Երազանք, որը սկսվեց Հայաստանում, իրականություն դարձավ Նիդերլանդներում և նորից վերադարձավ հայկական երկինք
Մարդու կյանքում երբեմն լինում են երազանքներ, որոնք տարիներով մնում են միայն երազանք։ Իսկ երբեմն գալիս է մի պահ, երբ մարդը որոշում է՝ այլևս չի կարելի հետաձգել։
Հայազգի օդաչու Նարինե Մելքումյանի պատմությունը հենց այդպիսի ճանապարհի մասին է՝ Հայաստանից Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներից՝ դեպի ավիացիա, այնուհետև՝ ակրոբատիկ թռիչքների մրցումներ, իսկ տարիներ անց՝ վերադարձ դեպի Հայաստանի երկինք։
Նրա պատմությունն առանձնահատուկ է նաև մեկ այլ պատճառով․ օդաչու դառնալու մասնագիտական ճանապարհը նա սկսել է ոչ թե պատանեկան տարիներին, այլ 34 տարեկանում։
Հայաստանից՝ Նիդերլանդներ
Նարինե Մելքումյանը ծնվել է Հայաստանում և 18 տարեկանում տեղափոխվել է Նիդերլանդներ։ 2022 թվականին հոլանդական Piloot & Vliegtuig մասնագիտացված ավիացիոն ամսագրին տված հարցազրույցում նա պատմել է, որ Նիդերլանդներ տեղափոխվելու նպատակներից էին ավելի ապահով կյանքն ու կրթական հնարավորությունները։
Նոր երկրում, սակայն, ամեն ինչ պետք էր սկսել գրեթե զրոյից՝ նոր լեզու, նոր հասարակություն, նոր միջավայր և նոր հնարավորություններ։
Նարինեն նույն հարցազրույցում պատմել է, որ Հայաստանում, որպես աղջիկ, իր առջև կային բազմաթիվ սահմանափակումներ, իսկ ինքն ունեցել է մի երազանք, որը այն ժամանակ գրեթե անհասանելի էր թվում՝ թռչել։ Նա նույնիսկ նշել է, որ Հայաստանում իրեն թույլ չէին տալիս հեծանիվ վարել, իսկ օդաչու դառնալու մասին մտածելն առավել ևս դժվար էր։
Նիդերլանդներում այդ սահմանները փոխվեցին։
Բայց նոր խոչընդոտ առաջացավ՝ ավիացիոն կրթության բարձր արժեքը։
Նարինեն երկար տարիներ աշխատել էր այլ ոլորտներում։ Նա արդեն ձևավորված մասնագիտական կյանք ուներ, երբ որոշեց իրականացնել տարիներով հետաձգված երազանքը։
34 տարեկանում նա սկսեց թռիչքի դասեր վերցնել։
Ինչպես պատմել է ինքը, սկզբնական շրջանում նույնիսկ գաղտնի էր գնում թռիչքի դասերի, իսկ հետո արդեն անցավ համակարգված մասնագիտական պատրաստության։
Առաջին վկայականից՝ դեպի մասնագիտություն
Նարինեի մասնագիտական ճանապարհը բավական արագ զարգացավ։
Նրա հրապարակված մասնագիտական տվյալների համաձայն՝ 2018 թվականին նա ստացել է Private Pilot Licence (PPL-A) և նույն թվականին՝ Aerobatics Rating՝ ակրոբատիկ թռիչքների որակավորում։
2021 թվականին արդեն ստացել է Commercial Pilot Licence (CPL-A), Instrument Rating՝ մեկ և բազմաշարժիչ ինքնաթիռների համար, Multi-Engine Piston (MEP) որակավորում և այլ մասնագիտական վկայականներ։ Նրա պրոֆիլում նշված է նաև գիշերային թռիչքի որակավորումը և Boeing 737-800-ի simulator/MCC պատրաստությունը։
Այսպիսով՝ տարիներ շարունակ պահված երազանքը աստիճանաբար վերածվեց մասնագիտության։
Բայց Նարինեն դրանով չբավարարվեց։
Նրա հաջորդ ուղղությունը դարձավ ավիացիայի ամենադժվար և տպավորիչ ճյուղերից մեկը՝ ակրոբատիկ թռիչքը։
Սովորական թռիչքից՝ դեպի ակրոբատիկ երկինք
Նարինեի համար ակրոբատիկան միայն գեղեցիկ շարժումների կամ օդում բարդ ֆիգուրների կատարում չէր։
2022 թվականի հարցազրույցում նա պատմել է, որ անվտանգության նկատմամբ իր հետաքրքրությունն է իրեն տարել դեպի ակրոբատիկ թռիչքների ուսուցում։ Իսկ այդ նոր հմտությունն աստիճանաբար վերածվեց նոր երազանքի՝ մասնակցել Եվրոպայի և աշխարհի մակարդակի մրցումներին։
2019 թվականը նրա մրցակցային ճանապարհի կարևոր փուլերից դարձավ։
Նրա մասնագիտական պրոֆիլում նշված է, որ նա Dutch Open National Aerobatic Championship-ում Intermediate կատեգորիայում գրավել է առաջին տեղը և արժանացել English Trophy մրցանակին։
Նույն տարում Գերմանիայի ազգային ակրոբատիկ առաջնությունում նա Sportsman կատեգորիայում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։
Այս արդյունքները ցույց տվեցին, որ Նարինեի համար օդաչուությունը պարզապես մասնագիտություն չէ։ Նա մտել էր նաև մրցակցային ավիացիայի աշխարհ։
Օդաչուից՝ թռիչքի հրահանգիչ
Նարինեի ճանապարհը շարունակվեց նաև որպես թռիչքի հրահանգիչ։
Նա իր հրապարակումներում պատմել է, որ 2022 թվականի փետրվարին Գերմանիայում դարձել է առաջին կին թռիչքի հրահանգիչը էլեկտրական ինքնաթիռով, և որպես հրահանգիչ իրականացրել է իր աշակերտի՝ Nils Fischer-ի առաջին մենավոր թռիչքի գործընթացը էլեկտրական ինքնաթիռով։
Այսպիսով, նրա գործունեության մեջ հայտնվեց ևս մեկ կարևոր ուղղություն՝ ոչ միայն ինքնուրույն թռչել, այլև թռչել սովորեցնել ուրիշներին։
Եվ այդ փորձը մի քանի տարի անց նա տարավ նաև Հայաստան։
Ավելի քան երկու տասնամյակ անց՝ վերադարձ հայկական երկինք
2023 թվականին Նարինե Մելքումյանի կյանքում տեղի ունեցավ խորհրդանշական մի իրադարձություն։
Նիդերլանդներում ավելի քան երկու տասնամյակ ապրելուց հետո նա առաջին անգամ որպես օդաչու թռավ Հայաստանի երկնքում։
Նարինեն այդ մասին գրել է իր հրապարակման մեջ՝ նշելով, որ որպես օդաչու իր համար անասելի զգացողություն էր վերադառնալ այն վայր, որտեղ ծնվել էին իր երազանքները։
Միաժամանակ նա ուշադրություն է դարձրել Հայաստանում ընդհանուր ավիացիայի զարգացման խնդիրներին և հույս հայտնել, որ երկրում ավելի շատ աղջիկներ ու տղաներ կկարողանան երազել թռիչքի մասին, իսկ ավիացիայի մասնագետներն ու համապատասխան կառույցները կնպաստեն ոլորտի զարգացմանը։
Բայց Հայաստանի երկնքում նրա վերադարձը միայն խորհրդանշական թռիչք չէր։
Նարինեն հայտնել է, որ դարձել է առաջին կին թռիչքի հրահանգիչը, որը թռիչք է ուսուցանել Հայաստանի երկնքում։ Նրա առաջին աշակերտը Տիգրանն էր՝ Հայաստանի առաջին պարապլանային ակրոբատիկ օդաչուներից մեկը, ըստ Նարինեի հրապարակման։ Նա նաև հույս էր հայտնել, որ երկար ժամանակ միակը չի մնա և Հայաստանում ավելի շատ կին օդաչուներ ու հրահանգիչներ կլինեն։
Հայաստան կատարած այցի ընթացքում Նարինեն հարցազրույց է տվել Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսությանը՝ իր պատմության միջոցով կանանց ավիացիայի տարբեր մասնագիտություններում ներգրավվելու հնարավորությունների մասին խոսելու համար։
Նարինե Մելքումյանի ուշագրավ ճանապարհին անդրադարձ է կատարել նաև «Շանթ» հեռուստաընկերության «Աշխարհի հայերը» խորագրով պատրաստած հաղորդման շրջանակում։
Արտյոմ Երկանյանի հաղորդումը Նարինե Մելքումյանի մասին ևս մեկ կարևոր անդրադարձ է նրա պատմությանը՝ այն ներկայացնելով ավելի լայն՝ աշխարհասփյուռ հայերի հաջողությունների և ձեռքբերումների համատեքստում։
Մի թռիչք, որը փոխեց նրա պատմության հանրային ընկալումը
Նարինե Մելքումյանի անունը միջազգային ուշադրության կենտրոնում հայտնվեց նաև մեկ այլ պատճառով։
2024 թվականի հունիսին նա հրապարակեց ակրոբատիկ թռիչքի տեսագրություն, որում երևում է, թե ինչպես Extra 330LX ինքնաթիռի խցիկի ծածկը թռիչքի ընթացքում բացվում և կոտրվում է։
Դեպքը տեղի էր ունեցել մի քանի տարի առաջ՝ շոգ ամառային օր, մարզական թռիչքի ժամանակ։
Նարինեն կարողացել էր շարունակել կառավարել ինքնաթիռը և անվտանգ վայրէջք կատարել։ Բայց պատմության ամենակարևոր մասը, թերևս, հենց վայրէջքը չէր։
Նա հրապարակավ ընդունեց, որ դեպքը հնարավոր էր կանխել, եթե թռիչքից առաջ խցիկի ծածկի կողպման մեխանիզմի տեսողական ստուգումը պատշաճ կերպով կատարվեր։ Իր խոսքով՝ կողպման փականային տարրը փակված դիրքում չէր հայտնվել, և ինքը դա չէր նկատել։
Նա նաև նշել է, որ սխալ էր թռիչքային մարզումների գնալը COVID-ից ապաքինվելուց անմիջապես հետո՝ առանց օրգանիզմին լիարժեք վերականգնվելու բավարար ժամանակ տալու, և որ թռիչքի ժամանակ աչքերի պաշտպանություն չէր օգտագործել։ Խցիկի բացվելուց հետո օդային հոսքը, աղմուկը, շնչառության դժվարությունը և տեսողության խանգարումը իրավիճակը ծայրահեղ բարդ էին դարձրել։ Նա գրել է, որ տեսողության ամբողջական վերականգնման համար պահանջվել է մոտ 28 ժամ։
Այդ պատմության մեջ ուշագրավ է հենց նրա վերաբերմունքը։
Նարինեն տեսանյութը չներկայացրեց միայն որպես վտանգավոր իրավիճակից փրկվելու պատմություն։ Նա այն ներկայացրեց որպես սխալների, անվտանգության և դրանցից սովորելու դաս։
Տեսանյութի հրապարակումից հետո դրա տարածումը մեծացավ։ Piloot & Vliegtuig-ը 2024 թվականի հունիսի 28-ին հայտնել էր, որ հրապարակումից մեկ շաբաթ անց տեսանյութն արդեն ունեցել էր ավելի քան 1,4 միլիոն դիտում։
Իսկ Նարինեի YouTube-ի պաշտոնական էջում հրապարակված տեսանյութը հետագայում հասել է միլիոնավոր դիտումների։
Երբ մեկ դեպքը դառնում է ավելի մեծ պատմության սկիզբ
Այս միջադեպը Նարինեի համար ավարտված պատմություն չդարձավ։
2025 թվականի վերջին և 2026 թվականին նա արդեն սկսել է հրապարակայնորեն վերլուծել այդ դեպքը՝ խոսելով սխալների կառավարման, ինքնագիտակցության և այն մասին, թե որքան հեշտ է մարդը որևէ իրադարձության մասին եզրակացություն անել՝ առանց ամբողջ պատմությունը հասկանալու։
Նարինեն իր հրապարակումներում նշել է, որ իր տեսանյութի շուրջ առաջացած հետաքրքրությունից հետո բազմաթիվ լրատվամիջոցներ դիմել են իրեն հարցազրույցների և վավերագրական նախագծերի առաջարկներով, սակայն որոշ ժամանակ նա հրաժարվել է դրանցից։ Ավելի ուշ նա ներկայացրել է իր սեփական վավերագրական նախագիծը՝ «What We Miss When We Think We Understand», որտեղ փորձում է մանրամասն անդրադառնալ միջադեպին և դրա մարդկային ու մասնագիտական դասերին։
Այստեղ նրա պատմությունը արդեն դուրս է գալիս միայն ավիացիայի սահմաններից։
Այն դառնում է պատմություն այն մասին, թե ինչպես ենք մենք ընկալում սխալը, պատասխանատվությունը, փորձը և սեփական սահմանները։
Նարինեն և հայկական կին օդաչուների նոր սերունդը
Նարինե Մելքումյանի պատմությունը միայն մի մարդու կենսագրություն չէ։
Հայաստանում և հայկական միջավայրում վերջին տարիներին ավելի տեսանելի են դառնում նաև այլ կին օդաչուներ։
Տաթևիկ Ռևազյանի հրապարակման մեջ Նարինե Մելքումյանի հետ միասին հիշատակվում են ևս հինգ անուններ՝ Diana Khachatryan, Marina Poghosyan, Nadya Benklyan, Diana Sahakyan և Lusy Aroian։ Ռևազյանը նրանց ներկայացնում է որպես հայկական ծագմամբ կին օդաչուներ, որոնք իրենց մասնագիտական ճանապարհն են անցնում Հայաստանում և Հայաստանից դուրս։
Այս հրապարակումը կարևոր է նաև մեկ այլ պատճառով․ այն ցույց է տալիս, որ Նարինեի պատմությունը կարելի է դիտարկել հայկական ավիացիայում կանանց մասնագիտական ներկայության ավելի լայն համատեքստում։
Սակայն յուրաքանչյուր օդաչուի կենսագրություն և մասնագիտական ձեռքբերումներ, բնականաբար, առանձին ուսումնասիրության կարիք ունեն։
Երազանքը երբեմն պարզապես պետք է չհետաձգել
Նարինե Մելքումյանի պատմության մեջ ամենից շատ առանձնանում է ոչ թե որևէ մեկ մրցույթի արդյունքը կամ որևէ մեկ թռիչքը։
Ամենաուժեղ դրվագը թերևս այն է, որ նա 34 տարեկանում որոշեց սկսել այն, ինչ շատերը սովորաբար սկսում են ավելի երիտասարդ տարիքում։
Նա արդեն ուներ աշխատանք, մասնագիտական փորձ և ձևավորված կյանք։ Բայց որոշեց վերադառնալ տարիներ առաջ մնացած երազանքին։
Այդ որոշումից հետո անցան PPL-ի, ակրոբատիկ թռիչքների, կոմերցիոն օդաչուի պատրաստության, բազմաշարժիչ և գործիքային թռիչքների, հրահանգչական աշխատանքի տարիները։
Հետո եկան մրցումները։
Եվ վերջապես՝ վերադարձ դեպի այն երկինքը, որտեղ ծնվել էր նրա երազանքը։
Այսօր Նարինե Մելքումյանի պատմությունը կարելի է կարդալ ոչ միայն որպես հայ կնոջ՝ օդաչու դառնալու պատմություն, այլև որպես մի պարզ, բայց կարևոր միտք․
երբեմն երազանքը ուշանում է, բայց դա դեռ չի նշանակում, որ այն պետք է հրաժարվել իրականություն դարձնելուց։
«Նիդերլանդական Օրագրի» հաջորդ քայլը
Նարինե Մելքումյանի պատմությունը մենք չենք համարում ավարտված։
«Նիդերլանդական Օրագիրը» ցանկանում է առաջիկայում կապ հաստատել նրա հետ և ներկայացնել նրա պատմության այն հատվածները, որոնք դեռևս կարող են հետաքրքիր լինել մեր ընթերցողներին:
Այս հարցերի պատասխանները, հուսանք, արդեն կստանանք Նարինե Մելքումյանի հետ «Նիդերլանդական Օրագրի» հարցազրույցում։
Աշոտ ԿՆԻԱԶՅԱՆԸ
«Նիդերլանդական Օրագիր»
Վավերագրական ֆիլմ
Նարինե Մելքումյանի պատմությանը նվիրված վավերագրական ֆիլմը նույնպես արժանի է դիտման։ Այն ներկայացնում է նրա ճանապարհը դեպի ավիացիա և այն, թե ինչպես է Նիդերլանդներում իրականացրել օդաչու դառնալու իր վաղեմի երազանքը։
Նարինե Մելքումյանի պատմությունը՝ վավերագրական ֆիլմում՝
No comments:
Post a Comment