ՆԻԴԵՐԼԱՆԴՆԵՐԻ ԿՈՄԻՏԱՍԸ

Հայաստանում ու նրա սահմաններից դուրս քչերը գիտեն Նիդերլանդացի կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Կոմիտասին՝ մինչդեռ նա բավական հայտնի է հենց Նիդերլանդներում

Իրականում նա Էդուարդ դե Բուրն է՝  հոլանդացի կոմպոզիտոր ծնվ. 1957թ.  հուլիսի 24-ին,  երաժշտության մանկավարժ, դիրիժոր և դաշնակահար։  1990թվականին նա ընդունեց Ալեքսանդր Կոմիտաս կեղծանունը և վարեց comitas.org անունով կայքը։

Դե Բուրը դաշնամուր է սովորել Թոմ Բոլենի մոտ Ուտրեխտի կոնսերվատորիայում, կոմպոզիցիա՝ Հանս Քոքսի մոտ, իսկ նվագախմբային դիրիժորություն Անտոն Կերշեսի մոտ՝ Մաստրիխտի կոնսերվատորիայում։ 1981-1990 թվականներին աշխատել է որպես անկախ դաշնակահար՝ հոլանդական ռադիոյի նվագախմբերում և երգչախմբերում, որից հետո նաև սկսեց ստեղծագործել։

Դե Բուրը կոմպոզիցիա է դասավանդել Ուտրեխտի կոնսերվատորիայում 1994 թվականից։ Նա նաև դասավանդում է փողային նվագախմբի ստեղծագործություն Աուգսբուրգի համալսարանի Լեոպոլդ Մոցարտի կենտրոնում։

2000 թվականի հուլիսին Սանկտ Պետերբուրգի Շերեմետևո պալատում իր ստեղծագործությամբ կայացավ  ռեժիսորական դեբյուտը։

1981 թվականից ի վեր Դե Բուրը գրում է իր երաժշտությունը գրեթե բացառապես պատվերով: Նա նվագախմբային նախերգանք է ստեղծել Enschede երաժշտական ​​կենտրոնի բացման կապակցությամբ (որը հետագայում վերամշակել է փողային նվագախմբի համար); Eindhoven Frits Philips երաժշտական ​​կենտրոնի բացման սեզոնի համար նա գրել է «Լուսնի և արևի հարսանիքը» կանտատը, իր առաջին ջութակի կոնցերտը Թիլբուրգի համերգասրահի բացման համար։  1991 թվականին Ռոտերդամում կայացած «Eureka» եվրոպական նախարարական համաժողովի կապակցությամբ հնչեց նրա Fantasy Overture Eureka! ստեղծագործությունը:

Դե Բուրը հետևյալն է գրել. «...Սկսեցի ուսումնասիրել ժողովրդական երաժշտության բոլոր տեսակները՝ ամբողջ աշխարհից: Այստեղ ես հանդիպեցի հայկական ժողովրդական երաժշտությանը և անմիջապես խանդավառվեցի դրանով: Այսպես իմացա հայ էթնոմերաժիշտ, կոմպոզիտոր Կոմիտասի մասին։ Հետագա տարիների ընթացքում ես մի շարք ստեղծագործություններ եմ ստեղծել, որտեղ ակնհայտ է հայկական, ընդ որում՝ կովկասյան երաժշտության ազդեցությունը...» 

Փողային նվագախմբի համար Կոմիտասը մինչ այժմ գրել է երեք հայկական ռապսոդիա (թիվ 1-ը՝ փողային նվագախմբի համար, թիվ 2 և 3-ը՝ ֆանֆար նվագախմբի համար), 1995թ.-ին Հայկական ռապսոդիա թիվ 1-ը պարտադիր թեսթային ստեղծագործություն համարվեց փողային նվագախմբերի  առաջին բաց առաջնության ժամանակ: 

Ընդհանրապես նրա մի շարք ստեղծագործություններ, որոնք են A Night on Culbin Sands-ը , Հայկական ռապսոդիա թիվ 3-ը և ուրիշներ, տարբեր տարիների երաժշտական փառատոնների և մրցույթների համար դարձան պարտադիր թեսթային կատարման աշխատանք: 

Դե Բուրը բացատրում է թե ինչ կա Ալեքսանդր Կոմիտաս կեղծանվան ետևում թաքնված. «Comitas-ը  լատիներեն բառացի նշանակում է քաղաքավարություն, բարություն և այլն, Ինձ համար այն խորհրդանշում է ​​երաժշտությունն ու այն կրող անձը: Միևնույն ժամանակ, և՛ Ալեքսանդրը, և՛ Կոմիտասը հարգանքի տուրք են երկու տղամարդկանց, որոնցով ես հիանում եմ՝ հոլանդացի դաշնակահար և կոմպոզիտոր Սաս (Էռնստ Ալեքսանդր) Բունգեի և հայ էթնոմերաժշտագետ և կոմպոզիտոր Կոմիտասի անուններով»:

Դե Բուրը գրում է նաև թե ինչու  այլևս չի օգտագործում կեղծանունը.«Այն բանից հետո, երբ գրեցի երրորդ սիմֆոնիան՝ «Հարգանքի տուրք Կոմիտասին» վերնագրով, և երբ այն կատարվեց, աստիճանաբար հասկացա, որ իմ կեղծանունը ծառայել է իր նպատակին: Ի վերջո, ես դադարեցի օգտագործել այն՝ վերադառնալով այն անվանը, որով ծնվել եմ:»

Դե Բուրը մինչ օրս գրել է երեք օպերա, երեք սիմֆոնիա, երկու բալետ, երկու լարային քառյակ և բազմաթիվ այլ ստեղծագործություններ, որոնցից բազմաթիվ ստեղծագործություններ երգչախմբի, սիմֆոնիկ նվագախմբի և փողային նվագախմբի համար։ Այնուհանդերձ նրա ստեղծագործություններից շատերը գրվել են Ալեքսանդր Կոմիտաս կեղծանվամբ։ 

Կոմպոզիտորը 2017 թ. նոյեմբերին հյուրընկալվել է Հոլանդահայ «Աբովյան» մշակութային միության կենտրոնում։ Հանդիպման ժամանակ նա պատմել է թե ինչպես է ծանոթացել հայկական երաժշտությանը ու թե ինչպես է նրան ոգեշնչել հայ կոմպոզիտոր Կոմիտասը, խոսել է իր Ալեքսանդր Կոմիտաս ծածկանունի մասին, հնչել են հատվածներ նրա երաժշտությունից։

Կազմեց՝ Hay Azian-ը (Նիդ.օրագիր)

Կարիք ունի՞ Հայաստանը Թուրքիայի հետ խաղաղ պայմանագրի և ի՞նչ կստանա դրանից

 

Բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինը վերլուծել է գերմանա-Իսրայելական հարաբերությունները և համեմատական եզրեր փնտրել ներկայիս հայ-թուրքական մերձեցումների հետ։

Ներկայացնում ենք հայերեն թաարգմանությունը

Puerrtto

Այսօր, երբ Հայաստանում բուռն քննարկվում է Թուրքիայի հետ հարաբերությունների հնարավոր մերձեցումն ու կարգավորումը, տեղին է այս իրավիճակը համեմատել 1953 թվականին Իսրայելի և Գերմանիայի միջև դիվանագիտական ​​հարաբերությունների հաստատման հետ։ Ինչպես գիտեք, Գերմանիան ողբերգական դեր է խաղացել հրեա ժողովրդի ճակատագրում, և բոլորին է հայտնի համակենտրոնացման ճամբարների և Հոլոքոստի պատմությունը: Այնուամենայնիվ, 1949 թվականին՝ Իսրայելի ստեղծումից մեկ տարի անց, սկզբում կուլիսային, ապա բաց բանակցություններ սկսվեցին դիվանագիտական ​​հարաբերություններ հաստատելու և Իսրայելին Գերմանիայի կողմից  փոխհատուցումների վճարման շուրջ։

Իսրայելի վարչապետ Դավիդ Բեն-Գուրիոնը (որի անունով է կոչվել երկրի գլխավոր օդանավակայանը) մեծ քննադատության է արժանացել և հազիվ է մնացել պաշտոնին։ Իսրայելցիները, լինեին նրանք ընդդիմադիր քաղաքական գործիչներ, թե հասարակ քաղաքացիներ, կտրականապես դեմ էին գերմանացիների հետ ցանկացած հարաբերությունների հաստատման։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից չորս տարի անց, երբ Իսրայելի բնակչության կեսը կազմված էր համակենտրոնացման ճամբարների նախկին գերիներից ու չկար ընտանիք, որը տուժած չլիներ նացիզմի հանցագործություններից, դժվար էր մարդկանց համոզել, որ նրանք պետք է սովորեն  հաշտվել: ԳԴՀ-ի հետ բանակցությունների հակառակորդների փաստարկները բավականին համոզիչ էին. Նրանք պնդում էին, որ 6 միլիոն հրեաների մահը չի կարող ներվել գերմանացիների կողմից, որ միլիոնավոր կյանքեր չեն կարող փոխանակվել փողի հետ հենց դահիճներից, որ չի կարելի նվաստացնել իրենց նախկին նացիստների առաջ: Իսրայելում ոչ ոք չէր կասկածում, որ գերմանացիները չեն փոխվել, նրանք պարզապես պարտվել են պատերազմում և ցանկանում են իրենց զոհերի հաշվին լվանալ նացիզմի ամոթից։

Այնուամենայնիվ, Բեն-Գուրիոնը համառորեն առաջ էր շարժվում։ Նրա փաստարկները պակաս համոզիչ չէին, քան հակառակորդներինը։ Եվ հիմնական փաստարկն այն էր, որ 1949 թվականին Իսրայելը  փոքրիկ ու աղքատ երկիր էր՝ մոտ 800 հազար  բնակչությամբ, որի  կեսն ապրում էր վրանային ճամբարներում, սրանք նացիստական ​​համակենտրոնացման ճամբարների նախկին բանտարկյալներն էին և արաբական երկրների հրեաները, որոնք փախել էին ջարդերից և փրկվել սպանություններից. Գումարած, երկիրը պատերազմում էր իր բոլոր հարեւանների հետ, և ուժերը ակնհայտորեն հավասար չէին: Արաբական շրջափակումն ու փակ սահմանները խոչընդոտեցին տնտեսության զարգացմանը։ Ոչ մի բանի համար փող չկար, սննդի պակաս կար, բնակիչները սնունդ էին ստանում քարտերով։

Բեն-Գուրիոնի երկրորդ փաստարկն այն էր, որ պատերազմն ավարտվել է, և աշխարհն արագորեն փոխվում է: Արևմտյան Գերմանիան հիսունականներին արդեն մեծապես վերականգնվել էր պատերազմի պատճառած ավերածություններից և սկսեց ակտիվորեն զարգանալ: Ակնհայտ էր, որ շատ շուտով Արևմտյան Գերմանիան կրկին դառնալու է Եվրոպայի ամենաուժեղ տնտեսությունը և առաջատար քաղաքական ուժը։ Իսրայելը, ի տարբերություն Գերմանիայի, ճգնաժամի մեջ էր, դաշնակիցներ չկային (ԱՄՆ-ի հետ դաշինք եղավ միայն քսան տարի անց), թշնամիներն ամենուր էին, իսկ հեռանկարները՝ մշուշոտ։

Արևմտյան Գերմանիայի կանցլեր Կոնրադ Ադենաուերը բազմիցս հանդիպել է իսրայելցի դիվանագետների և անձամբ Բեն-Գուրիոնի հետ։ 1951 թվականի սեպտեմբերին Ադենաուերը ելույթ ունեցավ Գերմանիայի խորհրդարանում և ընդունեց կառավարության հավանությունը Իսրայելի հետ կուլիսային բանակցությունների ընթացքում ընդունված որոշումներին։ Նա, ինչպես Բեն-Գուրիոնը, նույնպես հանդիպեց ընդդիմությանը, քանի որ Գերմանիայի ոչ բոլոր քաղաքական ուժերն էին ողջունում Իսրայելի հետ համաձայնագիրը: Ոչ թե գերմանացիներն Իսրայելի դեմ էին (չնայած նախկին նացիստների դիրքերը բավականին ամուր էին), այլ պարզապես նոր, հետպատերազմյան Գերմանիան չպետք է իր վրա վերցնի Հիտլերի և նացիոնալ-սոցիալիստների հանցագործությունների մեղքը։ Արդյունքում Ադենաուերի և նրա կողմնակիցների դիրքորոշումն ընդունվեց խորհրդարանի կողմից և հետպատերազմյան Գերմանիայի և Իսրայելի միջև ստորագրվեց պատմական փաստաթուղթ։

Այս փաստաթղթում ԳԴՀ-ն ստանձնել է ամբողջ պատասխանատվությունը Եվրոպայի հրեաներին հասցված վնասի համար։ Գումարած, Գերմանիան իր վրա է վերցրել Գերմանիայից և Լեհաստանի նախկինում օկուպացված շրջաններից հրեա փախստականների ընդունման և վերաբնակեցման ծախսերը, այդ թվում՝ մոտ 500 հազար մարդ։ Այստեղ կարևոր է նշել, որ Լեհաստանի և Գերմանիայի 3 միլիոն հրեաներից ողջ է մնացել միայն 500 հազարը, և դա քննարկվել է։ Այսօրվա տվյալներով՝ Գերմանիան համաձայնել է Իսրայելին վճարել 15 միլիարդ դոլարին համարժեք գումար՝ նացիստական ​​հալածանքներից փախած 500 հազար հրեա փախստականների ընդունելու և տեղավորելու համար: Գումարած, Գերմանիան պարտավորություններ է ստանձնել փոխհատուցել հրեական առգրավված և թալանված ունեցվածքը 6 միլիարդ դոլարի չափով, որը համարժեք է այսօրվա դոլարի փոխարժեքին։ Ընդհանուր առմամբ, Գերմանիան պարտավորվել է Իսրայելին վճարել մոտ 21 մլրդ դոլար։ Գերմանիայի խորհրդարանն այս որոշումը ընդունել է 1953 թվականի մարտին՝ 239 կողմ, 35 դեմ ձայներով։

Գերմանիան այսպիսով ազատվեց Հիտլերի հանցագործությունների մեղքի բեռի զգալի մասից, և Իսրայելը ստացավ այն գումարը, որն այն ժամանակ անհրաժեշտ էր որպես պետություն գոյատևելու համար։

Բացի այդ, համաձայնագիրը նախատեսում էր Գերմանիայի և Իսրայելի միջև հարաբերությունների կարգավորում, դեսպանատների բացում համապատասխանաբար Թել Ավիվում և Բոննում։ Այս ամենն իրականացվել է պայմանագրի ստորագրումից անմիջապես հետո։ Գերմանիան նույնպես ամեն կերպ լոբբինգ արեց և հասավ այն բանին, որ Իսրայելը միանա եվրոպական ազատ առևտրի բոլոր պայմանագրերին: Մի փոքր ավելի քիչ հայտնի փաստն այն էր, որ համաձայնագրի ստորագրումից անմիջապես հետո՝ 1956 թվականին, Գերմանիան միակողմանիորեն վերացրեց վիզաները Իսրայելի քաղաքացիների համար, և այդպիսով Իսրայելը դարձավ առաջին ոչ եվրոպական երկիրը, որի քաղաքացիները կարող էին այցելել Գերմանիա առանց վիզայի։ Իսրայելն ինքը Գերմանիայի քաղաքացիների համար վիզաները վերացրել է միայն 1975 թվականին։

Այդ ժամանակից ի վեր երկու երկրների հարաբերություններն արագորեն ամրապնդվում են բոլոր ոլորտներում, իսկ Գերմանիան դարձել է Իսրայելի գլխավոր դաշնակիցը Եվրամիությունում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից մոտ 80 տարի անց այսօր Իսրայելում քչերն են համարում գերմանացիներին թշնամի, իսկ Գերմանիան՝ թշնամի պետություն:

Իսրայելի և Գերմանիայի միջև ստեղծված իրավիճակը նման է Հայաստանի և Թուրքիայի միջև մերձեցման փորձերին։

Իմ սուբյեկտիվ կարծիքով, ընդհանուր շատ քիչ բան կա։ Թուրքիան, ի տարբերություն Գերմանիայի, դե ֆակտո չպարտվեց պատերազմում (համենայն դեպս այն մասով, որը վերաբերում էր Արևմտյան Հայաստանին), ծնկի չեկավ և Հայաստանի հետ գործարքի գնալու առանձնահատուկ դրդապատճառ չունի։ Բացի այդ, Հայոց ցեղասպանությունը դեռևս մնում է գայթակղության քար և չի ճանաչվում աշխարհի որոշ երկրների, այդ թվում Թուրքիայի կողմից։ Նույն Գերմանիան Իսրայելի հետ բանակցությունների գնաց ոչ թե վերջինիս հանդեպ սիրուց դրդված, այլ իր քաղաքական ու ֆինանսական շահերից ելնելով։ Եթե ​​Հիտլերը չպարտվեր պատերազմում, ապա Հոլոքոստի ճանաչում չէր լինի, և նույն «ազնվական» Կոնրադ Ադենաուերը, խորհրդարանին Իսրայելի հետ գործարք կնքելու կոչ չեր անի, նրանց  ինտրիգները  մուրացկանություն համարելով։

Այսօր Հայաստանն  ինքը, որը գտնվում է շրջափակման մեջ, Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման կարիք  շատ ավելի ունի՝  քան Թուրքիան: Քանի որ նորմալացումը շատ բան չի տա հենց թուրքերին, իսկ նրանք որպես լավ հաշվարկ անող վաճառականներ չեն վճարի այն ապրանքի համար, որ իրենց այնքան էլ պետք չի։ Գերմանիան ցանկանում էր «լվացվել» Հոլոքոստի մեղքից։ Թուրքիան նման կարիք չունի։

Այդուհանդերձ, Թուրքիան գնում է Հայաստանի հետ իրենց համար ակնհայտորեն անհետաքրքիր բանակցությունների՝ գործելով «անպիտան ոչխարից մի փունջ բուրդ» կորզելու կեղտոտ սկզբունքով՝ ցեղասպանության զոհերի համար առանց  նվազագույն ափսոսանքի ։ 

Հնչում է կոպիտ և ցինիկ, բայց որպեսզի հասկանանք, թե ինչ են տալու բանակցությունները, կարևոր է  գիտակցել, թե ինչ են հստակ ուզում թուրքերը և ինչ են պատրաստ նրանց տալ հայերը: Իհարկե Ցեղասպանության ճանաչման լոբբինգի հայկական կողմի գործողությունները որոշ չափով նյարդայնացնում են Թուրքիային, և այստեղ նրանք պատրաստ են մի փոքր սակարկել, բայց պետք է հասկանալ, որ թուրքերին ինչ-որ մեկի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումից մեծ վնաս չի լինում:Ընդամենը տհաճ է, բայց ոչ ավելին։ Ի վերջո, ճանաչումն ընդունելի են Միացյալ Նահանգները, Ֆրանսիան, որոնք  քաղաքական կամ տնտեսական պատժամիջոցներ չեն կիրառել: Ուստի Թուրքիան Հայաստանից ավելի ակնհայտ բան է ուզում, օրինակ՝ Զանգեզուրի միջանցքը, կամ Մեղրիի միջանցքի վերահսկողությունը, որն անխափան կապ կապահովի Թուրքիայի և նրա «թուրանյան» դաշնակիցների միջև։

Դե, որպես կարկանդակի վրայի բալ, Թուրքիան ցանկանում է, որ իր բիզնեսը մտնի Հայաստան, որն իսպառ կկործանի հայ արտադրողին ու Հայաստանը կվերածի երկրորդ Աջարիայի։ 

Արդյունքը լինելու է հայկական ինքնիշխանության մնացորդների ոչնչացումը, իսկ ինչի՞ դիմաց այս ամենը։ Հավանաբար, Թուրքիայի հետ սահմանի բացման, որի օգուտը դեռ մեծ հարց է պոտենցիալ վնասի հետ կապված։

Նշվեց «ԴԱՐ տարածքային զարգացման և մրցունակության հիմնադրամի» 15 տարին

 

Այսօր Առնո Բաբաջանյանի անվան համերգասրահում նշվեց «ԴԱՐ տարածքային զարգացման և մրցունակության հիմնադրամի» 15 տարին: Հիմնադրամի և ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության միջև փոխհամագործակցության նոր հուշագիրը ստորագրվել է  դեռևս 2021 հունիսին։ Գեղարքունիքի մարզի Ծաղկունք համայնքում՝ իրականացնում է  «Գագարին նախագիծ», որի մանրամասներին քաջ ծանոթ են ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությունում։ 

Հիմնադրամը, որն ստեղծված է ընտանեկան հիմքի վրա ղեկավարում է հրապարակախոս, բանաստեղծուհի, նկարչուհի, դիզայնի գիտակ ու նրբաճաշակ ձևավորող, մոդայիկ հագուստի մոդելավորման բացառիկ մասնագետ, հմայիչ հայուհի տիկին Սվետլանա Հակոբյանը, ով իր կատարած աշխատանքին մոտենում է ընդգծված արժանապատվությամբ և յուրահատուկ սիրով։ Պատահական չէ, որ ոչ միայն բիզնես աշխարհում այլև ինտելեկտուալ շրջանակի ներկայացուցիչներն ու հայ արվեստագետները մեծ սիրով են արձագանքում տիկին Հակոբյանի յուրաքանչյուր ձեռնարկմանը։ Ասենք, որ նրա գործընկեր-որդիներն իրենց ընտանիքներով նույնպես միշտ օգնում են հիմնադրամին միջոցառումների իրականացման ամենատարբեր աշխատանքներում։ Հմայիչ տիկնոջ ցանկացած միջոցառման մասնակից են դառնում նաև ՀՀ-ում պաշտոնավարող տարբեր արտասահմանցիներ, բիզնեսի ներկայացուցիչներ, ովքեր հմայված են ոչ միայն նրա գործունեությամբ, այլև արվեստի գործերով, նրա նկարներին ծանոթ են արտասահմանյան երկրներում գիտեն, որ տիկին Սվետլանան հայացրել է անգամ ու  հայահունչ  դարձրել իր անունը՝  նկարների վրա ստորագրելով ԼՈՒՍԻՆԵ, LUSINE ։ Եվ սա դեռ ամենը չէ։ Հայկական խոհանոցի համադամ խորտիկները, հայ բազմադարյան մշակույթը և արվեստը, հայոց ճարտարապետությունն ու պատմությունը Հակոբյան ընտանիքը սիրով է ներկայացնում օտարներին, իսկ Աղաջանյան ընտանիքը օգնում է Հակոբյաններին՝ հյուրերին դեպի Հայաստանի տեսարժան վայրեր ուղեկցելով, նրանց հետ Գեղարքունիքի Ծաղկունք համալիր այցելությամբ։ Հոգածության և եռանդուն աշխատանքի շնորհիվ այդ գողտրիկ անկյունը արագ քայլերով վերածվում է Թումանյանի ասած «ոսկի քաղաքի»։

 Մարդիկ այստեղ ուրախ են, քանզի կարողանում են գեղագիտական հաճույքը զուգակցել հանապազօրյա հաց վաստակելու կարևոր գործին։ 

Եվ այսպես, ԴԱՐ հիմնադրամը տոնում էր իր 15-ամյակը։ Իսկ միջոցառման ընթացքում հայտարարվեց  մի այլ  չքնաղ հայուհու ու արժանի քաղաքացի Հասմիկ Պապյանի անզուգական կատարման մասին` տիկին Սվետլանայի ծննդյան օրվա  շնորհավորանքի կապակցությամբ։ Դահլիճը լեփ-լեցուն էր, բայց բոլոր հրավիրյալները Հակոբյան ընտանիքի գործունեության քաջ ծանոթ մարդիկ էին։ Հոբելյանական երեկոյի բացումը կատարվեց ՀՀ վաստակավոր արտիստ  Նիկոլայ Մադոյանի կողմից, արժանի հայ ջութակահար, որի ձեռքերում ջութակը վերածվում է կախարդական գործիքի և հույզեր քամում ունկնդրի հոգու նուրբ անկյուններից։ Երեկոն մտերմիկ էր ու ավելի գողտրիկ էր դառնում Դիրիժոր Ռոբերտ Մլքեյանի և ՀՀ պետական կամերային նվագախմբի կախարդական մասնակցությամբ ։

Համերգից հետո հյուրերին սպասում էին արտասահմանից հրավիրյալ խոհարարների յուրահատուկ  հյուրասիրությունն ու ամենակարևորը՝ տիկին Սվետլանայի ՆԿԱՐՆԵՐԻ ՑՈՒՑԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ Lusine մակագրությամբ: Տիկին Հակոբյանը  հուզված էր, անգամ չկարողացավ թաքցնել արցունքները։ Դրանք երջանկության, վաստակի ու բարձր գնահատանքի արժանանալու արցունքներ էին։ Ավելացնեմ, որ նա հրաշալի մայր է, ով դաստիարակել է այնպիսի զավակներ, ովքեր երկրին  ու հանրությանը ծառայում են իրենց աննկուն աշխատանքով։ Շփվելով այս ընտանիքի հետ հասկանում ես, թե որքան կարևոր է, երբ բիզնեսը դառնում է ազգակիցներիդ ծաղկուն ապագա ապահովելու գործոն, երբ աշխատում ես այնպես, որ կարիք չունես զինված պահակախմբի, երբ  շրջապատին փոխանցվում է դրական էներգիա, երբ մարդկանց մոտենում ես հարազատի մղումներով։ Տիկին Հակոբյանն ունի բազմաթիվ ծրագրեր, օրինակ դրանցից են առողջ ապրելակերպին առնչվող հայ մայրեր պատրաստելու դպրոցի ծրագիրը, ի դեպ նա ինքը հրաշալի է պատրաստում, նաև հայկական տարազի զարդանախշերով հագուստի մատուցման միջոցով նա միտում ունի հային տանել դեպի իր ակունքները։ 

Մաղթենք տիկին Հակոբյանին, նրա երեք որդիներին ու նրանց գերդաստանին, մեր հրաշք երաժիշտներին ու ազգին ծառայող մտավորականությանը նոր ձեռքբերումներ հայոց խաղաղ երկնքի ներքո․․․ 

Ի դեպ հրավիրյալների թվում էր Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան Նիկո Սխերմերսը:

Նաիրա ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ

Երևան, 11.01.2022

«Նիդերլանդական օրագիր»

Շնորհավոր Ամանոր և Սուրբ Ծնունդ

 Շնորհավոր Ամանոր և Սուրբ Ծնունդ

31.12.2021

Սիրելի հայրենակիցներ

Ահա և կպոկենք օրացույցի վերջին թերթիկը ու պատմություն կդառնա հերթական 2021թվականը:

Այս անգամ չենք ամփոփի անցնող տարում ունեցած ոչ մի ձեռքբերում:

Եկե՛ք այս անգամ առաջ նայենք ու սթափ դատենք:

Ամանորն ապագային միտված տոն է, և այն մեր ժողովրդին թող առողջություն, հաջողություն, բերի: Ապրողներս թող արժանի լինենք փառքով ընկածների հիշատակին: Միասնաբար ծաղկեցնենք ու արարենք, ապրեցնենք մեր երկիրը ստեղծարար մտքերով ու ձեռքբերումներով։ Սա կլինի մեր ընկած հերոսների վառ հիշատակի հավաստումը:

Թո՛ղ իրականան մեր բոլոր սպասումներն ու երազանքները։

Թո՛ղ Նոր տարին միայն բարօրություն և խաղաղություն բերի մեր երկրին ու մեր ընտանիքներին` առ Հայաստանս, Արցախս և Սփյուռքս:

Շնորհավո՛ր Նոր Տարի՝ 2022թ. և Սուրբ Ծնունդ:

Շառլ Ազնավուր - Sans Adieu Les Chansons de 1955 - 1962 lp.

Երբ 2018 թվականին Նիդերլանդներում թողարկվեց Շառլ Ազնավուրի 1955 - 1962թթ հիթերի ալբոմը, այն կարելի էր ձեռք բերել  € 165,99 գումարով:

Այժմ այն ավելի քան մատչելի է, հիմա բավական է վճարել  10-20€ 

Ավելին կարող ենք ասել, տարեմուտին այլ ալբոմների հետ վաճառքում, այն հանդիպեց Aldi սուպերմարկետային ցանցում:

Շառլ Ազնավուրը ֆրանսահայ երգիչ, բանաստեղծ, դերասան, հասարակական գործիչ և դիվանագետ էր։ Ազնավուրը հայտնի էր իր առանձնահատուկ տենորային ձայնով: Ավելի քան 70 տարվա կարիերայի ընթացքում նա ձայնագրել է ավելի քան 1200 երգ՝ մեկնաբանված ութ լեզուներով։

Այս ալբոմում հավաքված են 1955-1962 թվականների նրա բոլոր հիթերը։

Charles Aznavour – Sans Adieu Les Chansons de 1955 – 1962  lp.

Charles Aznavour was a French-Armenian singer, lyricist, actor, public activist and diplomat. Aznavour was known for his distinctive tenor voice: clear and ringing in its upper reaches, with gravelly and profound low notes. In a career spanning over 70 years, he recorded more than 1,200 songs interpreted in eight languages.

 This album collects all his hits from the period 1955 – 1962.

Charles Aznavour - Sans Adieu: Les Chansons de 1955-1962 CD

CD1

Track 1: Les Comediens 

Track 2: Le Feutre Taupe 

Track 3: Voila Que Ca Recommence 

Track 4: Tu T'Laisses Aller 

Track 5: Il Faut Savoir 

Track 6: Je T'aime Comme Ca 

Track 7: Une Enfant 

Track 8: Parce Que 

Track 9: Parti Avec Un Autre Amour 

Track 10: Sur Ma Vie 

Track 11: Merci Mon Dieu 

Track 12: J'ai Bu 

Track 13: Ca! 

Track 14: Quand Tu Viens Chez Moi, Mon Coeur 

Track 15: Si, Je N'Avais Plus 

Track 16: On Ne Sait Jamais 

Track 17: Tu Vis Ta Vie Mon Coeur

Ճնճղուկները պատմում են պատերազմի մասին

 Վարդինե Իսահակյան

(Պատմվածք)

Ճնճղուկների ձայնը խախտում է ներսումս աղմկող խուլ լռությունը, արցունքներս թափվում են բաց կրծքերիս՝ մարմինս պատելով աղի վշտով։

Արցունքները խեղդում են կոկորդս, մշուշում աչքերս, հայելու մեջ իմ պատկերը թվում է ինձ գորշ արտացոլանք հուսահատ մի կնոջ։ Փամփուշտն արյունոտել էր Տիգրանի քունքը, արյունը լերդացել էր, չորացել լայն ճակատին։

Սիրտս կտոր կտոր է լինում ցավից։ Ինչո՞ւ չհերթագրվեցի ու մեկնեցի, գթության քույր կաշխատեի դաշտային պայմաններում, վերքերը ժամանակին կմշակեի։ Թույլ չէի տա, որ շատ արյուն կորցնի։ Արցունքներս հոսում են կրծքերիս արանքով ու թափվում գետնին։ Նախօրեին ջարդված ապակու փշուրները հավաքում եմ միտումնավոր անզգուշությամբ ու մատներիս արյունը չռռում է հատակին։ Հանգստություն եմ զգում, արյան տաք շիթը դուրս է հանում ներսումս կուտակված վիշտն ու հատակին անկանոն շրջան է գոյանում։

 Տիգրանը նայում է ինձ ու արցունքներս տեսնելով՝ ժպտալով մոտենում.

-Արի, արի գրկեմ լացկան իմ աղջիկ։ Ես փարվում եմ նրան ու պինդ գրկում՝ այլևս բաց չթողնելու մտադրությամբ։

-Դե, մեքենան սպասում է, ես գնացի։

Տիգրանը պոկում է ինձ իրենից ու արցունքներն ինձանից թաքցնելով՝ արագ դուրս գալիս տնից։

-Երեխուս լավ կնայես...

Լսում եմ նրա ձայնը հեռվից, լսում եմ ու չեմ հասկանում՝ որտեղ եմ ես։

Վեր եմ թռչում, լարում եմ լսողությունս, բայց չեմ լսում Տիգրանի ձայնը, փակում եմ աչքերս սարսափելի պինդ, բայց չեմ տեսնում նրան։

Լոգարանի հատակի արյան հետքերը չորացել են, արյունը լերդացել է ինչպես Տիգրանի աջ քունքին։

Իմ մեջ անհաշտ պայքար է սկսվում։ Օրեր շարունակ ոչինչ չուտելով՝ մատներիս ծայրերը սառում են, կապտում։ Ես զգում եմ հացի համը, բայց մարմինս հրաժարվում է այն ընդունել։ Փսխում եմ էլի ու ներսումս ամբարված մաղձը թափում դուրս։

Բրդուճներ էի պատրաստել Տիգրանի համար, կանաչ բաց դաշտում նստում է կողքիս, սիրով լի իր հայացքով նայում ինձ ու մազերս շոյում։ Բարձր հասակին համազգեստը շատ է սազում, ուսապարկից հանում է իմ պատրաստած բրդուճներն ու առաջինը մեկնում ինձ։ Աչքս ընկնում է նրա խոշոր մատներին չորացած արյանն ու վախեցած վեր եմ թռչում։ 

Բացում եմ պատուհանը, ճնճղուկների ձայնը լցվում է կիսամութ սենյակ, աչքերս մղկտում են աղի արցունքներից։ «Գուցե իմ մեկնելով ամեն ինչ այլ կերպ ստացվեր։ Նա երբեք էլ չի թողել ես մարդաշատ տեղերում հայտնվեմ, նա թույլ չէր տա»,- հանգստացնում եմ ինքս ինձ ու նույն պահին հակադարձում.«Բայց կօգնեի չէ՞»։

Արցունքները խեղդում են կոկորդս ու ես փակ աչքերով կանգնում եմ բաց պատուհանի դիմաց և ունկնդրում ճնճղուկներին։ Նրանք ռազմաճակատից են վերադարձել, որ պատմեն ինձ, թե որքան երազանքներ է խորտակում պատերազմը՝ համազգեստին թողնելով սոսկ արյան չորացած հետքեր։

Հատ հատ պոկում եմ կիսատ մնացած գրքի էջերն ու աշնան կատաղի քամուն հանձնում։ Քամին մեկիկ մեկիկ թռցնում է թերթերն ու մեր երազանքների նման մատնում անհայտության։

Տիգրանը հրավիրում է երեկոյան զբոսանքի։ Երկար նայում է տխուր հայացքով ու ասում.

-Կարող է մի օր ես էլ գնամ պատերազմ...

Դեմքս արագ թեքում եմ, որ թաքցնեմ արցունքներս։

Տիգրանը գրկում է ինձ, ես առաջին անգամ զգում եմ տղամարդու ուժը, թիկնեղ ու հզոր տղամարդու բազուկները ինչպես են գրկում։ Շփոթվում եմ մի պահ, բայց հետո անձնատուր լինում նրա շոյանքներին, տաք համբույրներին։

Արթնանում եմ անսովոր զգացողությամբ, Տիգրանն ամուր գրկել էր ինձ ու այդպես քնել էինք։ Հիշում եմ նախորդ գիշերն ու գիշերազգեստով  կրծքերիս կիսաբացը ծածկելով՝ հարցնում.

-Հիմա մենք ամուսիններ ե՞նք։

Տիգրանը ժպտում է ու համբուրում ճակատս։

Երկար զբոսնում ենք, այնուհետ բարձրադիր մի վայրից քաղաքի մարող լույսերին նայում։ Երբ մարում է վերջին լույսը ու հեռվում անհետանում վերջին մեքենայի շարժիչի ձայնը, մենք վերադառնում ենք տուն ու լուսաբացին անկողին մտնում։

Լուսաբացին նախքան քնելը հարցնում եմ.

-Սիրո՞ւմ ես ինձ։

-Գիտե՞ս՝ քանի տարի եմ երազել քեզ գիրկս առնեմ...

Հեռախոսի մյուս ծայրից Տիգրանը հարցնում է.

-Լսեցիր ի՞նչ ասացի, ինչո՞ւ ես լռում...

Ես ասելիք չունեմ, անջատում եմ հեռախոսը, հաջորդ զանգերին չեմ պատասխանում։ Դռան թակոցները ասես ուրիշ աշխարհից եմ լսում։ Տիգրանը բռնում է ուսերս ու թափահարում ինձ.

-Ուշքի արի, հասկացիր ես չեմ կարող չգնալ։ Սա բոլորիս պարտքն է։ Ախր շատ ենք խոսել էս պատերազմի վաղահաս վտանգի, հնարավոր հետևանքների մասին, հիշո՞ւմ ես, հորդ օրինակն էիր հպարտությամբ նշում։ Ուզում եմ իմ երեխան էլ ինձանով մի օր հպարտանա։

Ես ձեռքս տանում եմ որովայնիս, ինձ թվում է արյուն եմ շաղախում ձեռքով ու քսում որովայնիս, աչքիս առաջ Տիգրանի արյամբ ներկված համազգեստն է։

Նայում են նրա մանրիկ աչքերին, որոնք սկզբում ամաչում էին ինձ ուղիղ նայել ու չեմ կարողանում չժպտալ։ Էդ պահին զգում եմ՝ որքան շատ եմ սիրում նրան, որպեսզի հեշտությամբ բաց թողնեմ դեպի կրակի դաշտ։

Տիգրանն իրավացի է, հորս սխրանքի պատմությունը ուղեցույց է ինձ համար, պատերազմի վետերան հայրս քչախոս ու կոպիտ մարդ էր, ինձ երբևէ սեր ու քնքշանք չի շռայլել, բայց նա իմ հպարտությունն է։ Ու տղամարդկանց մեջ հորս կերպարն եմ միշտ փնտրել։ Տիգրանի ծանր քայլվածքը, ամաչկոտ ու քչախոս էությունը ինձ միանգամից գրավեց։

Անձրևում է։ Մայիսյան անձրևի խոշոր ու տաք կաթիլները փարթամ մազերիցս լցվում են դեմքիս ու թաքցնում արցունքներս։

Փակ աչքերով գարնան անձրևն եմ վայելում ու սպասում իմ ավտոբուսին։

-Թույլ տուր քեզ տուն ուղեկցել, կթրջվես ախր։

Թիկունքիս զգում եմ Տիգրանի տաք շունչն ու առանց բառ արտասանելու քայլերս ուղղում դեպի նրա մեքենան։ Սիրտս վկայում է, որ սիրահարված է։

Հորս կարոտն եմ առնում նրա կողքին նստելով, հորս նման արագ է վարում մեքենան։ Սկզբում մի փոքր լարվում եմ, հետո հուսալիության զգացողությունը համակում է ինձ ու սկսում եմ վստահել։

-Ես կիրակի գիշերը մեկնելու եմ, գնամ մի քանի բան առնեմ ճանապարհի ու գամ։

Ես երշիկը կտրատում եմ, հացի մեջ դնում, կանաչիով ու աղի արցունքներովս փաթաթում բրդուճներն ու շարում սեղանին։ Տիգրանը մտահոգ քայլում է սենյակում.

-Մորս կզանգես ցանկացած հարցով, ինչի կարիք որ ունենաս, լսո՞ւմ ես։ Լավ կսնվես, երեխուս լավ կնայես։

Ապա մի փոքր դադար տալով ավելացնում.

-Երեխուս կպատմես իմ մասին, ինչպես ինձ պատմեցիր հորդ մասին...

Ես ձեռքի ափով փակում եմ Տիգրանի բերանն ու մատներով սեղմում շրթունքները.

-Չհամարձակվես, լսում ես, չհամարձակվես...

Ես լսում եմ սրտիս բաբախյունը, ոտքերս թմրում են, ձեռքերս դողում են ու հեռախոսը շրխկոցով ընկնում է գետնին, գլուխս պտտվում է ու ես էլ եմ հայտնվում հեռախոսի կողքին։ Հեռվից կարծես մի խոր անդունդից Տիգրանի մայրն ինձ է ձայն տալիս, բայց ես անճարակ լսում եմ միայն։ Աչքերս բացում եմ հիվանդասենյակում ու տագնապահար շուրջս նայում։

Բուժքույրը հանգստացնող է ներարկում, իմ գլխավերևում տեսնում եմ Տիգրանի մորը՝ աչքերն ուռած, արցունքները ակնախոռոչներում ցամքած։

Բժիշկները շտապ օգնության մեքենայից դուրս են բերում Տիգրանի անշնչացած մարմինն ու տանում հոսպիտալ։

-Աղաչում եմ, փրկեք նրան...

Նայում եմ շուրջս հավաքված սևազգեստ կանանց ու անզորությունից սկսում մազերս պոկել։

-Քեզ խնայիր, երեխուդ մասին մտածիր,-ուսիս զգում եմ տարեց կնոջ ձեռքը։

Հայացքս հառում եմ նրա դեմքին, որդուն նոր հողին հանձնած, վշտից սմքած մոր դեմքին։

Անօգնական քայլերս ուղղում եմ դեպի հոսպիտալ, հիվանդասենյակի կիսաբաց դռան արանքում կանգնում եմ։ Համատարած քաոսի մեջ ոչ չի նկատում իմ ներկայությունը։

Ճաղատ բժիշկը ցավից չի մղկտում ռազմաճակատից բերված հազարերորդ անկենդան մարմնի վրայով մահվան գույնի սպիտակ սավանը քաշելիս։ Ուզում եմ բժշկին հարվածել, ուզում եմ վերցնել բժշկական լանցետն ու կտոր կտոր անել նրան հենց հիվանդասենյակում։ Բուժքույրերը բռնում են թևերս ու նստեցնում միջանցքում։

-Ես կարո՞ղ էի նրան փրկել, եթե կողքին լինեի, եթե շուտ վիրակապեի, եթե շուտ հասցնեի հոսպիտալ,-հարցնում եմ մյուս բժշկին։

-Նա ամենավտանգավոր ճակատում է մարտնչել, թշնամու դիպուկահարի փամփուշտը հենց քունքին է կպել։ Դրանից առաջ որովայնի վիրավորում է ստացել, բայց շարունակել է կռվել, արկերի տարափի տակ տեղի հոսպիտալ տեղափոխելը անիրական էր, գրեթե անհնար...

Մայրապետն ինձ է պարզում Տիգրանի համազգեստի գրպանում եղած արյունոտ թղթի կտորը։ Ես երկար ժամանակ չեմ համարձակվում բացել թուղթը։

Գլուխս դնում եմ Տիգրանի ուսին ու առաջվա պես պառկում։ Ձեռքս տանում եմ  սրտի վրա դնում, բայց առաջվա պես իմ ներկայությունից սիրտն ավելի արագ չի բաբախում։ Սիրտը չի բաբախում։ Գլուխս բարձրացնում եմ ու համբուրում նրան, դեմքը սառն է, մաշկը մուգ գույնի է դարձել, կարմիր շրթունքներն անկենդան ու կապտած են, գլուխը փաթաթած սպիտակ վիրակապով, խոշոր մատները կրծքին խաչած... Ձեռքերը սառն են, էլ չեն տաքացնում իմ սառած մատները։ Արցունքներս թրջում են նրա անշնչացած մարմինը, ես հուսահատ սեղմում եմ նրա մատները, որպեսզի տաքացնեմ նրան։ Կանայք զարմանքով ինձ են նայում ու բռնում թևերիցս, դուրս տանում սրահից։

-Խնայիր քեզ, երեխայիդ կկորցնես ախր...

Ափիս մեջ դակվել են եղունգներիս հետքերը, ես ամուր սեղմել եմ Տիգրանի ծոցագրպանի թուղթը։ Բացում եմ ու տեսնում իմ ձեռագիրը. «Սիրում եմ քեզ...»։

Ուշագնաց եմ լինում։ Տիգրանը հարցնում է՝ ինչո՞ւ ես խորհրդավոր ժպտում, ի՞նչ է պատահել։

-Եթե ասեմ, որ հայր ես դառնալու...

Ուրախությունից կորցնում է իրեն, գրկում է ինձ ու անհասկանալի ուրախ բացականչություններով վեր բարձրացնում։ Ականջներս ծակում է նրա  ձայնը.

-Բավակա՜ն է,- ասում եմ,-բավակա՜ն է, տո՛ւր ինձ երեխային...

Բայց Տիգրանն ամուր գրկում է երեխային և անհետանում մշուշում...

Ինձ ձայն է տալիս բժշկուհին։ Աչքերս բացում եմ հիվանդասենյակում, բերանիցս հանում են անզգայացման համար նախատեսված խողովակը։ Փսխում եմ, բերանիցս արյան համ եմ առնում, որովայնս լերդացած արյան ու ցավի ճահիճ է հիշեցնում, նայում եմ շուրջս ու մահվան հոտ եմ առնում։ Ուզում եմ ես էլ մեռնել...

Այգաբացին ճնճղուկները պատմում են պատերազմի արհավիրքի մասին։ Ես բաց պատուհանի մոտ կանգնած ունկնդրում եմ և կուլ տալիս բուռս լցրած  հաբերը։

Հեռվում ինձ է սպասում հայրս՝ հաղթանդամ, հզոր իմ հայրը, քիչ անց տեսնում եմ Տիգրանին՝ տղայիս գրկած։ Այնքան եմ կարոտել, հևիհև վազում եմ, որ գրկեմ նրանց, բայց ոտքերս ծալվում են...

Անզորությունից ճանկռում եմ համր գերեզմանները։ Թաց հողը լցվում է եղունգներիս տակ... Իսկ ճնճղուկները պատմում են, թե ինչպիսին է պատերազմի այնքան արյունոտ դեմքը...

14.000 ՄԵՐ ԲՈԼՈՐ ԲԱԺԱՆՈՐԴՆԵՐԻՆ

«Նիդերլանդական օրագրի» բաժանորդների

 թիվը հատեց 14.000-ի սահմանը

Միանգամից ասենք, որ մեր նախագիծը կամավորական աշխատանքի արդյունք է՝ սկսած նրա խմբագրից ու թղթակիցներից, վերջացրած մեր ամենաակտիվ ընթերցողներով, բոլորը կամավորական աշխատանք են կատարում,  սիրում են նիդերլանդահայ համայնքը և նպաստում համայնքային թերթի կայացմանը:«Նիդերլանդական օրագիրը»  բաց է համագործակցության համար:

Մեզ՝ աշխարհի տարբեր ծայրերից, հաճախ են դիմում ֆինանսական օգնության խնդրանքով: Միանգամից ասենք, որ նյութերի ու լուսանկարների պատրաստման, տեղադրման ու սպասարկման համար ինքներս ենք օգնության կարիք զգում, արդեն 10 տարի թերթ պահելը շարունակական բարդ աշխատանքային պրոցես է և  եթե չենք կարողանում մեզ դիմողներին ֆինանսապես օգնել, ապա խնդրում ենք ներող գտնվել:

 Ձեր բարոյական աջակցությամբ ու օգնությամբ մենք իրականացնում ենք ինֆորմացիա տրամադրելու գործառույթը, մեծ հաճույքով պատասխանում ենք ձեր անձնական նամակներին, իսկ նրանք, ովքեր ուզում են հանդես գալ, պատմել համայնքում տեղի  ունեցող միջոցառումների  մասին, ապա  խնդրեմ, ազատ են իրենց կարծիքների ու մեկնաբանությունների մեջ:

Սիրելիներ, ուրախալի է, որ մեր հոդվածները հավանում եք, կամ դրանց տակ մեկնաբանում, անգամ ձեր օգնությունն առաջարկում, կամ քաջալերական խոսք գրում:

ՈՒզում ենք համառոտ մեջբերել մեզ ուղարկած այս նամակը.

«Բարև ձեզ հարգելի «Նիդերլանդական օրագիր»։ Ողջունելի է, որ սփյուռքում առկա է նման լրատվամիջոց: Ճանաչողական ոլորտից բացի դուք հասարակական գործունեություն  եք ծավալում` ինչն արդեն կարելի է դիտել որպես առաքելություն,  միտված`  մարդասիրական մոտեցմանն ու անհատի, ընտանիքի, հասարակության խմբերի աջակցմանը։ Ուրախ կլինեմ, որ ինձ էլ ընդգրկեք ձեր ԸՆՏԱՆԻՔ` քանի որ պատրաստակամ եմ իմ ունեցած գիտելիքներով և մասնագիտական կարողություններով որևէ ներդրում ունենալ Նիդերլանդներում հայ համայնքի զարգացմանն ու խնդիրների լուսաբանմանը և առհասարակ հայ֊նիդերլանդական կապերի ամրապնդմանը։ Բազմաթիվ անգամներ եղել եմ Բելգիայում և Հոլանդիայում։ Ծանոթ եմ երկրի մշակույթին և պետական կառավարման մոդելին ։  Պատրաստ եմ աջակցել ձեզ ինչով կարող եմ։  

Հարգանքներով` հեռուստալրագրող Սուսաննա Աբրահամյան»:

Հարգելի ընթերցողներ, ֆեյսբուքում ձեր ամեն  մի  հավանած նյութը, կատարած մեկնաբանությունը բացառապես ավելացնում են մեր ընթերցող-համակիրների բանակը և նպաստում ընթերցողների թվի ավելացմանը, այն դրական ենք համարում: Շնորհիվ սրա մենք միասին մշակութային և այլ ուղվածությունների բավականին հարցեր ենք լուծել:

 Որպես համախմբման ցուցիչ մեր ներկայացրած Նիդերլանդական «Լուսավոր Ապագա» (Bright Future Foundation) ՀԿ կողմից Հայաստանում անցկացվող  նախագծերից մեկի ժամանցային մասից տեսագրված այս հոլովակն է: Այն մեր օրագրի ֆեյսբուքյան էջում հասու է եղել 2,2 մլն մարդու, որից ռեալ տեսանյութը դիտել են մեկ միլիոն երեք հարյուր հազար մարդ:

https://www.facebook.com/NidOragir/videos/1704201089772814

ԿԻՐԱԿՆՕՐՅԱ

ՈՒրախ դրվագ՝ այս օրերին Նիդերլանդական «Լուսավոր Ապագա» (Bright Future Foundation )ՀԿ կողմից Հայաստանում անցկացվող նոր նախագծի ժամանցային մասից....

FB.WATCH

Բոլորիդ, ձեր ակտիվության համար մեր շնորհակալությունն ենք հայտնում ու ողջունում: Այո, դուք «Նիդերլանդական օրագրի» ընտանիքի ակտիվ անդամն եք:

Կյանքը շարունակվում է ․․․

20.12.2021/Նաիրա Գասպարյան/Նիդ.օրագիր

Շատերն են կորցրել հարազատներ 44-օրյա պատերազմում, բայց կորստի ցավը դեռ երկար կտանջի ու գուցե թե չսպիանա։ Հայաստանում դպրոցական կյանքը քիչ-քիչ մտել է հունի մեջ, չնայած սահմանային միջադեպերին, փոփոխվող իրականությանը․․․ 

Դպրոցների ուսուցիչները՝ տնօրենների ղեկավարությամբ անում են ամեն բան, որ երեխաներին վերադարձնեն կյանքի գույները, թեև կորցրածը հետ չես բերի, բայց կյանքը  շարունակվում է՝ հանուն երիտասարդ սերնդի, հանուն մեր երեխաների։ 

 Հրազդանի Հ.Օրբելու անվան թիվ 13 ավագ դպրոցն XI դասարանում ՀԵՊ-ի ժամ էր, թեման` «Հայրենիք ու հայրենասիրություն»։ Աշակերտներն ընթերցեցին իրենց գրած շարադրությունները` «Ինձ համար հայրենիքն սկսվում է...» խորագրով։ Աշակերտներից մեկը` Միքայելը, ցանկացավ իր մտքերն արտահայտել իր իսկ վրձնած կտավով, որն անվանել էր  «Իմ սեր...իմ Թալիշ»։  Այդ կտավը շատերի համար յուրովի բացահայտեց Արցախ աշխարհի Գյուլիստանի մելիքության իշխանանիստը, Արցախ աշխարհի դարպասի բանալին` Թալիշը...,որը ցավոք Արցախյան 3-րդ պատերազմի հետևանքով հայաթափվել է ու անցել Ադրբեջանի հսկողությանը։ 

 Մայր ու Աստվածապաշտ Հայրենիքը չի մոռացվել տեղահանված արցախցիների՝ այդ թվում Միքայելի  համար... Այս դասը նաև բացահայտեց արվեստագետ Միքայելին, ով նկարների մի ամբողջ հավաքածու ուներ։ Միքայելի պատմության ուսուցչուհին՝ վաստակաշատ մանկավարժ Լիանա Փիրումյանը, համագործակցելով դպրոցի տնօրինության հետ, որոշեցին կազմակերպել տաղանդաշատ պատանու անհատական ցուցահանդեսը` «Հայրենիքիս կանչը» խորագրով,  նա  այն նվիրեց 44-օրյա պատերազմի մեր անմահ հերոսների հիշատակին։ 

Արդեն մի քանի օր է Հրազդանի Հ.Օրբելու անվան թիվ 13 ավագ դպրոցն ապրում է արվեստի շնչով, աշակերտներն ու ուսուցիչները հիանում են Միքայելի վրձնած ստեղծագործություններով։ Վերջինս դպրոցի տնօրենության կողմից արժանացավ պատվոգրի։