The Netherlands Diary/Նիդ.օրագիր

The Netherlands Diary/Նիդ.օրագիր
The Netherlands Diary

Monday, 26 April 2021

Պահանջատիրությանը զուգընթաց կառուցել ուժեղ Հայաստան



Իշխան Թովմասյանը բնակվում է Ֆրանսիայի Փարիզ քաղաքում:  Քոլեջն ավարտելուց հետո սովորել է  հայտնի Քաղաքական հետազոտությունների Փարիզի ինստիտուտում (Sciences Po), «Հասարակական գիտություններ և քաղաքագիտություն» մասնագիտությամբ, իսկ մագիստրատուրայում՝ «Մարդկային ռեսուրսների կազմակերպում և կառավարում» մասնագիտությամբ,  փորձառնության է անցել Ֆրանսիայում Հայաստանի դեսպանատանը: Հետո մեկնել է Ռուսաստան, ուսանել արտաքին գործերի նախարարությանն առընթեր Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտում (МГИМО): Այժմ աշխատում է Ֆրանսիայի խոշորագույն «Հերմես» ընկերության գլխամասային գրասենյակում՝ կադրերի ընտրության ու նրանց հետ տարվող աշխատանքների բաժնում:

 Իշխանը ծանոթ լինելով դիվանագիտությանը և ուսումնասիրելով պատմությունը յուրովի է ընկալում հայկական հարցը, անցած դարասկզբի իրողություներն ու ներկա լուծումները: Մեր ընթերցողի ուշադրությանն ենք ներկայացնում Հայոց Ցեղասպանության  նախօրեին  գրած  նրա մտորումները ֆրանսերեն լեզվով.

***

Certes ce jour du 24 avril commémore le triste début du génocide arménien de 1915. Mais j’ai l’impression que beaucoup d’entre nous se réveillent arménien seulement ce jour-là pour pleurer les morts du passé alors même que le même ennemi tue au présent.

En réalité, les massacres et la volonté d’extermination n’ont pas commencés en 1915 et ne se sont pas non plus terminés avec cet épisode. Ils ont débuté en 1894 avec les massacres hamidiens, se sont poursuivis avec les massacres de Cilicie de 1909 puis se sont d’abord soldés par le génocide de 1915 avant de reprendre avec les pogroms de Sumgaït en 1988 jusqu'à la récente tentative de l’Azerbaïdjan d’annihilation de la population arménienne à travers l’utilisation de bombes à phosphore et de bombes à sous-munitions durant la dernière guerre d’Artsakh en 2020.

VOICI POUR LES PSEUDOS-PACIFISTES QUI PRONENT LA RECONCILIATION ET VEULENT TENDRE LA DEUXIEME JOUE SOUS PRETEXTE QUE CE SERA FINI APRES ET QU’ON DEVIENDRA DE FRATERNELS VOISINS.

Ceux qui pensent que c’est terminé se trompent, ce n’est qu’un temps de répit avant le prochain épisode où les turcs vont à nouveau tenter d’atteindre leur objectif : exterminer ce peuple des montagnes de la surface de la Terre.


En illustration, s’il le fallait encore, la récente inauguration du « parc des trophées » à Bakou où on expose des casques de soldats arméniens morts et d’autres morbidités de ce genre.

Mais aussi morbide que soit leur objectif, on peut dire qu’au moins ils en ont un, eux.

Et les arméniens dans tout ça, on fait quoi ? 

On pleure en attendant le prochain massacre et on continue de mendier la reconnaissance de nos malheurs par des tiers.

Longtemps je me suis inscrit dans la même lignée que ce que j’ai vu en grandissant, en participant activement aux évènements et aux manifestations dédiés à la mémoire des 1,5 millions de victimes et aux réclamations de justice du peuple arménien.

Aujourd’hui, j’ai compris qu’il ne faut pas réclamer la justice mais plutôt la faire soi-même si tu l’estimes nécessaire.

Je ne critique ici ni mes nombreux amis ni les associations sérieuses qui je le sais travaillent activement pour la reconnaissance de ce génocide, on parle même aujourd’hui d’une éventuelle annonce de reconnaissance du président américain Joe Biden. 

Ce que je veux dire c’est que la lutte pour la reconnaissance n’est pas LE combat mais UN des nombreux combats pour la cause arménienne. 

Et dans les faits ce combat a déjà connu différentes phases.

L’opération Némésis monté par un groupe d’arménien, a permis de traquer et exécuter à travers le monde les responsables du génocide entre 1920 et 1922.

Puis ce fut le début des manifestations dans les années 1960, nécessaires pour éveiller les consciences. C’est notamment ce qui a abouti à la construction du mémorial du génocide arménien (Tsitsernakaberd) en 1965 en Arménie soviétique, soit 50 ans après le génocide. 

Voyant que cela ne suffisait pas dans le milieu des années 1970, les jeunes arméniens de l’époque, notamment du Liban, ont pris les armes et fondé l’ASALA (Armée Sécrète Arménienne de Libération de l’Arménie) pour attaquer les intérêts turcs à travers le monde et forcer les grandes puissances à ne pas fermer les yeux sur cette tragédie humaine.

Enfin, c’est l’indépendance de l’Arménie et la victoire lors de la première guerre du Haut-Karabakh (Artsakh) en 1994 qui ont pris le relais de cette lutte pour la cause arménienne.

Mais depuis on fait du surplace, on recycle des luttes du passé et on participe à des formes de lutte dépassés. Il faut bien prendre conscience que le temps et l’énergie sont limités, tentons donc de les utiliser à bon escient et construire une Arménie forte en éduquant nos enfants, les entrainants, en atteignant un tel niveau de développement socio-économique et de puissance militaire que nos sanguinaires voisins commencent à nous regarder comme une réelle force et une menace pour eux.

CESSONS DE RECLAMER LA PITIE, LE MONDE N’EN A QUE FAIRE DE NOTRE DESTIN. TRAVAILLONS D’ARRACHE-PIED POUR DEVENIR FORT ET MERITER NOTRE PLACE AU MOINS DANS LE CONCERT REGIONAL, SI CE N’EST MONDIAL.🇦🇲

PS : Cessons aussi d’accuser la France, ou d’autres, de ne pas venir se battre à notre place ou à nos côtés (militairement ou diplomatiquement). La France a ses propres problématiques et sa propre destinée et je suis déjà plus que reconnaissant pour ce qu’elle fait pour ses citoyens franco-arméniens.





Sunday, 25 April 2021

Հայոց ցեղասպանության 106-րդ տարելիցի միջոցառումներ Նիդերլանդներում և Լյուքսեմբուրգում



 Հայոց ցեղասպանության 106-րդ տարելիցի միջոցառումներ Նիդերլանդներում և Լյուքսեմբուրգում 

Հայոց ցեղասպանության 106-րդ տարելիցի կապակացությամբ ապրիլի 24-ին դեսպան Տիգրան Բալայանն այցելեց Ասսեն և Ալմելո։ 

Դեսպանը հարգանքի տուրք մատուցեց Հայոց ցեղասպանության սրբադասված նահատների հիշատակին՝ ծաղկեպսակներ զետեղելով անմեղ զոհերին նվիրված Ասսենի հուշարձանի մոտ և Ալմելոյի հուշահամալիրում։ 



Տ. Բալայանն այնուհետև հարցազրույցներ տվեց նիդերլանդական լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներին։ 

Դեսպանության 2-րդ քարտուղար Դավիթ Միրզախանյանը նույն օրը Հայաստանի դեսպանի անունից ծաղկեպսակ զետեղեց Ամստերդամի Հայոց ցեղասպանության նահահատակների խաչքարի մոտ։



Հիշատակի միջոցառումներին ներկա էին հայ հայմայնքային կառույցների անդամներ, Նիդերլանդների խորհրդարանի պատգամավորներ և տեղական խորհուրդների անդամներ, Ալմելոյի քաղաքապետը, Ալմելոյի և Ամստերդամի ասորի և հունական համայնքների ներկայացուցիչներ։

Նիդերլանդներում ոգեկոչման առցանց միջոցառում էր  կազմակերպել  նաև Նիդերլանդների հայկական կազմակերպությունների ֆեդերացիան (https://www.facebook.com/armeense.genocide/videos/5651246558249459)։ 

 

«Հայաստան-Լյուքսեմբուրգ» բարեկամության ասոցիացիայի կողմից ապրիլի 24-ին Լյուքսեմբուրգում անցկացվեց մոմավառություն՝ ի հիշատակ Մեծ Եղեռնի նահատակների, որին մասնակցում էին դեսպաններ, քաղաքական ուժերի ներկայացուցիչներ, Լյուքսեմբուրգում ՀՀ պատվավոր հյուպստոսը, հայ համայնքի անդամներ։ 


-----------------


Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին  նվիրված միջոցառումներ   կազմակերպվեցին նաև Նիդերլանդների Նայմեխեն, ՈՒտրեխատ, Մաստրիխտ և այլ քաղաքներում, որտեղ  ներգրաված էին հայկական տարբեր կազմակերպություններ ու կառույցներ: Միջոցառումները լուսաբանեցին Նիդերլանդների հանրային հեռուստատեսությունը, կենտրոնական ու մարզային մամուլը 

Herdenking Armeense genocide 24 april 1915 Almelo


24 april 2021 - Herdenking Armeense Genocide 1915 - Genocide Monument Amsterdam


Նիդերլանդական օրվա  մամուլի հրապարակումներից




Dagblad Noorden



Ապրիլ 24-ի Մանրամասը տեղեկություններ հրապարակել է Նիդ.օրագրի ֆեյսբուքյան էջը

Մեծ լուսանկարներով դիտելու  համար այցելեք. 

Remembering the victims of the Armenian Genocid - Հիշելով Հայոց ցեղասպանության զոհերին

Armenian Refugees Photo: Wikipedia

 



Ռաուլ Վալլենբերգի միջազգային հիմնադրամը (IRWF) հասարակական կազմակերպություն է, որն ուսումնասիրում է Հոլոքոստի փրկարարներին և պաշտպանում է նրանց ճանաչումը: Կազմակերպությունը մշակում է կրթական ծրագրեր դպրոցների համար `խաղաղության և քաղաքացիական ծառայության խթանման համար: Հիմնադրամի աջակիցներից է եղել Էդուարդո Էռնեկյանը:

Ներկայացնում ենք Հիմնադրամի մեզ ուղարկված հոդվածը Հայոց Ցեղասպանության թեմայով.





Some three weeks ago, Israel paid tribute to the 6 million martyrs who perished during the Shoah and to the heroes who fought against Nazism.
Today, on the 106 anniversary of the Armenian Genocide, my heart goes out to my sisters and brothers in Armenia and its Diaspora, who mourn the unspeakable suffering of their ancestors, some 1.5 million women, men and children who were murdered by the Ottoman Empire in its decline. Many others survived but suffered humiliation, torment, hunger and exile, such as the parents of my dear friend and Chairman of the International Raoul Wallenberg Foundation, Mr. Eduardo Eurnekian.
While I fully appreciate that nowadays Turkey should not be held responsible for this horrendous crime, it should at least recognize the atrocities perpetrated by the Ottoman Empire.
Likewise, I am befuddled that so many countries, including Israel, find it so difficult to utter the pair of words, Armenian Genocide. To be sure, Raphael Lemkin, a prominent Polish- Jewish jurist, coined the term “genocide” only in 1943 but it was tailor-made to account for the atrocities that befell the Armenians some three decades earlier.
Jews and Armenians have a great deal in common. Both peoples suffered a tragic fate in the 20th century and have created small independent states surrounded by enemies and influential Diasporas. They also share cultural values and religious roots. However, there are also striking differences; while Israel is a thriving state, Armenia’s great potential is yet to be unleashed. Above all, the Jewish Holocaust is widely recognized, not only by the descendants of its perpetrators but also by the world at large.  On the other hand, the Armenian Genocide is still being questioned.
I firmly believe in the need to build solid bridges of understanding and reconciliation between Turks and Armenians but these bridges should be erected upon a sincere recognition of the crimes.
The International Raoul Wallenberg Foundation that I founded and is presided by Eduardo Eurnekian is engaged in positive pedagogy, both about the Holocaust and the Armenian Genocide. In this context, we joined efforts with the Kaloosdian/Mugar Chair at the Strassler Center for the Holocaust and Genocide Studies at Clark University and conducted field research, supervised by Prof. Taner Akcam, with the aim of identifying Turks and Kurds that reached out to the victims of the Armenian Genocide.  The investigation that is scheduled to be continued has unveiled the names of 184 rescuers and it is available for download in various languages from the site of our NGO.
Besides the rescuers, there were prominent people who alerted the world about the Armenian Genocide. One of them was Ambassador Henry Morgenthau Sr., who as Ambassador of the United States in the Ottoman Empire was one of the first to unravel the tragedy of 1915,  to whom our NGO has paid tribute at the United States Congress.  Three decades later, his son, Henry Morgenthau Jr., as Secretary of the Treasury at Franklin D. Roosevelt’s administration, was the driving force behind the establishment of the World Refugee Board, the organization that picked up Raoul Wallenberg to his fateful lifesaving mission in Budapest, during WWII.
In my view, Jews and Armenians are brothers. During the Holocaust, many Armenians went out of their way to protect Jews, such as the legendary late singer, Charles Aznavour, who received the Wallenberg Medal back in 2017 at President Rivlin’s residence, and Dr. Harutyun Khachatryan, who was recognized as Righteous among the Nations thanks to our investigation and nomination.
Back in 2012, I made my first visit to Armenia. Upon arrival, I went to Tsitsernakaberd, the Armenian Genocide Museum, in Yerevan. An overwhelming emotion took over me as I saw the pictures and captions that vividly portray the plight of the Armeni


---------------------

Թարգ. Նիդ. Օրագիր-
Մոտ երեք շաբաթ առաջ Իսրայելը հարգանքի տուրք մատուցեց Շոայի ժամանակ զոհված 6 միլիոն նահատակներին և նացիզմի դեմ պայքարած հերոսներին:

Այսօր ՝ Հայոց ցեղասպանության 106-րդ տարելիցին, սիրտս ցավում է Հայաստանի և նրա սփյուռքի քույրերի և եղբայրների համար, ովքեր սգում են իրենց նախնիների ՝ Օսմանյան կայսրության կողմից սպանված 1,5 միլիոն կանանց, տղամարդկանց և երեխաների անասելի տառապանքները:  Շատ ուրիշներ փրկվեցին, բայց ենթարկվեցին նվաստացման, տանջանքի, սովի և աքսորի, ինչպես, օրինակ, իմ սիրելի ընկերոջ և Ռաուլ Վալլենբերգի միջազգային հիմնադրամի նախագահ պրն. Էդուարդո Էռնեկյանի ծնողների:

Չնայած ես լիովին գնահատում եմ, որ ներկայումս Թուրքիան չպետք է պատասխանատվություն կրի այս սարսափելի հանցագործության համար, գոնե պետք է առնվազն ճանաչի Օսմանյան կայսրության կողմից իրականացված ոճրագործությունները:

Նմանապես, ես տարակուսանք ունեմ, որ այդքան շատ երկրներ, այդ թվում ՝ Իսրայելը, այնքան դժվար են արտասանել զույգ բառերը ՝ Հայոց ցեղասպանություն: Համոզված լինելով, որ լեհ-հրեա հայտնի իրավաբան Ռաֆայել Լեմկինը «ցեղասպանություն» տերմինը ստեղծեց միայն 1943 թ.-ին, սակայն այն պատրաստվեց ըստ հաշիվների `հայերի նկատմամբ մոտ երեք տասնամյակ առաջ կատարված ոճրագործությունների համար:

Հրեաներն ու հայերը շատ ընդհանրություններ ունեն: Երկու ժողովուրդներն էլ ողբերգական ճակատագիր ունեցան 20-րդ դարում և ստեղծեցին փոքր անկախ պետություններ ՝ շրջապատված թշնամիներով և ազդեցիկ սփյուռքներով: Նրանք նաև կիսում են մշակութային արժեքներն ու կրոնական արմատները: Այնուամենայնիվ, կան նաև վառ տարբերություններ. մինչ Իսրայելը ծաղկող պետություն է, Հայաստանի մեծ ներուժը դեռ պետք է օգտագործվի: Առաջին հերթին, հրեական Հոլոքոստը լայնորեն ճանաչված է ոչ միայն դրա հեղինակների ժառանգների, այլև ամբողջ աշխարհի կողմից: Մյուս կողմից, Հայոց ցեղասպանությունը դեռ կասկածի տակ է դրվում:

Ես վճռականորեն հավատում եմ թուրքերի և հայերի միջև փոխըմբռնման և հաշտեցման ամուր կամուրջներ կառուցելու անհրաժեշտությանը, բայց այդ կամուրջները պետք է տեղադրվեն հանցագործությունների անկեղծ ճանաչման արդյունքում:

Իմ հիմնադրած Ռաուլ Վալլենբերգի միջազգային հիմնադրամը, որի նախագահն է Էդուարդո Էռնեկյանը, զբաղվում է հետազոտությամբ՝ ինչպես Հոլոքոստի, այնպես էլ Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ: Այս համատեքստում մենք միացանք Կլարկ համալսարանի Strassler կենտրոնի Հոլոքոստի և Ցեղասպանության ուսումնասիրությունների Strassler կենտրոնի Kaloosdian / Mugar ամբիոնին և կատարեցինք դաշտային հետազոտություն, որը ղեկավարում էր պրոֆեսոր Թաներ Աքչամը ՝ նպատակ ունենալով պարզել թուրքերին և քրդերին, Հայոց ցեղասպանության զոհերին: Հետաքննությունը, որը նախատեսվում է շարունակել, պարզել է 184 փրկարարների անուններ, և այն հնարավոր է ներբեռնել տարբեր լեզուներով մեր ՀԿ-ի կայքից:

Բացի փրկարարներից, կային հայտնի մարդիկ, ովքեր աշխարհին ահազանգում էին Հայոց ցեղասպանության մասին: Նրանցից մեկը դեսպան Հենրի Մորգենթաու ավագն էր, ով որպես ԱՄՆ դեսպան Օսմանյան կայսրությունում առաջիններից մեկն էր պարզել 1915-ի ողբերգությունը, որին մեր ՀԿ-ն հարգանքի տուրք է մատուցել Միացյալ Նահանգների կոնգրեսում: Երեք տասնամյակ անց նրա որդին ՝ Հենրի Մորգենթաուն ՝ կրտսերը, որպես Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտի վարչակազմի գանձապետի քարտուղար, շարժիչ ուժն էր Փախստականների համաշխարհային վարչության ստեղծման համար, որը Ռաուլ Վալլենբերգին վերցրեց իր ճակատագրական փրկարար առաքելությունը: Բուդապեշտ ՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ:

Իմ կարծիքով, հրեաներն ու հայերը եղբայրներ են: Հոլոքոստի ժամանակ շատ հայեր դուրս եկան հրեաներին պաշտպանելու , ինչպես, օրինակ, լեգենդար հանգուցյալ երգիչ Շառլ Ազնավուրը, ով 2017-ին Վալլենբերգի մեդալ ստացավ Նախագահ Ռիվլինի նստավայրում և դոկտոր Հարություն Խաչատրյանը, ով արդարության մեր սահմանած  մրցանակին արժանացավ :

Դեռ 2012-ին ես կատարեցի իմ առաջին այցը Հայաստան: Տեղ հասնելուն պես ես գնացի Ծիծեռնակաբերդ ՝ Հայոց ցեղասպանության թանգարան, Երևանում: Ծանր ապրումներ տիրեց ինձ, երբ տեսա հայերի ծանր վիճակը պատկերող նկարներ և վերնագրեր:


The author visiting the Armenian Genocide Museum in Yerevan Photo: Dani Tenenbaum Լուսանկարում` Երեւանում Հայոց ցեղասպանության թանգարան այցելած հոդվածի հեղինակը (Ծանոթ.` Nid.oragir)

Saturday, 24 April 2021

Հայոց Ցեղասպանությունը՝ որպես խոր վերք բոլոր սերունդների համար


«Մենք պետք է ուժեղ լինենք և շարունակենք»: Այս նախադասությունը հաճախ եմ լսում իմ շրջապատող՝ հատկապես Նիդերլանդներ գաղթած առաջին սերնդի հայերից: Ցեղասպանություն տեսած՝ բայց ողջ մնացած մեր նախնիները, դիմակայել են: Հիշողությունները, հույզերն ու ցավը ճնշվել և, ասես «թաղվել են»: Սա զարմանալի չէ, երբ գիտակցում ես, որ Ցեղասպանություն ապրած մարդիկ վերապրել են մահվան երթերը, բռնաբարությունները, ֆիզիկական խեղումները և այլ սարսափելի իրադարձություններ: Հայոց Ցեղասպանությունը, անասելի ցավ է, որը և խորը ներազդեցություն է թողել եկող սերունդների վրա: 

Հայ մշակույթի պահպանումն ու դրա զարգացումը Ցեղասպանությունից փրկվածների հաջորդոց սերունդների հիմնական նպատակն է դարձել: Հայոց Ցեղասպանությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել տարբեր շերտերում: 

Այս հոդվածում Արգիշտի Հախվերդյանը ներկայացնում է, թե ինչ ազդեցություն է թողել  Ցեղասպանությունը փրկվածների ժառանգների վրա, իսկ Սուսաննան պատմում է իր ընտանիքի պատմությունը: 


De Armeense Genocide, een diep litteken en trauma van generatie tot generatie

“We moeten sterk zijn en doorgaan”. Dat is een zin wat ik veel hoor van de Armeniërs om mij heen, vooral de eerste generatie Armeniërs in Nederland. Na de genocide zijn veel van onze voorouders die de genocide hebben meegemaakt in de overlevingsstand gegaan. De herinneringen, emoties en pijn werden onderdrukt en als het ware ‘begraven’. Dat is niet gek, als je je beseft dat de mensen die de genocide hebben meegemaakt ook dodenmarsen, verkrachtingen, verdrinkingen, lichamelijke verminkingen en andere gruwelijke gebeurtenissen hebben overleefd. De Armeense genocide heeft ongetwijfeld tot veel pijn en verdriet geleid en ook bij nakomelingen een diep litteken achtergelaten. Na het overleven van de Genocide werd het behouden van de Armeense cultuur en het laten voortbestaan daarvan voor de toekomstige generaties het belangrijkste doel. De Armeense genocide heeft veel impact gehad in verschillende lagen. In dit artikel vertelt Argishti Hakhverdian over de impact van de genocide op de nakomelingen van overlevenden en deelt Susanna haar persoonlijke verhaal waarbij ze deelt hoe haar familie is geraakt door de Armeense Genocide.



Herdenken, rouwen en eren van voorouders
Op 24 april herdenken Armeniërs nog steeds massaal de Armeense Genocide. De pijn die voorouders hebben ervaren, het verdriet en de rouw om het verlies van een groot deel van het volk staan dan centraal. Doordat de Armeense Genocide nog niet wordt erkend door Turkije, is het een trauma wat voor velen nog niet kan worden verwerkt. Door de generaties heen worden de verschrikkelijke verhalen over de genocide doorverteld. Van generatie tot generatie wordt zo de pijn en het verdriet doorgegeven, dit wordt ook wel een intergenerationele overdracht van het trauma genoemd. Het heeft enorme gevolgen voor de nakomelingen van de overlevenden en kan leiden tot problemen voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid. 

Overlevingsstand
Wat de wond openhaalt en nog meer doet bloeden, is het feit dat er een herhaling plaats lijkt te vinden van de genocide door Azerbeidzjan. Dit leidt tot woede, stress en angst bij Armeniërs, omdat het trauma en daarbij horende gevoelens van de eerdere genocide naar boven komen. Het is belangrijk dat er ruimte en erkenning komt voor deze gevoelens en gedachten. Argisthti Hakhverdian heeft zich verdiept in de impact die een intergenerationeel trauma kan hebben en vertelt er meer over. “Een diep ingewortelde pijn of verdriet van ervaringen uit het verleden die zich uit onmacht in woede, chronische angsten en depressies kunnen omzetten, waardoor zelfs de gezondheid kan worden aangetast. Dat is niet alleen psychisch maar ook fysiek. Dat komt doordat je weet dat je het verleden niet kunt veranderen en gebeurtenissen niet ongedaan kan maken. Dit kan leiden tot allerlei frustraties.” 


“De vader van mijn oma is vermoord en de ouders van mijn andere opa ook”
Susanna Hakobyan, die inmiddels 11 jaar in Nederland woont vertelt hoe haar voorouders de genocide hebben meegemaakt. Haar voorouders zijn geboren in voormalig West-Armenië. En zowel van haar vaders kant als moeders kant hebben ze de Armeense Genocide van dichtbij beleefd. “De vader van mijn oma van vaders kant is vermoord. En de ouders van opa en oma van vaders kant zijn beiden vermoord tijdens het vluchten”. Susanna vertelt hoe haar families geraakt werden, hoe een deel van de familie werd gescheiden en hoe ze later ook herenigd zijn. “Ik kan mij nog herinneren dat mijn oma zich herenigde met de zus van mijn opa na elkaar jarenlang niet gezien te hebben. Ze waren erg verdrietig. Mijn opa heeft zijn zus zelf dus nooit meer gezien na de genocide, omdat ten tijde van de hereniging al was overleden”. Terwijl Susanna dit vertelt, is te zien hoe het haar raakt en dat haar nog steeds veel pijn doet. Naast Susanna zijn er nog vele andere Armeniërs met een verhaal. Bijna alle Armeniërs dragen op deze manier een deel van de wond met zich mee. Een wond die nog niet goed kan helen. Ondanks dat, proberen ook de nakomelingen sterk te zijn en door te gaan om sterker te worden en zo iets terug te kunnen doen voor hun vaderland. 

Talin Yakob 

Dit artikel is geschreven in het kader van het EU-project “Solidarity Corps”. Wil jij ook schrijven voor Niderlandakan Oragir? Stuur dan een berichtje en word ook vrijwilliger! 



Friday, 23 April 2021

DiasporArm-ԿՈՉ




 Հայկական սփիւռքը, որ կը կազմէ ազգի հոգիին 75-էն 80 առ հարիւրը եւ անոր տնտեսական ուժին 98 առ հարիւրը (նկատի ունենալով իւրաքանչիւր համայնքի չափը եւ Համախառն ներքին արդիւնքը (GDP)), տարածուած է ամբողջ աշխարհին մէջ, ուր հայեր յարմարած են զիրենք հիւրընկալող երկիրներու տարբեր մշակոյթներուն եւ լեզուներուն: Մինչ Հայաստանի եւ Արցախի զոյգ հանրապետութիւնները կազմակերպուած պետութիւններ են՝ ղեկավարուած նախարարութիւններով կազմուած կառավարութիւններու կողմէ, իւրաքանչիւրը ունենալով իր սեփական կառոյցը եւ ֆինանսաւորման համակարգը, Սփիւռքը կը կառավարուի, եթէ կրնանք այդպէս կոչել, տարբեր բնոյթի տեղական կազմակերպութիւններով, որոնցմէ ոմանք ազգային եւ միջազգային պատկանելիութիւն ունին: Սփիւռքը «կառավարող» քաղաքական, մշակութային, կրօնական եւ մարդասիրական բազմաթիւ կազմակերպութիւններու ամբողջութիւնը, ոմանք հատուածային եւ յաճախ իրարու հետ մրցող, շատ յաճախ կը գործէ առանց կանոնաւոր կամ կայուն ֆինանսաւորման: 

Մեկնելով Սփիւռքի գոյատեւումը ապահովելու եւ Հայաստանի եւ Արցախի հանրապետութիւններու ամրապնդման նպաստելու հարցերէն, եւ կատարելէ ետք բազմաթիւ խորհրդակցութիւններ՝ Սփիւռքի մէջ մտաւորականներու, գործիչներու եւ ղեկավարներու հետ, հետեւեալ առաջարկը կ'ընենք. 

«Հիմնել համաշխարհային, լաւապէս ֆինանսաւորուած, ժողովուրդէն բխած կազմակերպութիւն, որ պիտի համակարգէ Սփիւռքի ռազմավարութիւնը եւ գործունէութիւնը, պիտի գործածէ գոյութիւն ունեցող կարեւոր ոչ գործուն աղբիւրները, պիտի աջակցի նոր նախաձեռնութիւններու եւ լաւագոյնին պիտի հասցնէ ներկայ ճիգերը»: 

DiasporArm-ի տեսլականը եւ առաքելութիւնը հիմնականին մէջ տնտեսական, կրթական, մշակութային եւ ընկերային մարզերն են, զերծ մնալով կուսակցական քաղաքական կամ կրօնական ուղղութիւններէ: Ատիկա ունի ստորեւ նշուած նպատակները. 

1) Յայտնաբերել եւ ներգրավել Սփիւռքի մէջ գոյութիւն ունեցող կարեւոր ոչ գործուն աղբիւրները, ստեղծել կամուրջներ եւ փոխյարաբերութիւններ սփիւռքի զանազան համայնքներուն միջեւ, ինչպէս նաեւ հայրենիքին հետ, բացայայտելով իւրաքանչիւր համայնքի, նոյնիսկ ամէնէն փոքրին, գոյութիւնը եւ կարեւորութիւնը: 

2) Ստեղծել հարստութիւն եւ զանազան արժէքներ` գործածելով ցանցերը եւ միացնելով անհատներն ու հաստատութիւնները: 

3) Սփիւռքին տալ համակարգուած ուղղութիւն եւ համագործակցութիւն ստեղծել սփիւռքի աշխուժ ուժերուն միջեւ՝ արդիւնքները լաւագոյնին հասցնելու նպատակով: 

4) Նպաստել Սփիւռքի եւ Հայաստանի մէջ ապրող հայերու տնտեսական զարգացումին: 

5) Ձեռնարկել հաղորդակցութիւն, կրթութիւն եւ ներշնչում՝ մեր մշակոյթը եւ հայրենիքը հպարտութեան առարկայ դարձնելու համար: 

6) Աշխարհի մէջ հայկական շահերը պատշպանել: 

7) Խթանել եւ աջակցիլ մշակութային աճի զարգացումին: 

8) Լուծումներ գտնել մտահոգիչ ընկերային հարցերուն, ինչպէս՝ ապահովել տարեցներու համար կեցութեան վայրեր, ստեղծել ընկերային բարօրութեան ծրագիր, եւ դիւրացնել հայրենադարձութիւնը:

  9) Նպաստել Հայաստանի եւ Արցախի անվտանգութեան: 

DiasporArm-ի հիմքը պիտի կազմէ անհատական մասնակցութիւնը՝ շեշտը դնելով համայնքի ոչ գործուն անդամներու մասնակցութեան հաւաքագրումին վրայ: Պիտի ֆինանսաւորուի իր անդամներուն կողմէ, որոնք ժողովրդավարական ձեւով պիտի ընտրեն խորհրդատու մարմիններ տարբեր ոլորտներու մէջ, եւ պիտի դրսեւորեն թափանցիկութիւն՝ հրապարակելով տնտեսական տեղեկագիրները: DiasporArm պիտի համագործակցի նման նպատակներ ունեցող միջազգային եւ տեղական կազմակերպութիւններու հետ:  

Կոչ կ՛ուղղենք անոնց, որոնք ծանօթ են իրենց պարկեշտութեամբ եւ նուիրուածութեամբ, անոնց, որոնք կը հաւատան այս գործին, յարգալիր են, անոնց, որոնք հայկական շահերը վեր կը դասեն հատուածային եւ անձնական շահերէն, միանան, նպաստեն եւ մասնակցին DiasporArm-ի ստեղծումին:  

Յովէլ Շնորհօքեան 

Լը Ռէնսի 

Ֆրանսա 

Ապրիլ 2021 

www.diasporarm.org 

-----------

DiasporArm - The Call 

The Armenian Diaspora, which includes 75-80% of the nation’s souls and about 98% (Considering the size and GDP per community) of its economic power, is scattered throughout the world, with Armenians adapted to different cultures and languages of their respective host countries. While the Republics of Armenia and Artsakh are states and as such organized, ruled by governments constituted by ministries, each with its own structure and funding, the Diaspora is governed, if we may call it as such, by local organizations, disparate by nature, which for some have national and international affiliations. The multitude of political, cultural, religious and philanthropic organizations which “govern” the Diaspora, some partisan and often competing with one another, operate in most cases with no proper funding. 

With the concerns of the Sustainability of the Diaspora and contributing to the consolidation of the states of Armenia and Artsakh and after extensive consultation with Diaspora intellectuals, activists and leaders, we can make the following proposal: 

“To establish a global, well financed organization, emanating from the people, which will coordinate the Diaspora strategy and actions, make use of the significant available inactive resources, support new initiatives and optimize existing efforts”. 

The vision and mission of this organization (the DiasporArm) is primarily economic, educational, cultural and social, refraining from partisan political or religious orientations and has the hereunder objectives: 

1. Identify and mobilize the significant available inactive resources of the Diaspora, create bridges and interactions among different Diaspora communities and with the homeland, revealing  the existence and importance of each community, even the tiny ones. 

2. Create wealth by using networks, by linking individuals and enterprises 

3. Give the Diaspora a coordinated direction, create synergy among the active forces within the Diaspora to optimize results, 

4. Contribute to the economic development of Armenians in the Diaspora and the Homeland, 

5. Undertake communication, education and inspiration, to make our heritage and homeland a subject of pride, 

6. Defend the Armenian interests around the world, 

7. Promote and support the advancement of cultural growth, 

8․ Address social issues of concern, such as homes for the elderly, social welfare, facilitation of repatriation, 

9. Contribute to the security of Armenia and Artsakh, 

The DiasporArm will have an individual membership base with emphasis on recruiting participation of non-active community members. It will be funded by its members, who will democratically elect its board of directors, and have transparency by publishing its financial reports. The DiasporArm will cooperate with global and local organizations having similar objectives. 

We call upon those known for their integrity and devotion, those who have faith, are respectful, who hierarchize the Armenian interests above the partisan and personal to join, support and participate in building up DiasporArm. 

Hovel Chenorhokian 

Le Raincy – France 

April 2021 

www.diasporarm.org  

ՕՐԵՐ եվրոպական անկախ ամսագրի նոր համարում երկու հարցազրույց Նիդերլանդներից


Լույս է տեսել ՕՐԵՐ եվրոպական անկախ ամսագրի նոր համարը, որը բացառիկ է այն առումով, որ 20 Եվրոպական երկրների հայ դեսպաններ ներկայացրել են Կորոնավիրուսի համավարակի վիճակը իրենց հավատարմագրված  երկրներում: Հատկանշական է, որ այս թեմայով Նիդերլանդներից` ՕՐԵՐԻՆ հարցազրույց են տվել  դեսպան Տիգրան Բալայանը (նաև Լյուքսեմբուրգում ՀՀ արտկարգ և լիազոր դեսպան) և Նիդերլանդների ZorgSaam բժշկական հաստատության բուժաշխատող Փ. Կնյազյանը։ Վերջինիս հետ հարցազրույցը, ՕՐԵՐԻ թույլատրությամբ ներկայացնում ենք մեր ընթերցողին։  Այժմ, երբ ընթանում են պատվաստանյութի իրացման միջոցառումներ` այն կարծում ենք հետաքրքիր է:

ՕՐԵՐԻ հիշյալ համարի ձեռք բերման` ինչպես նաև բաժանորդագրության հետ կապված հարցերին կարող եք ծանոթանալ ստորև**
Համարում տեղ են գտել հիշարժան, հետաքրքիր, մշակութային ու հասարակական հնչեղության տարբեր հոդվածներ:
Введите описание картинки
Введите описание картинки
Փերի Կնյազյան. «Քովիդ-19»-ի դեմ պայքարի ամենաարդյունավետ ձևը կանխարգելման միջոցառումներն են
ՕՐԵՐ- Նկատի ունենալով անցյած մեկ տարվա փորձառությունը, ձեր կարծիքով ինչպիսի՞ վիրուս է Քովիդ 19-ը եւ որքանո՞վ է նրա դեմ պայքարը արդյունավետ։
-Նախ ուզում եմ նշել, որ ՔՈՎԻԴ-19-ը վիրուս չէ, այլ հիվանդություն: Հենց կորոնավիրուսն էլ առաջացնում է ՔՈՎԻԴ-19-ը հիվանդությունը: ՔՈՎԻԴ-19-ը կորոնավիրուսների նոր շտամն է, որի տարածումը մարդկանց մեջ առաջին անգամ արձանագրվել է 2019 թվականին, այն սկսվեց Չինաստանի Հուբեյ նահանգից և տարածվեց աշխարհի բազմաթիվ երկրներում: Վիրուսը բազմանում է մարդկանց (նաև կենդանիների) բջիջներում ու շարունակում է բազմանալ այնքան ժամանակ, մինչև օրգանիզմի իմունային համակարգը հակամարմիններ է արտադրում և պայքարում դրա դեմ:
Առողջապահության փորձագետների մոտ մտահոգություն են առաջացնում նոր վիրուսի մասին ոչ ամբողջական պատկերը, փաստը այն է , որ կարող է առաջացնել ծանր հետևանքներ, զարգացնել թոքաբորբ և ի վերջո հանգեցնել մահվան։
Քովիդ 19-ի դեմ պայքարի ամենաարդյունավետ ձևը կանխարգելման միջոցառումներն են՝ հեռավորության պահպանում, ձեռքերի հաճախակի ախտահանում, դիմակի կրում։ Սրանց կիրառումն իրենց հերթին չեն ապահովագրում հիվանդության 100 տոկոսանոց կանխմանը, այլ տեսակետներով նույնիսկ վնաս են հասցնում առողջությանը։ Օրինակ ազդում է մարդկանց հոգևիճակների վրա, առջացնում ընկճախտ, մարդկաց մատնում միայնության զգացումի, դիմակ կրելու դեպքում, այն որոշ մարդկանց մոտ առաժացնում է շնչառական խնդիրներ, մյուսներն էլ այն նետում ու ախտոտում են բնությունը։ Ավելի նվազ արդյունավետ է երեկոյան ժամերի արգելափակումները։ Միևնույն է մարդիկ իրենց հանդիպումները կարող են հետաձգել այլ հարմար ժամերին։
ՕՐԵՐ- Կորոնավիրուսի կանխարգելման կամ պաշտպանության ո՞ր ձեւն եք համարում ամենաազդեցիկը։ Կա՞ն նման օրինակներ։
-Վերևում արդեն այդ մասին մասամբ ասացի։ Ամենազդեցիկ ու արդյունավետ միջոցները հիվանդությունից «փախնելն» է։ Իմ կարծիքով ֆիզիկական հաճախակի շփումներից խուսափելն ու անձնական հիգիենայի պահպանությունը ամենագլխավոր նախապայմանը պետք է լինի։ Սրա հետ մեկտեղ, եթե պահպանվի անհրաժեշտ հեռավորություն, օգտագործվի դիմակ, ապա լավ արդյունք հաստատ կգրանցվեն։ Կարևոր է մարզել մարմինը, զերծ մնալ սթրեսներից և ունենալ առողջ ապրելակերպ։
ՕՐԵՐ- Տարբեր կարծիքներ են հնչում այս վիրուսի շարունակականության ու ժամկետների մասին։ Կարո՞ղ եք ասել, ե՞րբ կարող է մարդկությունը ավելի հանգիստ ռեժիմի անցնել։
-Այս տարի, կարծում եմ, դժվար է հուսալ, որ կարող ենք հանգիստ կյանքով ապրել։ Անցյալ տարի ամռանը վիճակը մի պահ թուլացավ, բայց հիվանդությունը կրկին գլուխ բարձրացրեց։ Կարո՞ղ է լինել մեկը, որ մեզ ասի ինչ է սպասվում վաղը, կամ 2 տարի անց։ Տեսնում ենք պատկեր, որ դեռևս հիվանդությունն աշխարհում չի նվազում։ Ավելին` վիրուսը արդեն 2-րդ անգամ է մուտացիայի ենթարկվում։ Թեև հիվանդությունը կանխելու համար ստեղծվել են պատվաստանյութեր, այնուհանդերձ շատ բան պատված է անորոշության քողով: Մյուս կողմից էլ մուտացիայի ենթարկված կորոնավիուսի առանձնահատկությունների մասին դատել դեռևս շուտ է, վտանգավորության կամ գերարագ տարածվելիության մասին տեղեկություններ դեռ չկան։ Հետո ինչ անակնկալներ կլինեն` հայտնի չէ, միայն պարզ է, որ դրանց դեմ պատվաստանյութեր են արտադրվում։
ՕՐԵՐ- Որքանո՞վ կարող են առկա պատվաստանյութերը կանխարգելիչ դեր խաղալ եւ արդյո՞ք շատ արագ չէր դրանց զանգվածային կիրառումը։
-Մեր մոլորակը համաճարակի ճիրանում է, ուստի դրանից ազատվելու քայլերն էլ արագընթաց պետք է լինեն
Ներկայումս շուրջ 200 արտադրողներ պատվաստանյութերի ստեղծման աշխատանքներ են իրականացնում։ Խոսվում է պատվաստանյութերի մինչև 95 տոկոս արդյունավետության մասին ու միայն այդքանը։ Հաստատապես պատասխանել, որ արդյունավետությունն այդպես բարձր կլինի` կնմանի օդից կախված գուշակության, քանի որ դրա վերաբերյալ դեռ գիտական հիմնավորված ապացույցներ չկան, Իսկ ապագայում ինչ նոր խնդիրներ կլինեն, դա ևս անհայտ է.
Իրոք արագ որոշվեց պատվաստանյութերի զանգվածային կիրառումը, բայց մյուս կողմից էլ էֆեկտիվ չի լինի, որ այն կիրառվի փոքր չափաբաժնով ու նվազ զանգվածների շրջանակներում ...
ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պայքարի կանխարգելիչ միջոցառումները զուգորդվում են շարունակական արդյունավետ փորձարկումներով և դա այսօրվա հրամայականն է։
ՓԵՐԻ ԿՆՅԱԶՅԱՆ
ZorgSaam բժշկական հաստատության ավագ բուժաշխատող

ՕՐԵՐ եվրոպական ամսագրի նոր համարը՝ բաժանորդագրվեք հայկական եվրոպական անկախ ամսագիրը
- Կորոնավիրուսի համավարակը Եվրոպայում. Հայաստանի քսան դեսպաններ ներկայացնում են իրավիճակը իրենց հավատարմագրված երկրներում, ինչպես նաեւ անդրադառնում ենք աշխարհում եւ Հայաստանում տիրող իրադրությանը,
- ,,Արմատ,, նոր շարքով ներկայացնում ենք մեր մշակույթի երախտավորներ Արաքս եւ Տիգրան Մանսուրյաններին,
- Հայոց ցեղասպանության մասին գրած չեխ ճանապարհորդ ու գրող Կարել Հանսայի մասին նոր փաստեր ու մինչ այսօր չհրապարակված նամակներ,
- Մշակութային ու հասարակական հնչեղության այլ հոդվածներ։
Բաժանորդագրվեք ՕՐԵՐ անկախ ամսագիրը եւ աջակցեք եվրոպահայ մամուլին
Չեխիայում գինը 500 կրոն է, այլ երկրներում ՝ 50 եվրո
Ձեր աջակցությունը ՕՐԵՐ-ին եւ բաժանորդագրության փոխանցումները կարող եք կատարել հետեւյալ հաշվեհամարներով ՝
Կրոնով փոխանցումներ
ICKVE ORER MAGAZINE
Uni Credit Bank Czech Republic a.s.
Account number: 68041001 \ 2700
IBAN CZ 23 2700 0000 0000 6804 1001
SWIFT CODE – BACXCZPP
Եվրոյով փոխանցումներ՝
EURO Account number
1002511474 / 2700
IBAN CZ 38 2700 0000 0010 0251 1474
SWIFT CODE - BACXCZPP
hakob@orer.cz էլեկտրոնային հասցեին ուղարկեք ձեր փոստային հասցեն։

Thursday, 22 April 2021

Լիլիթն արժանացել է ինտեգրման ծրագրի «ուժեղ կին» վկայականի


Հայուհի Լիլիթը արժանացել է Թվենտեում  մոտ 140 հազ.տպաքանակով լույս տեսնող Tubantia հոլանդական տարածաշրջանային թերթի ուշադրությանը, քանի որ ստացել է Powervrouw (ՈՒժեղ կին) վկայական: Հաշվի առնելով նոր ինտեգրման օրենքը` համագործակցելով Բերկելանդի և Բրոնխհորստի քաղաքապետարանների և Interbeek Support գործակալության հետ ստեղծվեց այսպիսի նախագիծ, որն օգնելու է նոր ամուսնացած այլազգի կանանց, ովքեր ինտեգրման խնդիր ունեն։ 

Թերթը հայտնում է, որ 24-ամյա Լիլիթ Սանդերսն, ամունացել է Հոլանդացի տղամարդու հետ և միգրանտ է. Արդեն գրեթե երկու տարի է, ինչ նա Նիդերլանդներում է եւ վերջերս առաջին կանանցից մեկն էր, ով ստացավ Power Woman վկայական։ 

Հոդվածում ի թիվս Լիլիթի խոսվում է էլի 2 այլազգի ինտեգրվող կանանց մասին ։  

Մրցանակը լիլիթին է հանձնել քաղաքապետը
Մրցանակը լիլիթին է հանձնել քաղաքապետը

Ներկայացնում ենք Լիլիթի մասին գրառման հատվածը։ 

 ««...Գրեթե մեկ տարի նախագծի իրագործումը  հետաձգվում էր կորոնավիրուսի պատճառով, որից հետո  հայուհին մասնակցեց այս դասընթացին: «Ես շատ բաներ իմացա Նիդերլանդների մասին, որ  չգիտեի,  Հիմա ես շատ բան գիտեմ դպրոցական համակարգի, քաղաքական կուսակցությունների, առողջապահության, անգամ հոլանդական հումորի և այն մասին, թե ինչպես ավելի լավ վարվել դրամի հետ », - ասում է ծագումով հայուհին:

Լիլիթը
Լիլիթը

Հոլանդիայում կին նորեկների ինտեգրումը երբեմն դժվարությամբ է տեղի ունենում: Դրա համար հիմք դրվեց  Powervrouwen (Ուժեղ կանայք) ծրագիրը: 

Արդյունքում կանայք մասնակցում ու ներգրավվում  են  հասարակական կյանքին: 

Լիլիթը դպրոցական համակարգը համարում է ամենատպավորիչը։ 

«Կարեւոր չէ, թե դու ինչ ես ուզում անել, ամեն ինչի համար կրթություն ունենալը հարկավոր է». 

 Tubantia-ի թերթային տարբերակը
Tubantia-ի թերթային տարբերակը

Լիլիթը այլեւս չի ուզում համբերել : Նա կսկսի իր ուսումը  բուժքրոջ մասնագիտությամբ: «Ես իրականում դեղագործի օգնական եմ, բայց ուրիշ բան եմ ուզում սովորել»,- ոգեւորված ասում է նա: 

Նա գովերգում է հոլանդացու բարությունն ու օգտակարությունը: Ամենից շատ աչքի է ընկնում այն տոնայնությունը, որով մարդիկ իրար բարեւում են: «Կարծես երգում են: Դա շատ զվարճալի է»»։


Թարգմ. Աննա Մկրտչյանի

Լիլիթը
Լիլիթը
Լիլիթ Սանդերսը ամուսնու հետ
Լիլիթ Սանդերսը ամուսնու հետ