Սեմինար-դասախոսություն ԵՊՀ-ում՝ ինքնության փոխակերպումների միտումները գլոբալ աշխարհում

2024թ․մարտի 6-ին ԵՊՀ Եվրոպական լեզուների և հաղորդակցության ֆակուլտետի 422 լսարանում տեղի ունեցավ սեմինար-դասախոսություն Tendencies Of Identity Transformations In The Global World Or Reinvention Of Persons Or Nations/ Ինքնության փոխակերպումների միտումները գլոբալ աշխարհում կամ անձի կամ ազգի վերակերտումը թեմայով՝ արդի տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։

Սեմինար-դասախոսությունը վարում էր ԵՊՀ Եվրոպական լեզուների և հաղորդակցության ֆակուլտետի անգլիական բանասիրության ամբիոնի դոցենտ, բ․գ․թ․, Նաիրա Գասպարյանը։

Միջոցառումը կազմակերվել էր ֆակուլտետի անգլիական բանասիրության ամբիոնի նախաձեռնությամբ։ Մասնակցում էին ֆակուլտետի պրոֆեսորա-դասախոսական կազմը, մագիստրոսները, բակալավրի ծրագրով սովորող ուսանողական խմբեր, հյուրեր այլ ֆակուլտետներից։

Տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ ներկայացվեցին համահարթեցման արդի դարաշրջանում տեղի ունեցող արհավիրքների արդյունքում (թագաժահրի, պատերազմների, երբ առկա են հսկայական մարդկային կորուստներ, ունեցվածքի ամբողջական կամ մասնակի կորուստներ, ընտանիքի կազմի փոփոխություններ, ինչպես նաև աշխարհի տարբեր երկրներում տեղի ունեցած աղետներից հետո ու աշխատանքի փնտրուքի նպատակով բնակչության տեղաշարժերի հետևանքով առաջացած հետտրավմատիկ սթրեսային համախտանիշից տառապանք, որի բուժման համար ահռելի երկար ու կյանքի համար հանգիստ, առանց ծայրահեղ հուզական վիճակի պայմաններ են հարկավոր) առաջացել են միտումներ, որոնք տանում են անձի և ազգային ինքնության փոխակերպումների՝ հանգեցնելով նոր ինքնությունների ձևավորման։ Անցումները ցավոտ են և տեղի են ունենում փուլային մակարդակով։ Դասախոսության ընթացքում ներկայացվեցին և լուսաբանվեցին են այդ փոխակերպումներին առնչվող լեզվական բառամիավորները, որոնք հատուկ են փուլերից յուրաքանչյուրին, նաև այն նորաբանություն հանդիսացող և կայացման շրջանում գտնվող բառապաշարը, որոնք բնութագրական են ինքնությանը վերաբերող երևույթներին։ Քննարկվեցին այնպիսի եզրույթներ և դրանց հարաբերակցություններ, ինչպիսիք են՝ Global, European, Transnational, Posthuman Postmodern identities, Community trauma, Culture trauma, Common/shared trauma, Historic mourning, a new self recovery strategy, types and mechanisms of and approaches towards coping, resilience, molting self-restoration, self-reconstructing, clinging to losses, transition, re-incorporation – a new identity և այլն։ Հատուկ ուշադրություն դարձվեց այնպիսի հեղինակների ազգային ինքնությանն առնչվող ձևակերպումների, որոնք գլոբալ դարաշրջանում կրում են յուրահատուկ գլոբալ փիլիսոփայության հիմքը, եղան բառամիավորների և կոնցեպտների մեկնաբանություններ։ Լուսաբանվեցին եվրոպական ինքնության յուրահատկությունները ազգային և գլոբալ ինքնության տիրույթում, քննարկվեցին Ֆրենսիս Ֆոկույամայի ազգային ինքնության առաջընթացի կանգին վերաբերող դրույթներ, որի արդյունքում հնարավոր է ոչ միայն ազգի զարգացման ետընթաց այլև քաղաքացիական պատերազմ։ Լուսաբանման արժանացան ոչ միայն իբրև նորաբանություն ներկայացվող եզրույթներ ու կոնցեպտներ այլև սպառիչ բացատրություն և մեկնաբանություն ստացան դրանց միջոցով ներկայացվող արտալեզվական հիմք երևույթները՝ առանց որոնց հնարավոր չէ հասկանալ գլոբալ զարգացման միտումներն ու նոր ինքնությունների առաջացման մեխանիզմները։ Հստակեցվեցին դեմոգրաֆիկ փոփոխություններին, բնակչության տեղաշարժերին առնչվող արտալեզվական հիմքով պայմանավորված լեզվական միավորները։ Ուշադրություն հրավիրվեց նաև առկա ԳԵՆԴԵՐ և ՍԵՌԱԿԱՆ ԿՈՂՄՆՈՐՈՇՈՒՄ, ԳԵՆԴԵՌԱՀԵՏԱՔՐՔՐՎԱԾՈՒԹՅՈՒՆ /genderqueer, ԻՆՏԵՐՍԵՔՍ նորաստեղծ անգլերեն բառապաշարին, երբ առկա անձնական դերանուններն այլևս չեն բավարարում երևույթների բնութագրման համար և ստեղծվում են նոր դերանուններ, որոնց կիրառմամբ կարելի է խուսափել սեռի հիշատակումից, քանզի դրանք սեռատարբերակիչ չեն։ Նյութի քննարկումն ու առաջադրված հարցերի լուսաբանումը մասնակիցներին օգնեցին հասկանալ այն առանցքային լեզվական նոր խնդիրները, որոնց ուսումնասիրությունն անհնար է առանց արտալեզվական հիմքի հստակ ընկալման։ Նշենք, որ հատուկ ուշադրություն դարձվեց Էնթընի Սմիթի կողմից առաջ քաշված էթնիկ և ազգային մեկնաբանության խնդիրներին, լուսաբանվեց այն դրույթը, որ համահարթեցման և ՆՈՐ ՀՈՒՄԱՆԻԶՄԻ պարագայում արդիական են՝ օրինակ, երբ արտաքին մշակութային խթաններն ու շփումները թարմացնում են էթնիկական ինքնության զգացումը ընտրովի մշակութային յուրացման միջոցով, հարցեր, որոնց անդրադառնում է Սմիթը իր աշխատություններում։ Նշվեց նաև, որ ցանկության դեպքում, Սմիթի կարևորագույն աշխատություններին կարելի է ծանոթանալ ոչ միայն համացանցում այլև ԵՊՀ ֆոնդերում և ընթերցասրահներում։ ՆՈՐ ՀՈՒՄԱՆԻԶՄԻ առնչությամբ ներկայացվեց Եվրամիության դերը, երբ ՆՈՐ ՀՈՒՄԱՆԻԶՄԻ գաղափարի ներդրմամբ, ըստ ԵՄ փաստաթղթերի դրույթների, պետք է ապահովվեն ժողովրդավարության պրակտիկ դրսևորումներ և կայուն խաղաղություն՝ վերազգային զարգացումների հարցում։ Ուսանողների շրջանում հետաքրքրություն առաջացավ ՀԵՏՄԱՐԴԿԱՅԻՆ/posthuman, տեխնոլոգիաներից կախված, կամ դրանց սերտաճած ինքնության քննության հարցը, երբ սովորական պայմաններում ընդամենը 20 րոպեով սոցիալական ցանցերի անջատումը հասուն գիտակից մարդկանց շրջանում առաջացնում է խուճապ․․․ Մեծ զարմանք և հետաքրքրություն առաջացավ, երբ դասախոսողը անդրադարձավ Կառլո Լիվայսի ՀԱՅՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ/ paternalistic rule կանոնի մեկնաբանությանը։ Ունկնդրին ծանոթ էր paternity test բառակապակցությունը, սակայն ոչ ոք չէր պատկեացնում նման ՀԱՅՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ կանոնի գոյություն՝ երբ կարելի է միջամտել ազգի կամ պետության ազատությանը նրան օգնելու նպատակով, առաջնորդվելով՝ <<ձեր լավ լինելու համար>> մոտեցմամբ։ Հիշատակվեցին դեպքեր, երբ ազգաբնակչությունը, օրինակ, հարց է առաջ քաշում, թե ո՞րն է օտար պետության մեզ օգնելու նպատակը։ Դասախոսության ընթացքում հսկայական հետաքրքրություն դրսևորվեց, ոչ միայն թագաժահրի, քովիդի, պատերազմների, տարբեր աղետների հետևանքով բնակչության տեղաշարժերից առաջացած իրողությունների և այդ հիմքի վրա ստեղծված նորաբանությունների կամ եղած բառամիավորների նոր իմաստային ձեռքբերումների վերաբերյալ այլև այն բառային միավորների բազմության, որոնցով բնութագրվում են նոր ինքնության ստեղծման Ջեննեփի 1960 թ․ հին մոդելը և Ֆոլկմանի 1986 թ․ զարգացրած նոր մոդելը, որտեղ ավելացված ՀԱՂԹԱՀԱՐՈՒՄ/ coping, ՃԿՈՒՆՈՒԹՅՈՒՆ/ resilience, ՀԱՐՄԱՐՎՈՂԱԿԱՆ ԿԵՐՊԱՐԻ ՏԱԿ ԹԱՔՆՎԵԼ / molting նոր կիրառում և բովանդակություն ձեռք բերած բառային միավոր եզրույթները լիովին բացահայտում են մոդելի իմաստը։ Առանցքային միավորը, որին ուղղված էր եզրութաբանության քննարկումը ՆՈՐ ԸՆԿԵՐԱՅԻՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՎԵՐԱՍՏԵՂԾՈՒՄ / re-incorporation ՝ նոր ինքնություն եզրույթն էր, որը նշված բազմաթիվ աղետաբեր երևույթների արդյունք նորի հիմքն է։

Այսպիսով՝ համահարթեցման դարաշրջանի փոփոխությունների համատեքստում աղետներն անխուսափելիորեն տանում են մի շրջանի ավարտի և մի այլ շրջանի սկզբի ազդարարման, որի մասին խոսել առանց բնութագրող եզրութաբանության հնարավոր չէ, ինչպես նաև հնարավոր չէ անտեսել ինքնության փոփոխակերպումների միտումները համահարթեցման իրողությունների շրջանակում, որը նշված եզրութաբանության արտալեզվական հիմքն է։

ԵՊՀ լրատվության համար նյութը ներկայացրեց ԵՊՀ անգլիական բանասիրության ամբիոնի դոցենտ, բ․գ․թ․ Նաիրա Գասպարյանը։

Ֆոտո նկարները՝ ԵՊՀ անգլիական բանասիրության ամբիոնի ասիստենտ, բ․գ․թ Մարիամ Խաժակյանի, գրասենյակի աշխատակից Տաթևիկ Ռաֆյանի։

Երգերի կատարումներ

 

«Ով սիրուն, սիրունը» Հայկ Կասպարովի և 17-ամյա շնորհաշատ Մարիա Պետրոսյանի կատարմամբ:

Armeense Stichting Ani համայնքից հայտնում են, որ

Emilie Sargsyan-ը Լիմբուրգի հայ համայնքից է : Սկսնակ երգչուհին  Յութուբյան իր ալիքով հանդես է եկել  «Կաս Դու Կամ Ես» երգով:

Համաշխարհային հայկական երկրորդ գագաթնաժողովը սեպտեմբերի 17-20-ին

Այս տարի՝ սեպտեմբերի 17-20-ը, ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի կողմից Հայաստանում կանցկացվի Համաշխարհային հայկական երկրորդ գագաթնաժողովը:

Հայաստանի և սփյուռքի արդի մարտահրավերներն ու խնդիրները, կայուն զարգացման հնարավորությունները, ներկայի և ապագայի կարևորագույն հարցերը կքննարկվեն միասնական հարթակում տարբեր ձևաչափերի շրջանակներում: Ազգային անվտանգությունից մինչև բարձրագույն տեխնոլոգիաներ, տնտեսություն, գիտություն, հայրենադարձություն և սփյուռքի համայնքների կենսունակություն. գագաթնաժողովը կհյուրընկալի սփյուռքի և Հայաստանի շուրջ 1000 ներկայացուցիչների:

Գագաթնաժողովի ուղղությունները

1. Հայաստանի ազգային անվտանգությունը և սփյուռքի անվտանգային բաղադրիչները
2. Հայրենիքի կայուն զարգացումը և սփյուռքի ներգրավվածությունը զարգացման բոլոր գործընթացներում
3. Հայ համայնքների խնդիրների վերհանումը 
4. Հայրենադարձությունը՝ որպես երկկողմ հնարավորություն

Հետադարձ հայացք Համաշխարհային հայկական գագաթնաժողով 2022-ին

ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը 2022 թվականին առաջին անգամ Երևանում անցկացրեց Համաշխարհային հայկական գագաթնաժողովը, որին մասնակցություն ունեցան 600-ից ավելի մասնակիցներ 50-ից ավելի երկրներից և 130 բանախոսներ 15 երկրներից:

Գագաթնաժողովի ընթացքում քննարկվեց համահայկական նշանակության հարցերի լայն շրջանակ, որոնց արդյունքում բարձրաձայնված առաջարկները և հարցադրումները հիմք հանդիսացան Հայաստան-սփյուռք գործակցության ռազմավարարության մշակման համար:

Գովազդ «Նիդերլանդական Օրագրում»

ԳՈՎԱԶԴ ԵՎ ԼՈՒՍԱԲԱՆՈՒՄ

✍️Գովազդատուի կողմից պատրաստի նյութի տրամադրում և տեղադրում` 

1 անգամյա - 100 Euro

2 անգամ - 175 Euro

3 անգամ - 225 Euro

4 անգամ - 250 Euro

5 անգամ - 275 Euro (և այդպես +25-ական Եվրո)

🎥✍️Միջոցառումներ և հայտարարություններ

-Պատվիրատուն մեզ է տրամադրում միջոցառման լուսանկարներ, կամ տեսաերիզ, ինֆորմացիա դրանց մասին և մենք դա կազմում ենք 300 Euro

2 անգամյա` - 350 Euro

3 անգամ - 375 Euro (և այդպես +25-ական Եվրո)

-Նիդ.Օրագրի թղթակցի ներկայություն, լուսանկարում, տեսանկարահանում: Պատվիրատուին տրամադրում է լուսանկարներ, հրապարակվում է Նիդ.Օրագրի կայքում և ֆեյսբուքյան էջերում, հղումները տրամադրվում է պատվիրատուին - 400 Euro

🚩Գովազդային ցուցապաստառի ու ինֆորմացիայի տեղադրում Նիդ.օրագրի գլխամասում` հողմաղացների նկարի փոխարեն:

1 օր-  միայն ցուցապաստառով 250 Euro, ինֆորմացիայով` 300

2 օր- միայն ցուցապաստառով 400 Euro, ինֆորմացիայով`425 Euro

3 օր-500 Euro (հաջորդ օրերի համար +50-ական Եվրո`ոչ ավել քան յոթ օր)

🚩ՀԱՎԵԼՅԱԼ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Լրացուցիչ

Գովազդային նյութերի ամրացում առաջին էջի տեսանելի հատվածում` սկսած հաջորդ օրվանից +15-ական Եվրո:

Գովազդային նյութերի (հնարավոր է մեր կողմից մշակած տարբերակով) տեղադրում նաև կայքում +50 Եվրո:

Ծանուցում`

✅ «Նիդերլանդական Օրագիրը» ֆինանսապես գործում է Stichting Bright Future-ի ներքո։  Բոլոր փոխանցումներն արվում են վերջինիս հաշվեհամարին:

----

info@brightfuturenl.com  

Գրքի շնորհանդես SarGallery 'Yerevan սրահում

 

 17.02.24 Երևան/Ն.Գասպարյան/Նիդօրագիր

Այս պահին գրքի շնորհանդես է  SarGallery 'Yerevan   սրահում։ Ամալյա Սողոմոնյանը ներկայացնում է իր մենագրությունը նվիրված աֆղան ընտանիքում մեծացած հայտնի ամերիկացի բժիշկ, գրող Հալեդ Հոսեյնի ստեղծագործություններին և գործունեությանը։ Հոսեյնի  ստեղծագործությունները ոչ միայն բեստսելլեր են աշխարհի այլ երկրների ընթերցողի համար, այլև դրանք արդեն քաջ ծանոթ են հայ ընթերցողին, ով հասցրել է ոչ միայն կարդալ, այլև սիրել հեղինակին։ ԵՊՀ արտասահմանյան գրականության ամբիոնը շնորհիվ իր հրաշալի ղեկավարի ու մասնագիտական բարձր որակավորում ունեցող գիտնական-թարգմանիչ Անուշ Սեդրակյանի, հսկայական գործ է կատարում։ Մաղթենք նրանց նորանոր նվաճումներ։

Լուսանկարների Ցուցահանդես նվիրված թուրքմեն գրող Մահթումկուլի Ֆրագիին

 

«Իմաստության Աղբյուր Մահթումկուլի Ֆրագի» նշանաբանով լուսանկարների ցուցահանդես    ՀՀ Նկարիչների միության  Մարտիրոս Սարյան ցուցասրահում   

Հայաստանի Հանրապետությունում Թուրքմենստանի դեսպանությունը կազմակերպում է միջոցառումներ, այդ թվում փետրվարի 13-14, 2024, Հայաստանի նկարիչների միության Մարտիրոս Սարյան ցուցասրահում՝ լուսանկարների ցուցահանդես   «Իմաստության Աղբյուր Մահթումկուլի Ֆրագի» նշանաբանով՝ նվիրված թուրքմեն բանաստեղծ Ֆրագիի ծննդյան 300 ամյակին:

Այսօր  արարողությանը մասակցում էին ՀՀ–ում Թուրքմենստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Մուհամեդգելդի Այազովը  և այլ պաշտոնական անձինք տարբեր արտասահմանյան և տեղական կազմակերպություններից։

Միության նախագահ Սուրեն Սաֆարյանն իր խոսքում նշեց, որ  Մահթումկուլի Ֆրագին, լինելով մեծ հումանիստ, իր ամբողջ կյանքն ու գործունեությունը նվիրել է մարդ արարածին: Նա կարևորել է  մարդկային հարաբերություններըև ազգային արժեքները, աարժեքներով պետք է կրթել սերունդներին, որը նրանց կդնի ճշմարիտ ուղու վրա։

Ըստ ՀՀ-ում Թուրքմենստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Մուհամեդգելդի Այազովի՝ Մահթումկուլի Ֆրագի  մարդն ու պոետը սերունդներին է թողել անմահ գրական  ժառանգություն, որը դարձել է  համաշխարհային գրականության կարևոր մաս, որովհետև կյանքն ապացուցել է նրա լուսավոր գաղափարների ճշմարտացիությունը։ Նրա գաղափարներով 300 տարվա ընթացքում դաստիարակվել են սերունդները, որի շնորհիվ հեղինակի, մեծագույն երազանքը, իսկ նա երազում էր հզորագույն պետության մասին, այսօր իրականացել է։ Թուրքմենստանի ղեկավարությունը ջանք ու եռանդ չի խնայել երկրում մեծ մասսայականություն վայելող հումանիստ գրողի երազանքն իրականացնելու հարցում։ Այն որ պոետն իր ստեղծագործություններով  սերունդների մեջ սերմանել է միասնականություն, հայրենասիրություն բարեկամաբար, ազնվորեն ու արդարացի լինել այլ ժողովուրդների նկատմամբ, հարգել նրանց ազգային ու հոգևոր արժեքները, ավանդույթներըն ու սովորույթները անժխտելի փաստ է։ 

Թերևս թուրքմեն ստեղծագործողի համամարդկային գաղափարներն ու մարդասիրությունն են պատճառ դարձել, որ նրա կենսագրությունն ու ստեղծագործությունները, ձեռագրերն ուսումնասիրությունները թարգմանվեն տարբեր լեզուներով։ Հեղինակի ստեղծագործություններն առաջին անգամ թարգմանվել են հայերեն 1959 թվականին, ապա՝ 1983-ին, իսկ ավելի ուշ՝ 2014 թվականին: Թարգմանությունների հեղինակը պոետ, թարգմանիչ Վարուժան Խաստուրն է, ով մասսայականություն է վայելում ոչ միայն մեր երկրում իր խոհա-փիլիսոփայական ու հզոր լիրիկական գործերով, այլև հայ և միջինասիական ընթերցողի սերն ու հարգանքն է վայելում միջին ասիական պոեզիայի գոհարների՝ իր լավագյուն թարգմանությունների շնորհիվ։ Պոետ ու թարգմանիչ Վարուժան Խաստուրը, ով վաղուց հայտնի է նաև միջին ասիական երկրներում, ով հայ իրականության մեջ համարվում է Օմար Խայամի լավագույն թարգմանիչը, բազմաթիվ երկրպագուներ ունի և նրա անունը, գործունեությունն ու թարգմանությունները ներառված են ասիական տարբեր երկրների գրքերում, զանազան ամսագրերում ու հանրագիտարանների մեջ։ 

Թուրքմենստանում Վարուժան Խաստուրը հայտնի է նաև որպես Ֆրագիի ստեղծագործությունների հայերեն  թարգմանությունների լավագույն մեկնաբան  

 

Նման միջոցառումների կազմակերպումը ունի ոչ միայն ճանաչողական նշանակություն, այլև օգնում է հասկանալ այլ մշակույթների կրողներին, որը խաղաղության կայացման հարցում կարող է զգալի ներդրում ունենալ։

Ն․ Գասպարյան, ԵՊՀ, դոցենտ, բ․գ․թ․

Հատուկ ՆիդՕրագրի ընթերցողների համար

Exhibition of photos with the motto "Source of Wisdom Mahtumkuli Fragi" in the "Martiros Saryan" exhibition hall of the Union of Artists of RA.

The Embassy of Turkmenistan in the Republic of Armenia organizes events, including on February 13-14, 2024 in the exhibition hall of the Union of Artists of Armenia "Martiros Saryan", a photo exhibition with the motto "Source of Wisdom Mahtumkuli Fragi" dedicated to the 300th anniversary of the birth of the Turkmen poet.

The opening ceremony was attended by the Extraordinary and Plenipotentiary Ambassador of Turkmenistan to Armenia Muhammedgeldi Ayazov and other officials from various foreign and local organizations.

The president of the Union, Suren Safaryan, mentioned in his speech that Mahtumkuli Fragi, being a great humanist, dedicated his whole life and activities to human beings. He emphasized human relations and national values, which have cognitive and educational significance for the nation. Generations should be educated with those values, which will put them on the right path.

According to the Extraordinary and Plenipotentiary Ambassador of Turkmenistan to the Republic of Armenia Muhammedgeldi Ayazov, the man and poet Mahtumkuli Fragi left generations an immortal literary legacy, which became an important part of world literature, because life proved the truth and wisdom of his enlightened ideas. Generations have been brought up with his ideas for 300 years, thanks to which the author's greatest dream, and he dreamed of seeing Turkmenistan as a most powerful state, has come true today. The leadership in Turkmenistan spared no effort and energy in realizing the dream of the humanist writer who enjoys great popularity in the country.

It is an undeniable fact that the poet instilled unity, patriotism among generations with his works, to be friendly, honest and fair towards other peoples, to respect their national and spiritual values, traditions and customs.

Perhaps the universal ideas and humanity of the Turkmen creator caused his biography and works, manuscript studies to be translated into different languages.

The author's works were first translated into Armenian in 1959, then in 1983, and later in 2014. The author of the translations is the poet, translator Varuzhan Khastur, who is popular not only in our country with his thoughtful-philosophical and powerful lyrical works, but also enjoys the love and respect of the Armenian and Central Asian readers due to his well-written translations of the gems of Central Asian poetry. Poet and translator Varuzhan Khastur, who has long been known in Central Asian countries, who is considered the best translator of Omar Khayyam in Armenian reality, has many fans and his name, activities and translations  /https://youtu.be/cPLDsy4Shjk   https://youtu.be/f-AO7lsvh6U  https://youtu.be/Yd_3dYuuYrI?t=16 / are included in books, various journals and encyclopedias of different Asian countrie, Turkmenistan including. Varuzhan Khastur is also known as the best translator of Fragi's works into Armenian. /https://youtu.be/SJRtrg5qZJg?t=10 ։

Organizing such events is not only of cognitive value, but it also helps to understand the bearers of other cultures, which can make a significant contribution to the establishment of peace.

26-րդ IKA/Խոհարարական Օլիմպիական խաղերում նաև հայ մասնակիցները պարզեցին դրոշ

 

2024 թվականի փետրվարի 2-ից 7-ը Շտուտգարտում տեղի ունեցան  26-րդ IKA/Խոհարարական Օլիմպիական խաղերը, որն անց է կացվում 1900թվականից` ամեն չորս տարին մեկ: Այն համախմբում է աշխարհի ամենատաղանդավոր խոհարարներին, ովքեր իրենց մասնագիտության մեջ փնտրում և գտնում են նորը և իրենց գործն ավելի շատ արվեստ են համարում: Գրեթե 125 տարի խոհարարական համաշխարհային հանրության համար կարևորագույն այս իրադարձությանը տարբեր անվանակարգերում մասնակցում էին ազգային ու երիտասարդական հավաքականներ, համայնքային, տարածաշրջանային թիմեր և անհատներ՝  ավելի քան 1200 մասնակից, այդ թվում՝ 88 թիմ և ավելի քան 520 անհատ ցուցադրողներ ընդհանուր 55 երկրներից: Օլիմպիական չեմպիոն դարձավ Ֆինլանդիայի հավաքականը, երիտասարդական թիմերի մեջ առաջինը Շվեդիան էր: Տարածաշրջանային թիմերի անվանակարգում օլիմպիական չեմպիոնը Կորեայի թիմն էր: Համայնքային թիմերից չեմպիոն դարձավ ֆիննական Compass Group  և Շվեյցարիայի զինված ուժերի խոհարարական թիմերը: Ցավոք Հայաստանի հավաքականը ներկայացված չէր թիմային անվանակարգում, դրա փոխարեն ունեցանք անհատական մասնակիցներ : Առաջին հերթին գովեստի խոսքեր պետք է ասել մեր հայրենակից, նախորդ օլիմպիադայի բրոնզե մեդալակիր Մելանյա Սիմոնյանի հասցեին ու նրա «Wedding & Cake» թիմին`  Վալենտինա և Քրիստինե Սարիբեկյաններին, Հասմիկ Մկրտչյանին, Կարինե Հարությունյանին, Տիգրան Սարիբեկյանին, ովքեր միաժամանակ ներկայացրեցին Հայաստանն ու Նիդերլանդները: Խստապահանջ Ժյուրիի նախագահ Ֆրենկ Ուիդմանի գլխավորած IKA-ի կազմում էր 70 հոգանոց ժյուրիի խումբը:  Հայ մասնակիցները տարբեր անվանակարգերում արժանացան երկու արծաթյա, երկու բրոնզե մեդալների, 4 պատվոգրի ու մեկ հավաստագրի: Մեր մասնակիցներն այս պարգևները նվաճեցին իրենց քրտնաջան աշխատանքի շնորհիվ: Մրցույթը պահանջում էր առավելագույն կենտրոնացում և մեծ գիտելիքներ: Կարևորը միայն համն ու մատուցումը չէր: Հաղթանակի հասնելու ճանապարհին ստեղծագործական ձեռքբերումներն առնվազն նույնքան են, որքան մաքրությունը, ճշտապահությունը, հիգիենան ու հոգատարությունը աշխատավայրում, որն հաշվի է առել ժյուրին:

Շնորհավորում ու Հետագա հաջողություններ ենք մաղթում բալոր հայ մասնակիցներին:

Հ.Գ- ՈՒզում ենք մի կուրիոզ միջադեպի ուշադրության հրավիրել: Պարգևատրման ժամանակ հաղորդավարի կողմից հնչում է մեր մասնակցի ու  երկրի՝  Նիդերլանդների անունը: Սակայն պարգևին արժանացած Մելանյա Սիմոնյանը մի բան էլ կազմակերպիչների օգնությամբ բացում-պարզում է Հայաստանի դրոշը, որից հետո հաղորդավարը կարծելով շփոթմունք է մեկ անգամ էլ տալիս Նիդերլանդներ անունը: Հետո Մելանյան բացատրում է, որ նա մասնակցում է երկու երկրների կողմից:

Hay Azian

«Նիդերլանդական օրագիր»

https://www.nidoragir.com/2020/02/blog-post_53.html

https://www.facebook.com/profile.php?id=100063582056068

https://www.olympiade-der-koeche.com/en/

ՍՐԲՈՑ ՎԱՐԴԱՆԱՆՑ ՏՈՆԸ ԿԱԼԿԱԹԱՅԻ ՀԱՅՈՑ ՄԱՐԴԱՍԻՐԱԿԱՆ ՃԵՄԱՐԱՆՈՒՄ

09. 02.2024 /Լիանա Փիրումյան/Nidoragir

Տարվույս փետրվարի 8-ին Կալկաթայի Հայոց մարդասիրական ճեմարանում թևածում էր Սբ.Վարդանանց ոգին։

Ճեմարանի «Հայոց պատմության» և «Հայ Եկեղեցու պատմության» ուսուցչուհի տիկին Լիանա Փիրումյանի կազմակերպած «Քաջ Վարդանի թոռն եմ ես․․․» խորագրով միջոցառմամբ տոնախմբվեց սուրբ Վարդանանց տոնը։

Միջոցառմանը մասնակցում էին ճեմարանի 7-9-րդ դասարանի աշակերտներն ու շրջանավարտ սաներ։

Միջոցառման ողջ ընթացքում կարմիր թելով անցնում էր Սասանյան Պարսկաստանի դեմ հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարը 5-րդ դարում, որի հանգուցալուծումը եղավ Ավարայրի ճակատամարտը՝ հանուն հայրենիքի և հանուն հավատքի։ Սաների կողմից բեմականացված դրվագները Եղիշեի «Վասն Վարդանայ եւ հայոց պատերազմին» հերոսապատումից հանդիսատեսին տեղափոխեցին հեռավոր 5-րդ դար։

Հանդիսատես-ընթերցողն ասես հայտնվում է Արտաշատում, ներկա գտնվում հայ նախարարների ժողովին, որտեղ վերջիններս Ղևոնդ Երեցի հետ ընթերցում են Հազկերտ 2-րդ արքայի նամակ-պահանջը՝ ընդունել կրակապաշտությունը, և միաձայն մերժում են նրան՝ երդվելով մինչ ի մահ հավատարիմ մնալ հայրենիքին և չուրանալ քրիստոնեական հավատքը։ Այնուհետև հանդիսատեսը մտովի տեղափոխվում է Տղմուտ գետի ափ՝ Ավարայրի դաշտավայր, որտեղ Քաջ Վարդանը ճակատամարտից առաջ իր բոցաշունչ ճառով քաջալերում է զինակից ընկերներին ու հայ ժողովրդին։ Վարդան Մամիկոնյանի, Ղևոնդ երեցի, Եղիշեի, Խորեն, Արտակ, Տաճատ, Հմայակ, Ներսեհ, Վահան, Արսեն և Գարեգին նախարարների կերպարները մարմնավորում էին ճեմարանի բարձր դասարանցիները։ Հիշատակվեցին նաև սրբոց Ղևոնդյանց նահատակների անունները` որպես հայրենիքի ու հավատքի հավատարիմ նվիրյալներ։

Միջոցառումը համեմված էր ոգեղեն ասմունքով ,հոգեթով շարականներ ով եւ ավանդական պարով։

Ավարտին տիկին Լիանա Փիրումյանը խոսեց տոնի խորհրդի մասին, շնորհավորեց Ն․Ս․Օ․Տ․Տ․ Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին և Հնդկահայոց հոգևոր հովիվ, Կալկաթայի Հայոց մարդասիրական ճեմարանի կառավարիչ Տ․ Տաճատ վարդապետ Ծատուրյանին՝ անվանակոչության առթիվ։ Տիկին Փիրումյանն իր խոսքն ավարտեց Հայոց ավանդական պարարվեդըի ջատագով և տարածող Գագիկ Գինոսյանի խոսքերով․ «Հայրենասիրությունը մի ծառ է, որի արմատները հայրենաճանաչողությունն է, իսկ պտուղները` հայրենատիրությունը»։

Միջոցառման ավարտին Հնդկահայոց հոգևոր հովիվ, Կալկաթայի Հայոց մարդասիրական ճեմարանի կառավարիչ Տ․ Տաճատ վարդապետ Ծատուրյանը շնորհավորեց Ն․Ս․Օ․Տ․Տ․ Գարեգին Երկրորդ Ամենայն Հայոց Հայրապետին, բոլոր հոգևորականներին և աշխարհականներին տոնի կապակցությամբ՝ նշելով․ «Այս օրը համազգային տուրքի օր է, որը հիշեցնում է, որ մենք պարտք ենք մեզ ծնունդ տվող ազգին, պետությանը, ՀԱՅԻՆ և ինքներս մեզ։ Եվ եթե բոլորս այս գիտակցությամբ ապրենք, լինենք կառուցող և մեր լուման մշտապես ներդնենք հանուն միակ բարձրագույն արժեքի՝ մեր հայրենիքի, ապա ամուր կլինեն մեր երկրի հիմքերը, և անվտանգ ու ապահով՝ նրա ապագան։ Ուստի «Քաջ Վարդանի թոռն եմ ես» պատգամը, մտնելով ձեր հոգու մեջ, պետք է խոսքից գործի վերածվի»։

Հայր Սուրբը նաև շնորհակալություն հայտնեց տիկին Լիանա Փիրումյանին՝ մեծ նվիրումով աշխատանքի և հատկապես նման միջոցառումների միջոցով աշակերտների մեջ հայրենասիրական արժեքներ սերմանելու համար։

Իրանի Համադան նահանգի մշակութային շաբաթը Երևանում

Դեռևս մեկ տարի առաջ ՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը մասնակցելով Իրանի Իսլամական Հանրապետության ազգային տոնի՝ Իսլամական հեղափոխության հաղթանակի 44-րդ տարեդարձի առթիվ կազմակերպված միջոցառմանը հստակ արտահայտեց այն միտքը, որ ապրելով միևնույն տարածաշրջանում հայ և իրանցի ժողովուրդները, միմյանց փոխկապակցված են պատմամշակութային կուռ թելերով, երկու ժողովուրդները կապված են մշակութային սերտ առնչություններով, որոնք շարունակում են թե՛ հայերի և թե՛ իրանցիների կենցաղի, վարք ու բարքի, բազմաթիվ կոթողների և հարուստ մշակութային ժառանգության բնութագրիչ յուրատիպ հատկանիշը լինել:

«Մեր երկու երկրները, անցնելով պատմության բազմադարյա քառուղիներով և տարբեր փորձություններով, այսօր աշխարհին են ներկայանում որպես քրիստոնեության և իսլամի օրինակելի երկխոսությամբ և փոխադարձ հարգանքի և վստահության մթնոլորտում համագործակցող պետություններ»:

Նա հատուկ ընգծել է իր խոսքում, որ «Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն առաջիններից էր աշխարհում, որ ճանաչեց Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը ․․․ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումից ի վեր անցած 31 տարիների ընթացքում մեր հարաբերություններն ընթացել են զարգացման վերընթաց ուղիով: Հայաստան-Իրան հարաբերությունները այսօր էլ դինամիկ զարգացում են ապրում, և լիահույս ենք, որ համատեղ ջանքերով էլ ավելի կընդլայնենք երկու երկրների միջև փոխգործակցության օրակարգը:

Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ հարաբերությունների ապագայի մեր տեսլականը լավագույնս արտացոլված է Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության 2021-2026թթ. ծրագրում։ Լիահույս ենք, որ երկու երկրների միջև բարձր մակարդակի քաղաքական երկխոսությունը երկկողմ համագործակցության էլ ավելի խորացման ու ամրապնդման մեծ խթան կհանդիսանան։ Հայաստանի և Իրանի միջև հաստատված է համագործակցության բազմոլորտ օրակարգ: Համոզված եմ, որ համատեղ ջանքերի արդյունքում ի զորու կլինենք մոտ ապագայում ընդլայնել միջպետական համագործակցությունը՝ ի շահ երկու բարեկամ ժողովուրդների»:

Երկու հարևան ժողովուրդների միջև բարիդրացիական հարաբերությունների մասին են վկայում տնտեսական և մշակութային հարաբերությունների մասին վկայող զարգացման միտումները, որոնց բազմաթիվ դրսևորումների ենք հանդիպում, ինչպես օրինակ 2022թ․ դեկտեմբերի 21ին Մատենադարանում տեղի ունեցած հայ-իրանական մշակութային կապերի ամրապնդմանն ուղղված աշխատաժողովը, որտեղ Իրանի դեսպանի կողմից հատուկ կարորություն տրվեց այն հանգամանքին, որ «իրանցիներն ու հայերը կարող են ներկայացնել Կապույտ մզկիթի կարգավիճակը և մահմեդականների՝ Հայաստանում իրենց կրոնական ծեսերի ազատությունը որպես Հայաստանում հանդուրժողականության խորհրդանիշ, իսկ մյուս կողմից օրինակելի է հայկական եկեղեցիների կարգավիճակը և այն կարևորությունը, որն Իրանի կառավարությունն ու ժողովուրդն են տալիս այդ հարցին»:

Փոխըմբռնման և համագործակցության փաստերը շատ են։

Իրանական ավանդական մշակույթի, սովորույթների ու ծեսերի հետ հայաստանյան հանրությանը ծանոթացնելու նպատակով՝ Համադանի արվեստագետների խումբը Հայաստանում կայանալիք շրջագայության ծրագրի շրջանակներում Երևանի մշակութային կենտրոններում հանդես կգա մի շարք հետաքրքիր միջոցառումներով։

Այս պահին կանդրադառնանք 2024թ․ փետրվարի 7-ից մինչև փետրվարի 16-ը Երևանի Կապույտ մզկիթի նիստերի դահլիճում անցկացվող ձեռագործ իրերի ցուցահանդեսին, որ քաղաքացիների և կազմակերպությունների համար բաց կլինի ժամը 10։00-ից մինչեւ 18։00-ը։

Տաղավարում ներկայացված են նաև հուշանվերներ Համադան նահանգից։ Ձեռագործ արվեստի ու արհեստի ոլորտում Համադան նահանգի բացառիկ կարողությունները ներկայացված են արվետի ու արհեստի հետևյալ ճյուղերի աշխատանքներ՝

Կողովագործություն

Խեցեգործություն, նկարչություն խեցու վրա

Ակնագործություն

Կաշեգործություն

Գորգագործություն

Ավանդական ասեղնագործություն։

Հատկապես կցանկանայի նշել բացման արարողության հետ կապված, որին ոչ միայն իրանական, այլև հայկական կողմի պաշտոնյաներ էին մասնակցում։ ՀՀ հիմնով սկսված արարողությունը՝ իբրև յուրահատուկ հարգանքի նշան հոտընկայս ունկնդրում էին՝ դիտելով նաև հիմնի բառերը տեսաերիզով հայկական եռագույնի ներքո․ դրան հաջորդեց իրանական հիմնը։ Զեկուցումները թարգմանվում էին պաշտոնական թարգմանչուհու կողմից, լրագրողները կատարում էին իրենց անխափան աշխատանքը։

Կապույտ մզկիթում, Երևանի սրտում բացված ցուցահանդեսի համար չեմ կարող շնորհակալություն չհայտնել կազմակերպիչներին։ Հայ հասարակությանը ներկայացված դարավոր մշակույթի ամենագունեղ մասը ձեռքի անձեռակերտ աշխատանքներն էին և գրքերը, որոնց առատությունն ընդգծված էր։ Սեփական մշակույթի նկատմամբ հարգանք և սեր ունեցողը ուրիշի մշակույթի, գիր, գրականության նկատմամբ անհնար է, որ հարգանք չունենա։

Իրանի դեսպանության մշակույթի կենտրոնը հսկայական աշխատանք է կատարում այսօր։ Մուհամմադ Ասադի Մովահեդը կարևորում է, որ երկիրը ունի հսկայական ձեռքբերումներ գիտության, կրթության, մշակույթի, արվեստի բնագավառներում, այսօր երկրի համալսարաններում սովորող կին ուսանողների թիվը 58 տոկոս է կազմում, այսօր կինը գիտակրթական ոլորտում յուրահատուկ տեղ ունի, Իրանում կա 2700 բարձրագույն կրթական կենտրոն։ Նա նշեց, որ 2024 թվականի համագործակցության ծրագրեը ներառում են ուսանողների փոխանակում, մշակութային ու շրջագայության բնագավառներում հետաքրքիր ձեռնարկներ, ինչպես նաև ֆիլմարտադրության բնագավառում ծավալուն ծրագրեր, իսկ, քանի որ Հայաստանում մեծ սեր են տածում արվեստի հանդեպ, ապա համագործակցությունը անպայման կլինի արգասաբեր։ Ծրագրվում է նաև Հայաստանում համագործակցել գրքերի տպագրության բնագավառում, որտեղ շեշտը կդրվի ոչ միայն դասականների թարգմանության, այլև ժամանակակից հեղինակների թարգմանության և ստեղծագործությունների տպագրության վրա՝ հայ ընթերցողի համար կարևորելով պարսկերեն գրականության թարգմանությունը իր մայրենիով: Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մագիստրոսների և ասպիրանտների համար կրթաթոշակների սահմանելուն, Մատենադարանի հետ արդյունավետ համագործակցելուն։

Ցուցահանդես այցելելությունը որոշեցինք զուգակցել Կապույտ մզկիթ և թանգարան այցելությանը, որոնք բաց են բոլոր այցելուների համար։

Թանգարանային ցուցադրության կազմակերպիչ Թավրիզի իսլամական արվեստի համալսարանի ներկայացուցիչ Հաբիբ Դիդարի հետ, ով հրաշալի տիրապետում է հայերենին հետաքրքիր զրույց ունեցանք իր ներկայացրած համալսարանի, ժամանակակից Իրանի և նրա յուրահատուկ արվեստների մասին, նաև թե լրատվամիջոցները ինչպես են հաճախ աղճատում փաստերը և ոչ ճիշտ ներկայացնում խնդիրները: Թանգարանում ներկայացված են չափազանց հետաքրքիր ձեռագործ աշխատանքներ, ընդ որում մի մասը՝ վաճառքի համար։ Իսլամական արվեստը միշտ յուրահատուկ է իր գունային և նրբաճաշակ դրսևորումներով։

Փետրվարի 8 ին հայ հանդիսատեսին հնարավորություն ընձեռվեց մասնակցել երաժշտական ծրագրի մեկնարկին։

Ավանդական երաժշտական կատարումներով հանդես եկավ Համադան նահանգի մշակույթի և իսլամական առաջնորդության գլխավոր վարչության կողմից ներկայացված «Ային» երաժշտական համույթը։

Հատուկ ՆիդՕրագրի համար

ԵՊՀ դոցենտ, բ․գ․թ․ Ն․ Գասպարյան

A year ago, RA Deputy Prime Minister Mher Grigoryan participated in the event organized on the occasion of the 44th anniversary of the victory of the Islamic Revolution, the National Day of the Islamic Republic of Iran, and he clearly expressed the idea that living in the same region, the Armenian and Iranian peoples are interconnected by historical and cultural ties. Moreover, the two peoples are closely related culturally, which is the characteristic feature of both Armenians’ and Iranians' lifestyles, behavior and manners, historical monuments and rich cultural heritage.

"Our two countries, having passed through many centuries of history and various trials, present themselves to the world as exemplary dialogue between Christianity and Islam and cooperating states in an atmosphere of mutual respect and trust."

He specifically mentioned in his speech that "the Islamic Republic of Iran was one of the first in the world to recognize the independence of the Republic of Armenia... during the past 31 years since the establishment of diplomatic relations, our relations have been on an upward path of development. Armenia-Iran relations are still experiencing dynamic development today, and we fully hope that with joint efforts we will further expand the agenda of interaction between the two countries. Our vision of the future of relations with the Islamic Republic of Iran is best reflected in the 2021-2026 Government program of the Republic of Armenia. We sincerely hope that the high-level political dialogue between the two countries will be a great stimulus for further deepening and strengthening of bilateral cooperation. A multi-sectoral cooperation agenda has been established between Armenia and Iran. I am sure that as a result of joint efforts, we will be able to expand interstate cooperation in the near future for the benefit of the two friendly peoples.>>

Neighborly relations between the two neighboring nations are evidenced by the development trends that indicate economic and cultural relations, which we encounter in many manifestations, such as in 2022 the workshop aimed at strengthening Armenian-Iranian cultural ties held in Matenadaran on December 21, confirming that "Iranians and Armenians can present the status of the Blue Mosque and the freedom of Muslims to practice their religious rituals in Armenia as a symbol of tolerance in Armenia, and on the other hand, the status of Armenian churches and the importance that the government and people of Iran attach to this issue are exemplary."

There are many facts of mutual understanding and cooperation.

In order to acquaint the Armenian public with traditional Iranian culture, customs and rituals, the group of Hamadan artists will perform a number of interesting events in the cultural centers of Yerevan within the framework of the tour program to be held in Armenia. At this moment, we will consider the exhibition of handmade items held, from February 7 to February16, 2024, in the meeting hall of the Blue Mosque of Yerevan, which will be open for citizens and organizations from 10:00 to 18:00.

Souvenirs from Hamadan province are also presented in the pavilion. The unique abilities of Hamadan province in the field of handmade arts and crafts are represented by the works of the following branches:

Sewing

Pottery, painting on a shell

Jewellery

Carpet making

Traditional embroidery.

I ‘d especially like to mention the opening ceremony, which was attended by officials not only from the Iranian side, but also from the Armenian side. The ceremony started with the national anthem of RA, as a sign of special respect, they listened standing, watching the words of the national anthem on videotape under the Armenian tricolor. It was followed by the Iranian national anthem. The reports were translated by an official interpreter. The journalists and reporters did their work uninterrupted.

I cannot help but thank the organizers for the exhibition opened in the Blue Mosque, in the heart of Yerevan. The most colorful part of the centuries-old culture presented to the Armenian society were handmade works and books, the abundance of which was emphasized. It is impossible for someone who has respect and love for his own culture not to have respect for other peoples' culture, written record, literature.The Cultural Center of the Iranian Embassy is doing a great job today. Mohammad Asadi Movahed emphasizes that the country has huge achievements in the fields of science, education, culture, art․ The number of female students studying in the country's universities makes 58 percent, today women have a unique place in the field of science and education, there are 2700 higher education centers in Iran. The 2024 Iranian cooperation program with Armenia includes exchange of students, interesting initiatives in the fields of culture and tourism, as well as extensive programs in the field of film production, and, since Armenian have a great love for art, the cooperation will definitely be fruitful. It is also planned to cooperate in the field of book printing in Armenia, where emphasis will be placed not only on the translation of classics, but also on the translation and printing of works by modern Iranian authors, emphasizing the importance of the translation of Persian literature in the mother tongue for the Armenian reader. Special attention is paid to establishing scholarships for masters and post-graduate students, as well as to effective cooperation with Matenadaran.

We decided to combine visiting the exhibition with visiting the Blue Mosque and the Museum, which are open to all visitors.

We had an interesting conversation with the organizer of the museum exhibition, Habib Didar, a representative of Tabriz University of Islamic Arts, who speaks Armenian very well, about his university, modern Iran and its contemporary unique arts, as well as how the media often distorts the facts and misrepresents the issues.

The museum exhibits extremely interesting handicrafts some of which are for sale. Islamic art is always unique with its colorful and elegant manifestations.

On February 8, the Armenian audience was given the opportunity to participate in the start of the music program.

Iranian traditional music

The musical ensemble "Ayin", presented by the General Department of Culture and Islamic Leadership of Hamadan Province, performed traditional music.

For Diary of the Netherlands / NidOragir

By N. Gasparyan, PhD, Associate Prof., YSU