Նիդերլանդներում Հայաստանի դեսպանը զրուցել է հանրային ռադիոյի թղթակցի հետ

 Երբ «Կյանք-աշխատանք բալանսը» դառնում է բանաձև․ հայ դեսպանի պատմությունը Հաագայից․ «Դիվանագիտական գործ»

Երբ խոսում ենք միջազգային անվտանգության մասին, հաճախ մտածում ենք սահմանների, բանակների կամ քաղաքական հակասությունների մասին։ Սակայն կան լուռ ու անտեսանելի սպառնալիքներ, որոնք նույնքան վտանգավոր են․ դրանցից մեկն էլ քիմիական զենքն է։

Վիկտոր Բիյագովը Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպությունում Հայաստանի մշտական ներկայացուցիչն է, նաև Նիդերլանդների թագավորությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանը։ Նրա հետ խոսել ենք մանկության կոմպլեքեներից, թագավորական կառքերից և, իհարկե, անվտանգային մարտահրավերներից։

***

-Դա իմ մանկության կոմպլեքսն է։ Այդ ազգանունը միշտ տարբերվում էր իմ ընկերների ազգանունից, և երբ ինչ-որ տեղ էի գնում, ու հարցնում էին՝ տղա ջան, դու ինչյա՞ն ես, ես շատ երկար բացատրում էի, որ ես ինչ յան չեմ, այլ Բիյագով եմ, ու շատ էին զարմանում, մանավանդ այն տարիներին, երբ ոչ յանազգանունով մարդիկ շատ չկային։

Նիդերլանդերի Թագավարությունում ՀՀ արտակագ և լիզոր դեսպան Վիկտոր Բիյագովը իմ առաջին զրուցակիցն է, ում ազգանունը «յան»-ով չի ավարտվում։

***

-Դա  իմ  պապիկի ազգանունն է, ով Հայաստան է եկել Մարիուպոլից, բայց իմ պապիկը ազգությամբ հույն էր, և հենց Մարիուպոլում շատ մեծ հունական համայնք կար, ընդ որում՝ Մարիուպոլիսը հունական քաղաք էր, որը ստեղծել էին հույները։ Իմ պապիկը 30-ականներին տեղափոխվել էր Հայաստան և մնացել էր այստեղ։

1990-ականներին, ինչպես գիտենք, Հայաստանում, դիվանագետ դառնալը հազվադեպ էր հանդիպում որպես նախապես պլանավորված երազանք։ Անկախության առաջին տարիների անորոշ ու արագ փոփոխվող իրականության մեջ դա հաճախ դառնում էր իրադարձությունների անսպասելի ընթացքի արդյունք։

-Մանկության երազանք հաստատ չէր, որովհետև այն տարիներին նույնիսկ չէինք կարող երազել, որ կունենանք անկախ Հայաստան, որը կունենա իր դիվանագիտական ծառայությունը։ Ու մի քիչ պրագմատիկ լինելով՝ այդ երազանքի մասին ընդհանրապես չէինք էլ մտածում, ու չէինք կարծում, որ այդպսի բան հնարավոր կլինի։ 1994 թվականին գործի անցա ՀՀ արտգործնախարարությունում։ Ուղղակի այդպես ստացվեց, ոչ մի պլանավորած բան չկար։

***

Քիմիական զենքի անվտանգ ոչնչացման և արգելման նպատակով 1997 թվականից գործում է Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպությունը։ Այն միջազգային անվտանգության պահպանման կարևոր կառույցներից մեկն է, ինչի համար էլ 2013 թվականին արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։ Կազմակերպությանն անդամակցում են ավելի քան 190 պետություն՝ նաև Հայաստանը՝ Վիկտոր Բիյագով մշտական ներկայացուցչով։

Ի՞նչն է այս կազմակերպությունում Վիկտոր Բիյագովին ամենաշատը զարմացրել։

-Ինձ համար շատ զարմանալի էր, բայց այն քիմիական նյութերը, որոնք  ոստիկանությունը կարող է օգտագործել, օրինակ՝ միտինգների ժամանակ, թույլատրելի չեն պատերազմի ժամանակ։ Ինձ մինչև հիմա դա մի քիչ անհեթեթ է թվում, բայց քանի որ դա սահմանված է  քիմիական զենքի կոնվենցիայով, ուստի ընդունում ենք։

Վիկտոր Բիյագովը և ՔԶԱԿ գլխավոր տնօրեն դեսպան Ֆերնանդո Արիասը

Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպությունը միջազգային անվտանգային ճարտարապետության մի կարևոր մասն է կազմում։ Դատելով նրա ունեցած հաջողություններից՝ գուցե մի օր այս կազմակերպությունը մասից դառնա հենասյուն։

-Ընդհանուր առմամբ Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպությունը բավականին հաջողակ կազմակերպություն է՝ 190-ից ավելի երկրներով, որոնց նպատակն է քիմիական զենքի ոչնչացումը, ու փաստորեն 2023 թ․-ին ԱՄՆ պետքարտուղարը ազդարարեց քիմիական զենքի պաշարների ամբողջական ոչնչացման ավարտի մասին, ինչը նշանակում է, որ հայտարարված քիմիական զենք այլևս այս մոլորակում գոյություն չունի։

***

Թեպետ Վիկտոր Բիյագովի կենսագրությունը հարուստ է աշխարհագրական կանգառներով՝ Ռուսաստան, Գերմանիա, Ռումինիա, Բրյուսել, Նիդերլանդներ, բայց այս պատմության կենտրոնական կանգառը Հաագան է՝ Արդարդատության ու խաղաղության այս փոքրիկ քաղաքը։

1995 թվականին, որպես երիտասարդ դիվանագետ, Վիկտոր Բիյագովը մասնակցեց Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի երկրների համար նախատեսված դասընթացին Նիդերլանդների Քլինգենդալ միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտում՝ Հաագայում։

-Ես որոշեցի ինձ համար, որ պետք է անպայման մասնագիտական ուսում ստանամ, ընդ որում՝ հետաքրքիր է, որ առաջին դիվանագիտական ուսումը, որը Քլինգենդալի՝ երիտասարդ դիվանագետների համար դասընթացն էր, հենց Հաագայում էր՝ 1995-ին։ Դիվանագիտական առաջին կուրսերն էին, որոնք մեզ համար բավականին ինտենսիվ էին, սովորում էինք իրավունք, տնտեսագիտություն, դիվանագիտություն, բանակցային տեխնիկա, և դրանից հետո արդեն դիվանագիտական արվեստի ուսանումը ինձ սկսեց դուր գալ։

Եվ ինչպես ասում են՝ մեկ անգամ Հաագա, ընդմիշտ Հաագա։ 28 տարի անց Վիկտոր Բիյագովը վերադառնում է այստեղ՝ արդեն Նիդեռլանդների թագավորությունում ՀՀ արտակարգ և լիզոր դեսպանի կարգավիճակով՝ Հաագայում սովորածը Հայաստանի շահերին ծառայեցնելու համար։

-Ես Մոսկվայում էի ու ինձ ասացին, որ մյուս նշանակումը լինելու է Նիդեռլանդներ: Սկզբում դա ինձ անհավատալի կատակ թվաց, բայց շատ ուրախացա։ Եվ քանի որ մեր դասընթացն այն ժամանակ կազմակերպել էր Նիդեռլանդների կառավարությունը, և այն մինչ օրս էլ կա, ես իմ գործընկերներին ասել եմ՝ դա ձեր կառավարության ֆանտաստիկ ներդրումն է, որով դուք ծանոթացնում եք ձեր երկրին, շփում եք ստեղծում և այնպես եք անում, որ սիրեն ձեր երկիրը։

Հետագայում սակայն պարզվեց, որ Հաագան իրեն սիրելու այլ ձևեր ու առիթներ նույնպես կարողանում է ստեղծել։ Այդ առիթներց մեկն էլ դեսպանի հավատարմագրերի հանձման արարողություն էր՝ ֆիլմից դրավագներ հիշեցնող տեսարաններով։

-Նախ գալիս է երկու կառք՝ մեկը քեզ համար, մյուսը՝ անձնակազմի։ Առաջին կառքը մի քիչ ավելի շքեղ էր, երկրոդը թեպետ համեստ էր, բայց՝ թագավորական համեստ։ Առաջին կառքի մեջ նստեցի ես, երկրորդի մեջ՝ իմ գործընկերները, որոնք նույնպես շատ տպավորվել էին, ու գնացինք թագավորի մոտ։

Եվ այստեղ տեղի է ունենում մի բան, որը Նիդեռլանդների թագավորության պատմության մեջ նախկինում երբեք տեղի չէր ունեցել։ Պաշտոնական արարողության նվագախումբն ուշանում է, և հիմնը երգում են ոչ թե սկզբում, այլ՝ վերջում։

-Արարողակարգի տնօրենն ինձ ասում է՝ դու միակ դեսպանն ես, որին մեր նվագախումբը ողջունեց ոչ թե հանձնելուց առաջ, այլ արդեն քեզ որպես դեսպան ողջունեցին։

Հավատարմագրերի հանձնումը Նիդեռլանդների թագավոր Վիլլեմ Ալեքսանդրին տեղի ունեցավ թագավորական պալտում։ Զգացմունքային առումով հեշտ չէ բարձրացնել գլուխդ ու քո դիմաց տեսնել մի մարդու, որը սովորաբար թագով է ու իշխանական խորհրդանիշներ է կրում։

-Շատ լարված էի, դե կյանքում առաջին անգամ էի թագավոր տեսնում, ձեռք մեկնում, խոսում։ Հա, ի դեպ, ինձ ասել էին, որ՝ ձեռք չմեկնես թագավորին, բայց ինքը մեկնեց իր ձեռքը ու այդպես բարևեցինք իրար, տեղի ունեցավ հանձնման արարողությունը, հետո առանձնազրույց, որի ժամանակ նա այնպիսի խորքային հարցեր էր տալիս մեր երկրի ու պետության մասին, որ ես, ճիշտն ասած, զարմացած էի, ու շատ լավ զրույց էր։

Վան Գոգի՝ խիտ ու արևային դեղինով հայտնի Նիդեռլանդներից միայն պոստիմպրեսիոնիզ չէ, որ կարող ենք սովորել։ Այս երկիրը նաև բոլորիս հայտնի՝ կյանք-աշխատանք բալանսի ուղեցույց է։

—Փիլիսոփայական առումով ինձ միշտ զարմացնում է իրենց՝ կյանք-աշխատանք բալանսը, այսինքն՝ նրանք երբեք իրենց կյանքը չեն զոհաբերում աշխատանքին և կամ հակառակը։ Ու սկզբից մեզ թվում էր՝ ինչպե՞ս կարող են իրենք այդպես աշխատել, բայց արի ու տես, որ աշխատելով այդ բալանսով, իրենք ստացել են այսպիսի երկիր։ Հավանաբար, դա է բանաձևը, որ չխախտելով բալանսը կյանքի և աշխատանքի՝ ստանում ես բավականին լուրջ արդյունք։

***

Ջրանցքների, հեծանիվների, փարթամ այգիների ու փոքր սրճարանների քաղաք լինելուց բացի, Հաագան նաև մի քաղաք է, որտեղ աշխարհն իր վեճերը փորձում է լուծել, ոչ թե ուժով, այլ  խոսքով ու օրենքով: Այդ առաքելությամբ գործում են Արդարադատության միջազգային դատարանը, Միջազգային քրեական դատարանը և Միջնորդ դատարանի մշտական պալատը։

—Վերջին երկուսին մենք նոր ենք անդամակացել։ Միջազգային քրեական դատարանին Հայաստանը անդամակցեց 2023 թ․-ին, Միջազգային քրեականին՝ 2024-թ․-ին, իսկ արբիտրաժայինին՝ այս տարի, ընդ որում արբիտրաժայինը ամենահին միջազգային դատարանն է, ու ես շատ հպարտ եմ, որ իմ աշխատանքային գործունեության օրոք եղավ այդ երկու անդամակցությունը։

Վիկտոր Բիյագովն ու ՄՔԴ նախագահ Պյոտր Հոֆմայսկին

Այս անդամակացության շնորհիվ Հայաստանը կարող է մասնակցել դիվանագիտական ճանապարհով չհարթված միջազգային վեճերի լուծմանը, առաջին ձեռքից տեղեկանալ միջազգային գործընթացներին և նոր դիվանագիտական կապեր կառուցել։ Պարզ ասած՝ դա մեզ ուժ ու հեղինակություն է տալիս՝ առանց մեծ ռեսուրսների։ Այն նաև հերթական առիթն է՝ հեղինակավոր արդարդատական հարթակից Հայաստանը ներկայացնելու համար։ 

—Դա շատ պատասխանատու, նաև էմոցիոնալ առումով շատ լուրջ ազդեցություն է ունեցել ինձ վրա, երբ գրված է Հայաստան՝ «Արմենիա», այսինքն՝ դու քո դիմաց նախ տեսնում ես այդ ցուցանակը ու հետո մնացած ամեն ինչը, այսինքն՝ առաջնահերթ քեզ համար գալիս է քո երկիրը, ու դու զգում ես, որ դու այդ պահին ներկայացնում ես այն՝ ամբողջ համապատասխան պատասխանատվությամբ։ Կոնցենտրացնում ես քո բոլոր ուժերը, գիտելիքները, որպեսզի այդ պահին դու ներկայացնես քո պետությունը քո ուզած լավագույն կերպով։

Անի Պողոսյան
Հանրային ռադիո
24 Դեկտեմբերի, 2025

Հաղորդումը կարող եք լսել՝ https://shorturl.at/iejPx

Միասին ՀԿ/Miasin NGO«Խաղաղ Ամանոր» բարեգործական ծրագրին մասնակցել են նաև Նիդերլանդներից

 

«Միասին» համահայկական հասարակական կազմակերպությունը դեկտեմբերի 20-ին չորրորդ անգամ իրականացրեց իր ավանդական դարձած «Խաղաղ Ամանոր» բարեգործական ծրագիրը՝ նպատակ ունենալով տոնական ուրախություն և ջերմություն փոխանցել Հայաստանում ապրող երեխաներին։

2025 թվականի միջոցառումն ուղղված էր սոցիալապես անապահով ընտանիքների, Արցախյան պատերազմում զոհված հայորդիների ընտանիքների և Արցախից բռնի տեղահանված կարիքավոր ընտանիքների երեխաների համար։ Այս տարի տոնական միջոցառումը կազմակերպվեց Արարատի մարզի Արարատ համայնքում՝ Արարատի համայնքապետարանի և Արարատի Երիտասարդական Նախաձեռնությունների Կենտրոնի հետ արդյունավետ համագործակցությամբ։

Տոնական միջոցառումը, որի հանդիսավարն էր Համեստ Բեգլարյանը, մեկնարկեց երաժշտությամբ և պարերով՝ ստեղծելով ջերմ ու ուրախ մթնոլորտ։ Սկզբում ելույթ ունեցան «Lilit Dance Studio» պարային ստուդիայի սաները (գեղարվեստական ղեկավար՝ Լիլիթ Գևորգյան), ապա հանդիսատեսին իրենց կատարումներով ուրախացրին երգիչ Արմեն Հովսեփյանը և Արմեն Տիգրանյանի անվան երաժշտական դպրոցի ու «Արևներ» անսամբլի սան Էլեն Մարտիրոսյանը։

Այնուհետև սկսվեց զվարճանքի հատվածը՝ «Գայլուկ»-ի մանկական շոու-ծրագրով, որը երեխաների համար դարձավ լիարժեք ուրախության ու խաղի պահ։ Միջոցառման ամենասպասված պահը Ձմեռ Պապի այցելությունն էր․ նա երեխաներին փոխանցեց տոնական շնորհավորանքներ և բաժանեց նվերներ, որոնք հատուկ պատրաստվել էին Հայաստանի և Սփյուռքի բազմաթիվ երեխաների, կազմակերպությունների և անհատ բարեկամների կողմից։

Միջոցառման ընթացքում «Միասին» ՀԿ-ի հիմնադիր նախագահ Գևորգ Չիչյանը հանդես եկավ շնորհավորական խոսքով՝ մաղթելով խաղաղություն, համերաշխություն և բարգավաճ նոր տարի։ Նա իր խորին երախտագիտությունը հայտնեց բարեգործական ծրագրին աջակցած բոլոր նվիրատուներին և գործընկերներին՝ ընդգծելով, որ նրանց մասնակցության շնորհիվ հնարավոր եղավ այս տոնական օրը կազմակերպել և երեխաներին պարգևել ժպիտ ու հույս։ Արդյունավետ համագործակցության համար Գևորգ Չիչյանը շնորհակալագրեր հանձնեց Արարատի համայնքապետարանի և Արարատի Երիտասարդական Նախաձեռնությունների Կենտրոնի ներկայացուցիչներին։

2025 թվականի «Խաղաղ Ամանոր» ծրագրի աջակիցները եղել են «Միասին» ՀԿ-ի հայաստանյան և սփյուռքյան բազմաթիվ գործընկերներ՝ համահայկական կազմակերպություններ, ուսումնական հաստատություններ, կիրակնօրյա դպրոցներ, մշակութային խմբեր և անհատ բարեկամներ, ովքեր աջակցել են թե՛ նվիրատվություններով, թե՛ անձնական ներգրավվածությամբ։

Ծրագրին աջակցել են՝

🔹Թեհրանի հայ մշակութային «Արարատ» կազմակերպությունը

🔹Էջմիածնի «Վարդգես Համազասպյանի» անվան պետական քոլեջը

🔹ՀՕՄ-ի Նիդեռլանդների «Շուշի» մասնաճյուղը

🔹Մյունխենի «Անուշ» հայ-գերմանական պարի և մշակույթի կենտրոնը

🔹Դոնի-Ռոստովի «Հայաստանի փայլը» պարախումբը

🔹Դոնի-Ռոստովի Երեխաների և պատանիների մշակույթի զարգացման կենտրոնը

🔹Դոնի-Ռոստովի հայկական ազգային պարերի «Նաիրի» պարախումբը

🔹«Շտադա Արմենիա» դեղագործական ընկերության մի շարք աշխատակիցներ

🔹Տեր և Տիկին Սեպուհ և Շողիկ Բաղդոյանները (Ավստրիա)

🔹Դանիելյան ընտանիքը (Նիդերլանդներ)

🔹Հերմինե Ագարճալեանը (ԱՄՆ)

🔹Մանուշ և Մարո Հովհաննիսսյանները (Նիդերլանդներ)

🔹Փոլ Մանուկը (Իռլանդիա)

🔹«Արարատականներ» նախաձեռնությունը

Առանձնահատուկ երախտագիտություն է հայտվում նաև Արարատի Երիտասարդական Նախաձեռնությունների Կենտրոնին՝ ջերմ և արդյունավետ համագործակցության համար։

«Միասին» ՀԿ-ն կարևորում է նման համախմբվածությունն ու վստահությունը՝ ընդգծելով, որ հենց միասնական ջանքերով է հնարավոր իրականացնել մարդասիրական ծրագրեր և ամրապնդել համահայկական համերաշխությունը։

Եկեղեցական լուրեր

Մայր Աթոռում տեղի ունեցած դեկտեմբերի 18-ի իրադարձությունների շուրջ

Մի խումբը բացականչում էր «հեռացիր», մյուսը՝ «վեհափառ»

18.12.2025/Նիդ.օրագիր/

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում այսօր  լարվածություն էր՝ կապված Հայաստանի Առաքելական Եկեղեցու ներսում ընթացող տարաձայնությունների և կազմակերպական գործընթացների հետ:

 Հավաքված էր  քաղաքացիների հոծ բազմություն: Նրանց մի մասը աջակցություն ցուցաբերեց Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին, մյուս մասը՝ պահանջում էր նրա հրաժարականը։ Հավաքի ընթացքում տեղի ունեցավ ժամերգություն, որի ընթացքում կաթողիկոսը կոչ արեց հավատացյալներին և հոգևորականներին պահպանել կանոնական կարգն ու խաղաղությունը։  Բյուրականի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու քահանա Տեր Վրթանես Բադալյանի առողջական վիճակը վատացավ. նրան շտապ հոսպիտալացրին ստենտավորման համար։ Նմանատիպ խնդիր նկատվեց նաև լրագրողներից մեկի մոտ, ով տեղափոխվեց հիվանդանոց։

Զուգահեռ Հավաքի ընթացքում կաթողիկոսի դեմ բողոքարկող 10 եպիսկոպոսները ներկայացրեցին Գարեգին Բ-ի հրաժարականի պահանջով նամակ։ Ոստիկանությունը նշեց, որ հավաքի ընթացքում առկա են եղել ոչ համազգեստային անձինք, որոնք փորձել են վերահսկել իրավիճակը, սակայն միջադեպերը կանխվեցին։

Այսօր Մայր Աթոռում նաև քննարկվեցին Գերագույն հոգևոր խորհրդի կազմի փոփոխությունները, որոնք կատարվել էին որոշ անդամների առողջական խնդիրների, բացակայության և ազատազրկված լինելու հանգամանքների պատճառով։ Հրաժարականը պահանջող եպիսկոպոսները դեմ արտահայտվեցին այդ փոփոխություններին՝ համարելով դրանք անօրինական։

Վարչապետի գրառումները և քաղաքական շրջանակների մեկնաբանությունները ևս ընդգծեցին, որ այս իրադարձությունները հետևանք են եկեղեցու ներսում և հասարակությունում ձևավորված խորը տարաձայնությունների՝ հոգևոր, կազմակերպական և քաղաքական շերտերով։

Իրավիճակը կաթողիկոսի շուրջ մնաց էլ ավելի անորոշ:

Անտվերպենում բացվել է նոր հայ համայնքի հոգևոր կենտրոն՝ «Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի» եկեղեցի

17.12.2025/Nid.oragir Դեկտեմբերի 9-ը պատմական օր դարձավ Անտվերպենի հայ համայնքի կյանքում։ Համայնքը ստացավ նոր հոգևոր կենտրոն՝ նախկին Կաթոլիկ Սուրբ Հովսեփ եկեղեցու շենքը, որը ստացել է նոր անուն՝ «Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի», Հղում անելով Արևմտյան Եվրոպայի Հայրապետական պատվիրակությանը այդ մասին հայտնում է ORER Armenian European Magazine ամսագիրը: Անտվերպենի ու Մեխելենի հոգևոր հովիվ Հոգեշնորհ Տիրայր վարդապետ Հակոբյանի և Արևմտյան Եվրոպայի Հայրապետական Պատվիրակ Գերաշնորհ Խաժակ արքեպիսկոպոս Պարսամյանի օրհնությամբ, համայնքը համախմբեց իր ջանքերը՝ ձեռք բերելով այս կարևոր հոգևոր և մշակութային կենտրոնը։ Համայնքի հավատացյալների նվիրատվություններն ու ծխական խորհրդի անձնվեր ծառայությունը հնարավորություն տվեցին, որ եկեղեցին դառնա համայնքի սեփականություն և ծառայի որպես հոգևոր, մշակութային և կրթական կենտրոն՝ պահպանելու հայկական ինքնությունը և բարոյահոգևոր արժեքները։ Համայնքի ղեկավարներն ու հոգևոր հայրերը ընդգծում են, որ նոր եկեղեցին կդառնա ոչ միայն աղոթքի և հոգևոր զարգացման վայր, այլև համայնքի միասնության և համագործակցության խորհրդանիշ։ Համայնքը խորին շնորհակալություն է հայտնում բոլոր նվիրատուներին և աջակիցներին՝ իրենց նվիրվածության և աջակցության համար։ Այս ձեռքբերումը վկայում է հայ ժողովրդի համախմբվածության, ինքնագիտակցության և հավատքի ուժի մասին։

Նռան օրհնության արարողություն Նիդերլանդների հայկական եկեղեցիներում

Անցած կիրակի օրը Նիդերլանդների հայկական եկեղեցիներում, Սուրբ Պատարագից հետո, տեղի ունեցավ նռան օրհնության ավանդական արարողությունը։ Այն կատարվեց աղոթքի, հավատքի և միասնականության մթնոլորտում։

Նռան օրհնությունը խորհրդանշում է կյանքի, պտղաբերության և Աստծո առատ օրհնությունը։ Հավատացյալները օրհնված նռները տարան իրենց տները՝ որպես օրհնություն ընտանիքների և տոնական սեղանների համար։

Արարողությունները ևս մեկ անգամ ընդգծեցին Նիդերլանդների հայ համայնքների համախմբվածությունն ու եկեղեցական ավանդույթների պահպանման կարևորությունը։

Նախատոնական տրամադրություն Նիդերլանդների հայ համայնքներում

Նիդերլանդների հայ համայնքներում անցկացվում են տարեմուտի մանկական միջոցառումներ

Նիդերլանդների հայ համայնքներում տարեմուտին ընդառաջ կազմակերպվում են երեխաների համար նախատեսված տոնական միջոցառումներ՝ միտված հայկական մշակույթի, լեզվի և ազգային ավանդույթների պահպանմանն ու փոխանցմանը սփյուռքում։

Մաստրիխտում Անի հայ համայնքի նախաձեռնությամբ կազմակերպված ամանորյա հանդեսից հետո համայնքի ատենապետ, Մաստրիխտի Սուրբ Կարապետ եկեղեցու խորհրդի անդամ Լևոն Սարգսյանը շնորհակալություն է հայտնել համայնքի անդամներին և աջակիցներին՝ երեխաների համար անմոռանալի տոն ստեղծելու համար։

Հաագայում դեկտեմբերի 14-ին «Աբովյան» մշակութային միության կենտրոնում տեղի ունեցավ նախատոնական հանդես՝ հայոց լեզվի, երգի և պարի դասընթացների սաների մասնակցությամբ։ Ելույթներով հանդես եկան նաև սաների մայրիկներից կազմված պարախումբը։ Միջոցառման ավարտին երեխաներին ուրախացրեց Ձմեռ Պապիկը՝ նվերներով։ Տոնական երեկոն շարունակվեց հայկական երաժշտությամբ և ազգային ուտեստներով։

Նայմեխենում «Միացյալ հայերը Հոլանդիայում» կազմակերպության և ՎԱՆ կիրակնօրյա հայկական դպրոցի նախաձեռնությամբ անցկացված միջոցառման ընթացքում երեխաները կազմակերպել էին ձեռագործ աշխատանքների ցուցահանդես-վաճառք։ Տոնական օրը եզրափակվեց հայկական Ձմեռ Պապի այցով և նվերներով։

Նմանատիպ միջոցառումներ նախատեսվում են նաև հայկական խոշոր համայնքներ ունեցող Ալմելոյում, Ամստերդամում, Ուտրեխտում, Դեն Բոսում, ինչպես նաև Նիդերլանդների այլ հայաշատ քաղաքներում։ 

ՍՈՒՐԲ ԾՆՆԴՅԱՆ ԵՎ ԱՄԱՆՈՐԻ ՏՈՆԱԿԱՏԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ԱԼՄԵԼՈՅԻ ԿԻՐԱԿՆՕՐՅԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԴՊՐՈՑՈՒՄ 

21 -12-2025 , ևս մեկ անմոռանալի ամսաթիվ «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» կիրակնօրյա դպրոցի տարեգրության մեջ, որը դպրոցի աշակերտները,  ծնողները, տատիկներն ու պապիկները դեռ երկար կհիշեն։ 

Դպրոցի բոլոր խմբերը, իրենց ուսուցիչների հետ միասին, յուրովի էին պատրաստվել սիրված տոներին։ 

Սուրբ Ծնունդին նվիրված բեմադրությունով, երգերով, բանաստեղծություններով, Ամանորին նվիրված գեղեցիկ պատմություններով, հայկական ավանդական Ամանորյա սեղանի ցուցադրմամբ, Կաղանդ պապիկի յուրօրինակ անակնկալներով ու նվերներ հանձնելով ընթացավ ուրախ երեկոն։ 

Վերջում դպրոցի ավագ աշակերտուհին՝ Եվան, ութ մասերի բաժանեց Տարեմուտի գաթան, որի մեջ մետաղադրամ էր թաքցված։ 

Հետո բաժանեց կտորները ութ խմբերին, որ բացեն ու տեսնեն՝ թե որ խմբին է բաժին ընկնում գաթայի մեջի մետաղադրամը, որը խորհրդանշելու էր թե որ խմբին է բաժին հասնելու հաջորդ տարվա հաջողությունը։ Այն շահեց «Տիգրան Մեծ» խումբը։ Դե՞, սպասենք…

Սիրելի հայրենակիցներ, դպրոցի ողջ թիմի կողմից շնորհավորում ենք բոլորիդ գալիք Ամանորը և Սուրբ ծնունդը, մաղթում ենք ձեզ  առողջություն, հաջողություններ, հոգևոր ներդաշնակություն, երազանքներ, բարեպաշտություն, հավատ, հույս, երջանկություն։ 

ԽԱՂԱՂՈՒԹՅՈՒՆ, ԼՈՒՅՍ ԵՎ ՍԵՐ ԱՇԽԱՐՀԻՆ ԵՎ ԲՈԼՈՐԻՍ ՍՐՏԵՐԻՆ։

Kiraknorya Dbrots Almelo

🎄 Նիդերլանդների թագավորական ընտանիքը Սուրբծննդյան ուղերձ է հղել

Նիդերլանդների թագավորական տունը Instagram-ի իր պաշտոնական էջում հրապարակել է Սուրբծննդյան բացիկ՝ քաղաքացիներին մաղթելով «օրհնյալ Սուրբ Ծնունդ և առողջ ու բարեկեցիկ 2026 թվական»։

Հրապարակված լուսանկարում պատկերված է թագավորական ընտանիքը ամբողջ կազմով։ Կենտրոնում կանգնած է արքայադուստր Ամալիան՝ բորդո գույնի զգեստով և ավարտական գլխարկով։ Նրա կողքին են թագավոր Վիլեմ-Ալեքսանդրը և թագուհի Մաքսիման։

Լուսանկարը արված է այն ժամանակահատվածում, երբ արքայադուստր Ամալիան ավարտում էր ուսումը։ Անցած ամռանը նա ստացել է Politics, Psychology, Law and Economics (Քաղաքագիտություն, հոգեբանություն, իրավունք և տնտեսագիտություն) մասնագիտությամբ բակալավրի աստիճան։

Աղբյուր՝ Նիդերլանդների թագավորական տան պաշտոնական Instagram էջ, NU.nl

FLYONE ARMENIA- ն մեկնարկում է Երևան–Ամստերդամ կանոնավոր չվերթներ

24.12.2025/Nid.oragir

FLYONE ARMENIA ավիաընկերությունը հայտնում է, որ 2026 թվականի ապրիլի 1-ից սկսում է իրականացնել կանոնավոր չվերթեր Երևան – Ամստերդամ – Երևան երթուղով։

(Այս պահին տոմսեր կարելի է ձեռք բերել 155-300Եվրո:)

Չվերթերը կկատարվեն «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանից դեպի Ամստերդամի «Սխիպհոլ» (AMS) միջազգային օդանավակայան շաբաթական երկու անգամ՝ չորեքշաբթի և շաբաթ օրերին։

FLY ONE ARMENIA 

Նոր ուղղությունը նպատակ ունի ընդլայնել FLYONE ARMENIA-ի միջազգային թռիչքային ցանցը և Հայաստանի ու Նիդեռլանդների միջև ապահովել ուղիղ և հարմարավետ օդային հաղորդակցություն։

📲 Տոմսերը հնարավոր է ձեռք բերել flyone.am կայքում կամ FLYONE բջջային հավելվածում։

ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը հայտնում է, որ կառավարության որոշմամբ Լոնդոնի միջազգային աճուրդից կգնվի միջնադարյան հայկական փայտագործության եզակի նմուշը՝ 12-րդ դարի հայկական եկեղեցու դռան փեղկը։ Այն կտեղափոխվի Հայաստանի պատմության թանգարան և կհամալրի ազգային մշակութային ժառանգության հավաքածուն։

Նախատոնական հանդես Հաագայի «Աբովյան» միության կենտրոնում 

2025 թվականը մոտենում է իր ավարտին, և ամենուր կազմակերպվում են նախատոնական (Սուրբ Ծննդյան) միջոցառումներ։ Որպես գեղեցիկ ավանդույթ՝ ս.թ. դեկտեմբերի 14-ին, Հաագայի «Աբովյան» մշակութային միության կենտրոնում տեղի ունեցավ նախատոնական ճոխ հանդես։

Ծրագրի ընթացքում երգով, պարով և արտասանությամբ հանդես եկան միության հայոց լեզվի, երգի և պարի դասընթացների երեխաները։ Դպրոցի սաների մայրիկներից կազմված հրաշալի տարազներով պարախմբի տպավորիչ ելույթը հաճելի անակակնկալ էր ներկաների համար։

Ելույթների ավարտվին սրահ մտավ Ձմեռ Պապիկը նվերներով լի պարկը շալակին` ուրախացնելով և ժպիտներ պարգևելով երեխաներին։

Այնուհետև ներկաները, հաճելի և ընտանեկան մթնոլորտում, վայելեցին միության անդամների պատրաստած ավանդական հայկական խորովածը և բազմազան համեղ ուտեստները ու աղցանները։ 

Տոնակատարությունը շարունակվեց հայկական աշխույժ երաժշտությամբ, իսկ ներկաներից շատերը երկար ժամանակ ոտքի վրա էին՝ պարելով և հրճվելով։

 Մեր խորին շնորհակալությունն ենք հայտնում «Աբովյան» միության ակտիվ անդամներին, ուսուցիչներին, երեխաներին և ծնողներին՝ այս գեղեցիկ և հիշարժան օրը կազմակերպելու համար։ Մեր հատուկ շնորհակալությունը բոլոր ներկաներին, որոնք իրենց մասնակցությամբ և ջերմ քաջալերանքով ճոխացրին այս հանդեսը

Abovian Cultural Centre

Beste leerlingen, leraren en ouders,

In aanloop naar de jaarwisseling wensen wij jullie veel gezondheid, geluk en succes. Onze pupillen wensen wij voorts mooie prestaties toe op onze school en daarbuiten!

Ook kijken wij met genoegen terug op de eerste helft van het lopende schooljaar, dat wij gisteren gezamenlijk feestelijk afsloten met de traditionele oudejaarslunch. Dit jaar kregen wij bezoek van Dzmer Papi. Uiteraard kregen alle leerlingen nieuwjaarscadeautjes.

Bekijk hierbij de beelden van de lunch met ook de mooie optredens van onze leerlingen. 📽️

Wij wensen jullie een fijne kerstvakantie en prettige jaarwisseling toe. De eerste lesdag op onze school in het nieuwe jaar 2026 is op 9 januari.

Tot dan!

Grigor Narekatsi Zondagsschool

ԵԶԱԿԻ ԿԱԴՐԵՐ

Մեծն Ավետիք Իսահակյանի արձանի բացումը Երևանում

1965 թվականի հունիսի 12-ին Երևանում հանդիսավոր կերպով բացվեց հայ մեծանուն բանաստեղծ և հասարակական գործիչ Ավետիք Իսահակյանի արձանը։ Այն տեղադրվեց մայրաքաղաքի Օղակաձև զբոսայգում՝ դառնալով քաղաքի մշակութային ու հոգևոր խորհրդանիշներից մեկը։

Արձանի հեղինակն է նշանավոր քանդակագործ Սարգիս Բաղդասարյանը, իսկ ճարտարապետը՝ Լիպարիտ Սադոյանը։ Բրոնզից կերտված արձանը պատկերում է խորախորհուրդ ու խոհական Իսահակյանին՝ իր ստեղծագործական վեհությամբ ու մարդկային պարզությամբ։

Արձանի բացման արարողությունը վերածվեց մշակութային կարևոր իրադարձության՝ ընդգծելով Իսահակյանի բացառիկ դերը հայ գրականության և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործում։ Մինչ օրս հուշարձանը մնում է երևանցիների և քաղաքի հյուրերի սիրելի վայրերից մեկը՝ հիշեցնելով Մեծն Իսահակյանի անմար ժառանգության մասին։

Ինչ է իրենից ներկայացնում kerstdiner-ը

Նիդերլանդների դպրոցներում Սուրբ Ծննդյան ընթրիքը (հոլանդերեն՝ kerstdiner) բավականին տարածված ու սիրելի ավանդույթ է, հատկապես տարրական դպրոցներում։ Ահա ինչպես է այն սովորաբար կազմակերպվում․

🎄 Ինչ է իրենից ներկայացնում kerstdiner-ը

Այն անցկացվում է սովորաբար դեկտեմբերի վերջին շաբաթում, Սուրբ Ծնունդից առաջ։

Դասասենյակը զարդարվում է լույսերով, մոմերով, տոնածառով։

Երեխաները գալիս են տոնական հագուստով։

🍽️ Սնունդը

Սնունդը հիմնականում բերում են ծնողները։

Յուրաքանչյուր երեխա կամ ընտանիք պատասխանատու է որևէ ուտեստի համար՝

սենդվիչներ, մինի պիցցաներ, աղցաններ, մրգեր, քաղցրավենիք։

Սնունդը հաճախ դասավորվում է որպես բուֆետ կամ երկար սեղան։

Տաք ուտեստներ սովորաբար չեն լինում՝ անվտանգության նկատառումներով։

🕯️ Մթնոլորտը

Ընթրիքը հաճախ անցկացվում է երեկոյան, երբեմն մթության մեջ՝ մոմերի լույսով։

Լսվում է Սուրբ Ծննդյան երաժշտություն։

Երբեմն երեխաները երգում են կամ փոքր ներկայացումներ են անում։

👨‍👩‍👧 Ծնողների մասնակցությունը

Ծնողները ակտիվորեն ներգրավված են՝

ուտելիք պատրաստելով

սեղան ձևավորելով

կամավոր օգնելով միջոցառման ընթացքում

🎁 Նվերներ

Սովորաբար նվերներ չեն բաժանվում դպրոցում (դրանք ավելի շատ կապված են Սինտերկլաասի հետ՝ դեկտեմբերի 5-ին)։

Երբեմն կարող է լինել փոքրիկ քաղցրավենիք կամ հիշատակ։

✨ Կրոնական կողմը

Չնայած Սուրբ Ծնունդն ունի քրիստոնեական արմատներ, դպրոցական kerstdiner-ը հիմնականում մշակութային և սոցիալական միջոցառում է, ոչ թե կրոնական։

Մասնակցում են բոլոր երեխաները՝ անկախ հավատքից։

Anahit Aghabekyan 

/Նիդ.օրագիր/21.12.2025

Հարգելի Հայրենակիցներ
Մաստրիխտի Սուրբ Կարապետ Եկեղեցու ծխական խորհուրդը
Սիրով տեղեկացնում է .
Դեկտեմբերի 28 ին կիրակի օրը ժամը 11-30-ին մատուցվելու է Սուրբ և անմահ Պատարագ։ Պատարագի ավարտին կատարվելու է Նռան օրհնություն:Պատարագիչն է Արժանապատիվ Տեր Հովհաննես քհն Շահնազարյանը։
Ուշադրություն.
Ցանկացողները կարող են իրենց հետ նուռ բերել օրհնելու համար, տանելով օրհնված նուռը կզարդարեք ձեր տոնական սեղանը։
Սիրով ակնկալում ենք Ձեր ներկայությունը

Beste landgenoten,
Het parochiebestuur van de Surp Karapetkerk in Maastricht deelt u met genoegen mee dat op zondag 28 december om 11.30 uur de Heilige en Onsterfelijke Goddelijke Liturgie zal worden opgedragen.
Na afloop van de liturgie vindt de zegening van de granaatappel plaats.
De celebrant is eerwaarde vader Hovhannes, priester Shahnasaryan.
Wie dat wenst, kan eigen granaatappels meebrengen om te laten zegenen. U kunt de gezegende granaatappels vervolgens mee naar huis nemen en gebruiken ter versiering van uw feesttafel.
Wij verheugen ons op uw aanwezigheid.

Armeens Apostolische Kerk Almelo

Aanstaande zaterdag tussen *11:00 en 13:00 uur* vragen wij jullie om granaatappels bij de kerk af te geven. Het Vrouwencomité zal aanwezig zijn om deze in ontvangst te nemen.

De granaatappel is binnen de Armeense kerk een belangrijk symbool van leven, zegen, overvloed en eenheid. Volgens onze jaarlijkse traditie worden de granaatappels rond Oud & Nieuw (Nieuwjaar) ingezegend, als teken van dankbaarheid voor het afgelopen jaar en hoop en zegen voor het nieuwe jaar. 

Նախատոնական տրամադրություն Նիդերլանդների հայ համայնքներում

Տարվա այս շրջանում Նիդերլանդների հայ համայնքները լցվում են ջերմ ու սպասումով լի մթնոլորտով։ Սուրբ Ծննդյան և Ամանորի նախաշեմին համայնքային կենտրոններում, եկեղեցիներում ու մշակութային միություններում սկսվում են ակտիվ պատրաստությունները՝ միավորելով թե՛ մեծերին, թե՛ երիտասարդներին։

Հաագայում, Ամստերդամում, Ալմելոյում, Առնհեմում, Ռոտերդամում Խրոնինգենում, Նայմեխենում, Մաստրիխտում և այլ քաղաքներում գործող հայկական կազմակերպությունները կազմակերպում են համերգներ, ձեռագործ տոնավաճառներ, մանկական միջոցառումներ և բարեգործական նախաձեռնություններ։ Հայկական երգը, պարը և ավանդական խոհանոցը դառնում են այդ հանդիպումների անբաժան մասը՝ ստեղծելով հայրենական ջերմություն նույնիսկ հայրենիքից հեռու։

Առանձնահատուկ դեր ունեն եկեղեցիները, որտեղ նախատոնական օրերին անցկացվում են պատարագներ, հոգևոր զրույցներ և համայնքային հավաքներ։ Դրանք ոչ միայն կրոնական, այլև ինքնության պահպանման կարևոր հարթակներ են, հատկապես նոր սերնդի համար։

Նախատոնական այս օրերը Նիդերլանդների հայերի համար հիշեցում են միասնականության, փոխօգնության և ազգային արժեքների պահպանման մասին։ Չնայած աշխարհագրական հեռավորությանը՝ համայնքը շարունակում է ապրել հայկական ավանդույթներով՝ տոները դարձնելով կամուրջ անցյալի, ներկայի և ապագայի միջև։

Սփյուռքի Գլխավոր Հանձնակատարի Գրասենյակը և գլխավոր հանձնակատարը ամանորյա ուղերձ են հղել

 

26.12.2025/Nid.oragir

ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը Ամանորի և Սուրբ Ծննդյան տոների առթիվ ջերմ շնորհավորանքներ է հղում հայրենակիցներին և գործընկերներին՝ մաղթելով առողջություն, հաջողություններ և երջանիկ օրեր։

Այս առիթով գրասենյակի կողմից սփյուռքահայ կառույցներին և անհատներին փոխանցվել է ինչպես պաշտոնական շնորհավորական նամակ, այնպես էլ ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար Զարեհ Սինանյանի անձնական շնորհավորական ուղերձը։

Գրասենյակի շնորհավորական ուղերձում, որի ստորագրողն է Սփյուռքի ներուժի քարտեզագրման և ներգրավման վարչության պետ Կարեն Ավանեսյանը, ընդգծվում է նոր տարվա բարեմաղթանքն ու շարունակական համագործակցության պատրաստակամությունը` ուղղված Հայաստան-սփյուռք կապերի ամրապնդմանը։

Իր հերթին ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար Զարեհ Սինանյանը իր ուղերձում անդրադարձել է անցնող տարվա կարևոր ձեռքբերումներին և առաջիկա տեսլականին։

Նրա խոսքով` 2025 թվականը Հայաստանի համար նշանակալի էր միաժամանակ մի քանի ռազմավարական ուղղություններով արձանագրված առաջընթացով։ Տարվա ընթացքում շարունակվել են պետական կառավարման, տնտեսության, կրթության և ինստիտուցիոնալ զարգացմանն ուղղված բարեփոխումները, որոնք միտված են ավելի կայուն, արդյունավետ և կանխատեսելի պետության կառուցմանը։

Խաղաղության օրակարգի շրջանակում իրականացված քաղաքական և դիվանագիտական քայլերը վերահաստատել են Հայաստանի հանձնառությունը` տարածաշրջանում արժանապատիվ և երկարաժամկետ խաղաղության հաստատման ուղղությամբ։ Այդ գործընթացները նպաստում են անվտանգ միջավայրի ձևավորմանը, ներդրումային վստահության ամրապնդմանը և տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնմանը։

Զարեհ Սինանյանը ընդգծել է, որ խաղաղությունն ու բարեփոխումները փոխկապակցված են տնտեսական աճի, տարածաշրջանային համագործակցության և մարդկանց կյանքի որակի բարելավման հետ։ Զարգացող ենթակառուցվածքները, կրթական և տեխնոլոգիական նախաձեռնությունները, ինչպես նաև գործարար միջավայրի բարելավմանն ուղղված քայլերը ձևավորում են այն հիմքը, որի վրա կառուցվում է Հայաստանի բարեկեցիկ ապագան։

Ուղերձում առանձնահատուկ տեղ է հատկացվել սփյուռքի դերին։ Գլխավոր հանձնակատարի խոսքով՝ սփյուռքը Հայաստանի համար ոչ միայն պատմական հիշողություն և մշակութային ինքնություն է, այլև վստահելի գործընկեր՝ իր գիտելիքով, փորձով և նախաձեռնություններով։ Միևնույն ժամանակ, կարևոր է, որ յուրաքանչյուր սփյուռքահայ զգա պետության շարունակական ուշադրությունն ու աջակցությունը՝ թե՛ համայնքներում իրականացվող ծրագրերում, թե՛ Հայաստանում ապրելու, աշխատելու, ներդրումներ կատարելու կամ գործունեություն սկսելու գործընթացներում։

«Մեր առաքելությունն է ստեղծել բաց և վստահելի միջավայր, որտեղ սփյուռքի ներուժը բնական կերպով կներառվի Հայաստանի զարգացման օրակարգում, իսկ յուրաքանչյուր նախաձեռնություն կստանա գործընկերային և պետական աջակցություն», - նշել է Զարեհ Սինանյանը` վստահություն հայտնելով, որ համատեղ և երկարաժամկետ աշխատանքի շնորհիվ հնարավոր կլինի արձանագրել նոր հաջողություններ և ձևավորել խաղաղ, զարգացող ու բարեկեցիկ Հայաստան։

Ուղերձի ավարտին գլխավոր հանձնակատարը շնորհակալություն է հայտնել բոլոր անհատներին, կազմակերպություններին և կառույցներին, որոնք իրենց մասնակցությամբ նպաստում են Հայաստանի խաղաղությանը, Հայաստան-սփյուռք հարաբերությունների զարգացմանը և համահայկական համերաշխության ամրապնդմանը` բոլորին մաղթելով խաղաղ, առողջ և հաջողություններով լի տարի։

Լուսանկարներում` ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի ամանորյա ուղերձը, գլխավոր հանձնակատարը Նիդերլանդներում`  (արխիվ) Մաստրիխտում և Հաագայում:

Մարդու իրավունքների օրվա առիթով Նիդերլանդների դեսպանատան մրցույթի ամփոփումը

Դեկտեմբերի 10-ին՝ Մարդու իրավունքների միջազգային օրվա առիթով, Նիդերլանդների Թագավորության դեսպանատունը Հայաստանում հայտարարել էր առցանց մրցույթ, որի նպատակն էր խթանել մարդու իրավունքների պաշտպանության, գենդերային հավասարության և կանանց դերակատարության կարևորության վերաբերյալ հանրային քննարկումները։

Մրցույթի շրջանակում մասնակիցներին առաջարկվել էր պատրաստել հակիրճ, թիրախային և ներգործող ուղերձներ՝ հիմնված անձնական դիտարկումների, պատմությունների կամ գաղափարական ու ոգեշնչող կոչերի վրա, և դրանք տարածել սոցիալական ցանցերում։ Լավագույն մասնակիցները դեսպանատան հրավերով այսօր մասնակցել են մրցույթի ամփոփման հանդիսավոր միջոցառմանը։

Միջոցառման ընթացքում հաղթողներին հանձնվեց «3 սերունդ» խորագրով ժողովածուն՝ գյուղական համայնքների կանանց բանավոր պատմությունների ընտրանին։ Ժողովածուն հանդիսավոր պայմաններում մասնակիցներին փոխանցեց Նիդերլանդների Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան տիկին Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերը։

Ժողովածուի մեկ օրինակ` հայերեն մակագրությամբ տիկին դեսպանը նվիրեց   «Նիդերլանդական Օրագրի»   հայաստանյան ներկայացուցիչ Նաիրա Գասպարյանին՝ բ․գ․թ․, դոցենտ, Երևանի պետական համալսարանի անգլիական բանասիրության ամբիոնի դասախոս։ Նաիրա Գասպարյանը դասավանդում է մի շարք գիտակարգեր, որոնք առնչվում են մեդիայի և հասարակության փոխհարաբերություններին, մեդիագրագիտությանը, Եվրամիության փաստաթղթերով պայմանավորված հասարակական ու կրթական գործընթացներին, ինչպես նաև մարդու իրավունքների, կանանց իրավունքների, ֆեմինիզմի և գենդերային հավասարության հիմնահարցերին։ Սա մեր երկրում դեսպանատան կազմակերպած բազմաթիվ միջոցառումներից ընդամենը մեկն էր։

Հանդիպման ընթացքում «Նիդերլանդական Օրագրի»  թղթակիցը  դեսպանին ասաց, որ մեր լրատվամիջոցը սիրով է լուսաբանում դեսպանության հայաստանում իրագործվող ծրագրերը, շնորհակալություն հայտնեց Հայաստանում հաջող ու արդյունավետ առաքելության համար։ Պատմեց «Նիդերլանդական Օրագրի»   գործունեության մասին, որին պարզվեց դեսպանը քաջատեղյակ էր։ 

Մրցույթը ևս մեկ անգամ ընդգծեց մարդու իրավունքների պաշտպանության և կանանց ձայնի լսելի դարձնելու կարևորությունը՝ որպես ժողովրդավարական հասարակության կայուն զարգացման հիմնասյուներ։

SUMMARY OF THE NETHERLANDS EMBASSY COMPETITION
ON THE OCCASION OF HUMAN RIGHTS DAY

On December 10, on the occasion of International Human Rights Day, the Embassy of the Kingdom of the Netherlands in Armenia announced an online competition, the aim of which was to stimulate public discussions on the protection of human rights, gender equality and the importance of the role of women.

As part of the competition, participants were invited to prepare concise, targeted and impactful messages based on personal observations, stories or ideological and inspirational appeals, and to share them on social networks. The best participants, at the invitation of the Embassy, participated in the solemn event to summarize the competition today.

During the event, the winners were awarded a collection entitled “3 Generations”, a selection of oral histories of women from rural communities. The collection was handed over to the participants in a solemn atmosphere by the Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of the Kingdom of the Netherlands, Ms. Marike Monroy-Winter.

The Ambassador also presented a copy of the collection to the Armenian representative of the Dutch Journal, Naira Gasparyan, PhD, Associate Professor, Lecturer and researcher at the Department of English Philology at Yerevan State University. Naira Gasparyan teaches a number of disciplines related to the relationship between media and society, media literacy, social and educational processes conditioned by EU documents, as well as issues of human rights, women's rights, feminism and gender equality. This was just one of the many events organized by the Embassy in our country.

During the meeting, the the Netherlands Diary correspondent told the Ambassador that our media outlet is happy to cover the Embassy's programs in Armenia, and expressed gratitude for the successful and effective mission in Armenia. Gasparyan mentioned about the activities of the Netherlands Diary, and it turned out that the Ambassador was well aware of.

The competition once again emphasized the importance of protecting human rights and making women's voices heard as pillars of the sustainable development of a democratic society.

Embassy of the Netherlands in Armenia

Նիդերլանդների դեսպանատան նախաձեռնությունն ու «3 սերունդ» ժողովածուի ուղերձը

Մարդու իրավունքների միջազգային օրվա կապակցությամբ Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության դեսպանատունը նախաձեռնեց առցանց մրցույթ՝ միտված մարդու իրավունքների, գենդերային հավասարության և կանանց համայնքային մասնակցության վերաբերյալ հանրային քննարկումների խթանմանը։ Մրցույթի լավագույն մասնակիցները պարգևատրվեցին «3 սերունդ» խորագրով ժողովածուի օրինակներով, որը ներկայացնում է գյուղական համայնքներում ապրող կանանց բանավոր պատմությունները՝ բացահայտելով սերունդների միջով փոխանցվող խնդիրները, կարծրատիպերն ու չլուծված ցավերը։

Մրցույթի հաղթողների թվում էր «Նիդերլանդական օրագիր» լրատվամիջոցի Երևանյան թղթակից, Երևանի պետական համալսարանի անգլիական բանասիրության ամբիոնի դասախոս, բ.գ.թ., դոցենտ Նաիրա Գասպարյանը։ Մրցույթին մասնակցելով՝ նա իր ընթերցողներին ուղղել էր խորքային և արժեքահեն ուղերձ՝ շեշտադրելով, որ ազատ, անվտանգ և արժանապատիվ կյանքը յուրաքանչյուր մարդու անքակտելի իրավունքն է՝ անկախ սեռից։ Նրա խոսքով՝ մարդու իրավունքները չեն սկսվում միայն օրենքից կամ պետական քաղաքականությունից, այլ ծնվում են համայնքում, այնտեղ, որտեղ մարդն իրեն զգում է պաշտպանված, լսված և արժևորված։

Նաիրա Գասպարյանը համոզված է, որ կանանց լիարժեք մասնակցությունը համայնքային կառավարմանը ոչ միայն արդարության հարց է, այլև գործնական լուծում՝ ուղղված կայուն զարգացմանը։ «Գենդերային հավասարությունը պարզապես արժեք չէ․ այն արդյունավետ կառավարման, սոցիալական համերաշխության և երկարաժամկետ զարգացման անհրաժեշտ պայման է»,- ընդգծում է նա՝ հավելելով, որ կանանց ներգրավվածության պայմաններում կայացվող որոշումները դառնում են ավելի հավասարակշռված և պատասխանատու։

Մրցանակը՝ «3 սերունդ» ժողովածուն, Նաիրա Գասպարյանին առձեռն հանձնեց Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան տիկին Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերը։ Գիրքը հայերեն մակագրությամբ և դեսպանի ստորագրությամբ խորհրդանշում է ոչ միայն ճանաչում, այլև շարունակական երկխոսության և համագործակցության պատրաստակամություն։

Ժողովածուն ներառում է գյուղական համայնքներում ապրող տարբեր տարիքային խմբերի կանանց պատմություններ, որոնք բացահայտում են կանանց իրավունքների և ազատությունների սահմանափակման բազմաշերտ դրսևորումները։ Այդ պատմություններում ակնհայտ են ընտանիքի ներսում գործող լուռ մեխանիզմները, երբ կինը կամ աղջիկը զրկվում է սեփական կարծիքն արտահայտելու, իր կյանքի վերաբերյալ որոշումներ կայացնելու հնարավորությունից։ Ինչպես նշում է Նաիրա Գասպարյանը, նման իրավախախտումները երբեմն կարող են հանգեցնել անդառնալի հետևանքների՝ նույնիսկ մարդկային կյանքերի կորստի։

Գրքի կարևոր բաղադրիչներից է «ամոթի բառարանը», որը ցույց է տալիս, թե ինչպես է ամոթի գաղափարը օգտագործվում կանանց վերահսկելու, լռեցնելու և ենթարկեցնելու համար։ Ըստ Գասպարյանի՝ խնդիրը միայն իրավական չէ․ այն խորապես հոգեբանական և մշակութային է։ Հատուկ ուշադրության կարիք ունի մայրերի հետ տարվող աշխատանքը, քանի որ հաճախ հենց ընտանիքում է ձևավորվում աղջիկների ենթարկվելու, ինքնազրկվելու մշակույթը՝ առանց բացատրելու, որ ամուսնությունը չի նշանակում ինքնության կորուստ կամ ամբողջ ընտանիքին կուրորեն ենթարկվելու պարտադրանք։

Նիդերլանդների դեսպանատան կողմից Հայաստանում իրականացվող ծրագրերը, ըստ նրա, կարող են շոշափելի ներդրում ունենալ հայ կանանց համայնքային ինտեգրման, ինքնագիտակցության բարձրացման և գենդերային կարծրատիպերի հաղթահարման գործում։ Կանանց մասնագիտական կարողությունների զարգացումը, տնտեսական և հոգեբանական կախվածություններից ազատագրումը կարևոր նախապայմաններ են մարդկային արժանապատիվ հարաբերությունների ձևավորման համար։

Նաիրա Գասպարյանը նաև ընդգծում է կրթության դերը այս գործընթացում։ Երևանի պետական համալսարանում իր կողմից դասավանդվող գիտակարգերի շրջանակում, Եվրամիության փաստաթղթերով սահմանված չափորոշիչներին համահունչ ծրագրերով, իրականացվում է ուսանողների իրազեկման և ակտիվ ներգրավման աշխատանք՝ մարդու իրավունքների, մեդիագրագիտության, գենդերային հավասարության և հասարակական գործընթացների վերաբերյալ։

«Փոփոխությունը սկսվում է մարդու իրավունքների պաշտպանությունից և պահանջում է գիտակցություն, պատասխանատվություն ու քաղաքական կամք»,- իր ուղերձում նշել էր Նաիրա Գասպարյանը։ «3 սերունդ» ժողովածուն և դրա շուրջ ձևավորվող քննարկումները ևս մեկ քայլ են այդ փոփոխության ճանապարհին։

«Նիդերլանդական օրագիրը» շնորհակալություն է հայտնում Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության դեսպանատանը՝ մարդու իրավունքների պաշտպանությանն ու հասարակական զարգացմանը միտված հետևողական և բազմազան նախաձեռնությունների համար և առաջիկայում նախատեսում է հարցազրույց Հայաստանում Նիդերլանդների արտակարգ և լիազոր դեսպան տիկին Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերի հետ՝ Հայաստանում իրականացվող ծրագրերի և դրանց ազդեցության վերաբերյալ։

Human Rights Begin in the Community

The Embassy of the Netherlands’ Initiative and the Message of “Three Generations”

On the occasion of International Human Rights Day, the Embassy of the Kingdom of the Netherlands in Armenia launched an online competition aimed at fostering public dialogue on human rights, gender equality, and women’s participation in community life. The most outstanding participants were awarded copies of Three Generations, a collection of oral histories of women from rural communities, shedding light on intergenerational experiences, deeply rooted stereotypes, and long-standing social challenges.

Among the winners was Naira Gasparyan, Yerevan correspondent of Netherlands Diary, PhD, Associate Professor at Yerevan State University’s Chair of English Philology. By participating in the competition, she addressed a concise yet powerful message to her readers, emphasizing that a free, safe, and dignified life is an inalienable right of every individual, regardless of gender. She underlined that this principle lies at the very foundation of democratic societies and is inseparable from the primacy of human rights.

According to Gasparyan, human rights do not begin solely with legislation or state policy—they begin in the community. Where individuals feel safe, respected, and dignified, development becomes possible. Women’s participation in community governance, she argues, strengthens social cohesion, improves the quality of public services, and contributes to sustainable development. Gender equality, therefore, is not an abstract concept, but a practical and necessary solution for effective governance and long-term socio-economic progress.

The award—Three Generations, bearing a handwritten dedication in Armenian and personally signed—was presented to Naira Gasparyan by H.E. Ms. Marieke Monroy-Winter, Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of the Kingdom of the Netherlands to Armenia. Beyond recognition, the gesture symbolized an ongoing dialogue and a shared commitment to advancing human rights and gender equality in Armenia.

The collection Three Generations features ten oral narratives told by women of different age groups from rural communities. These stories reveal how women and girls often live under one roof with extended families, where violations of fundamental freedoms remain normalized and unspoken. In many cases, women are deprived of the right to express their opinions, define their personal boundaries, or make independent decisions about their own lives. Such conscious or unconscious violations of rights, Gasparyan notes, may lead to tragic consequences, including loss of life.

One of the most striking elements of the book is the “Dictionary of Shame,” which illustrates how the notion of shame is systematically used as a tool of control, silence, and subordination of women. As Gasparyan emphasizes, the issue is not merely legal—it is deeply psychological and cultural. Particular attention must be paid to working with mothers, as many discriminatory patterns are reproduced within the family itself. From an early age, girls are often conditioned to obey parents unquestioningly and later submit to their husbands, without being taught that marriage does not entail surrendering one’s identity or autonomy, nor does it mean obedience to an entire family.

Gasparyan stresses that initiatives implemented by the Embassy of the Netherlands in Armenia can provide tangible support for women’s integration into community development, the strengthening of self-awareness, and the dismantling of persistent gender stereotypes. Empowering women through education, professional skills, and economic independence is a fundamental prerequisite for overcoming psychological and physical dependency and for building respectful and dignified human relationships.

Education plays a crucial role in this transformation. Within the framework of courses she teaches at Yerevan State University—designed in accordance with European Union policy documents—Gasparyan actively engages students in lectures and practical work focused on media literacy, human rights, gender equality, and the complex relationship between media and society. These efforts aim to raise awareness and foster critical thinking among the younger generation.

“Change begins with the protection of human rights and must be guided by awareness, responsibility, and political will,” Gasparyan stated in her message. The Three Generations collection and the discussions it inspires represent another meaningful step toward that change.

Netherlands Diary extends its appreciation to the Embassy of the Kingdom of the Netherlands in Armenia for its consistent and impactful initiatives in support of human rights and social development. The outlet also plans to conduct an in-depth interview with H.E. Ambassador Marieke Monroy-Winter on the Embassy’s ongoing programs and their significance for Armenian society.