Մարդու իրավունքների օրվա առիթով Նիդերլանդների դեսպանատան մրցույթի ամփոփումը

Դեկտեմբերի 10-ին՝ Մարդու իրավունքների միջազգային օրվա առիթով, Նիդերլանդների Թագավորության դեսպանատունը Հայաստանում հայտարարել էր առցանց մրցույթ, որի նպատակն էր խթանել մարդու իրավունքների պաշտպանության, գենդերային հավասարության և կանանց դերակատարության կարևորության վերաբերյալ հանրային քննարկումները։

Մրցույթի շրջանակում մասնակիցներին առաջարկվել էր պատրաստել հակիրճ, թիրախային և ներգործող ուղերձներ՝ հիմնված անձնական դիտարկումների, պատմությունների կամ գաղափարական ու ոգեշնչող կոչերի վրա, և դրանք տարածել սոցիալական ցանցերում։ Լավագույն մասնակիցները դեսպանատան հրավերով այսօր մասնակցել են մրցույթի ամփոփման հանդիսավոր միջոցառմանը։

Միջոցառման ընթացքում հաղթողներին հանձնվեց «3 սերունդ» խորագրով ժողովածուն՝ գյուղական համայնքների կանանց բանավոր պատմությունների ընտրանին։ Ժողովածուն հանդիսավոր պայմաններում մասնակիցներին փոխանցեց Նիդերլանդների Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան տիկին Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերը։

Ժողովածուի մեկ օրինակ` հայերեն մակագրությամբ տիկին դեսպանը նվիրեց   «Նիդերլանդական Օրագրի»   հայաստանյան ներկայացուցիչ Նաիրա Գասպարյանին՝ բ․գ․թ․, դոցենտ, Երևանի պետական համալսարանի անգլիական բանասիրության ամբիոնի դասախոս։ Նաիրա Գասպարյանը դասավանդում է մի շարք գիտակարգեր, որոնք առնչվում են մեդիայի և հասարակության փոխհարաբերություններին, մեդիագրագիտությանը, Եվրամիության փաստաթղթերով պայմանավորված հասարակական ու կրթական գործընթացներին, ինչպես նաև մարդու իրավունքների, կանանց իրավունքների, ֆեմինիզմի և գենդերային հավասարության հիմնահարցերին։ Սա մեր երկրում դեսպանատան կազմակերպած բազմաթիվ միջոցառումներից ընդամենը մեկն էր։

Հանդիպման ընթացքում «Նիդերլանդական Օրագրի»  թղթակիցը  դեսպանին ասաց, որ մեր լրատվամիջոցը սիրով է լուսաբանում դեսպանության հայաստանում իրագործվող ծրագրերը, շնորհակալություն հայտնեց Հայաստանում հաջող ու արդյունավետ առաքելության համար։ Պատմեց «Նիդերլանդական Օրագրի»   գործունեության մասին, որին պարզվեց դեսպանը քաջատեղյակ էր։ 

Մրցույթը ևս մեկ անգամ ընդգծեց մարդու իրավունքների պաշտպանության և կանանց ձայնի լսելի դարձնելու կարևորությունը՝ որպես ժողովրդավարական հասարակության կայուն զարգացման հիմնասյուներ։

SUMMARY OF THE NETHERLANDS EMBASSY COMPETITION
ON THE OCCASION OF HUMAN RIGHTS DAY

On December 10, on the occasion of International Human Rights Day, the Embassy of the Kingdom of the Netherlands in Armenia announced an online competition, the aim of which was to stimulate public discussions on the protection of human rights, gender equality and the importance of the role of women.

As part of the competition, participants were invited to prepare concise, targeted and impactful messages based on personal observations, stories or ideological and inspirational appeals, and to share them on social networks. The best participants, at the invitation of the Embassy, participated in the solemn event to summarize the competition today.

During the event, the winners were awarded a collection entitled “3 Generations”, a selection of oral histories of women from rural communities. The collection was handed over to the participants in a solemn atmosphere by the Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of the Kingdom of the Netherlands, Ms. Marike Monroy-Winter.

The Ambassador also presented a copy of the collection to the Armenian representative of the Dutch Journal, Naira Gasparyan, PhD, Associate Professor, Lecturer and researcher at the Department of English Philology at Yerevan State University. Naira Gasparyan teaches a number of disciplines related to the relationship between media and society, media literacy, social and educational processes conditioned by EU documents, as well as issues of human rights, women's rights, feminism and gender equality. This was just one of the many events organized by the Embassy in our country.

During the meeting, the the Netherlands Diary correspondent told the Ambassador that our media outlet is happy to cover the Embassy's programs in Armenia, and expressed gratitude for the successful and effective mission in Armenia. Gasparyan mentioned about the activities of the Netherlands Diary, and it turned out that the Ambassador was well aware of.

The competition once again emphasized the importance of protecting human rights and making women's voices heard as pillars of the sustainable development of a democratic society.

Embassy of the Netherlands in Armenia

Նիդերլանդների դեսպանատան նախաձեռնությունն ու «3 սերունդ» ժողովածուի ուղերձը

Մարդու իրավունքների միջազգային օրվա կապակցությամբ Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության դեսպանատունը նախաձեռնեց առցանց մրցույթ՝ միտված մարդու իրավունքների, գենդերային հավասարության և կանանց համայնքային մասնակցության վերաբերյալ հանրային քննարկումների խթանմանը։ Մրցույթի լավագույն մասնակիցները պարգևատրվեցին «3 սերունդ» խորագրով ժողովածուի օրինակներով, որը ներկայացնում է գյուղական համայնքներում ապրող կանանց բանավոր պատմությունները՝ բացահայտելով սերունդների միջով փոխանցվող խնդիրները, կարծրատիպերն ու չլուծված ցավերը։

Մրցույթի հաղթողների թվում էր «Նիդերլանդական օրագիր» լրատվամիջոցի Երևանյան թղթակից, Երևանի պետական համալսարանի անգլիական բանասիրության ամբիոնի դասախոս, բ.գ.թ., դոցենտ Նաիրա Գասպարյանը։ Մրցույթին մասնակցելով՝ նա իր ընթերցողներին ուղղել էր խորքային և արժեքահեն ուղերձ՝ շեշտադրելով, որ ազատ, անվտանգ և արժանապատիվ կյանքը յուրաքանչյուր մարդու անքակտելի իրավունքն է՝ անկախ սեռից։ Նրա խոսքով՝ մարդու իրավունքները չեն սկսվում միայն օրենքից կամ պետական քաղաքականությունից, այլ ծնվում են համայնքում, այնտեղ, որտեղ մարդն իրեն զգում է պաշտպանված, լսված և արժևորված։

Նաիրա Գասպարյանը համոզված է, որ կանանց լիարժեք մասնակցությունը համայնքային կառավարմանը ոչ միայն արդարության հարց է, այլև գործնական լուծում՝ ուղղված կայուն զարգացմանը։ «Գենդերային հավասարությունը պարզապես արժեք չէ․ այն արդյունավետ կառավարման, սոցիալական համերաշխության և երկարաժամկետ զարգացման անհրաժեշտ պայման է»,- ընդգծում է նա՝ հավելելով, որ կանանց ներգրավվածության պայմաններում կայացվող որոշումները դառնում են ավելի հավասարակշռված և պատասխանատու։

Մրցանակը՝ «3 սերունդ» ժողովածուն, Նաիրա Գասպարյանին առձեռն հանձնեց Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան տիկին Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերը։ Գիրքը հայերեն մակագրությամբ և դեսպանի ստորագրությամբ խորհրդանշում է ոչ միայն ճանաչում, այլև շարունակական երկխոսության և համագործակցության պատրաստակամություն։

Ժողովածուն ներառում է գյուղական համայնքներում ապրող տարբեր տարիքային խմբերի կանանց պատմություններ, որոնք բացահայտում են կանանց իրավունքների և ազատությունների սահմանափակման բազմաշերտ դրսևորումները։ Այդ պատմություններում ակնհայտ են ընտանիքի ներսում գործող լուռ մեխանիզմները, երբ կինը կամ աղջիկը զրկվում է սեփական կարծիքն արտահայտելու, իր կյանքի վերաբերյալ որոշումներ կայացնելու հնարավորությունից։ Ինչպես նշում է Նաիրա Գասպարյանը, նման իրավախախտումները երբեմն կարող են հանգեցնել անդառնալի հետևանքների՝ նույնիսկ մարդկային կյանքերի կորստի։

Գրքի կարևոր բաղադրիչներից է «ամոթի բառարանը», որը ցույց է տալիս, թե ինչպես է ամոթի գաղափարը օգտագործվում կանանց վերահսկելու, լռեցնելու և ենթարկեցնելու համար։ Ըստ Գասպարյանի՝ խնդիրը միայն իրավական չէ․ այն խորապես հոգեբանական և մշակութային է։ Հատուկ ուշադրության կարիք ունի մայրերի հետ տարվող աշխատանքը, քանի որ հաճախ հենց ընտանիքում է ձևավորվում աղջիկների ենթարկվելու, ինքնազրկվելու մշակույթը՝ առանց բացատրելու, որ ամուսնությունը չի նշանակում ինքնության կորուստ կամ ամբողջ ընտանիքին կուրորեն ենթարկվելու պարտադրանք։

Նիդերլանդների դեսպանատան կողմից Հայաստանում իրականացվող ծրագրերը, ըստ նրա, կարող են շոշափելի ներդրում ունենալ հայ կանանց համայնքային ինտեգրման, ինքնագիտակցության բարձրացման և գենդերային կարծրատիպերի հաղթահարման գործում։ Կանանց մասնագիտական կարողությունների զարգացումը, տնտեսական և հոգեբանական կախվածություններից ազատագրումը կարևոր նախապայմաններ են մարդկային արժանապատիվ հարաբերությունների ձևավորման համար։

Նաիրա Գասպարյանը նաև ընդգծում է կրթության դերը այս գործընթացում։ Երևանի պետական համալսարանում իր կողմից դասավանդվող գիտակարգերի շրջանակում, Եվրամիության փաստաթղթերով սահմանված չափորոշիչներին համահունչ ծրագրերով, իրականացվում է ուսանողների իրազեկման և ակտիվ ներգրավման աշխատանք՝ մարդու իրավունքների, մեդիագրագիտության, գենդերային հավասարության և հասարակական գործընթացների վերաբերյալ։

«Փոփոխությունը սկսվում է մարդու իրավունքների պաշտպանությունից և պահանջում է գիտակցություն, պատասխանատվություն ու քաղաքական կամք»,- իր ուղերձում նշել էր Նաիրա Գասպարյանը։ «3 սերունդ» ժողովածուն և դրա շուրջ ձևավորվող քննարկումները ևս մեկ քայլ են այդ փոփոխության ճանապարհին։

«Նիդերլանդական օրագիրը» շնորհակալություն է հայտնում Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության դեսպանատանը՝ մարդու իրավունքների պաշտպանությանն ու հասարակական զարգացմանը միտված հետևողական և բազմազան նախաձեռնությունների համար և առաջիկայում նախատեսում է հարցազրույց Հայաստանում Նիդերլանդների արտակարգ և լիազոր դեսպան տիկին Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերի հետ՝ Հայաստանում իրականացվող ծրագրերի և դրանց ազդեցության վերաբերյալ։

Human Rights Begin in the Community

The Embassy of the Netherlands’ Initiative and the Message of “Three Generations”

On the occasion of International Human Rights Day, the Embassy of the Kingdom of the Netherlands in Armenia launched an online competition aimed at fostering public dialogue on human rights, gender equality, and women’s participation in community life. The most outstanding participants were awarded copies of Three Generations, a collection of oral histories of women from rural communities, shedding light on intergenerational experiences, deeply rooted stereotypes, and long-standing social challenges.

Among the winners was Naira Gasparyan, Yerevan correspondent of Netherlands Diary, PhD, Associate Professor at Yerevan State University’s Chair of English Philology. By participating in the competition, she addressed a concise yet powerful message to her readers, emphasizing that a free, safe, and dignified life is an inalienable right of every individual, regardless of gender. She underlined that this principle lies at the very foundation of democratic societies and is inseparable from the primacy of human rights.

According to Gasparyan, human rights do not begin solely with legislation or state policy—they begin in the community. Where individuals feel safe, respected, and dignified, development becomes possible. Women’s participation in community governance, she argues, strengthens social cohesion, improves the quality of public services, and contributes to sustainable development. Gender equality, therefore, is not an abstract concept, but a practical and necessary solution for effective governance and long-term socio-economic progress.

The award—Three Generations, bearing a handwritten dedication in Armenian and personally signed—was presented to Naira Gasparyan by H.E. Ms. Marieke Monroy-Winter, Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of the Kingdom of the Netherlands to Armenia. Beyond recognition, the gesture symbolized an ongoing dialogue and a shared commitment to advancing human rights and gender equality in Armenia.

The collection Three Generations features ten oral narratives told by women of different age groups from rural communities. These stories reveal how women and girls often live under one roof with extended families, where violations of fundamental freedoms remain normalized and unspoken. In many cases, women are deprived of the right to express their opinions, define their personal boundaries, or make independent decisions about their own lives. Such conscious or unconscious violations of rights, Gasparyan notes, may lead to tragic consequences, including loss of life.

One of the most striking elements of the book is the “Dictionary of Shame,” which illustrates how the notion of shame is systematically used as a tool of control, silence, and subordination of women. As Gasparyan emphasizes, the issue is not merely legal—it is deeply psychological and cultural. Particular attention must be paid to working with mothers, as many discriminatory patterns are reproduced within the family itself. From an early age, girls are often conditioned to obey parents unquestioningly and later submit to their husbands, without being taught that marriage does not entail surrendering one’s identity or autonomy, nor does it mean obedience to an entire family.

Gasparyan stresses that initiatives implemented by the Embassy of the Netherlands in Armenia can provide tangible support for women’s integration into community development, the strengthening of self-awareness, and the dismantling of persistent gender stereotypes. Empowering women through education, professional skills, and economic independence is a fundamental prerequisite for overcoming psychological and physical dependency and for building respectful and dignified human relationships.

Education plays a crucial role in this transformation. Within the framework of courses she teaches at Yerevan State University—designed in accordance with European Union policy documents—Gasparyan actively engages students in lectures and practical work focused on media literacy, human rights, gender equality, and the complex relationship between media and society. These efforts aim to raise awareness and foster critical thinking among the younger generation.

“Change begins with the protection of human rights and must be guided by awareness, responsibility, and political will,” Gasparyan stated in her message. The Three Generations collection and the discussions it inspires represent another meaningful step toward that change.

Netherlands Diary extends its appreciation to the Embassy of the Kingdom of the Netherlands in Armenia for its consistent and impactful initiatives in support of human rights and social development. The outlet also plans to conduct an in-depth interview with H.E. Ambassador Marieke Monroy-Winter on the Embassy’s ongoing programs and their significance for Armenian society.