Նիդերլանդներում խորհրդարանը շարունակում է ճնշում գործադրել կառավարության վրա՝ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում

 

Փետրվարի սկզբին Նիդերլանդների Երկրորդ պալատում (Tweede Kamer) Արտաքին գործերի թեմայով անցկացված բանավեճի ընթացքում պատգամավոր Դոն Սեդերը (ChristenUnie) կրկին կոչ է արել կառավարությանը պաշտոնապես ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը և հետևել խորհրդարանի արդեն իսկ ընդունած դիրքորոշմանը:

Թեև խորհրդարանը ճանաչել է 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունը, կառավարությունը շարունակում է խուսափել «ցեղասպանություն» բառի ուղղակի օգտագործումից՝ նախընտրելով «Հայկական ցեղասպանության հարց» (de kwestie van de Armeense genocide) ձևակերպումը: Սեդերը պահանջել է վերացնել այդ երկիմաստությունը, ինչպես նաև անդրադարձել է Բաքվում պահվող հայ ռազմագերիների անհապաղ ազատ արձակմանը և Լեռնային Ղարաբաղում հայկական մշակութային ժառանգության պահպանման անհրաժեշտությանը:

Այս թեմայով ամենավերջին զարգացումը տեղի է ունեցել ավելի վաղ՝ երբ Դոն Սեդերի ներկայացրած միջնորդագիրը ընդունվեց գրեթե միաձայն: Միակ կուսակցությունը, որը դեմ է քվեարկել, DENK-ն էր: Հետաքրքիր է, որ շատ կուսակցություններ կողմ են եղել՝ չնայած VVD-ից արտաքին գործերի նախարար Վան Վելի (Van Weel) բացասական կարծիքին և միջնորդագրին (խորհուրդ տալ դեմ քվեարկել): Նախարարը կարծում է, որ ճանաչումը պետք է հետաձգվի մինչև Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության համաձայնագրի վավերացումը՝ որպեսզի «չխանգարի» տարածաշրջանում դրական զարգացումներին:

Մոտիան պահանջում է, որ ոչ ուշ, քան ապրիլի 24-ը, պետական կառույցները դադարեցնեն «de kwestie van de Armeense genocide» արտահայտության օգտագործումը և անցնեն ուղղակի «de Armeense genocide» ձևակերպմանը:

Հոլանդիայի հայկական կազմակերպությունների ֆեդերացիայի (FAON) քարտուղար Ինգե Դրոստը, ով տարածել է ինչպես մոտիայի ընդունման, այնպես էլ Սեդերի վերջին ելույթի մասին տեղեկությունը, գրել է. «Մենք անհամբեր սպասում ենք, թե երբ կսկսի կառավարությունը կատարել այս որոշումը»:

Հայ համայնքը և մի շարք պատգամավորներ համարում են, որ խորհրդարանի և կառավարության միջև առկա այս տարաձայնությունը պետք է վերացվի, և պետական լեզուն պետք է դառնա ավելի հստակ և հետևողական:

Nederlandse Tweede Kamer blijft druk uitoefenen op regering voor erkenning Armeense genocide

Begin februari heeft ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder tijdens het debat over Buitenlandse Zaken opnieuw opgeroepen tot officiële erkenning van de Armeense genocide door de Nederlandse regering. Hoewel de Tweede Kamer de genocide al meerdere malen heeft erkend (voor het eerst in 2018), gebruikt de regering tot op de dag van vandaag bewust de omschrijving “de kwestie van de Armeense genocide” in plaats van de directe term “Armeense genocide”.

Ceder drong er bij de minister op aan deze dubbelzinnigheid te beëindigen en de lijn van de Kamer te volgen. Hij wees tevens op twee urgente kwesties: de onmiddellijke vrijlating van nog steeds vastgehouden Armeense krijgsgevangenen in Bakoe en de noodzaak tot bescherming van het Armeense culturele erfgoed in Nagorno-Karabach.

Een recente belangrijke stap werd al eerder gezet: de motie van Don Ceder is aangenomen, vrijwel unaniem. Alleen de fractie DENK stemde – zoals gebruikelijk – tegen. Opvallend is dat vrijwel alle partijen vóór stemden, ondanks het negatieve advies (“ontraden”) van minister Van Weel (VVD). Volgens de minister moet erkenning worden uitgesteld totdat het vredesakkoord tussen Armenië en Azerbeidzjan is geratificeerd, omdat erkenning de “positieve ontwikkelingen in de regio” zou kunnen hinderen – ook al gaat het om een gebeurtenis van bijna 111 jaar geleden.

De aangenomen motie verplicht de overheid om uiterlijk op 24 april te stoppen met het gebruik van de term “de kwestie van de Armeense genocide” en voortaan consequent te spreken over “de Armeense genocide”.

Inge Drost, secretaris van de Federatie van Armeense Organisaties in Nederland (FAON), die zowel het debat als de stemming actief volgt, schreef:

“Welnu, we kijken daar reikhalzend naar uit.”

De Armeense gemeenschap en een aantal Kamerleden beschouwen de kloof tussen de duidelijke positie van de Tweede Kamer en de terughoudendheid van de regering als onwenselijk. Zij pleiten voor een consistente en ondubbelzinnige taal vanuit de gehele Nederlandse staat.