Մի՛ շտապեք մեղադրել անձրևին կամ դադարեցնել ջրելը․ նռան ճաքելու պատճառը հաճախ խոնավության կտրուկ տատանումն է։ Իսկ այդ հրաշալի պտուղն իր մեջ թաքցնում է նաև առողջության համար օգտակար բազմաթիվ նյութեր։
Հայտնի հասարակական-քաղաքական գործիչ Պարույր Հայրիկյանը, որն ընտանի կենդանիներ պահելուց բացի նաև այգի է մշակում, ֆեյսբուքյան իր էջում մի հարց է բարձրացրել, որը կարող է հետաքրքրել բազմաթիվ այգեպանների։
«Նուռս դեռ լիարժէք չհասունացած պայթում է, իսկ ես չգիտեմ, թէ ինչ պէտք է անել։ ԵՆթադրում եմ միայն, որ այս վերջին շրջանում, երեւի, պիտի չջրէի։ Իմացողներին նախապէս շնորհակալութիւն»,- գրել է նա։
Թեև Նիդերլանդների կլիման նպաստավոր չէ նռան մշակության համար, աշխարհի տարբեր երկրներում ապրող հայերի այգիներում այս գեղեցիկ պտուղն իր ուրույն տեղն ունի։ Իսկ ծառի վրա ճաքած նուռ տեսնելիս շատերն են զարմանում՝ ինչո՞ւ է դա տեղի ունենում, և հնարավո՞ր է կանխել։
Ինչո՞ւ է նուռը ճաքում
Այգեգործների համար ամենատարածված պատճառներից մեկը հողի խոնավության կտրուկ փոփոխությունն է։ Երբ երկարատև չորությունից հետո առատ անձրև է գալիս կամ ծառը հանկարծակի շատ են ջրում, նռան հատիկներն արագ ջուր են կլանում ու մեծանում։ Իսկ կեղևը, որը շոգի ու չորության հետևանքով կարող է կորցնել իր առաձգականությունը, չի հասցնում հարմարվել ներքին ճնշմանը և ճաքում է։
Սակայն միայն ջուրը չէ մեղավոր։ Նպաստող գործոններ կարող են լինել նաև ջերմաստիճանի կտրուկ տատանումները, սորտի առանձնահատկությունները, պտղի հասունացման ընթացքը և որոշ սննդանյութերի անբավարարությունը։ Հետևաբար, յուրաքանչյուր դեպքի համար մեկ ընդհանուր պատճառ նշել հնարավոր չէ։ Այգեգործական մասնագիտական ուղեցույցները ևս ընդգծում են խոնավության կայուն ռեժիմի կարևորությունը։
Ի՞նչ անել, որպեսզի նուռը չճաքի
Գլխավոր խորհուրդը ոչ թե ջրելուց ամբողջությամբ հրաժարվելն է, այլ հողի խոնավությունը հնարավորինս կայուն պահելը։
Ջրեք կանոնավոր՝ հաշվի առնելով եղանակն ու հողի չորությունը։
Երկարատև չորությունից հետո մի՛ տվեք չափազանց մեծ քանակությամբ ջուր միանգամից։
Ծառի շուրջ հողի վրա ցանքածածկ օգտագործեք՝ խոնավության կտրուկ կորուստը նվազեցնելու համար։
Մի՛ պարարտացրեք կուրորեն․ սննդանյութերի պակասը հաստատելու դեպքում միայն ընտրեք համապատասխան միջոցը։
Ճաքած պտուղները պարբերաբար ստուգեք։ Բացված կեղևով նուռը խոցելի է միջատների և փտախտ առաջացնող սնկերի նկատմամբ։
Այսպիսով, Պարույր Հայրիկյանի ենթադրությունը՝ գուցե վերջին շրջանում չարժեր ջրել, հասկանալի է, բայց ճիշտ լուծումը ջուրը պարզապես դադարեցնելը չէ։ Չափից ավելի չոր հողն էլ կարող է նպաստել խնդրին։
Իսկ ինչո՞վ է օգտակար նուռը
Նռան հատիկներն ամբողջությամբ ուտելը թույլ է տալիս ստանալ նաև մանրաթելեր, որոնք կարևոր են մարսողության բնականոն աշխատանքի համար։ Նռան հյութը նույնպես պարունակում է օգտակար բուսական միացություններ, սակայն ամբողջական պտուղը սովորաբար ավելի շատ մանրաթելեր է ապահովում։
Գիտական ուսումնասիրություններում նռան հյութի հնարավոր ազդեցությունն ուսումնասիրվել է նաև արյան ճնշման և արյան շաքարի վրա, բայց առկա տվյալները դեռ բավարար չեն այն որևէ հիվանդության կանխարգելման կամ բուժման միջոց համարելու համար։ ԱՄՆ առողջապահության ազգային ինստիտուտների համապատասխան կենտրոնը ևս շեշտում է լրացուցիչ հետազոտությունների անհրաժեշտությունը։
Նուռը նաև հայկական մշակույթում առատության, պտղաբերության և կյանքի խորհրդանիշ է։ Գուցե հենց այդ պատճառով էլ նրա յուրաքանչյուր պտուղը՝ հասուն, ճաքած կամ դեռ կանաչ, այգեպանի համար պարզապես բերք չէ, այլ հոգատարության ու սպասման արդյունք։
Իսկ դուք ի՞նչ փորձ ունեք նռան մշակության հարցում։ Ի՞նչն է օգնել ձեր այգում կանխել պտուղների ճաքելը։ Կիսվեք ձեր խորհուրդներով․ գուցե ձեր փորձը հենց այն պատասխանն է, որն այսօր փնտրում է Պարույր Հայրիկյանը։
«Նիդերլանդական Օրագիր»՝ օգտակար տեղեկություններ, հետաքրքիր պատմություններ և հայերի կյանքի մասին աշխարհի տարբեր անկյուններից։
No comments:
Post a Comment