Ոսկան Երևանցու և հոլանդացի հայտնի տպագրիչ Քրիստոֆել վան Դեյքի հուշարձանը կտեղադրվի 2026թ

 

Bestuur Stichting St. Grigor Narekatsi  հիմնադրամը տեղեկացնում է հետևյալի մասին .

Մարտի վերջին «Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի» հիմնադրամը հայտարարեց դրամահավաք՝ Ամստերդամում 1666 թ․ տպագրված առաջին հայերեն Աստվածաշնչին նվիրված հուշարձանի տեղադրման լուրի մասին։ Հուշարձանը պատկերում է եպիսկոպոս Ոսկան Երևանցուն և հոլանդացի հայտնի տպագրիչ Քրիստոֆել վան Դեյքին՝ միասին աշխատելիս։ Նրանք կարևոր դեր են ունեցել հայ պատմության այս նշանակալի իրադարձության մեջ և խորհրդանշում են հայ-նիդերլանդական բազմադարյա կապերը։

Ամստերդամի քաղաքապետարանի առաջնորդությամբ, ինչպես նաև Ամստերդամի համալսարանի և Ալարդ Պիրսոնի թանգարանի համաձայնությամբ, հուշարձանի համար ընտրվել է վայր քաղաքային կենտրոնում՝ ՈւՎԱ-ի/Ալարդ Պիրսոնի թանգարանի Գասթհեյսհոֆում (Turfmarkt)։

Նիդերլանդներում և արտերկրում բազմաթիվ հայրենակիցներ արձագանքեցին կոչին, և հավաքված միջոցները հնարավորություն տվեցին իրականացնել նախագիծը։ Հուշարձանն արդեն անվտանգ հասել է Նիդերլանդներ։

Սկզբում նախատեսվում էր հուշարձանի բացումը կատարել այս տարվա վերջում՝ որպես հայկական համայնքի նվեր Ամստերդամին՝ քաղաքի 750-ամյակի կապակցությամբ։ Սակայն այս աշնանը ՈւՎԱ-ն և Ալարդ Պիրսոնի թանգարանը որոշեցին Գասթհեյսհոֆը հիմնովին վերակառուցել՝ վերականգնելով 17-րդ դարի սկզբնական պարտեզի տեսքը։ Շինարարական աշխատանքների ընթացքում հուշարձանի վնասումից խուսափելու համար որոշվեց այն տեղադրել միայն վերակառուցման ավարտից հետո։

Ըստ պլանի՝ աշխատանքները կմեկնարկեն 2026 թ․ ապրիլին և կավարտվեն 2026 թ․ օգոստոսին։ Այդպիսով հուշարձանի բացումը կհամընկնի ոչ միայն Ամստերդամի 750-ամյակի, այլև առաջին տպագրված հայերեն Աստվածաշնչի 360-ամյակի հետ։ Նախագիծը գտնվում է Ամստերդամի քաղաքապետարանի մշտական ուշադրության ներքո։

Մենք մեծ սպասումով և համբերությամբ սպասում ենք մեր հուշարձանի բացմանը՝ ՈւՎԱ-ի և Ալարդ Պիրսոնի թանգարանի նորոգված, գեղեցիկ Գասթհեյսհոֆում։

Beste landgenoten, 

Eind maart werd door de Stichting St. Grigor Narekatsi een geldinzamelingsactie aangekondigd voor het plaatsen van een standbeeld, gewijd aan de eerste gedrukte Armeense Bijbel in 1666 in Amsterdam. Het monument beeldt Bisschop Voskan Yerevantsi en de bekende Nederlandse drukker Christoffel van Dijck uit, samen aan het werk. Zij waren verantwoordelijk voor deze belangrijke gebeurtenis in de Armeense geschiedenis en staan symbool voor de nauwe Armeens-Nederlandse banden door de eeuwen heen. 

Met de zegen van de Gemeente Amsterdam en instemming van de Universiteit van Amsterdam en het Allard Pierson Museum werd een plek aangewezen voor het standbeeld in het hart van de stad: het Gasthuishof van de UVA/Allard Pierson Museum aan de Turfmarkt.

Velen van jullie in Nederland en daarbuiten gaven gehoor aan de oproep. Het verzamelde bedrag heeft de realisatie van het project mogelijk gemaakt. Inmiddels is het standbeeld veilig in Nederland gearriveerd. 

Het was de bedoeling om het monument eind dit jaar te onthullen als gift van de Armeense gemeenschap aan de stad Amsterdam in het kader van het 750-jarig jubileum. Echter werd deze herfst door de UVA en het Allard Pierson Museum besloten om het Gasthuishof grondig te verbouwen naar de gelijkenis van de oorspronkelijke tuin uit de 17e eeuw. Om beschadiging van het standbeeld tijdens de werkzaamheden te voorkomen, werd besloten om het monument pas te plaatsen wanneer de renovatie voltooid is. Volgens de planning gaat het werk van start in april 2026 en wordt het naar verwachting in de loop van augustus 2026 afgerond. Zodoende valt de onthulling niet alleen samen met het jubileum van Amsterdam, maar ook met het 360-jarig jubileum van de eerste gedrukte Armeense Bijbel. Het project wordt door het bestuur van de Gemeente Amsterdam aandachtig gevolgd. 

Vol verwachting en geduld kijken wij uit naar de onthulling van ons monument in het mooie nieuwe Gasthuishof van de UVA en het Allard Pierson Museum.