոր  Ֆազիլ Մուստաֆան էլ ավելի հեռուն է նայել. «Եվրոպացիները գալիս և մեզ դատապարտում են ձերբակալությունների համար: Բայց տեսեք ի՞նչ է իրենց մոտ կատարվում, նրանք  քրեական գործ են հարուցում ճշմարտության դեմ մարտնչող մարդուն »: Պատգամավոր Հանիրա Փաշաևան էլ կոլեգաների ուշադրությանն է հրավիրել, որ Աշկինը Ադրբեջանի տարածքների գրավման դեմ արված հայտարարության համար է մեղադրվել և սա անարդարություն է, որ աշխարհում ապրող ադրբեջանցիները, իրավաբաններն ու փաստաբանները պետք է աջակցեն Աշկինին:

Արտերկրում նավթադոլարներով սնվող ու սնկի պես աճող զանազան  կազմակերպություններ ևս իրարանցման մեջ էին: Այսպես,  Կիևում բույն դրած Աշխարհի  Ադրբեջանցիներին Համակարգող Միջազգային Կենտրոնը   (ICCAW) ուղերձ էր հղել Ադրբեջանի իշխանություններին ու աշխարհում սփռված ադրբեջանցիներին: Միասնության ու համախմբման կոչ արել, հիշեցրել է, որ այս խնդիրը Աշկինինը չէ, սա համազգային հարց է՝ պայքար Ղարաբաղի համար: Կոչ է արվել արտերկրի ադրբեջանական կառույցներին ու  անհատներին բոլոր միջոցներով մինչև  դատը օժանդակել   Աշկինին:  «Եթե Իլհան Աշկինը պարտվի դատական գործընթացը, ապա այլևս  կարելի է  մոռանալ  Նիդերլանդներում և ամբողջ աշխարհում հայկական վայրագությունների մասին խոսելուց»- ասվել է ուղերձում:

Հետաքրքիր է  մեկ այլ ուղերձ:  AZERTAC ադրբեջանական պետական լրատվական գործակալությունը ռուսերեն լեզվով հայտնել է, որ  Փետրվարի նախավերջին օրը Ամստերդամում  գումարվել է ԵՎրոպայի ադրբեջանցիների 5-րդ կոնգրեսը, որին մասնակցել են Եվրոպական 27 երկրների 87 պատվիրակներ: Իմանում ենք, որ ներկա են գտնվել Ալիևի օգնական Ալի Հասանովը և Ադրբեջանի սփյուռքի պետական կոմիտեի նախագահ Նազիմ  Իբրահիմովը,  բայց միայն ադրբեջաներեն լեզվով, առանձին մի  հոդվածից  ենք տեղեկանում, որ հիշյալ կոնգրեսի մասնակիցները  Աշկինի մասով  նաև հռչակագիր են ընդունել՝ դատապարտելով   «հայկական մեղադրանքները»:
 «Այդ մեղադրանքները նաև մեր դեմ է,-ասվում է հռչակագրում:  Իլհան  Աշկինը  մեկ րոպե անգամ չպետք է կասկածի, որ կանգնած է ճշմարտության ու պայքարի պատվավոր ճանապարհին: Շնորհիվ նրա միջազգայնորեն մերկացվում է հայկական սուտը և Իլհան Աշկինի պայքարը ավարտվելու է հաղթանակով».

Այս աբսուրդ հռչակագիր ստորագրողներին երևի պարզ չէր, որ իրենց համակիր Աշկինը դատապարտվում է պարզապես  ազգային ատելություն սերմանելու համար՝ խախտելով  այլ երկրի օրենքն ու օրենսդրությունը:
 Հայատյաց քաղաքականություն վարելը ու այդ հողի վրա հանցագործներին խրախուսելը  Ադրբեջանում արդեն կյանքի նորմա է, երևի այդ նկատառումներով AZERTAC-ը իր "լվացքը" տանն է փռել:

ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԼՈՒՍԱԲԱՆՈՒՄԸ ՄԱՄՈՒԼՈՒՄ

Հիշյալ դատավարության վերաբերյալ բավական հետաքրքրասիրություն էր հանդես բերել թուրք-ադրբեջանական մամուլը, ովքեր դատական պրոցեսին էին ներկայացել  Հոլանդիայի,Բելգիայի, Գերմանիայի թուրքական մամուլի համար գրող  լրագրողներով:
Հատկապես մեծ էր ոգևորությունը 2016թ. դեկտեմբերի 6-ի նիստին, Երբ  Օվերեյսել տեղական մարզային հեռուստատեսության տեսախցիկից բացի կար նաև թուրքական ու նույնիսկ թուրքմենականը:
Հայկական կողմից՝  ոչ մի: Թեև դատական առաջին նիստը կարճ տևեց և այն հետաձգվեց, այնուհանդերձ Եվրոպական թուրքալեզու լրատվամիջոցները՝  ավելացրած  Ադրբեջանի բոլոր, և  Թուրքիայի  բազմաթիվ թերթեր, համեմված  «օրվա հերոս»  Աշկինի ու թուրքական դրոշների  լուսանկարներով լայնորեն տարածեցին ինֆորմացիան:
Սա իհարկե արտաքին  փայլն էր ու արտաքին այս հանգստության տակ, որքան էլ պարոն Աշկինը լուսանկարվեր իր այս, կամ այն հայրենակցի հետ, որքան էլ ցույց տար, որ իր քայլը հերոսության պես մի բան է, որքան էլ հատկապես թուրքալեզու թերթերը գովերգեին նրա "համարձակությունն ու խիզախ արարքը" ու խոստանային, որ հաջորդ՝    մարտի  3-ի  նիստին էլ  ավելի միահամուռ  են գործելու, այնուամենայնիվ այդպես չստացվեց: Ի վերջո բումերանգն աշխատեց, բոլորին է հասկանալի, որ Աշկինի արած արտահայտությունն իրոք անհարիր է քաղաքակրթությանը, ավելին՝  հանցագործություն  գովերգելը , այնքան էլ դյուրին չէ...ՈՒ , երևի դրա համա՞ր այն տեղ չգտավ ադրբեջանական ռուսալեզու կայքերում: Եղածներն էլ , ինչպես տխրահռչակ Haqqin-ը  խեղաթյուրված փաստերով ներկայացրեցին: Դատեցեք վերնագրերից. «Հոլանդիան  պատժում է ադրբեջանցուն Հայաստանին արված քննադատության համար»,«Հատուցում ազատ խոսքի համար»

«Հոլանդիայի հայերը ադրբեջանցի ակտիվիստի դեմ» և այլն:
Հաջորդ՝  մարտի 3-ի նիստին որոշեցինք ներկա լինել՝ այն հանգամանալի լուսաբանելու համար:
Պարզվեց, որ դա այքան էլ դյուրին գործ չէր: Կապվեցինք դատարանի մամուլի ծառայությանը:  Վերջին օրն ստացանք միայն լուսանկարելու  թույլտվություն:Օվերայսելի մարզային դատարանի մամլո ծառայության պատասխանատու Մարտին Շխոնը  պատճառաբանեց, որ արդեն  կա 2 տեսանկարահանող սարք (նիդերլանդական և թուրքական)և դա բավարար է ՝ փոքր տարածքի առումով: Միայն Հոլանդահայ Կազմակերպությունների Ֆեդերացիայի նախագահ Ինգա Դրոստի ակտիվ միջամտությունից հետո  կարողացանք նկարահանել դատապրոցեսի որոշ դրվագներ (դատախազի հարուցած մեղադրանքն ամբողջությամբ):
Այս՝ 2-րդ նիստին Աշկինի սպասելիքները չարդարացան: Սկզբում մամուլին տված հարցազրույցներում ասում էր, որ զգում է Թուրքիայի ու Ադրբեջանի աջակցությունը, իր կողքին կանգնած է, ողջ թուրք-ադրբեջանական համայնքը, իսկ հետո դիտելով հայ համայնքի անդամների լուսանկարը՝ թուրք լրագրողին հարցազրույց  տալուց, ստիպված էր խոստովանել. «Հայկական համայնքին նայեք, ինչպես  է միացած : Իսկ   մենք, բացի մի քանի հոգուց ' միւսներն անգամ դատարան  չեկան: այսպե՞ս պիտի պայքարենք...»:
.

ԲԱՐԵԿԱՄՈՒԹՅԱՆ ԴՐՈՇՈՎ ԱԶԳԱՅԻՆ ԱՏԵԼՈՒԹՅԱՆ ՈՒ ԺԽՏՈՂԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՍԵՐՄՆԱՑԱՆՆԵՐԸ

Թուրքական բարեկամությունն ամրապնդող կազմակերպությունները որպես ժխտողականության սերմնացաններ:

Ստացվում է, որ Եվրոպայում  հիմնադրված ժողովուրդների միջև մշակութային կապեր հաստատող և բարեկամություն սերմանող  թուրք-ադրբեջանական մշակութային ընկերությունները Հայաստանի դեմ աշխատող,  նաև Հայոց Ցեղասպանությունը  ժխտող իրավասություն են որդեգրել: Աշկինը խճճվել էր, մի կողմից փորձեց խնդիրը քաղաքական դաշտ տեղափոխել, մյուս կողմից էլ  համոզում էր, որ հայերի դեմ ոչինչ չունի, այնուամենայնիվ նա դատապարտվեց  քրեական հանցագործության համար, քանի որ հակամարդկային հստակ ուղերձ էր հղել:
 Նրա վարմունքի մեջ աներկբա առկա էր նաև Ցեղասպանության ժխտումը և հակառակը՝ հայերին  դրա մեջ մեղադրելու  անհագ փափագը: Նա դա գոնե չի թաքցրել մամուլի մասայական միջոցներից:
 Թուրքիան ավելի ու ավելի է քիթը խոթում Եվրոպական ընտանիքի ներքին գործերին՝ այստեղ բնակվող էթնիկ թուրքերին ներգրավելով ու ծառայեցնելով իր քաղաքական շահերին: Դրա վտանգավորության աստիճանն արդեն սկսել են հասկանալ Եվրոպայում և դրա դեմ միջոցներ են ձեռնարկում:  Գերմանիայում և Հոլանդիայում  տեղի ունեցած դեպքերը դեռ թարմ են և դրա սկիզբը այսօր չէ, որ դրվել է:
Հենց  Աշկինի մասնակցությամբ 2014թ. Հայոց Ցեղասպանության հուշարձանի կառուցման դեմ կազմակերպված բողոքի ակցիան ակնհայտորեն ուղղորդվել էր Թուրքիայից: Այդ կապակցությամբ խորհրդարանի պատգամավորներն այդ ժամանակ հարցադրումներ արեցին կառավարությանը:
Թուրքիայի հետ քաղաքական հարաբերությունները չփչացնելու համար  կառավարությունն այս հարցը շրջանցեց:

Ժամանակ առ ժամանակ թուրք-ազերի գործիչները Եվրոպայում Հայոց Ցեղասպանության ժխտողականությամբ  են հանդես գալիս, այդ թեմայով ելույթներում էլ անցնում խոսքի ազատության  բոլոր իրական սահմանները'  վարկաբեկում հայերին:
Եթե տարիներ առաջ թուրք նախարար Էգեմեն Բաղըշը , աշխատավորական կուսակցության ղեկավար Դողու Փերինչեքը , Ալի Մերջանն , իր երկու ընկերներն ու այլոք կանգնել են Շվեցարիայի դատարանի արջև  Ցեղասպանության ժխտման համար, ապա Աշկինը, իսկ այնուհետև  շվեդ-թուրքական ընկերակցության նախկին փոխնախագահ Բարբարոս Լեյլանին  ազգային ատելության ու խտրականության համար:

Վերջինս 2016թ  ապրիլյան պատերազմի օրերին  Ադրբեջանի կազմակերպած հանրահավաքի ընթացքում բացականչել էր «Մա՛հ հայ շներին» և ավելացրել՝ «Եթե պետք լինի` արյուն կթափենք»: Աշկինի պես Լեյլանին էլ է ասել  «Ես խաղաղասեր հայերի դեմ ոչինչ չունեմ»: Բայց դե գոնե  դատարանում զղջացել է  իր արարքը և ներողություն  խնդրել հայերից: Ավելի վաղ, երբ նրան պաշտոնանկ են արել, տեսախցիկի առջև բարձրաձայն մի լավ լացել էր:
Այս դատավարությունները ցույց են տալիս, որ Եվրոպայում դրական նախադեպի  սկիզբ է դրվում սանձարձակ թուրք-ազերական  հիստերիկ քարոզչությունը  կանխելու համար: Փաստորեն սրանով թուրք ժխտողականները, որոնք աջակցություն և օժանդակություն են ստանում  իրենց երկրներից ' հակառակ արդյունք են ունենում:

HAY AZIAN
«Նիդերլանդական օրագիր»

Լուսանկարում ՝ Հայկական կողմը, աջից՝  հայկական կողմի փաստաբան Ռիչարդ Կորվերը

_________________________
Լուսանկարում ՝Աշկինը (աջից) և իր փաստաբան Պլասմանը մարտի 3-ի դատական նիստից հետո:

Հանդիսավար Լևոն Զնաբերդցին ուսուցողական ֆիլմի դերում

Այս կարճ և ուսուցողական ֆիլմում Աստվածաշնչյան ճշմարտությունն է' ապրենք, որ ապրեցնենք: Կյանքը' Աստծո տված պարգև է: Այն հարկավոր է ապրել, ապրել արժանապատվորենեն: Կարճ, ուսուցողական այս ֆիլմում գլխավոր հերոսի դերը ստանձնել է Նիդերլանդներում հայկական օջախների ցանկալի հյուր, հանդիսավար Լևոն Զնաբերդցին:

Շարունակվեց Աշկինի դատավարությունը, հնչեց մեղադրանքը

• 3 мар, 2017 в 23:51

ԼՐԱՑՎԱԾ  ՏԱՐԲԵՐԱԿ

Դատախազի մեղադրանքը' 2 տարի պայմանական ժամկետ և
 80 ժամ տևողությամբ հարկադիր աշխատանք :

Հարգելի հայրենակիցներ ուղիղ հեռարձակմամբ տեղադրել էինք նախնական կադրեր այսօր ' ՄԱՐՏԻ 3-ին Ալմելոյում  մեկնարկած դատավարությունից:

Դեռ անյցյալ տարի դեկտեմբերի 6-ին  սկսվել էր մի  դատավարություն, որտեղ   «Ղարաբաղը լինելու է հայերի գերեզմանը» վիրավորական արտահայտության համար պատասխան էր տալու  Հաագայի Թուրք-ադրբեջանական մշակութային միության նախագահ Իլհան Աշկինը :
Մեր ուղիղ հեռարձակումը ընդհատվել էր դատավարության ամենասկզբում (Այն տեղադրված է մեր ֆեյսբուքյան էջում և կարող եք դիտել) ոստիկանության ներկայացուցիչը բացատրեց, որ այդ վայրում չի կարելի նկարահանել և ունեն ներքին կարգապահական օրենք, որին էլ ենթարկվեցինք և դադարեցրինք նկարահանումը:
  Այնուհետև մենք  այն շարունակեցինք ' սովորական ռեժիմով, մեզ հատկացված լիազորությունների շրջանակում:

Հնչեց դատախազի մեղադրական եզրակացությունը, ով խտրականության ու վիրավորանքի համար պահանջեց պատիժ' 2 տարի պայմանական ժամկետով,  80 ժամ տևողությամբ հարկադիր աշխատանք և  դրամական տուգանք:
Դատարանն իր վերջնական վճիռը կհրապարակվի 2 շաբաթից' մարտի 17-ին:

:

Հիշեցնում ենք, որ Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիան (FAON) և Հոլանդիայի Հայ Դատի հանձնախումբը գանգատ էին ներկայացրել  3 տարի առաջ Ալմելոյի Հայոց Ցեղասպանության հուշարձանի բացման առիթով թուրք-ազերիների բողոքի ցույցի ժամանակ Իլհան Աշկինի դեմ, ով բարձրաձայնել է`«Ղարաբաղը կլինի հայերի գերեզմանը» ահասարսուռ արտահայտությունը:

Այս դատավարությանն  ավելի մանրամասը դեռ կանրադառնանք, իսկ հիմա ներկայացնում ենք մեղադրողի մոտ 35 րոպեանոց ելույթը:

Լուսանկարներում' (վերևի) ընթերցվում է դատական մեղադրանքը:
Իլան Աշկինը (ներքևի լուսանկարում' աջից) իր փաստաբան Պլասկինի հետ ' դատական նիստից հետո:

Հոլանդահայ Կազմակերպությունների Ֆեդերացիան ( FAON
Կայքէջ` www.faon.nl) այս կապակցությամբ մամլո հաղորդագրություն է տարածել, որտեղ մասնավորապես ասվում է.

Հաագայի Թուրք-ադրբեջանական մշակութային միության նախագահ Իլհամ Աշկինի դատավարությունը։ Պարոն Աշկինը մեղադրվում է հայերի դեմ բռնություն և ատելություն սերմանելու մեջ, քանի որ նա Ալմելո քաղաքում Մեծ Եղեռնի հուշահամալիրի դեմ կազմակերպված թուրքական հանրահավաքի ժամանակ վանկարկել է «Ղարաբաղը լինելու է հայերի գերեզմանը»։ Այս կարգախոսով նա բռնություն է հրահրել և վիրավորել է մի խումբ մարդկանց, քանի որ նրանք ծագումով հայ են:

Ինչպես հայտնի է, 2014 թվականի հունիսի 1-ին Ալմելո քաղաքում տեղի է ունեցել թուրքական հանրահավաք, որը ուղղված էր Ալմելոյի Հայ Առաքելական եկեղեցու հողամասում տեղադրված Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալի դեմ։ Հոլանդահայ կազմակերպությունները, մասնավորապես Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիան (FAON) և Հոլանդիայի Հայ Դատի հանձնախումբը գանգատ էին ներկայացրել հանրահավաքի ընթացքում կատարված հակահայ հայտարարությունների դեմ։

Երկու ժամ տևած դատական նիստին ներկա էին բազմաթիվ հայեր եւ թուրքեր, ինչպես նաև հոլանդական, հայ և թուրք ԶԼՄ-ների թղթակիցներ։ Դատավարության ընթացքում ցուցադրվեց թուրքական ցույցի տեսահոլովակը, որտեղ պարոն Աշկինը մի քանի անգամ վանկարկում է «Ղարաբաղը լինելու է հայերի գերեզմանը», իսկ մի քանի հազարանոց ամբոխը կրկնում է այդ արտահայտությունը։

Պարոն Աշկինը դատարան էր ներկայացել իր փաստաբան պարոն Պլասմանի հետ։ Նա պատասխանեց դատավորի և դատախազի հարցերին։ Նա հայտարարեց, որ ինքը չի կատարել որեւէ հանցագործություն, քանի որ իր կատարած արտահայտությունը վերաբերում է կոնկրետ տարածաշրջանի, որտեղ այժմ իրավիճակն այնպես է, որ հնարավոր է բռնկվի պատերազմ և լինի արնահեղություն։ Նա համոզված է, որ որևէ սխալ չի գործել։ Այն հարցին, թե արդյո՞ք նա զղջում է իր կատարած արարքից և ցանկանում է ափսոսանք հայտնել, նա պատասխանեց, որ նրա տեսկետը չի փոխվել։

Դատախազը մանրակրկիտ ներկայացրեց գործի քննության ընթացքը և դատախազության պահանջների հիմքերը։ Նա պահանջեց մեղադրյալին պատժել 80 ժամ պարտադիր աշխատանքով եւ երկու շաբաթ պայմանական ազատազրկմամբ` երկու տարի փորձական ժամկետի պայմանով։ Սա հանդիսանում է մի ուժեղ ազդանշան։ Դատախազության պահանջը հաշվի է առնում նաև այն փաստը, որ պարոն Աշկինը գործին չի ցուցաբել խոր ըմբռնում և գոյություն ունի հանցագործության ռեցիդիվի վտանգ։

Սրբորեն պահենք մեր Մայրենին

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն փետրվարի 21-ը  (1999թվականից) հռչակել է Մայրենի լեզվի միջազգային օր:  Փետրվարի 21-ին այն նշվում է նաև Հայաստանում:

Հրանուշ Հակոբյան
ՀՀ սփյուռքի նախարար

«Մեր հայրերէն մեզի աւանդուած ժառան­գութիւններէն ամենէն շքեղը, ամենէն իրականը մեր գեղեցիկ, հարուստ եւ մեծավայելուչ լեզուն է, պէտք է պահպանենք յուզումով, հրայրքով եւ խանդաւառութեամբ: Ես վստահ եմ, որ կը պաշտպանենք»:
Զապէլ Եսայեան


Կան համազգային արժեքներ, որոնց կարելի է անդրադառնալ միայն մեծագույն ակնածանքով, մաքրամաքուր զգացողություններով, անափ սիրով ու նվիրումով: Նման արժեքների շարքում առանձնանում է մայրենի լեզուն: Յուրաքանչյուր անհատ թերևս ունի մայրենիի վերաբերյալ իր ըմբռնումներն ու պատկերացումները, մայրենիի հանդեպ իր պարտավորությունների գիտակցումը:
Իհարկե, լեզուն նախևառաջ մարդկային հաղորդակցման միջոցն է, բայց մայրենիի պարագայում լեզվի էությունը շատ ավելի բազմաբովանդակ է, իսկ գործառույթները՝ ավելի բազմազան: Վաղնջական ժամանակներից ի վեր հայոց լեզուն եղել է հայի տեսակի կերտման, հայ ժողովրդի մտածողության ու հոգեբանության ձևավորման ամենազորեղ միջոցը, համախմբել է հայախոս անհատներին և ձևավորել իրենց հայ գիտակցող մարդկանց հանրույթ, որը, տարանջատվելով հնդեվրոպական լեզվընտանիքից, սկսել է իր հավերժական ու փառավոր ընթացքը դարերի հոլովույթում: Անցել են ժամանակներ, և հայոց լեզուն ձեռք է բերել հայ ժողովրդին միավորող, ազգային դիմագիծն ու միասնությունը պահպանող գործառույթ: Միասնական, ուժեղ պետականությանը հաջորդել են մասնատվածության ժամանակներ, հայոց հողի վրա (նաև Հայաստանի սահմաններից դուրս՝ Կիլիկիայում) ձևավորվել են անկախ ու կիսանկախ պետական առանձին միավորումներ, թագավորություններ ու իշխանություններ, մելիքություններ, եղել են օտարների լծի տակ մաքառումի դարեր, և հայ ինքնությունը պահպանվել է, ու հայության տարանջատ հատվածները շաղկապվել են նախ և առաջ շնորհիվ հայաhունչ խոսքի: Եվ որքան էլ բազմազան են եղել հայոց լեզվի դրսևորումները, միևնույն է, դրանք եղել են հայերեն, իսկ դրանց կրողները՝ հայեր: Իր պատմության բոլոր ժամանակահատվածներում Հայոց լեզուն հայակերտման ու ազգի համախմբման հետ միասին, ունեցել է և ունի հայապահպան առաքելություն: Հայտնի իրողություն է՝ մայրենիի կորուստը նախ խարխլում է ազգային ինքնագիտակցության հիմքերը, ապա և հանգեցնում է ուծացման: Մեծագույն ցավով պետք է հիշենք մայրենիի կորստի պատճառով հայության հոծ զանգվածների՝ հայ ինքնությունից հեռանալու փաստերը: Հայտնի է, որ նախքան ցեղասպանությունը, որը եղեռնահար արեց նաև լեզուն, հայության թուրքահպատակ շատ հատվածներ արդեն կորցրել էին մայրենի լեզուն և դարձել թուրքախոս: Ներկայիս Թուրքիայում հայերի թուրքախոս կամ քրդախոս սերունդները, որպես կանոն, կա՛մ լիովին մոռացել են իրենց ծագումը, կա՛մ էլ օտար ինքնության կրողներ են՝ արմատների աղոտ հիշողությամբ հանդերձ: Ցավոք, լեզվի կորուստը քայլ առ քայլ ազգային ինքնության կորստի է հանգեցրել և հանգեցնում է նաև աշխարհի այլ վայրերում. հիշենք թեկուզ ռումինահայոց, լեհահայոց օրինակները: Մայրենին ազգային ինքնության ամրոցն է, այն պաշտպանող զրահ և վահան, որոնց բացակայությամբ՝ ծագումով հայ լինելու մասին հայտարարությունները այլ բան չեն վկայում, քան արմատներից հեռացում ու ինքնության կորուստ:
Հայոց լեզուն հայկական յուրահատուկ մշակույթի ստեղծման փառահեղ միջոց է: Հայ մտքի ու աշխարհընկալման, ստեղծագործական աստվածատուր ձիրքի փայլատակումները ոգի են առել հայոց քաղցրահունչ բարբառով, ապա մարմին առել մեսրոպյան սուրբ գրերով, դարձել ձեռագիր մատյան ու տպագիր գիրք, գիտելիք ու արվեստ, համամարդկային մշակութային ժառանգության հիմնամաս ու սյուն: Բանավոր ու գրավոր մշակույթի բոլոր կոթողներում հայերենը կատարյալ է: Մեր մայրենին պարզ ու անմիջական է Գողթան երգերում ու էպոսում, շքեղ ու կանոնավոր՝ Խորենացու ու Նարեկացու ձեռագիր մատյաններում, ճկուն ու բազմաշերտ՝ Շիրակացու ու Հերացու գործերում, հուզական ու սիրառատ՝ Քուչակի ու Սայաթ-Նովայի քերթվածքներում, հզոր ու առնական՝ Վարուժանի ու Չարենցի երկերում… Եվ Օտարն է Աստծո հետ խոսելու միակ լեզուն համարել հայերենը… Իր բոլոր դրսևորումներով հայոց լեզուն մշակութային մեծագույն արժեք է, հազարամյակների ընթացքում սերունդների լեզվական արարումի արդյունք ու գանձարան, հայոց լինելիության միջնաբերդ:
Ի վերջո, հայոց լեզուն հայի էության ամենավառ բնական երանգն է, որ իր դրսևորումներով հարազատության ու մտերմության թրթիռներ է պարգևում հոգուն: Բոլորիս է հայտնի, թե ինչ ոգևորություն է առաջացնում օտար միջավայրում հանկարծ լսված հայերեն խոսքը, և ինչ հրճվանք ու ցնծություն է ապրում օտար ափերից հայրենիք եկած հայը՝ ամենուր ականջալուր լինելով մայրենի խոսքին: Երևի նաև այս իրողությունն են նկատի ունեցել մեր մեծերը՝ հայերենը հայի տուն ու հայրենիք անվանելով:
Եվ ինչպես տունն ու հայրենիքը, այնպես էլ մայրենին մշտական հոգացողության, նորոգման ու պաշտպանության կարիք ունեն: Ամեն մի ժամանակաշրջան հասարակությանն իր խնդիրներն է առաջադրում: Լինելով հասարակական երևույթ՝ լեզուն ևս իր գործառության ընթացքում ունեցել է և ունի տարաբնույթ խնդիրներ, որոնք եղել են և մնում են ինչպես մտավորականների, այնպես էլ հասարակության լայն շրջանակների մտահոգության ու քննարկման առարկան:
Մայրենի լեզուն ազգային-պետական բարձրագույն արժեք է, որը կարիք ունի թե՛ պետական, թե՛ հասարակական, ընդհանրապես՝ համազգային մշտական հոգացողության: Ինչպես տարբեր են լեզվի դրսևորումները (գրական լեզու բարբառներ, խոսակցական լեզու,), այնպես էլ տարբեր են այդ դրսևորումների խնդիրները: Մեր պետական լեզուն իր երկու ճյուղերով ՝արևելահայերեն և արևմտահայերեն կարիք ունի լուրջ հոգածության: Անհրաժեշտ է խոսակցական հայերենը զերծ պահել աղճատումներից, ավելորդ օտարաբանություններից ու ժարգոնից: Գրական տարբերակի խնդիրները ավելի բազմազան են՝ կանոնարկում, խոսակցական ու բարբառային անհարկի տարրերի, ժարգոնի, օտարաբանությունների բացառում, նոր բառերի, տերմինների ստեղծում, ոճական հնարավորությունների ընդլայնում և այլն: Բարբառների պարագայում ներկայում կարևորագույն խնդիր է դրանց վերաբերյալ ճիշտ պատկերացումների ձևավորումը, եղած նշխարների հավաքումն ու արձանագրումը, կենդանի բարբառների պահպանումն ու հետազոտումը: Առանձնահատուկ կարևորություն ունեն արևմտահայերենի պահպանության ու զարգացման հարցերը: Ճիշտ է, մայրենիի խնդիրների գիտական քննությամբ ու վերլուծությամբ զբաղվում են լեզվաբանները, սակայն կան իրողություններ, որոնց դիտարկումը մասնագիտական հատուկ պատրաստվածություն ու հմտություններ չի պահանջում: Մեր պատկերացմամբ՝ հայոց լեզվի առջև ներկայում ծառացած առավել էական խնդիրներից են գրական լեզվի անաղարտության պահպանումը, մայրենի լեզվի ուսուցման մակարդակի բարձրացումը, լեզվի կանոնարկումն ու զարգացումը, արևմտահայերենի պահպանումը, տարածումը և արևելահայերենի հետ մերձեցման խնդիրները:
Գրական լեզվի անաղարտության պահպանման անհրաժեշտությունը հատկապես ընդգծվում է, երբ ահագնանում են լեզվի աղավաղման միտումները: Ներկայում լեզվի աղավաղումն արտահայտվում է լեզվական սխալների (և՛ արտասանական, և՛ բառագործածական, և՛ քերականական) տարածմամբ, գրական լեզվում խոսակցական, բարբառային իրողությունների, օտար բառերի ու արտահայտությունների անհարկի օգտագործմամբ, երբեմն նույնիսկ գռեհկաբանությունների, ժարգոնային արտահայտությունների գործածությամբ:
Թերևս մեր օրերում աղավաղումների պատճառ է հասարակության մեջ լեզվի վերաբերյալ պատկերացումների խեղումը, օրեցօր տարածվող այն թյուր ըմբռնումը, թե խոսակցական լեզուն ապահովում է ավելի անմիջական հաղորդակցում, և էական չէ, թե խոսքը ինչ որակ ունի, որովհետև կարևորը մտքի հաղորդումն է և հասկանալի լինելը: Եթե նման ըմբռնումը կարող է ընդունելի լինել առօրյա, կենցաղային հաղորդակցման դեպքում, ապա բոլորովին մերժելի է գրական լեզվի գործառության ոլորտներում: Մեր կարծիքով հրապարակային խոսքը (գրավոր թե բանավոր) պետք է լինի համակարգված, կանոնավոր ու գեղեցիկ, հանրության համար ընկալելի և հաճելի: Կանոնավոր, բարձր և անաղարտ գրական լեզուն ճիգ ու ջանք է պահանջում, իսկ հասարակությունը հաճախ դրա վրա ուշադրություն չի դարձնում:
Իրավիճակը շտկելու համար նախ և առաջ անհրաժեշտ է ձևավորել լեզվի վերաբերյալ ճիշտ պատկերացումների համակարգ, և այդ ուղղությամբ անելիքներ ունեն ինչպես գիտակրթական համակարգը, այնպես էլ հեռուստատեսությունն ու զանգվածային լրատվության մյուս միջոցները, թատրոնը, կինոն և իհարկե պետական կառավարման համակարգի տարբեր օղակներ: Գրական լեզուն կարիք ունի պետական հոգածության, ուղղորդված պետական ծրագրի և քաղաքականության, որի համակարգողը և վերահսկողը կարող է լինել պետական համապատասխան մարմինը՝ ունենալով օրենսդրական հիմքեր և անհրաժեշտ լիազորություններ:
Մայրենի լեզվի ուսուցման մակարդակի բարձրացումը կրթական համակարգի մշտական խնդիրն է և շարունակական գործընթաց է: Ներկայում այս խնդիրը առավել հրատապ է, որովհետև նկատելի է գրական լեզվի նորմերի գրեթե համատարած շեղումներ, որը անխտիր դրսևորվում է պաշտոնական խոսքում և գրություններում, նույնիսկ գիտակրթական և գեղարվեստական խոսքում, էլ չեմ շեշտում փողոցի լեզուն:
Գուցե անհրաժեշտ է կրթական համակարգում մայրենիի ուսուցման ծրագրերի և մեթոդների վերանայում, ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառում: Մայրենիի ուսուցումը չի կարող սահմանափակվել ո՛չ քերականական կանոնները յուրացնելու պահանջով և ո՛չ էլ թեստերի պատասխանները գտնելու ունակությունների ձևավորմամբ: Մայրենիի ուսուցման հիմնական նպատակը չի կարող լինել սովորողներին որևէ կարգի (հատկապես՝ ընդունելության) քննության նախապատրաստումը: Միաժամանակ, մայրենիի ուսուցումը չի կարող սահմանափակվել միայն գրական արևելահայերենի դասավանդմամբ:
Այս հարցում որակական փոփոխության հասնելու համար հարկավոր է մշակել դասավանդման այնպիսի ծրագրեր և մեթոդներ, որոնց շնորհիվ սովորողները լեզվական գիտելիքների հետ միասին ձեռք կբերեն անսխալ և գեղեցիկ գրական խոսք կառուցելու ունակություններ, իրենց մտքերը ճիշտ արտահայտելու և ըստ անհրաժեշտության լեզուն ճկուն գործադրելու կարողություններ: Պատահական չէ, որ ոչ վաղ անցիալում դպրոցներում դասավանդվում էր ճարտասանությունն ու վայելչագրությունը, որոնք հայերենի նկատմամբ առանձնակի սեր ձևավորելուն էին միտված: Պակաս կարևոր չեն նաև կրթական համակարգում գործածվող ուսումնական նյութերի, դասագրքերի լեզվական առումով անթերի լինելը: Կարծում ենք՝ ցանկացած դասագիրք հրատարակվելուց առաջ պետք է ենթարկվի լեզվական լրջագույն փորձաքննության՝ մանավանդ, որ երկրում կա տաղանդավոր լեզվաբանների կարևոր բանակ:
Լեզվի կանոնարկումը և զարգացումը մեծ կարևորություն ունեն, որովհետև միայն նորմավորված, միասնական և շարունակ հարստացող լեզուն է լիարժեք և հաջողությամբ բավարարում անհատի, պետության, հասարակության և ազգի հարաճուն լեզվական պահանջմունքները, հանդես գալիս իբրև մշակութային նոր արժեքների ստեղծման և կուտակման, պետական ու հասարակական գործունեության կազմակերպման միջոց: Այս գործընթացը նույնպես մշտական է ու շարունակական, քանի որ լեզվի բնականոն զարգացման և հասարակության մեջ տեղի ունեցած տեղաշարժերի հետևանքով միշտ առաջ են գալիս լեզվական նոր իրողություններ, որոնք կարիք ունեն գնահատման, արժևորման և համակարգման: Ըստ լեզվաբանների՝ ներկայում իրենց լուծմանն են սպասում ուղղագրական և ուղղախոսական, բառագործածման և եզրույթաբանական, նաև քերականական բնույթի բազմաթիվ հարցեր: Դրանց կարգավորումը, հասկանալի է, չի կարող լինել առանձին մասնագետների կամ մասնագետների խմբերի մենաշնորհը, այդ գործընթացը չի կարող տեղի ունենալ նաև ինքնաբերաբար:
Բազմակարծությունը, անշուշտ, նպաստում է առաջընթացին, եթե տեղի են ունենում քննարկումներ, բերվում են փաստարկներ և կայացվում հանրության համար ընդունելի որոշումներ: Եվ չնայած լեզվի զարգացմանը և նորմավորմանը իրենց նպաստը կարող են բերել ուսումնական առանձին կենտրոններ, ստեղծագործ անհատներ (ինչպես եղել է մեր պետականության բացակայության ժամանակներում), բայց պետականության առկայության պայմաններում անհրաժեշտ է ձևավորել գրական հայերենի երկու տարբերակների կանոնարկման գործընթացը կազմակերպող ու համակարգող, արևելահայերենի և արևմտահայերենի մերձեցմանը, հայերենի զարգացմանը և հարստացմանը նպաստող հեղինակավոր մասնագիտական մարմին՝ Հայերենի բարձրագույն խորհուրդ:
Ներկայում ոչ միայն մայրենիի, այլ նաև հայապահպանական, լեզվագիտական ու մշակութաբանական առաջնահերթ խնդիրներից է արևմտահայերենի պահպանության, ուսումնասիրության, ուսուցման և զարգացման հարցը: Արևմտահայերենը հայ ժողովրդի լեզվամշակույթի անբաժանելի մասն է, բացառիկ կարևորության ազգային արժեք, ցեղասպանված ժողովրդի բեկորների շնորհիվ մեծագույն աղետից փրկված գանձ, որը թեև զրկված է գործառության բնականոն պայմաններից, սակայն հաղորդակցման միջոց լինելուց բացի ձեռք է բերել նաև համազգային նշանակություն ունեցող այլ գործառույթներ: Արևմտահայերենը ոչ միայն ազգապահպան դեր ունի Սփյուռքում, այլ նաև ապահովում է Հայաստանի Հանրապետության լեզվական ներկայությունը աշխարհի բազմաթիվ երկրներում, կատարում է լեզվական դեսպանի յուրահատուկ դեր՝ հնարավորություն ստեղծելով աշխարհում ճանաչելի դարձնել մեր մշակույթը, ազգային ինքնատիպությունը: Այս առումով՝ խնդիրը ոչ միայն համազգային, այլ նաև պետական կարևորություն ունի:
Արևմտահայերենի հիմնական խնդիրը եղել և մնում է հայրենիքից դուրս և ոչ միասնական գոյությունն ու գործառությունը: Այս խնդրի լուծման եղանակները ներկայում դժվար է կանխորոշել: Սակայն խնդրից բխող մարտահրավերներին դիմակայելու ուղիներ և եղանակներ պետք է որոնել և գտնել: Նախ և առաջ հարկավոր է հասարակության մեջ ամրապնդել այն բանի գիտակցումը, որ արևմտահայերենը համազգային արժեք է, որը պետք է իր տեղն ունենա հայաստանյան իրականության մեջ ևս, այստեղ պետք է արմատներ ձգի, ամրապնդվի և հայրենիքից իր կենդանարար ավյունը մղի Սփյուռք: Հայրենիքում արևմտահայերենի ամրապնդմանը կարող են նպաստել հայերենի այդ տարբերակով ռադիոհեռուստատեսային հաղորդումների, պարբերականների, ֆիլմերի ստեղծումը, որոշ բուհական ու դպրոցական ծրագրերում արևմտահայերենի համակարգված ուսուցման ընդգրկումը, նաև հնարավոր այլ միջոցների օգտագործումը: Ի վերջո, հայերենի դրսևորման բոլոր տարբերակները՝ արևմտահայ և արևելահայ գրական լեզուները, խոսակցական լեզուն և բարբառները միասնական համակարգի անտրոհելի բաղադրիչներ են, և այդ դրսևորումներից յուրաքանչյուրի խնդիրները ընդհանուր հայերենի, այսինքն՝ ՀՀ պետական լեզվի խնդիրներն են:
Հայրենիքից դուրս, տիրապետող այլախոս հասարակություններում գործառող ցանկացած լեզու ստիպված է դիմակայել բազում մարտահրավերների: Մասնավորապես, տվյալ երկրի լեզվի նկատմամբ իրավական անհավասար վիճակը, համաշխարհայնացման գործընթացները, այլալեզու միջավայրին հարմարվելու նոր սերնդի բնական մղումը առկա իրողություններ են, որոնք մշտապես լինելու են և մշտապես ձգտելու են նեղացնել արևմտահայերենի գործառության շրջանակները: Արևմտահայերենը ենթակա է այլ լեզուների տարաբնույթ ազդեցությունների, և բացի այդ՝ նոր սերնդի շարքերում հայախոսների թվի շարունակական նվազումը վտանգ է ներկայացնում ոչ միայն լեզվապահպանական, այլ նաև հայապահպանական առումներով: Այս պայմաններում հայոց պետականությունը և սփյուռքյան համազգային կազմակերպությունները պետք է համադրեն իրենց ջանքերը՝ շարունակաբար տարածելու և ամրապնդելու ազգային ու լեզվական միասնության գաղափարները հատկապես հայ երիտասարդության շրջանում՝ իրապես ողջ հայության համար սրբագույն արժեք դարձնելով մայրենին:

Նայմեխենի «Միացյալ հայերը Հոլանադիայում» միությունը բոլորեց իր 15-ամյակը

Նայմեխենի «Միացյալ հայերը Հոլանադիայում» միությունը բոլորեց իր 15-ամյակը : Այն իր համեստ նպաստով այսօր համալրում է Հոլանդիայում գործող հին ու նոր հայկական կառույցների շարքը:
Խորհրդային երկրի փլուզման հետ մեկտեղ փշուր-փշուր եղան մարդկային շատ երազանքներ: Ընդհատվեցին ու անկատար մնացին բազմաթիվ լավ գործեր: Ցավոք պատրաստ չգտնվեցինք դիմակայելու այս անպատեհ ժամանակի նետած մարտահրավերը: Շատերը կենսական ու տարրական պայմանների բացակայության, ոմանք առողջական խնդիրներից ելնելով, ստիպված' գոնե այդ պահի համար ժամանակավոր, թողեցին իրենց հայրենի օջախը ու հեռացան օտար ափեր' հույսով, որ միևնույին է գալու է հայրենիք վերադառնալու ժամանակը:
Այդ բաղձալի պահի սպասումներն արդարանալը' ժամանակ արժե, որ անվերադարձ կորում է' կյանք կոչվածից: Նոր իրադրություններին ու պայմաններին, օտար լեզվին ու մշակույթին պետք էր ընտելանալ, համակերպվել, չէ ո՞ր ժամանակը համընթաց է, այն հոսում է' կանգ չի առնում և իր ուղղումներն է մտցնում ժամանակահատվածի կենսակերպի մեջ: Կեսակերպ, որ կյանքն է իր մեջ ներառում:
Հենց նման ոչ խրթին, բարդ ու դժվարին կյանքի հատված են հաղթահարել Աբրահամյան ընտանիքի անդամները: Ճակատագրի թելադրանքով այս անգամ ամեն բան պետք էր նորից սկսել, սակայն կյանքի մտցրած նոր ուղղագրությամբ ու սրբագրմամբ: Դա հայ մնալու և հային հայ պահելու առաքելությունն էր:

Առաջին քայլերն օտար երկրում:
Դեպի հայկական արմատներ

Առաջին քայլերն օտար երկրում
Արա և Սվետա Աբրահամյաններն իրենց դստեր Կարմենի և Գայանեի հետ 2001 թվակնին Նիդերլանդներում հաստատվելուց հետո , առաջին կարևոր կենսական անհրաժեշտ քայլն են համարել տեղի հայության համախմբման խնդիրը: Գայանեի մտահաղացումն էր միավորել տեղի հայ երիտասարդներին, բացահայտել նրանց կարողությունները օտար
երկրում հայի ճկուն մտքի ներուժն ու հնարավորությունները: Ամենակարևոր նախապայմանը Գայանեն համարում էր երիտասարդների համախմբումը, միասնականությունն ու առաջացած խնդիրների համատեղ հաղթահարումը: Այդ պատճառով իր համակիր ընկերների հետ հիմնադրեց «Միացյալ հայերը Հոլանադիայում» կազմակերպությունը: Առաջին մի քանի տարիներին կամակերպությունը երիտասարդական ուղղվածություն ուներ: Հետագայում նոր հանգամանքներ ի հայտ եկան, անհրաժեշտ էր հարմարվել նոր իրողություններին:
«Անհրաժեշտ է, որ մենք հարմարվենք նոր միջավայրին և որ շատ կարևոր է, նոր ձևավորվող համայնքը ունանա իր ինքնությունը...»։ Այսպիսի տողեր են գրված «Միացյալ հայերը Հոլանադիայում» միության կայքէջում, որն ի դեպ թարմացվելու է:
Նույն' 2001թվականին, Սվետա Աբրահամյանը հավատարիմ մնալով իր ' մանկավարժի կոչմանը, չէր կարող անտարբեր մնալ այդ տարիներին արտագաղթի հետևանքով օրստօրե ահագնացող երեխաների ճակատագրով : Այդ իսկ պատճառով ամուր հիմքերի վրա է դնում նոր ստեղծած «Վան» հնամենի մայրաքաղաքի անունը կրող մեկօրյա դպրոցը, որի և տնօրենն էր և դասավանդողը:

Տիկին Սվետան հիշում է, որ հայկական դպրոցը մեկնարկային տարում ունեցել է ընդամենը մեկ աշակերտ, 6 ամիս հետո երեխաների թիվը հասել է տասի, այնուհետև 20-25 հոգու: Երկու տարի միայնակ է դասավանդել, մինչև որ «գտնվել» է երկրորդ մանկավարժը:

ՈՒ այսպես մեկնարկային դժվարությունները օրըստորե  հաղթահարվում էին   իրագործվող հետևողական աշխատանքով:

Հայրենի եզերքի նկատմամբ օրավուր աճող կարոտը ընտանիքին մղում էր հայրենանպաստ նոր նախագծերի:

«Միացյալ հայերը Հոլանադիայում» միությունը

Այսօր արդեն Նայմեխենի «Միացյալ հայերը Հոլանադիայում» միությունը իր «Վան» կիրակնօրյա դպրոցով կայացած կազմակերպություն է Հոլանդիայում գտնվող հին ու նոր հայկական կառույցների շարքում:
Միության առջև դրված հստակ նպատակներից է' հայ գիրն ու լեզուն պահպանելը, հայ մշակութային արժեքներին հաղորդ լինելը, այն հաջորդ սերունդներին փոխանցելը, նաև տարբեր նախագծեր իրականացնելը Մայր Հայրենիքի հետ: Միությունը նաև ամենամյա օգնության ծրագրեր է մշակում և իրականացնում Հայաստանում: Արդեն կյանքի կոչված նախագծերն այնքան շատ են, որ հնարավոր չենք համարում բոլորը թվարկել: Հիշարժան տարելիցներին ու տոներին նվիրված միջոցառումների ցանկից կարել է առանձնացնել Հայոց Ցեղասպանության 100-ամյակի շրջանակներում կազմակերպված միջոցառումները' մասնավորապես Նայմեխեն քաղաքի գլխավոր լեփ լեցուն դահլիճում ցուցադրված Հայոց Ցեղասպանության մասին ֆիլմը, որի ընթացքում բազմաթիվ օտարազգի հանդիսատեսներին բացատրական աշխատանքներից բացի բաժանվել են գրքույկներ, հուշաթերթիկներ, անմոռուկների կրծքանշաններ:

.    .     
Սվետա Աբրահամյանը դուստրերի' Գայանեի և Կարմենի հետ:Բացման խոսք' նիդերլանդացի գեղանկարիչ Րալֆ Հեյնենի նկարների անհատական ցուցահանդեսին :

Մյուսը Հայաստանում կազմակերպված նիդերլանդացի գեղանկարիչ Րալֆ Հեյնենի նկարների այս տարվա անհատական ցուցահանդեսներն էր Երևանում, որի բացմանը ներկա է եղել մշակույթի փոխնախարարը: Րալֆ Հեյնեն նաև հայ հեղինակների հետ խմբակային ցուցահանդես է ունեցել:

Բոլոր այս նախագծերի հաջող իրացմանն անշուշտ նպաստում է նաև Աբրահամյան ընտանիքի անդամների անձնական և հանրային կապերը: Այսպես, ընտանիքի հայրը' Արան «Միացյալ հայերը Հոլանադիայում» (ՄՀՀ ) հայ համայնքի շտապ օգնությունն է, բոլոր տեղափոխադրումների ու կազմակերպչական հարցերի համակարգողը : Տիկին Սվետա Աբրահամյանը ՄՀՀ հայ համայնքի նախագահն է, նաև կիրակնօրյա դպրոցի տնօրենը: Դուստրերից ավագը' Կարմենը     աշխատում է Նայմեխենի քաղաքապետարանի սոցիալական հարցերով իրավաբանական ադմինիստրատոր և «Միացյալ հայերը Հոլանադիայում» հայ համայնքի (ՄՀՀ ) քարտուղարն է: Կրտսեր դուստրը' Գայանե Աբրահամյանը քաղաքապետարանի անշարժ գույքի կառավարման բաժնի աշխատակից է և իր ազատ ժամանակն անմնացորդ նվիրաբերում է իր նախաձեռնած ու իրականացրած հայկական կառույցին: Լավ ու բարյացկամ վերաբերմունք է, որ Նայմեխենի քաղաքապետարանն իրենց տարածքն ու մշակութային կենտրոնները անվճար հիմունքներով տրամադրում են միության կրթական և մշակութային միջոցառումների անցկացման համար ' գիտենալով, որ ՄՀՀ -ի գործունեության հիմքում հայապահպանության և Մայրենիի իմացության ու պահպանման խնդիրն է:

Նայմեխենի «Վան» կիրակնօրյա դպրոցի մասին

«Միացյալ հայերը Հոլանադիայում»(ՄՀՀ ) կազմակերպության մասին ոչինչ ասած չէինք լինի, եթե առանձին չխոսենք «Վան» կիրակնօրյա դպրոցի մասին:
Դպրոցն ընգրկված է համահոլանդական հայկական կիրակնօրյա դպրոցների հարթակի կազմում: Ինքնին «Հարթակի» գաղափարը Սվետա Աբրահամյանինն է: Այն հիմնադրել են Ալմելոյի, Նայմխենի և Ասենի կիրակնօրյա դպրոցները, որոնք միավորվելով ստեղծել են միասնական այս կառույցը: Նման նախաձեռնությունն օգնում է դպրոցներին տարածելու իրենց փորձը, համալրել ու բարելավել կրթական ծրագրերը: Տարեցտարի հարթակում ընդգրկվող դպրոցների թիվն էլ աճում է: Երեք տարուց ավելի «Հարթակի» հետ ակտիվ համագործակցել է Դեն Բոսի կիրակնօրյա դպրոցը, ով ղեկավարում էր երջանկահիշատակ, պրոֆեսոր Մարտուն Էլբակյանը: Այդ կազմում վերջերս ընգրկվել են Վեստերֆորդի և Մաստրիխտի հայկական դպրոցները: Նիդերլանդների հայկական կիրակնօրյա դպրոցների «Հարթակի» տարեկան հանդեսները պարբերաբար արժանանում են ՀՀ սփյուռքի նախարարության և Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպանության ուշադրությանը:
Նիդերլանդներում սփռված հայ համայնքների առանձին-առանձին գործելու ֆոնին, դպրոցների այս միավորումը պետք է լուրջ ձեռքբերում համարել և օրինակ' խոշոր համայնքների միասնական գործելու:
.       .
Նայմեխենի «Վան» կիրակնօրյա դպրոցի մոտ երկու տասնյակ աշակերտների ուսուցման գործում Սվետա Աբրահամյանից բացի , իրենց արժանի ներդրումն ունեն Նարինե Մելքոնյանը, Վալենտին Խաչիկյանը, Անահիտ Հայրապետյանը և Թինա Մաթևոսյանը (լուսանկարում) : Ընդլայնվում են դպրոցի կապերը Մայր Հայրենիքի համանման հիմնարկների հետ: Չորս տարուց ավելի է դպրոցը բարեկամական կապ է հաստատել Երևանի՝ Կաթողիկոս Վազգեն առաջինի անվան 168 դպրոցի հետ: Վերջերս «Վանը», որպես քույր դպրոց հուշագիր է ստորագրել Լոռու մարզի Սվերդլով գյուղի դպրոցի հետ: Նիդերլանդների Նայմեխեն քաղաքի «Միացյալ հայերը Հոլանդիայում» միության  «Վան» մեկօրյա և Լոռու մարզի Սվերդլով գյուղի դպրոցների քույրացման հուշագրի ստորագրման արարողությանը մասնակցել են ՀՀ սփյուռքի նախարարության համահայկական ծրագրերի վարչության գիտակրթական ծրագրերի բաժնի պետ Սիրվարդ Համբարյանը և Եվրոպայի հայ համայնքների վարչության Արևմտյան  Եվրոպայի  հայ  համայնքների  հետ  կապերի  բաժնի  պետ  Նատալի Դանիելյանը:    Սա խրախուսելի է այն առումով, որ կապ է հաստատվել հեռավոր գյուղի կրթօջախի հետ: Ի դեպ անձնական միջոցներով գումար և ուսման համար անհրաժեշտ գրենական պիտույքներ և անհրաժեշտ այլ պարագաներ է տրամադրվել հեռավոր դպրոցի կարիքները բավարարելուն: Այդ մասին հոդված է հրապարակել նաև սփյուռքի նախարարության «Հայերն այսօր» պարբերականը:
Այս տարի «Վան» դպրոցի կազմակերպած միջոցառումների հիմքում Հայաստանի ու Արցախի հոբելյանական տարելիցներն էին, որոնց առիթով միջոցառումների անցկացման պակաս չի զգացվել: Այս օրերին էլ դպրոցի կոլեկտիվը միացել է «Դու ինչ ես անում Ղարաբաղի համար» համահայկական շարժմանը, մասնակցել մեր երկու հանրապետությունների հոբելյանական տարելիցների միջոցառումների:

Կատարվածի գնահատանքը

Այս 15 անցած տարիները, որ արագ ընթացք ունեցան' ձեռքբերումների նաև գնահատանքի մի ժամանակահատված են: Բազմաթիվ տարելիցների ու հիշարժան օրերի, նաև Նայմեխենի «Միացյալ հայերը Հոլանադիայում» միության ու «Վան» դպրոցի հոբելյանական տարեդարձերի առիթներին միությունը բազմաթիվ շնորհակալագրեր , պատվոգրեր դիպլոմներ ու պարգևներ է ստացել: Մասնավորապես արժե հիշատակել մի քանիսը:
Բելգիայում Հայաստանի դեսպանության կողմից գովասանագիր և շնորհակալագիր (2006 և 2008թթ):
ՄՀՀ-ի հբելյանական 10-ամյակի առթիվ Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպան Ձյունիկ Աղաջանյանը ջերմագին շնորհավորանքներ հղելով հետևյալն է գրել.
«Անգնահատելի է օտարության մեջ հայապահպանության և մատաղ սերնդի հայկական ոգով դաստիարակելու միության և դպրոցի ունեցած ներդրումը:
Լիահույս ենք, որ Ձեր եռանդն ու կորովը կբազմապատկվի' հանուն հոլանդական համայնքում հայոց լեզվի, մշակույթի և հայկական արժեքների շարունակական պահպանման ու Հայրենիքի հանդեպ սիրո և նվիրվածության ամրապնդման»:
Միությունը շնորհակալագիր ունի նաև Հայաստանի հանրային հեռուստատեսությունից Եվրատեսիլյան մեր մասնակցին օժանդակելու համար:
«Մանկավարժական բազմաբեղուն, ազգանպաստ գործունեության, հայ սերունդների հայեցի կրթության և դաստիարակության, հայ ինքնության պահպանման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար» շնորհակալագրեր ու պատվոգրեր են ստացվել սփյուռքի նախարարությունից:
Իսկ «Վան» հայկական դպրոցն էլ ՀՀ սփյուռքի նախարարության, Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի և Ռուսաստանի հայերի միության հետ համատեղ կազմակերպած «Հայապահպանության գործում նշանակալի ավանդի համար» ամենամյա մրցանակաբաշխության 2-րդ կարգի դիպլոմակիր է:
Անցյալ տարի, երբ սփյուռքի նախարարն աշխատանքային այցով գտնվում էր Նիդերլանդներում ' հանդիպում ունեցավ հայ համայնքի ակտիվի հետ, ի թիվս երեք մասնակցի «Միացյալ հայերը Հոլանադիայում» միության նախագահ , «Վան» դպրոցի տնօրեն Սվետա Աբրահամյանին Հրանուշ Հակոբյանը պարգևատրեց ՀՀ սփյուռքի նախարարության «Մեսրոպ Մաշտոց» մեդալով' ճանաչելով «Մայրենիի դեսպան»:
Կա արդյո՞ք ավելի լավ գնահատական, քան հայ գրերի ստեղծողի' մեծն Մեսրոպ Մաշտոցի անունով պարգևին արժանանալը :
Այս օրերին սփյուռքի նախարարից շնորհավորական նոր ուղերձ ստացվեց:
Հրանուշ Հակոբյանը ջերմ կերպով շնորհավորելով «Միացյալ հայերը Հոլանադիայում» միության և «Վան» կիրակնօրյա դպրոցի 15-ամյա հոբելյարը' բարձր է գնահատել միության հայանպաստ գործունեությունը , որն է' հավատարմությունը հայանպաստ գործունեությանը, հայ մշակույթը, պատմությունն ու ավանդույթները պահպանելն ու տարածելը, հայ մանուկներին հայեցի կրթելն ու դաստիարակելը, օտարներին մեր արժեքները ներկայացնելը:
Նախարարը նամակն այսպես է եզրափակում.

«Մեզ ոգևորում է Ձեր ակտիվությունը, անկեղծ նվիրումը և Հայրենիքի հետ համագործակցության մղումը:
Մաղթում եմ Ձեզ նորանոր հաջողություններ և ձեռքբերումներ ' ի նպաստ համայնքի զորացման և Հայաստան-Սփյուռք գործակցության զարգացման ու ամրապնդման»
«Նիդերլանդական օրագիրը» իր այս հոդվածով միանում է  բոլոր շնորհավորանքներին:

Աբրահամյանների ընտանիքն  այսօր' աղջիկների ամուսինների և երեխաների հետ:
«Նիդերլանդական օրագիր»
Նայմեխեն

«Ղարաբաղը լինելու է հայերի գերեզմանը» վիրավորական արտահայտության հեղինակը դատարանի առջև

Դեկտեմբերի 6-ին Նիդերլանդների Ալմելո քաղաքի դատարանի առջև կանգնեց «Ղարաբաղը լինելու է հայերի գերեզմանը» վիրավորական արտահայտության հեղինակը ‘ այսպես կոչված Հաագայի Թուրք-ադրբեջանական մշակութային միության նախագահ Իլհամ Աշկինը :
Ավելի վաղ (2014թ) հայտնել էինք, որ հոլանդահայ կազմակերպությունները, մասնավորապես Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիան (FAON) և Հոլանդիայի Հայ Դատի հանձնախումբը’ հոլանդական դատարանին գանգատ էին ներկայացրել Ալմելոյի Հայ Առաքելական եկեղեցու հողամասում տեղադրված Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիրի  դիմաց, երեք տարի առաջ, թուրք-ադրբեջանցիների կազմակերպած երեքհազարանոց հանրահավաքում հնչած վիրավորական արտահայտությունների կապակցությամբ:
Առաջադրված մեղադրանքն ընթերցվելուց  հետո, դեկտեմբերի 6-ի նիստը Ալմելոյի դատարանը հետաձգեց : Այն  շարունակվելու է  2017թ. մարտի 3-ին, երբ պատրաստ կլինեն փորձագիտական եզրակացությունները’ տեսաերիզը ուսումնասիրելու, պարզելու համար թե ինչ համատեքստում է արվել նման հայտարարությունը:
Դատավարության մանրամասների մասին մամլո հաղորդագրություն է տարածել   Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիան (FAON):
Նիդերլանդական օրագիրը ևս հետամուտ է լինելու  դատավարության ընթացքին և իր ընթերցողներին է տրամադրելու հանգամանալի մանրամասը տեղեկություններ:



Լուսանկարում՝ աջից առաջինը Իլհամ Աշկինն է։
Կես միլիոնից ավելի տպաքանակ ունեցող նիդերլանդներում հայտնի «Telegraaf». ամենօրյա թերթը ‘ «հայկական հուշհամալիրի հակառակորդը դատարանում» վերնագրով հոդված է  զետեղել:
Հաագայի 51-ամյա բնակիչը պատասխան է տալու Ալմելոյի դատարանին ‘ համարյա 3 տարի առաջ հայկական հուշարձանների դեմ տեղի ունեցած հավաքում արտահայտած «Ղարաբաղը կլինի հայերի գերեզմանը» վիրավորական արտահայտության համար, գրում է թերթը և ավելացնում, որ 2014 թվականի հունիսի 1-ին 4000 նիդերլանացի թուրքեր դեմ են եղել անցած դարի սկզբներին Ալմելոյի հայկական եկեղեցու մոտ Հայոց ցեղասպանության (Armeense genocide-մեջբերում բնագրից ‘ Ն.Օ) հուշարձանի տեղադրմանը: Կասկածյալը’ եղել է բանախոսերից մեկը, ով Իր հայտարարությամբ բացահայտ չարաշահել է խոսքի ազատ արտահայտման իրավունքը, ըստ մեղադրանքի, նա հայերի դեմ բռնություն է հրահրել:
Նրա փաստաբան Պիտեր Պլասման գտնում է, որ իր պաշտպանյալը սոսկ արձանագրել է փաստ. «Հայերն այնտեղից վաղ թե ուշ պետք է հեռանան: Սա նաև ՄԱԿ-ի տեսակետն է».
Այնուհետև թերթը տեղյակ է պահել ,որ դատական գործընթացը կշարունակվի 2017 թվականի մարտի 3-ին, երբ նաև հայտնի կլինեն փորձագիտական եզրակցությունների արդյունքները:
 Հիշյալ դատավարության վերաբերյալ բավական հետաքրքրասիրություն էր հանդես բերել թուրքական կողմը, ովքեր դատական պրոցեսին էին ներկայացել մեծ խմբով’  Հոլանդիայի,Բելգիայի, Գերմանյայի թուրքական մամուլի համար գրող  լրագրողներով, առկա էր ադրբեջանական և թուրքական դրոշներն  ու « օրվա հերոսը» Իլհամ Աշկինը, որոնց  «ֆոնին»  ցուցադրաբար  լուսանկարներ էին արվում:Ավելացնենք, որ  համերաշխության դրսևորման ագիտացիոն այս արշավը   “փայլուն"  կատարվեց: Եվրոպական գրեթե  բոլոր թուրքալեզու լրատվամիջոցները’ ավելացրած  Ադրբեջանի և  Թուրքիայի  բազմաթիվ թերթեր, կատարեցին իրենց առաջադրանքը, գրեցին’ թե ինչի համար են դատում իրենց   «գյոզալ» հայրենակցին: Ներքին ոգևորությունն այնքան  մեծ  էր, որ այս թերթերում   հրապարակվեցին դատավարության երեք դատավորների  լուսանկարը ( էթիկայի կանոնների խախտում):

Ալմելոյի դատարանի շենքը:
Սա իհարկե արտաքին  փայլն էր ու արտաքին այս հանգստության տակ, որքան էլ պարոն Աշկինը լուսանկարվեր իր այս, կամ այն հայրենակցի հետ, որքան էլ թուրքալեզու թերթերը գովերգեին նրա “համարձակությունն ու խիզախ արարքը” ու խոստանային, որ եկող տարի  մարտին էլ են միմյանց հանդիպելու, այնուամենայնիվ ներքին հոգևիճակն ու հուսահատ քայլերը  մատնում են նրան:  Demet TV-հեռուստաալիքի հարցազրույցի ժամանակ  նա հայտնել էր, որ իր խոսքի իմաստը ճիշտ չի մեկնաբավել և իրենք  խնդիրներ չունեն Նիդերլանդների հայերի հետ: Իր ասածը վերաբերվում է սպանություններ գործած զավթիչ հայերին…
Եթե, իրոք Աշկինը հավատում է, որ իր խոսքերը նիդերլանդահայերին չեն վերաբերել, ապա թող նեղություն քաշի պարզել ‘ինքն ի՞նչ գործ է ունեցել նիդերլանդահայերի կառուցած հուշակոթողի շրջակայքում:
Երևի՞ նրա  համար, որ “զավթիչ” հային տարբերակի մյուս հայերից: Ապա  այդ դեպքում ինչու՞ են  իրենք ( մեղադրյալ կողմը) առաջարկել  դատավարությունում, որպես  «մեկնաբանող-փորձագետ» ներգրվել էթնիկ թուրք պատմաբան Արմանդ Սաղին,   և  ոչ թե  դատախազության ներկայացրած  հոլանդացի թուրքագետ, Լայդենի համալսարանի պրոֆեսոր Էրիկ Յան Ցյուրխերին:
Հասկանալի է’,  մտավախություններ  կան:
Ներկայացնում ենք այն  նախապատմությունը, ինչի հետևանք է եղել այս  դատավարությունը:
2014 թվականին Նիդերլանդների ամենամեծ հայ համայնք ունեցող Ալմելո քաղաքում որոշվեց բացել Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնող  հուշհամալիր:
Մինչ 2014թ. ապրիլի 24-ը տեղի թուրքական համայնքը, բողոք էր հղել քաղաքային իշխանություններին’ հույսով, որ հուշհամալիրը կարգելափակվի: Այս փորձը ձախողվելուց հետո գործի է դրվում ավելի մեծ ծրագիր: Այս անգամ (Հոդված’ «Ալմելոյում թուրքերը կրկին բողոքել են Հայոց Ցեղասպանության հուշհամալիրի բացումից հետո») հունիսի 1-ին,  Հոլանդիայի տարբեր վայրերից թուրքական լոբբին ավտոբուսներով’ ըստ ոստիկանության տվյալների, մոտ 3000 թուրքերի էր բերել այս քաղաք: Ցուցարար թուրքերի ցանկությունն էր ճնշում գործադրել քաղաքական գործիչների վրա, որպեսզի վերջիններս համապատասխան քայլերի դիմեն:
Հենց այստեղ էլ հնչում են հակահայ լոզունգներ,( որոնցից մեկը դատարանում  քննարկվող `«Ղարաբաղը կլինի հայերի գերեզմանը» արտահայտությունը):
Թուրք-ազերիների միացյալ այս հանրահավաքը բումերանգի հետևանք է ունենում:(Հոդված ‘ «Հոլանդիայի խորհրդարանի քննադատական հարցադրումները») Հակառակ իրենց սպասածի մի խումբ քաղաքական գործիչներ Հինգ խորհրդարանական խմբակցությունների անունից հարցեր են ուղղում  արտաքին գործերի , սոցիալական հարցերի ու աշխատանքի (որը կրում է նաև ինտեգրացիայի պոտֆելը)  և անվտանգության և արդարադատության նախարարներին: Ցեղասպանության վերաբերվող հարցից զատ, անրադարձ կար հիշյալ հանրահավաքի մասով: Նախարարներին հարց է ուղղվում թե արդյո՞ք նրանք տեղյակ են, որ  տվյալ ցույցը կազմակերպվել է Թուրքիայի անմիջական աջակցությամբ, օրինակ, Թուրքիայի կրոնական հարցերով վարչությունը (Diyanet İşleri Başkanlığı) ձրի ավտոբուսներ է տրամադրել հանրահավաքին մասնակցելու համար, իսկ Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանի «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության կողմանկից «Եվրոպայի թուրք դեմոկրատների միություն» (UETD - Union europäisch-Türkischer Demokraten) լոբբիիստական խմբավորումը ներգրավված է եղել հանրահավաքի կազմակերպման գործում և վերջապես բոլոր մզկիթներում կոչ է արվել մասնակցել այս հանրահավաքին:
Ափսոս, որ այս հարցադրմանը հետագայում ընթացք չտրվեց ‘ իբր դժվար   ապացուցելի և երկարատև ժամանակ խլող: Թեև «Նիդերլանդական օրագրի» պրպտումները ցույց տվեցին, որ այն ուղորդվել է Թուրքիայի կողմից:
Հուլիսի 2-ին (2014թ.)Օվերեյսելի մարզային խորհրդարանը, որի տարածքում է գտնվում Ալմելո հայաշատ քաղաքը , կայացած նիստում ընդունել է Հայոց Ցեղասպանությունը, նաև   բանաձև, որտեղ հատուկ դիրքորոշում է  արտահայտվում  նույն թվականի ապրիլի 24-ին, ապա հունիսի մեկին Ալմելոյի հայկական եկեղեցու  բակում տեղադրված հայոց ցեղասպանության հուշարձանի դեմ  թուրք-ազերիների անցկացրած  բողոքի ցույցերի  կապակցությամբ (Հոդված ‘«Նիդերլանդների Օվերեյսել մարզային խորհրդարանը ճանաչել է հայոց ցեղասպանությունը» )
Մարզային իշխանությունների կողմից Հայոց Ցեղասպանությունը ճանաչելուց  մեկ շաբաթ առաջ միայն
Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիան, ֆեդերացիայի Ապրիլի 24-ի հանձնախումբը (ղեկավար  Ինգա Դրոստ)
Համագործակցող հոլանդահայ կազմակերպությունները,    Հոլանդիայի Հայ Դատի հանձնախումբը դիմեցին դատարան’ խախտված տեսնելով  հոլանդական Քրեական օրենսգրքի 137-րդ հոդվածը`խմբային զրպարտություն, խտրականություն և ատելության հրահրում
(Հոդված ‘ «Հոլանդահայ կազմակերպությունները դատի են տվել թուրք ժխտողականներին »)
 Չէր խանգարի, որ ադրբեջանական և թուրքական բազմաթիվ լրատվամիջոցներ, որոնք լուրը մեծամասամբ հասկանալի պատճառով տարածել  են  իրենց լեզուներով’ տալով հայրենասիրության պաթոս, վատ չէր լինի իմանյին դատավարությանը նախորդող  այս նախապատմությունը:
Hay Azian
«Նիդերլանդական օրագիր»

Հայ գիտնականները ելույթ են ունեցել Գենտի ICHMET-2016 միջազգային գիտաժողովում

Բելգիական Գենտ (Ghent) քաղաքում սեպտեմբերի 12-15 տեղի ունեցավ «Ծանր մետաղները շրջակա միջավայրում» թեմայով գիտագործնական 18-րդ կոնֆերանսը (ICHMET 2016): Այս կտրվածքով գիտաժողովին առաջին անգամ մասնակցում էին նաև ՀՀ ԳԱԱ Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի հայ երիտասարդ մասնագետները: Չորս օր շարունակ, հագեցված գրաֆիկով ուսումնական Խոշոր կենտրոն համարվող Գենտի համալսարանը դարձել էր աշխարհի 5 մայրցամաքների 60 երկրներից ժամանած մոտ 300 մասնակիցների փորձի փոխանակման վայրն ու գիտական հարթակը, որտեղ նեղ մասնագիտական 21 թեմաներով բազմաթիվ զեկույցներ հնչեցին:
Շրջակա միջավայրում ծանր մետաղներին վերաբերող նախորդ գիտական համաժողովները տեղի էին ունեցել 1975 թվականին Կանադայի Տորոնտո, այնուհետև Գդանսկ, (Լեհաստան 2010), Հռոմ ( Իտալիա 2012) Գույանգ , (Չինաստան 2014) քաղաքներում :
______________
Լուսանկարներում' (ձախից) Գևորգ Տեփանոսյանը և Նաիրուհի Մաղաքյանը  Գենտի ICHMET-2016 միջազգային գիտաժողովում



Գենտում The ICHMET-2016 համաժողովի շարքը ներառում էր ծանր մետաղներով շրջակա միջավայրի (մթնոլորտ, օվկիանոս, քաղաքային վայր) աղտոտվածության վերջին շրջանի բացահայտումներն ու ռիսկերը, բնապահպանական ազդեցությունները էկոհամակարգերի և մարդկանց վրա' սկսած բնապահպանական քաղաքականության մշակումից,վերջացրած նոր տեխնոլոգիաների ստեղծումն ու կիրառումը, որպեսզի նվազագույնի հասցվի և վերահսկվի մետաղների արտանետումները:
Գիտաժողովի հենց առաջին օրը «Կապարը քաղաքային միջավայրում» (Երևան քաղաքի օրինակով) թեմայով հանդես եկավ ՀՀ ԳԱԱ Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի շրջակա միջավայրի երկրաքիմիայի բաժնի գիտաշխատող, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու Գևորգ Տեփանոսյանը, ում ելույթը հետաքրքրություն առաջացրեց գիտական շրջանակներում: Հաջորդ օրը բավականին հագեցված ու գիտականորեն փաստարկված ելույթով հանդես եկավ մեր մյուս հայ մասնակիցը` նույն կենտրոնի ասպիրանտ Նաիրուհի Մաղաքյանը, ում թեման էր` «Ձնափոշում առկա ծանր մետաղի աղտոտման մակարդակի և մարդկանց առողջությանն ուղղված ռիսկի գնահատումը» (Երևան քաղաքի օրինակով):
Մեր մասնակիցների զեկույցները հնարավոր է տեղ գտնեն երկրաքիմիայի միջազգային ասոցիացիայի
 (IAGC ) «Կիրառական երկրաքիմիա» և «Քեմոսֆերա» ամսագրերում:

Արժանին պետք է հատուցել ՀՀ ԳԱԱ Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնին (տնօրեն, երկրաբանական գիտությունների դոկտոր Արմեն Սաղաթելյան ), որն ակտիվորեն ներգրաված է միջազգային ամենատարբեր նախագծերում, մշտապես կատարելագործում և նորացնում է աշխատանքային գործելաոճը: Կենտրոնի աշխատակիցները բազմիցս են մասնակցում ամենատարբեր միջազգային գիտական կոնֆերանսների, ներկայացնում իրենց գիտական հետազոտություններն ու զեկույցները աշխարհի ամենատարբեր ֆորումներում և արժանանում ուշադրության :

«Նիդերլանդական օրագիր»
Բելգիա,Գենտ

Ի՞նչն է պատճառը, որ Ֆրանսիայի հոգևոր առաջնորդը Տ.Արմենին հեռու է պահում Մաստրիխտի հայ համայնքից

Մաստրիխտի հայ համայնքը տարակուսած է Ֆրանսիայի թեմի առաջնորդ, Սրբազան Վահան Հովհաննիսյանի պարզաբանումից : Նրանք իրենց հոգևոր հովիվ են տեսնում Տ.Արմեն քահանա Մելքոնյանին

Մաստրիխտից մեզ հայտնեցին, որ այսօր ' օգոստոսի 24-ին ի պաշտպանություն Տ. Արմեն քահանա Մելքոնյանի, Բելգիայի Անտվերպեն քաղաքում  բելգիահայերը բողոքի ցույց են կազմակերպելու: Մաստրիխտցիները ի պաշտպանություն իրենց քահանայի նման ակցիա նախատեսել են կազմակերպել սեպտեմբերի 4-ի' կիրակի օրը, հավաքվելու են Սուրբ Կարապետ եկեղեցում, Տեր Արմենին էլ խնդրել են, որ  պատարագ մատուցի, այնուհետև ի  պաշտպանություն նրա լիազորությունների ստորագրահավաք են կազմակերպելու: Նրանք  համայնքումհոգևոր հովիվ են տեսնում Տեր Արմեն քահանա Մելքոնյանին:
Նախապատմություն
Բավական աղմկահարույց, պարզաբանման կարոտ դեպքեր են տեղի ունենում նիդերլանդահայ կյանքում: Օրեր առաջ լուրեր տարածվեցին, որ Նիդերլանդների Մաստրիխտ քաղաքի «Սուրբ Կարապետ» եկեղեցին սպասարկող քահանա Արմեն Մելքոնյանը Սասնա ծռերին աջակցող հավաքին մասնակցելու համար պաշտոնազուրկ է արվել: Սկզբից շրջանառվում էր նրան կարգալույծ անելու լուրը: Հետագաայում այն հերքեց ինքը' Տ. Արմեն քահանա Մելքոնյանը, պնդելով, որ Մայր Աթոռը դա չի կարող անել, քանի որ ինքը ձեռնադրված է Կիլիկիո կաթողիկոսարանի կողմից:

Դրա փոխարեն նա գրություն է ստացել Գերաշնորհ Վահան եպիսկոպոս Հովհաննիսյանից ' իրեն պաշտոնազուրկ անելու մասին: Ավելի վաղ ֆեյսբուքյան հարթակում Արմեն քահանա Մելքոնյանին խիստ դատապարտող երկտող էր թողել Մայր աթոռ Սուրբ Էջմիածնի արխիվի և ձեռագրերի պահոցի տնօրեն Տեր Ասողիկ քահանա Կարապետյանը, ով հետևյալն է գրել «...Ձեր մոտեցումը և պահվածքը բնավ վայել չէ հայ հոգևորականին, Դուք Ձեր մոտեցմամբ չեք արտահայտում Հայոց Եկեղեցու հաշտարար ու խաղաղարար վերաբերմունքն ու առաքելությունը: Խոր ցավ և վրդովմունք պատճառեցիք: Ոչ միայն անընդունելի է, այլ խիստ դատապարտելի»:
Դրանից հետո Տեր Ասողիկը հանդես բերելով «եղբայրասիրական հանդուրժողականություն» իր ընկերների ցանկից հանել է Տեր Արմենին:
Պարզաբանում, որ ավելի է խճճում իրավիճակը
Կարելի՞ է մտածել, որ այս քայլի համար է պատժվել հայ եկեղեցու սպասավորը...
Պարզվում է' ոչ: Իսկ պարզաբանումն արել է  Ֆրանսիայի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Վահան եպիսկոպոս Հովհաննիսյանը' հանդես գալով մամուլով («Ասպարեզ» ,18 օգոստոս ,2016թ.):
 Հիշյալ մամուլի տեղեկությամբ, բնավ էլ Տ.Արմեն Քահանա Մելքոնյանը կարգալույծ և ոչ էլ պաշտոնազուրկ չի արվել
ցույցի մասնակցելու պատճառով: Համենայն դեպս այդպես հաստատում է Գերաշնհոր Տերը, ով նաև պնդել է, որ նրան այդ մասին ոչ մի գրություն էլ ինքը չի ուղարկել: Ահավասիկ նրա խոսքերը.
-Ես իրեն ոչ մի գրություն չեմ ուղարկել: Թող այդ թուղթը ցույց
տա, ես իրենից ներողություն կխնդրեմ:

Տ.Արմեն Քահանա Մելքոնյանը(ձախից-աջ),Գերաշնորհ
տերեր Վահան եպիսկոպոս Հովհաննիսյանը և  Առեն
վարդապետ Շահինյանը միասին պատարագ են մատուցում:
_______________
Գերաշնորհ Տեր Վահան արքեպիսկոպոս Հովհաննիսյանը խնդիրը չի տեսնում նաև , երբ եկեղեցու սպասավորը մասնակցում է որևէ քաղաքական ակցիայի, ասենք ցույցի կամ միտինգի :
-Ցույցերին մասնակցելու համար նրան (Տ.Արմեն քահանա Մելքոնյանին-ծանոթ.' Նիդ.օրագիր)ոչ ոք ոչինչ չի ասել: Եթե ես ցույցի գնալու համար պիտի պատժեի իմ քահանային, ես էլ չեմ գնա( նկատի ունի' ցույցի,.-ծանոթ.Նիդ.օրագիր): Նախորդ անգամ գնացի, կանգնեցի իմ ժողովրդի կողքին, միասին աղոթեցինք,-այսպես  պարզաբանել է նա «Ասպարեզ»-ի թղթակցին:

Թվում է միայն այսքան պատասխանով Գերաշնորհ Տեր Վահան արքեպիսկոպոս Հովհաննիսյանը վերջ կդներ  օրեր ի վեր արծարծվող  այս աղմկահարույց ու տհաճ թեմային և խնդիրը խաղաղ կհանգուցալուծեր:

Այդպես կլիներ, եթե Սրբազան կուսակրոն հոր «այո»-ն' այո լիներ, «ոչ»ն էլ' ոչ: Այսպես նա չէր խճճվի այս եկեղեցական պատմության լաբիրինթոսում' գրությամբ մեկ այլ բան ասեր, մի ուրիշ բան  պարզաբաներ մամուլով:
Մաստրիխտի «Անի» հայ համայնքի  և տեղի «Սուրբ  Կարապետ» եկեղեցու անդամներն էլ չէին տարակուսի , ապա և վրդովի Գերաշնորհ Սրբազանի  իրարամերժ  «պարզաբանումներից»:


«Կուժ քեզ եմ ասում, կուլա դու լսիր»
Այնուամենայնիվ փաստենք, որ նման բովանդակության նամակ Գերաշնորհ Տերը ուղարկել է ոչ թե Տեր Արմեն քահանային, այլ Հոլանդիայի հոգևոր հովվությանը' Արևմտյան Եվրոպայի Հայրապետական պատվիրակի Հոլանդիայի փոխանորդ , գերաշնորհ Առեն վարդապետ Շահինյանին: Վերջինս էլ Սրբազանի օգոստոսի 6-ի ամսաթվով իրեն հասցեագրված գրությունը արդեն իր կողմից վերահասցեագրել է  Մաաստրիխտ քաղաքի «Անի» հայ համայնքի և «Սուրբ Կարապետ» եկեղեցու ատենապետ Լևոն Րաֆֆի Սարգիսին, մի օրինակ էլ Տեր Արմեն քահանային : Արդյունքում' իրականություն է, որ Սրբազանը նման ցուցում տվել է: Նամակում նշված է, որ Տեր Արմեն քահանա Մելքոնյանը Հոլանդիայի հայոց հոգևոր հովվության տարածքում գործող հայկական ծխերում որևէ հովվական պարտականություն չունի, այլ կմնա որպես ազատ հոգևորական:
Ինչու՞... Չի նշված պատճառը:
Գրությունը պարտավորեցնում է, որ  այսուհետ Մաաստրիխտում եկեղեցական ծիսակարգեր կազմակերպելու համար ատենապետը պարտավոր է նախապես դիմել Հայր Սուրբին:

Հակասությունները շատ են, փաստարկները' իրարամերժ,
կամ անհայտ հավասարումներով խնդիր...
Եթե եպիսկոպոսը մեղք չի գտել Արմեն քահանա Մելքոնյանի արարքներում, ապա ի՞նչն է այնուամենայնիվ պատճառ հանդիսացել Սրբազանի  նման հանկարծահաս գրության ուղարկմանը: Մինչ այս նամակի երևան գալը Տեր Արմեն քահանա Մելքոնյանը Սուրբ Կարապետ եկեղեցու այցելու հովիվն է եղել: Ժողովուրդը մշտապես գոհ է եղել նրա լավ է աշխատանքից: Կտրուկ ավելացել է Հայ Առաքելական եկեղեցու հետևորդների թիվը: Այս Նամակից հետո Տեր Արմենը ձեռնպահ է մնացել որևէ արարողությունից: Մայիս ամսից (նաև դրանից առաջ), երբ Մաստրիխտի հայ եկեղեցին պաշտոնապես ծուխ դարձավ, նա մեծ աշխատանք էր կատարել, կանոնավոր պատարագներ է մատուցել ու ամենակարևորը' վայելել   տեղի և հարևան Բելգիայից ու Գերմանիայից հաճախող հայ հավատացյալների հարգանքն ու վստահությունը: Եկեղեցու նորընտիր ծխական խորհուրդը ևս ոգևորված էր նրա կազմակերպչական ու աշխատանքային գործունեությունից: Մի խոսքով նրա աշխատանքից գոհ են եղել ու մինչ այսօր էլ գոհ են ատենապետ Լևոն Սարգիսն ու Լինբուրգի մարզի ողջ հայ համայնքը:
 ՈՒրեմն' ո՞րն է այն ծանրակշիռ փաստարկը, որ քահանային հեռու են պահում իր գործունեությունից և որի համար թույլատրություն է անհրաժեշտ:
Ահա և Տ. Վահան եպիսկոպոս Հովհաննիսյանի   բուն պարզաբանումը (մեջբերում
«Ասպարեզ»-ին տված նրա պարզաբանումից).
-Ես իրենից  (Տեր Արմեն Քահանա Մելքոնյանից-ծանոթ.' Նիդ.օրագիր)խնդրել եւ պահանջել եմ փաստաթղթեր, թե ինքը ձեռնադրվա՞ծ  է Անթիլիասում, թե՞ ոչ, բայց մինչ  այս որեւէ փաստաթուղթ չեմ ստացել: Ամեն մեկին, ով գա, ասի` ես քահանա եմ, չեմ կարող պաշտոն տալ, կարգ ու կանոն կա: Եթե ինքը ձեռնադրված քահանա է, թող բերի համապատասխան նամակը, որ իսկապես ձեռնադրված է: Ես` որպես քրիստոնյա, նրան ասացի, որ  չի կարող լինել  պաշտոնապես  քահանա, մինչեւ այդ թղթերը չներկայացնի...
Հենց այս պատճառաբանությամբ էլ Գերաշնորհը փորձել է վերջակետ  դնել անհայտ հավասարումներով այս խնդրին'   իրականում  խառնելով եկեղեցու և  հոտի փոխհարաբերությունները:
Գերաշնորհը փաստորեն  կասկած ունի, որ հայ եկեղեցու նշանակում ստացած սպասավոր  քահանան' հնարավոր է քահանա չի, թղթեր է պահանջել ու ոնց ուզում է , կամ եթե  կարող է Տ. Արմեն Մելքոնյանը թող այն իրեն ի ցույց դնի, ուղարկի...Եվ երբ դա անի խնդիր չունի:
Տեր Արմեն Քահանային, որպես ապացույց  առայժմ հաջողվել իր ֆեյսբուքյան էջում լուսանկարներ  տեղադրել, որտեղ հրապարակավ իրեն քահանա են ձեռնադրում: Նշվում է նաև քաղաքը և այն հոգևորականի անունը, ով իրեն ձեռնադրում է  քահանա: Մեր վստահելի աղբյուրն էլ հաստատեց, որ  ըստ կարգի թուղթ կամ վկայական հիմնականում չի տրվում: Ամեն բան  հիմնված է փոխադարձ վստահության և ճանչողության վրա: Որպես օրինակ բերել է, որ ինքը ևս փաստաթղթերով չի կարող վկայել, որ  ձեռնադրված հոգևորական է' թեև ծառայում է Մայր Աթոռին:

Մաստրիխտահայերի զարմանքն ու դժգոհությունն է հարուցել նաև Սրբազանի այն ձևակերպումը, թե ինչու՞ Հայաստանից  հետաքրքրված են Հոլանդիայի մի գյուղի քահանայով: Հետաքրքիր է, որ սրանով Գերաշնորհ տերը  ասել կուզի, որ թերագնահատում է ' ասենք թեկուզ ամենափոքրիկ գյուղի, փոքրաթիվ հոտի  անդամների ինքնասիրությունը, որի  հովիվն ասես մեղավոր է, որ մեծ թվով անդամներ չունի: Իհարկե եկեղեցական հարուստ ավանդույթներ ունեցող , 120.000 բնակիչ ունեցող հնամենի Մաստրիխտը , որտեղ   ապրել ու սրբացվել է հայազգի Սերվատիուսը, ում անունով կա եկեղեցի ու այլ տեսարժան վայրեր ' գյուղ չես անվանի:

Լևոն Սարգիսը պատմեց, որ Խաղողօրհնեքի օրը ժողովուրդը հավաքվել է Սուրբ Կարապետ եկեղեցու մոտ: Տեր Արմենը եկեղեցում է եղել, բայց չի պատարագել:
Երկու կարծիք լինել չի կարող, քահանան եթե  ստել է ,  ապա հոգևոր հովիվ լինել չի կարող, պետք է նրան մեկուսացնել, կամ էլ անսալ տեղի հայ համայնքի ձայնին և չխանգարել նրա ազնիվ ծառայությանը: Ավելի շատ հակասությունները բերում են երկրորդ կարծիքի ճշմարտացիությանը:
Մյուս կողմից ' հոդվածի վերևում մեջբերած Հայր Ասողիկի Տեր Արմենին ուղղված երկտողը, երևի պիտի ավելի շատ վերաբերի հայ բարձրաստիճաան հոգևորականներին, որ  ազնիվ ու ճշմարտախոս, նաև խիզախ  լինեն,  ուղիղ և շիտակ խոսեն, իրենց մեջ կրեն Հայոց Եկեղեցու հաշտարար ու խաղաղարար վերաբերմունքն ու առաքելությունը և խոր ցավ ու վրդովմունք չառաջացնեն հավատակիցների շրջանում:

Այլապես նման պատկեր չեինք ունենա:

Խավար, բայց նշմարելի լուսավոր կետ

Այս պատմության մեջ, որ ակնկալում ենք արդարացի հանգուցալուծման թեև նորից հակասական, բայց մի  լուսավոր կետ կա...
Այս տարվա մայիս ամսին, գերաշնորհ Տեր Վահան եպիսկոպոս Հովհաննիսյանը (Վերևի լուսանկարում)
«թուղթ չունեցող» քահանա Տ. Արմեն Մելքոնյանի հետ Մաստրիխտում  միասին, համերաշխ  պատարագ են մատուցել , հավատավոր ժողովրդին'  քարոզելով Աստվածհավատության, համբերության, համերշխության ու հանդուրժողականության: Վերջում էլ միասին լուսանկարվել են:
Այո, նման բան եղել է և հուսով ենք էլի է լինելու: Ներողամտությունն ու մեղքերի թողությունը Հիսուսի տված հանդուրժողականության ու եղբայրասիրության դասերը դրան են մղում:

«Նիդերլանդական օրագիր»






 Լուսանկարում' Մաստրիխտի ծխական խորհուրդը (կենտրոնում ատենապետ Լևոն Սարգիս)Առաջին շարքում (աջից-ձախ)Տ.Արմեն Քահանա Մելքոնյանը ,Գերաշնորհ
տերեր Վահան եպիսկոպոս Հովհաննիսյանը և  Առեն
վարդապետ Շահինյանը:


_______________________________
Հ.Գ
Գերաշնորհ Տեր Վահան եպիսկոպոս Հովհաննիսյան
Նիդերլանդական օրագիրն անրադառնում է նիդերլանդահայ կյանքում տեղի ունեցող իրադարձություններին, բնականաբար չէինք կարող անտեսել Մաստրիխտի հայ համայնքի և նիդերլանդահայության գերակշիռ մասին հուզող Տեր Արմեն քահանա Մելքոնյանին վերաբերող Ձերդ գերազանցության վերաբերմունքը:
Դատելով մամուլի նաև մյուս հրապարակումները' այն բավականին հակասական է և իրարամերժ, որն էլ հարուցել է մարդկանց տարակուսանքն ու դժգոհությունը: Հենց այդ  մասին է մեր 24-ը օգոստոսի (2016)  «Ի՞նչն է պատճառը, որ Ֆրանսիայի հոգևոր առաջնորդը Տ.Արմենին հեռու է պահում Մաստրիխտի հայ համայնքից» վերնագրով հոդվածը, որն հրապարակվել է նաև «Առավոտ» թերթն ու «Նոյան տապան» լրատվական գործակալությունը:
Գերաշնորհ տեր, ինչպես տեսնում եք հոդվածում ավելի շատ են հարցականները , խոսքի ու գործի  մեջ շրջադարձային ու հակասական վերաբերմունքը, որ լրացուցիչ կարիքն ունենք Ձեր պարզաբանման, ճշգրտման և բացատրման:
Դրան են սպասում մեր ընթերցողները:
Սպասումի ակնկալիքով ու հարգանքով'
«Նիդերլանդական օրագիր»

Ի՞նչ առնչություն ունի Նիդերլանդներում հայ դեսպանը' «Սասնա ծռեր»-ի հետ

Վերջերս,  Հայաստանում գործող  որոշ լրատվամիջոցներ'  երևի առաջինը Ժուռնալիստների Գյումրիի «Ասպարեզ» ակումբի նույնանուն կայքը հրապարակել  է հոդված, որը քննադատության թիրախում է պահել Նիդերլանդներում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Ձյունիկ Աղաջանյանի կեցվածքը: Հիշյալ  նյութը  սկսել են վերահրատարակել այլ կայքեր և համացանցում այն արագ թափով տարածում է գտել:
Ընդհանրապես նիդերլանդահայության խնդիրները բավարար չափով իր արտացոլումն է գտնում Նիդերլանդական Օրագրում և Նիդերլանդների Թագավորությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և  լիազոր Դեսպանը այն բացառիկ հայ դեսպանների թվում է, ով գոնե մեծ ուշադրություն է դարձնում հայապահպանության խնդիրներին և այս երկրում Հայաստանի հեղինակությանն ուղղված աշխատանքներ է կատարում: Այդ մասին մեր ձեռքի տակ եղած փաստերը բավականին է, որ ի ցույց պետք է դրվի շատ այլ դեսպանների: ՈՒստի տարօրինակ ու խորթ թվաց,  որ դեսպանը կարող է այդքան կոշտ, միևնույն ժամանակ իր կեցվածքին հակառակ արտահայտություններ  թույլ  տալ:Կասկածելի էր փաստը, որ դեսպանատունը Հայաստան մեկնելու խնդիրն է դժվարացնում, այն դեպքում, որ բոլորին է հայտնի , որ լավ հիմքերի վրա է դրված նաև քաղաքացիների հետ դեսպանատան աշխատանքը ' բացառելով անգամ նվազագույն կոռուպցիոն ռիսկերը: Այս կոնտեքստում Նման կարգի մեկը մյուսին հաջորդող հեղինակազրկող' հուզական ենթատեքստերով հոդվածները չէին կարող մեզ անտարբեր թողնել: Որոշեցինք եղելությունը պարզելու նպատակով կապ հաստատել մի կողմից Հոդվածում հիշատակված  անձանց , մյուս կողմից  դեսպան Ձյունիկ Աղաջանյանի հետ:
Դեսպանն արդեն պատասխանել էր armtimes.com «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի կայքի հարցերին որը կարծես  լույս է սփռում եղելության վրա:

- Տիկին դեսպան, ըստ «asparez» պարբերականի՝ Ձեզ դուր չեն եկել հոլանդահայերի խաղաղ հավաքները՝ կապված Հայաստանում հուլիսի 29-ից հետո տեղի ունեցած դեպքերի հետ: Տարբեր քաղաքացիներ ասել են, որ Դուք սպառնալիքներ եք հնչեցրել ցույցի մասնակիցներին, ելույթ ունեցողներին առանձին-առանձին կանչել եւ հրահանգել եք դադարեցնել  ցույցերը: Արդյո՞ք այս տեղեկությունները համապատասխանում են իրականությանը եւ եթե այո, ապա ո՞րն է Ձեր նման դիրքորոշման պատճառը:
- Ներկայացված տեղեկատվությունը խեղաթյուրված է, եւ մեծամասամբ՝ իրականությանն ընդհանրապես չի համապատասխանում: Բավարար է միայն նշել, որ խնդրո առարկա հանդիսացող ցույցը տեղի է ունեցել կիրակի՝ հուլիսի 31-ին, երբ ՀՀ դեսպանությունը, որն, ի դեպ, գտնվում է Հաագայում, փակ էր: Ցույցն արտնոված չի եղել, հետեւաբար դեսպանությունը Նիդերլանդների ոստիկանության կողմից չէր կարող տեղեկացված լինել դրա անցկացման մասին: Ավելին, ես այդ օրը, լինելով արձակուրդում, գտնվել եմ երկրից դուրս, հետեւաբար չէի կարող որեւէ մեկին կանչել եւ ինչ-որ բան հորդորել, առավել եւս՝ հրահանգել: Ինչ վերաբերում է սպառնալիքներին կամ ինձ վերագրվող այլ խոսքերին, ապա նման վարվելակերպը կամ խոսելաոճն ինձ բնորոշ չեն:
- Չե՞ք կարծում, որ ցանկացած քաղաքացի իրավունք ունի իր կարծիքն արտահայտել որեւէ երեւույթի նկատմամբ՝ ընդհուպ նաեւ բողոքի ցույցի մասնակցել:
- Խոսքի ազատությունն ու կարծիքի արտահայտման ազատությունը մարդու անքակտելի իրավունքներ են: Այնուհանդերձ, համաձայն Նիդերլանդներում գործող կարգի՝ ցույց անցկացնելու համար պետք է նախապես թույլտվություն ստանալ իշխանություններից, որի ժամանակ պարզաբանվում են ցուցարարների իրավունքները եւ պարտականությունները: Ըստ Դիվանագիտական ծառայության մասին կոնվենցիայի՝ բոլոր դեսպանությունները, այդ թվում նաեւ՝ Հայաստանի դեսպանության շենքը, անձեռնմխելի են, եւ վերջինիս անվտանգության ապահովումը մտնում է դեսպանի պարտականությունների մեջ: Հետագայում հնարավոր միջադեպերից խուսափելու նպատակով՝ ես, վերադառնալով Նիդերլանդներ, համապատասխան քննարկում եմ անցկացրել ոստիկանության ներկայացուցիչների, ինչպես նաեւ զրուցել ցույցի կազմակերպիչներից մեկի հետ:
- Ըստ հոլանդահայերի կողմից տարածված տեղեկատվության՝ դուք «Սասնա ծռերի» տղաներին ահաբեկիչներ եք անվանել եւ ասել եք, որ «դրանց պետք է սատկացնեին»: Ինչպե՞ս կբացատրեք այսպիսի դիրքորոշումը: Տեղյա՞կ եք «Սասնա ծռեր» խմբի պահանջների, նրանց գործողությունների բնույթի մասին: Գիտե՞ք, թե իրականում ինչն է նրանց դրդել նման քայլի:
-Եվս մեկ անգամ շեշտեմ, որ նման խոսելաոճն ինձ բնորոշ չէ: Ինչ վերաբերում է հարցի երկրորդ մասին, ապա նշեմ, որ միշտ ուշադրությամբ հետեւում ենք մեր երկրում տեղի ունեցող բոլոր զարգացումներին: Գտնում եմ, որ նրանց մտադրությունների մասին ես իրավազոր չեմ խոսելու: Այդ մասին կարող են արտահայտվել իրենք, կամ իրենց իրավական ներկայացուցիչները:
- Ըստ քաղաքացիների հայտնած տեղեկությունների՝ Ամստերդամում կազմակերպած ցույցին մասնակցել է նաեւ տեր Արամ քահանա Մելքոնյանը, ում ցույցից հետո Մայր Աթոռից զրկել են Եվրոպայում հովվություն անելու իրավունքից: Ունե՞ք նման տեղեկություն: Ինչպե՞ս եք վերաբերում այս երեւույթին:
- Կցանկանայի նշել, որ որպես դեսպան իրավասու չեմ մեկնաբանել եկեղեցու հետ կապված հարցեր: Այս հարցերը պետք է ուղղել համապատասխան կառույցին:
- Հոլանդահայերը նաեւ նշել են, որ ցույցերի օրերին Հոլանդիայից Հայաստան մեկնողների մուտքը արգելվել է արհեստական եղանակներով: Կասե՞ք որն է պատճառը:
- Այս տեղեկությունը բացարձակապես իրականությանը չի համապատասխանում: Դեսպանությունն անխափան կերպով տրամադրել եւ շարունակում է տրամադրել մուտքի արտոնագրեր բոլոր այն անձանց, ովքեր դիմել են Հայաստան մեկնելու արտոնագիր ստանալու համար: Այդ գործընթացում որեւէ ընդհատում չի եղել: Ինչ վերաբերում է Նիդերլանդների քաղաքացի հանդիսացող մեր հայրենակիցներին, ապա նրանք կարող են Հայաստան մուտք գործել առանց մուտքի արտոնագրի՝ ելնելով 2014թ.-ի հունվարի 1-ից ԵՄ երկրների հետ ուժի մեջ մտած վիզաների դյուրացման մասին պայմանագրի դրույթներից:
- Հոլանդահայերը պատրաստվում են շարունակել իրենց ակցիաները: Խնդրում եմ տեղեկացնել, թե այդ կապակցությամբ դեսպանատունն ինչ-որ քայլեր նախաձեռնո՞ւմ է: Ի՞նչ եք պատրաստվում անել ցույցերի շարունակության դեպքում:
- Հոլանդահայերը, ինչպես Նիդերլանդներում բնակվող յուրաքանչյուր անձ, իրավասու են իրացնել իրենց իրավունքները՝ առաջնորդնելով այս երկրում գործող օրենքներով եւ կարգերով: Ինչ վերաբերում է դեսպանությանը, ապա այն կշարունակի իր բնականոն աշխատանքը՝ իրականացնելով իր վրա դրված գործառույթները:


Հ.Գ-Այո, իրոք  հոլանդահայերի մի խումբ  ի զորակցություն «Սասնա ծռեր»-ի  Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպանատան մոտ փոքրաթիվ հավաք էր կազմակերպել, բայց դա նշանակում էր արդյո՞ք, որ սա դեսպանի դուրը  չի եկել և նա կարող էր թույլ տար իրեն  սպառնալիքներ հնչեցնել: Ինչպես պարզվեց դեսպանն այդ օրը աշխատավայրում էլ չի եղել: Սովոր ենք քարեր նետել' չճշտելով ուղղությունը: Տարիներ առաջ դեսպանատունը հանդիպում էր կազմակերպել Սերժ Սարգսյանի հետ և հենց դեսպանն էր խոսքի իրավունք տալիս  և  խրախուսում նրանց, ովքեր ներհայաստանյան կյանքի սուր հարցադրումներ էին ուղղում նախագահին: Անհնար է անգամ հավատալ, որ ազնիվ և օբեկտիվ, հավասարակշռված մոտեցում ու տեսակետ ունեցող դեսպանը նման ագրեսիվ հայտարարություն աներ: Նիդերլանդահայ կազմակերպություններին հայտնի է դեսպանի կառուցողական,  նորովի աշխատավոճով  խնդիրները  լուծելու եղանակները: Նա պարտադիր ներկա է լինում հանդիպումների, որտեղ հայությանը հուզող հարց է քննարկվում :
Ամենատարօրինակը սակայն այն լրատվամիջոցներն են, ովքեր սենսացիոն արագությամբ կարող են տարածել ու թշնամու  կերպարով  հանրությանը ներկայացնել գոնե իրենց համար անծանոթ մարդուն: Այդ երբվանի՞ց իշխանության օղակներում աշխատող մեր հայրենակիցներին թշնամի պետք է համարել: Ամենազավեշտալին մեկը մյուսից արտատպող կայքերի տողատակերի ընթերցողների որոշ մեկնաբանություններն են, որոնց հեղինակները անվայելուչ արտահայտություններ են թույլ տվել մարդու հասցեին, ում չեն էլ ճանաչում: Գոնե դեսպանի աշխատանքը ավելի տեսանել է այստեղ' Նիդերլանդներում, քան նրան ծուռ հայելու մեջ ներկայացրել են  հայրենական լրատվամիջոցները:
Ինչ վերաբերում է  Նիդերլանդների Հայ առաքելական եկեղեցու Մաստրիխտի հոգեւոր հովիվ Տեր Արամ քահանա Մելքոնյանին կարգազուրկ անելուն, ապա Մայր աթոռ Էջմիածինը չի կարող դա անել, քանի, որ նա  ենթարկվում է Կիլիկիո կաթողիկոսարանին: Այնուհանդերձ Մայր Աթոռ սուրբ Էջմիածնի Արխիվի եւ ձեռագրերի պահոցի տնօրեն տեր Ասողիկ քահանա Կարապետյանի գրությունից հետո նրան պաշտոնազուրկ անելու գրություն են ուղարկել: Հատկապես մաստրիխտահայերը միշտ էլ գոհ են հոգևորականի աշխատանքից: Կարծում ենք այս հարցում  ով, եթե ոչ Մայր Եկեղեցին պետք է հանդուրժող գտնվի  իր հովվի նկատմամբ'  չեղարկի որոշումը:
 Հուլիսյան միջադեպերը իրոք թեժ էին, բոլորին անտարբեր չթողեցին, հանգիստ  շունչ առանք, երբ հայը հայի արյուն չհեղեց, իսկ եղածից հետևություններ պետք է անել: Մեզ պետք է ուժեղ Հայաստան' բոլորիս միասնությամբ, մի բան, որ դեռ երազանք է անկախության տարիներից մինչև հիմա: Հավատացեք պառակտումը մեր ուղին չէ' այն վնասներ կբերի: