2026թ. ապրելու ապրիլը-2

Ապրիլյան մեր լրահոսից` 2026

Ծաղիկները՝ մայրության և գեղեցկության խորհրդանիշներ

10.04.2026/Նիդ.օրագիր

Հայկական մշակույթում ծաղիկները երբեք պարզապես գեղեցկություն չեն եղել։ Դրանք խոսում են սիրով, նվիրումով և կյանքի շարունակությամբ։ Հատկապես Մայրության և գեղեցկության տոնին՝ ապրիլի 7-ին ու դրանից հետո, ծաղիկները դառնում են ամենավառ լեզուն, որով մենք երախտագիտություն ենք հայտնում մայրերին, տատիկներին և բոլոր հայուհիներին։

Ավանդույթի համաձայն՝ այս օրը ընտանիքները նվիրում են ոչ միայն վարդեր և այլ ծաղիկներ, այլև թարմ ծաղկած ճյուղեր՝ որպես նոր կյանքի, աճի և վերածննդի խորհրդանիշ։ Այս սովորույթը արմատներ ունի հին հայկական պտղաբերության մշակույթում, որտեղ մայրությունը պաշտվում էր որպես ամենամեծ հրաշք։

Կարմիր կակաչը (մակ) հայկական ամենախոր սիմվոլներից է։ Այն մարմնավորում է պտղաբերությունը, կյանքի շարունակությունը և մայրական զոհաբերական սերը։ Կակաչի վառ կարմիր գույնը հիշեցնում է հայրենի հողի և մայրական սիրո անսպառ ուժը։

Վարդը՝ հատկապես կարմիր և վարդագույն, միշտ եղել է գեղեցկության և սիրո դասական խորհրդանիշը։ Հայկական ընտանիքներում վարդ նվիրելը մայրին նշանակում է հիացմունք և խորին երախտագիտություն։ Փշերը խոսում են մայրության դժվարին ճանապարհի մասին, իսկ ծաղկի նուրբ գեղեցկությունը՝ այդ ճանապարհի պարգևած ուրախության մասին։

Անմոռուկը՝ նուրբ կապույտ ծաղիկը, խորհրդանշում է հավերժական հիշողությունը և մաքուր, անսահման մայրական սերը։ Հայկական բանահյուսության մեջ այն հաճախ կապվում է այն սիրո հետ, որ երբեք չի մոռացվում՝ սերունդից սերունդ փոխանցվող սեր։

Նուռի ծաղիկը և նրա վառ կարմիր պտուղը հայկական մշակույթում ամենաուժեղ սիմվոլներից են պտղաբերության և մայրության համար։ Բազմահատիկ նուռը ներկայացնում է ընտանիքի միասնությունը և սերունդների անդադար շարունակությունը։

Բացի այդ, Կենաց ծառի ծաղկած ճյուղերը հայկական ծեսերում միշտ խորհրդանշել են ընտանիքի աճը, նոր կյանքի ծնունդը և մայրության բարգավաճումը։

Այսօր՝ Մայրության և գեղեցկության տոնին, երբ մենք նվիրում ենք ծաղիկներ մեր հայուհիներին, մենք ոչ միայն գեղեցկություն ենք պարգևում։ Մենք հարգում ենք այն մեծ սերը, ուժն ու նվիրումը, որով նրանք շարունակում են մեր ազգի կյանքը։

Թող յուրաքանչյուր ծաղիկ, որ այսօր կհասնի մայրերին, խոսի անասելի շնորհակալության և անսահման հպարտության մասին։

Լուսանկարներում` Գարուն ու ծաղիկ Նիդերլանդներում (Լուս` Հայկի)

 Փոխդեսպանն ու հյուպատոսը Երևանում և Հաագայում ավարտել են դիվանագիտական  առաքելությունը

12.04.2026թ/Նիդ.օրագիր

Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության պաշտոնական կայքը տեղեկացնում է, որ Նիդերլանդների փոխդեսպան Թիմեն Կաուվենարը ավարտել է իր դիվանագիտական առաքելությունը Հայաստանում։

Պարոն Կաուվենարը վերադառնում է Նիդերլանդներ՝ անցնելով վաստակած հանգստի։ Նրա երկարամյա և նվիրված ծառայությունը նշանակալի հետք է թողել հայ-նիդերլանդական հարաբերությունների զարգացման պատմության մեջ։ Իր գործունեության ընթացքում նա առանձնացել է պրոֆեսիոնալիզմով, հետևողականությամբ և համագործակցության խորացմանն ուղղված անկեղծ հանձնառությամբ։

Միևնույն ժամանակ, «Նիդերլանդական օրագրի» փոխանցմամբ, Նիդերլանդներում ավարտել է իր դիվանագիտական ծառայությունը նաև Հայաստանի Հանրապետության հյուպատոս Տիգրան Սարգսյանը՝ ևս ներդրում ունենալով երկու երկրների միջև կապերի ամրապնդման գործում։

Երկու դիվանագետների գործունեությունը կարևոր դեր է խաղացել Հայաստանի և Նիդերլանդների միջև գործընկերության զարգացման, փոխվստահության ամրապնդման և բազմակողմ համագործակցության ընդլայնման գործում։

🤝 Նրանց ներդրումը շարունակելու է իր դրական ազդեցությունը  հայ-նիդերլանդական հարաբերությունների հետագա զարգացմանը ։ 

Մաղթում ենք Թիմեն Կաուվենարին և Տիգրան Սարգսյանին քաջառողջություն, բարօրություն և նոր հաջողություններ կյանքի և գործունեության հաջորդ փուլերում։

ՆՈՐ ՓՈՓՈԽՈւԹՅՈւՆՆԵՐ ԵՎՐՈՊԱ ԱՅՑԵԼԵԼՈւ ՀԱՄԱՐ

12.04.2026/Նիդ.օրագիր

Եվրոպական Միությունը ապրիլի 10-ից սկսել է ներդնել նոր սերնդի թվային սահմանային վերահսկման համակարգ՝ Entry/Exit System, որը նախատեսված է բարելավելու Շենգենյան գոտի մուտք գործող երրորդ երկրների քաղաքացիների հսկողությունը։
Այս փոփոխություններն անմիջականորեն վերաբերում են նաև Հայաստանի քաղաքացիներին, ովքեր մեկնում են Եվրոպա կարճաժամկետ այցերով։
Ինչ է փոխվում Հայաստանի քաղաքացիների համար
EES համակարգի ներդրմամբ հայկական անձնագրով Եվրոպա մուտք գործող անձինք առաջին հերթին կզգան հետևյալ փոփոխությունները․
1. Անձնագրերում այլևս կնիք չի դրվի
Սահմանային անցակետերում այլևս չեն դրվի մուտքի և ելքի կնիքներ։ Փոխարենը բոլոր տվյալները կգրանցվեն թվային համակարգում։
2. Կենսաչափական տվյալների պարտադիր հավաքում
Առաջին մուտքի ժամանակ սահմանապահները կհավաքեն՝
մատնահետքեր
դեմքի լուսանկար
Այս տվյալները կպահպանվեն համակարգում և կօգտագործվեն հետագա մուտքերի ժամանակ։
3. Ավելի խիստ վերահսկում 90/180 օր կանոնի նկատմամբ
Համակարգը ավտոմատ կհաշվի՝ արդյոք քաղաքացին չի գերազանցել Շենգենում թույլատրելի 90 օր գտնվելու սահմանը։
Խախտումները գրեթե անհնար կլինի թաքցնել։
4. Սահմանային անցումների ժամանակի փոփոխություն
Առաջին մուտքը կարող է տևել ավելի երկար (տվյալների գրանցման պատճառով)
Հետագա մուտքերը, հակառակը, կարող են արագանալ ավտոմատ դարպասների շնորհիվ
5. Խախտումների արագ հայտնաբերում
Եթե անձը նախկինում խախտել է վիզայի ռեժիմը կամ մնացել է թույլատրելի ժամկետից ավելի, համակարգը անմիջապես դա կարձանագրի։

Ինչու է ներդրվում համակարգը
Եվրոպական Միություն-ը նպատակ ունի՝
բարձրացնել սահմանային անվտանգությունը
նվազեցնել անօրինական միգրացիան
թվայնացնել և արագացնել սահմանային գործընթացները
Ինչ պետք է հաշվի առնել Հայաստանի քաղաքացիներին
Հայաստանի քաղաքացիներին խորհուրդ է տրվում՝
խստորեն հետևել 90/180 օր կանոնին
պատրաստ լինել կենսաչափական տվյալների տրամադրմանը
նախապես ստուգել իրենց մուտքերի և ելքերի պատմությունը

Եզրակացություն
Entry/Exit System-ի ներդրումը կարևոր քայլ է Եվրոպայի սահմանային կառավարման թվայնացման ուղղությամբ։ Հայաստանի քաղաքացիների համար սա նշանակում է ավելի թափանցիկ, բայց նաև ավելի խիստ վերահսկվող մուտք Շենգենյան գոտի։
Թեև սկզբնական փուլում հնարավոր են որոշ անհարմարություններ, երկարաժամկետ հեռանկարում համակարգը կարող է հեշտացնել ճանապարհորդությունը և նվազեցնել սահմանային հերթերը։
Liana Balyan
Իրավաբան, Բելգիա

https://youtube.com/shorts/f3dMLpJkwjQ?feature=share

Ապրիլի 9-ին Բրյուսելի հնագույն և հեղինակավոր «Cercle Gaulois» ակումբում Բելգիայում ՀՀ դեսպանության նախաձեռնությամբ՝ Հայաստանի Խաղողի և գինու հիմնադրամի աջակցությամբ առաջին անգամ տեղի ունեցավ հայկական ընթրիք և գինու համտես, որը համախմբեց դիվանագիտական, մշակութային և գործարար շրջանակների հարյուրավոր ներկայացուցիչներին՝ բացահայտելու Հայաստանի խոհարարական և գինեգործական հարուստ ժառանգությունը։

Abovian Cultural Centre

Open les voor kinderen: "Samen leren over geschiedenis"🇦🇲 Hoe kun je moeilijke gebeurtenissen uit de geschiedenis op een begrijpelijke manier uitleggen? Tijdens deze open les maken kinderen op een rustige en passende manier kennis met het verhaal van de Armeense genocide. We gebruiken verhalen, gesprekken en interactieve activiteiten om stil te staan bij thema’s zoals herinneren, respect en begrip.

Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցի հիշատակի արարողություն Ամստերդամում 2026 թվականի ապրիլի 26-ին, ժամը 12:00–13:00-ն, Ամստերդամ քաղաքում տեղի կունենա Հայոց ցեղասպանություն-ի 111-րդ տարելիցին նվիրված ամենամյա հիշատակի արարողություն։ Միջոցառումը կազմակերպվում է Stichting Sint Grigor Narekatsi Amsterdam հիմնադրամի և Armeens-Apostolische Kerk Surp Hoki եկեղեցու կողմից։ Արարողությունը կանցկացվի Ամստերդամում, Krom Boomssloot 22 հասցեում գտնվող «Սուրբ Հոգի» Հայ Առաքելական եկեղեցու արտաքին պատին 2018 թվականին տեղադրված հուշարձանի մոտ։ ‼️HERDENKING 111 JAAR ARMEENSE GENOCIDE 1915 — AMSTERDAM‼️ De Stichting Sint Grigor Narekatsi Amsterdam en de Armeens-Apostolische Kerk ‘Surp Hoki’ organiseren op zondag 26 april 2026 van 12:00-13:00 uur de jaarlijkse herdenking van de Armeense Genocide van 1915 in het Ottomaanse Rijk. De ceremonie zal plaatsvinden bij het in 2018 geplaatste monument op de buitenmuur van de Armeens-Apostolische Kerk Surp Hoki aan de Krom Boomssloot 22 in Amsterdam. Het programma vangt aan met een kort gebed en bestaat verder uit een aantal toespraken, het leggen van bloemen en kransen onder het monument, muzikale optredens van het Armeens projectkoor ‘Tsirani tsar’ onder leiding van Ivo Boswijk en een minuut stilte. De opening van de ceremonie wordt gevolgd door een toespraak van de Ambassadeur van de Republiek Armenië in het Koninkrijk der Nederlanden, dhr. Viktor Biyagov. De stad Amsterdam is tijdens de bijeenkomst vertegenwoordigd door Locoburgemeester Hester van Buren, die zich tot de aanwezigen zal richten met een bijdrage. Ook Tweede Kamerlid namens de ChristenUnie Don Ceder en schrijver en journalist Frank Westerman, auteur van het boek ‘Ararat’, zullen spreken. Traditiegetrouw is er afvaardiging vanuit de Amsterdamse gemeenteraad en stadsdelen van Amsterdam. De herdenking wordt eveneens bijgewoond door vertegenwoordigers van verschillende Nederlandse maatschappelijke organisaties en leden van o.a. de Aramese, Assyrische, Griekse en Yezidi gemeenschappen van Nederland.

Այս տարի ևս ՀՅԴ Նիդերլանդների «Գարեգին Նժդեհ» երիտասարդական միությունը  ( AJF Garegin Njdeh Nederland ) ավանդույթին համապատասխան կազմակերպում է ջահերթ՝ ի հիշատակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի։  Երթը կմեկնարկի ապրիլի 23-ին ժամը 19:00-ին Ալմելոյի կենտրոնից և կավարտվի Ալմելոյի Հայ Առաքելական եկեղեցու հայոց ցեղասպանության նահատակների հուշարձանի մոտ։ 

Սա արդեն ավանդական դարձած միջոցառում է Ալմելոյում, որտեղ երիտասարդները ջահերով երթով հարգում են 1.5 միլիոն անմեղ զոհերի հիշատակը և փոխանցում սերունդներին «Հիշել և պահանջել» ուղերձը։

 Հավերժ փառք Հայոց նահատակներին։

Ասենի հայոց Ցեղասպանության հուշարձանի և արարողության մասին 

Ասենում (Նիդերլանդներ) գտնվող հայոց Ցեղասպանության հուշարձանը տեղադրված է De Boskamp գերեզմանատանը (հասցե՝ Boskamp 5, Assen): Այն հայկական ավանդական խաչքար է, որը կառուցվել է 2001 թվականին (բացվել է 2001 թվականի հունիսի 24-ին) և նվիրված է 1915-1920 թվականների Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։

Հուշարձանը նախաձեռնել է Նիկոլայ Ռոմաշուկը, Խաչքարը տեղափոխվել է Վանաձորի ԻՆՏԵՐԿԱՊ կազմակերպության կողմից: Այն Նիդերլանդներում առաջին պաշտոնական հայկական ցեղասպանության հուշահամալիրներից մեկն է։ Տարիներ շարունակ այնտեղ տեղի է ունենում ամենամյա հիշատակի արարողություն ապրիլի 24-ին։

2026 թվականի արարողությունը (24 ապրիլի 2026, ժամը 13:00)

Տեղը՝ De Boskamp գերեզմանատան հայոց հուշարձանի մոտ (Assen, Նիդերլանդներ)։

Ծրագիրը սկսվում է ծաղկեպսակների զետեղումով հուշարձանի մոտ։

Այնուհետև ծրագիրը շարունակվում է գերեզմանատան սրահում (aula):

Հրավիրում ենք հայկական կազմակերպություններին մասնակցելու և ծաղկեպսակ զետեղելու (խնդրվում է նախապես գրանցվել՝ herdenking@yahoo.com էլեկտրոնային փոստով, որպեսզի հնարավոր լին հայտարարել ձեր կազմակերպության մասին)։

Այս արարողությունը ավանդույթ է դարձել։ Ամեն տարի հարյուրավոր հայեր և համակիրներ են գալիս Ասեն՝ հարգանքի տուրք մատուցելու 1,5 միլիոն զոհերի հիշատակին։

Meer informatie over het Armeense Genocide-monument en de herdenkingsceremonie in Assen

Het Armeense Genocide-monument in Assen (Nederland) bevindt zich op begraafplaats De Boskamp (adres: Boskamp 5, 9405 TA Assen). Het is een traditionele Armeense khachkar (kruissteen), die in 2000 is vervaardigd en in 2001 is geplaatst. Het monument werd op 24 april 2001 officieel onthuld en is gewijd aan de slachtoffers van de Haye Genocide van 1915-1920.

Het initiatief voor dit monument kwam van Nicolai Romashuk Hairabedian (ook wel Nicolai Romashuk), een vooraanstaand lid van de Armeense gemeenschap in Assen. De khachkar werd uit Armenië gehaald, specifiek vanuit de regio Vanadzor, door de organisatie INTERKAP. Het is een van de eerste officiële gedenktekens voor de Armeense Genocide in Nederland. Het monument is ingewijd met een religieuze ceremonie en behoort toe aan de Armeens-Apostolische Kerk.

Sindsdien vindt hier jaarlijks op 24 april een herdenkingsceremonie plaats.

Herdenkingsceremonie 2026

Datum: 24 april 2026

Tijd: 13.00 uur

Locatie: Begraafplaats De Boskamp, bij het Armeense Genocide-monument (Assen, Nederland)

Het programma begint met het leggen van kransen en bloemen bij het monument.

Aansluitend wordt het programma voortgezet in de aula (samenkomstzaal) van de begraafplaats.

Wij nodigen alle Armeense organisaties van harte uit om deel te nemen en eventueel een krans te leggen. Meld u hiervoor tijdig aan via herdenking@yahoo.com, zodat wij uw organisatie kunnen aankondigen tijdens de ceremonie.

Deze herdenking is een belangrijke traditie geworden. Elk jaar komen honderden Armeniërs en sympathisanten naar Assen om respect te betuigen aan de circa 1,5 miljoen slachtoffers van de Genocide. Het is een moment van eenheid, kracht en collectieve herinnering voor onze gemeenschap en de generaties die nog komen.

Mateos Tsaretsi bibliotheek
ՀՐԱՎԷՐ

Սիրով կը հրաւիրենք ձեզ մասնակցելու Աննա Մարի Մաթարի դասախօսութեան Ամսթերտամի հայկական առաջին տպագիր Աստուածաշունչի մասին ։ Պիտի ըլլայ նաեւ երաժշտական ելոյթ մը՝ Մարի Այգցի-ի կողմէ, եւ աւարտին պիտի ըլլայ կարելիութիւն զրուցելու թեթեւ հիւրասիրութեան ընթացքին։ Այս ձեռնարկը տեղի պիտի ունենայ շաբաթ, 11 Ապրիլ 2026-ին, ժամը 15:00-ին, Ամսթերտամի Mateos Tsaretsi գրադարանին մէջ, Krom Boomssloot 22 հասցէին։ UITNODIGING Met veel plezier nodigen wij u uit om deel te nemen aan de lezing van Anna Maria Mattaar over de eerste gedrukte Armeense Bijbel, verschenen in Amsterdam. Er zal ook een muzikaal optreden zijn van Mari Aygetsi, en aan het einde is er gelegenheid om met elkaar te praten tijdens een lichte receptie. Dit evenement vindt plaats op zaterdag 11 april 2026 om 15:00 uur in de Mateos Tsaretsi Bibliotheek in Amsterdam, aan het adres Krom Boomssloot 22

Նիդերլանդներում երեխաներին երթևեկության կանոնները սովորեցնելը սկսվում է շատ վաղ տարիքից և համարվում է կրթության ու մշակույթի կարևոր մաս։ Սա պատահական չէ Netherlands-ը աշխարհում հայտնի է իր զարգացած հեծանվային մշակույթով։

Ահա ինչպես է դա կազմակերպվում․ 1. Սկսում են դեռ մանկապարտեզից Երեխաները դեռ մանկապարտեզում սովորում են՝ ինչպես անցնել փողոցը ինչ են նշանակում լուսացույցի գույները ինչպես ճանաչել ճանապարհային նշանները Սա հաճախ արվում է խաղերի, երգերի և պատկերազարդ նյութերի միջոցով, որպեսզի երեխաները հեշտ ընկալեն։ 2. Հեծանիվը՝ որպես ուսուցման հիմնական գործիք Նիդերլանդներում հեծանիվը կյանքի անբաժան մաս է, ուստի երեխաները շատ շուտ սկսում են վարել։ Ծնողները սովորեցնում են՝ ինչպես ճիշտ վարել հեծանիվ ինչպես հետևել երթևեկությանը ինչպես պահպանել անվտանգությունը Շատ ընտանիքներ երեխաներին դպրոց են ուղարկում հեծանիվով։ 3. Դպրոցական կրթություն Դպրոցներում կա հատուկ ծրագիր՝ երթևեկության անվտանգության վերաբերյալ։ Երեխաները սովորում են՝ ճանապարհային նշաններ առաջնահերթություն (ով պետք է անցնի առաջինը) վտանգավոր իրավիճակների ճանաչում 4. Տեսական և գործնական քննություն Մոտ 10–12 տարեկանում երեխաները հանձնում են քննություն (հայտնի որպես Verkeersexamen)․ տեսական մաս՝ հարցեր կանոնների մասին գործնական մաս՝ իրական երթևեկության մեջ հեծանիվ վարել Հաջողության դեպքում ստանում են վկայական։ 5. Ծնողների դերը Ծնողները շատ ակտիվ մասնակցում են․ երեխաների հետ միասին գնում են փողոց ցույց են տալիս իրական իրավիճակներ բացատրում են սխալներն ու վտանգները 6. Անվտանգ միջավայր Պետությունը ստեղծում է անվտանգ պայմաններ՝ առանձին հեծանվային ուղիներ պարզ և հասկանալի նշաններ հանգիստ երթևեկություն բնակելի տարածքներում Դրա շնորհիվ երեխաները դեռ փոքր տարիքից դառնում են ինքնուրույն և անվտանգ ճանապարհային մասնակիցներ։ Դպրոցում հերթական ճանապարհային երթևեկության դասին է հետևել մեր թղթակից Anahit Aghabekyan-ը։