Յովէլ Շնորհօքեան
Փետրվարի 26, 2026 թ.
Տարիներ շարունակ խորացող վեճը հասել է մի այնպիսի կետի, որ վարչապետը հրապարակավ կոչ է արել եկեղեցուն հեռացնել իր առաջնորդին։
Ստորագրողները շեշտել են, որ «Հայ Առաքելական Եկեղեցին հոգևոր սնունդ է ապահովում բոլոր հայերի համար» և պնդում են, որ սփյուռքահայերը իրենց կրոնական իրավունքները պաշտպանելու համար պարտավոր են դիմել իրենց երկրների կառավարություններին՝ քաղաքական և անհրաժեշտության դեպքում նաև իրավական միջոցներ կիրառելով։
Երկու օր անց՝ փետրվարի 14-ին, Կարո Արմէնը MassisPost-ում հրապարակել է համարձակ բաց նամակ՝ արձագանքելով առաջինին։ Նա պնդում է, որ «կառույցները գոյատևում են միայն այն դեպքում, երբ ծառայում են իրենց պահպանող մարդկանց։ Երբ բեռը շարժվում է միայն մեկ ուղղությամբ՝ դեպի վեր, հավատը վերածվում է ծանրության», իսկ Մայր Աթոռում քաղաքական տարրերի երկարամյա դիմադրությունը 2018-ից հետո մեկնարկած բարեփոխումների օրակարգին, եկեղեցու՝ սեփական կամքով վերակառուցումը ազնվությամբ և իրական բարեփոխումներով, ինչպես նաև փետրվարի 12-ի նամակով Հայաստանի ներքին վեճերը միջազգայնացնելու փորձը կվտանգեն երկրի ինքնիշխանությունը՝ միաժամանակ խորացնելով հայրենիքի և սփյուռքի միջև եղած բաժանումը։
Այնուհետև՝ փետրվարի 17-ին, Կրեկ Սարգիսեանը՝ մեկ այլ հարգված հայ, «Առավոտ»-ում գրել է, որ «Հայաստանի ներքին որոշումները պետք է արտացոլեն Հայաստանում ապրող քաղաքացիների համաձայնությունն ու առաջնահերթությունները» և կոչ է արել հստակ սահմանել եկեղեցի–պետություն հարաբերությունները։
Այս հրապարակային միջամտությունները արտացոլում են ոչ միայն անհատների միջև տարաձայնությունը, այլև հայ հանրային կյանքում առաջացած ավելի խորը պառակտումը։ Սակայն մնում է մի հարց՝ կարո՞ղ են այս հարգված գործիչները, որոնցից շատերը վստահություն են վայելում հակադիր ճամբարներում, նստել նույն սեղանի շուրջ։ Կարո՞ղ են նրանք խորհել և գործել իմաստությամբ՝ ազատ հանրային դիրքորոշումների ճնշումներից, և կառուցողական, կայունացնող դեր խաղալ։
2025 թվականի միջազգային աշխարհաքաղաքական փոթորկումները մեզ հիշեցնում են, որ ոչ մի պետական գործիչ անսխալական չէ։ Նույնիսկ ամենահզոր առաջնորդները երբեմն միանձնյա կայացրել են հետևանքային որոշումներ՝ ծանր գին վճարելով դրանց համար։
Իմաստությունը հազվադեպ է ծնվում մեկուսացման մեջ։ Մեր հասարակություններին անհրաժեշտ են խորհելու, քննարկումների և զսպվածության մեխանիզմներ։
Հետադարձ հայացք գցելով՝ կարելի է հիշել Հռոմի պապ Բենեդիկտոս XVI-ի հրաժարականը։ Արդյո՞ք դա պարզապես հոգնածություն էր։ Թե՞ խղճի դրսևորում՝ գիտակցում, որ անհրաժեշտ էր մեկ այլ ձայն՝ ասելու այն, ինչ ասաց իր հաջորդը. «Ո՞վ եմ ես, որ դատեմ համասեռամոլներին»։
Հնարավոր է, որ ի տարբերություն այն հանրային հայկական թատրոնի, որի ականատեսն ենք մենք այսօր, Վատիկանում գոյություն ուներ իմաստունների լուռ խորհուրդ, որ խորհուրդ տվեց հրաժարական տալ հանուն ընդհանուր բարօրության։
Այսօր Հայաստանին անհրաժեշտ է հենց այդպիսի մի խորհուրդ՝ իմաստունների խորհուրդ։ Անհրաժեշտ է ոչ թե բաց նամակներով մրցակցող հանրային ֆորում, այլ զուսպ և սկզբունքային ժողով՝ կազմված այնպիսի անհատներից, որոնք ունակ են վեր կանգնելու անձնական շահերից և խմբակցական համակրանքներից, տեսնելու ոչ թե բակերն ու ճամբարները, այլ ազգի երկարաժամկետ շահերը։
Այդպիսի խորհուրդը իր ուժեղ տղամարդկանց կողքին պետք է ներառի նաև կայացած և խորաթափանց կանանց, որոնց դատողությունն ու հեռատեսությունը կամրապնդեն խորհրդի հավասարակշռությունն ու լեգիտիմությունը։
Հայաստանը կանգնած է նուրբ հանգրվանի վրա։ Ազգին անհրաժեշտ են ոչ թե ավելի բարձր, այլ ավելի իմաստուն ձայներ։
No comments:
Post a Comment