IDFA կինոփառատոնում Շողակաթ Վարդանյանի դեբյուտային «1489» ֆիլմը լավագույնն էր

Շողակաթ Վարդանյանի դեբյուտային «1489» ֆիլմը Վավերագրական ֆիլմերի Ամստերդամի IDFA-ի հեղինակավոր միջազգային կինոփառատոնում ճանաչվել է «Լավագույն ֆիլմ», ու արժանացել է FIPRESCI մրցանակի։ Ֆիլմում փաստագրված են ռեժիսոր Շողակաթ Վարդանյանի ընտանիքի ողբերգական ապրումները 44-օրյա պատերազմի 7-րդ օրն անհետացած եղբոր՝ զինծառայող Սողոմոն Վարդանյանին որոնելու ընթացքում։ Ամբողջ ընթացքը նկարել է, 3 տարվա նկարահանումները տեղ են գտել ֆիլմում:

Փառատոնի Ժյուրի.

«Ֆիլմ, որը թափանցող լույս է, որը տեսանելի է դարձնում վշտի հսկայական թաքնված ներքին խորությունը և ստեղծում է շոշափելի ներկայություն՝ անտանելի բացակայության մեջ: Կինոն որպես գոյատևման գործիք թույլ է տալիս մեզ բոլորիս նայել այն, ինչ մենք նախընտրում ենք չտեսնել: Եվ, ի վերջո, կինոյի անմոռանալի օրինակ՝ որպես խորը սիրո դրսևորում»:

Նիդ օրագիրը շնորհավորում և ստեղծագործական նորանոր հաջողություններ է մաղթում Շողակաթ Վարդանյանին։

Synopsis

Soldaten die sneuvelen eindigen in nieuwsberichten vaak als anonieme getallen. Maar achter elk getal gaat een mens schuil, die diepbedroefde familieleden achterlaat. Ook 1489 is een anoniem getal voor ‘lichaam van individu vermist in de strijd’. Dat getal werd toegewezen aan Soghomon Vardanyan, een 21-jarige student en musicus die bijna zijn dienstplicht had vervuld toen in september 2020 het conflict om Artsach (Nagorno-Karabach) tussen Azerbeidzjan en zijn thuisland Armenië opnieuw oplaaide.

Op de zevende dag van de oorlog raakt Soghomon vermist. Zijn zus Shoghakat besluit vervolgens met haar telefooncamera de zoektocht en het emotionele proces van haarzelf en haar ouders te filmen. Na een half jaar worden botten teruggevonden, maar dna-onderzoek moet uitwijzen of het daadwerkelijk de stoffelijke resten van Soghomon zijn. De uitslag volgt pas na anderhalf jaar.

Al die tijd blijft Shoghakat filmen, ook op de meest intieme en kwetsbare momenten, wat soms voor een ongemakkelijke kijkervaring zorgt. Maar het maakt het intense verdriet en gemis van een mens van vlees en bloed tegelijkertijd des te tastbaarder.

Զինվորները, ովքեր մահանում են, հաճախ հայտնվում են որպես անանուն թվեր լրատվական ռեպորտաժներում: Բայց ամեն թվի հետևում կա մարդ, ով թողնում է սրտացավ ընտանիքի անդամներին։ 1489-ը նաև անանուն թիվ է «ճակատամարտում անհայտ կորած անհատի մարմին»: Այդ համարը հատկացվել է 21-ամյա ուսանող և երաժիշտ Սողոմոն Վարդանյանին, ով գրեթե ավարտել էր իր զինվորական ծառայությունը, երբ 2020 թվականի սեպտեմբերին կրկին բռնկվեց Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) հակամարտությունը Ադրբեջանի և նրա հայրենի Հայաստանի միջև։

Պատերազմի յոթերորդ օրը Սողոմոնն անհետանում է։ Նրա քույրը՝ Շողակաթը, այնուհետև որոշում է հեռախոսի տեսախցիկով նկարահանել իրեն և ծնողների որոնումն ու հուզական ընթացքը։ Վեց ամիս անց ոսկորները հայտնաբերվում են, սակայն ԴՆԹ հետազոտությունը պետք է ցույց տա, թե արդյոք դրանք իրականում Սողոմոնի մնացորդներն են: Արդյունքները հասանելի կլինեն միայն մեկուկես տարի հետո:

Միևնույն ժամանակ, «Շողակաթ»-ը շարունակում է նկարահանվել նույնիսկ ամենաինտիմ և խոցելի պահերին, ինչը երբեմն անհարմար դիտման փորձ է ստեղծում: Բայց միևնույն ժամանակ դա ավելի շոշափելի է դարձնում մսից ու արյունից մարդու սաստիկ տխրությունն ու կորուստը

--------------

Իմ եղբոր և այնտեղ զոհված բոլոր տղաների մասին. «1489»-ը՝ լավագույն ֆիլմ

Շողակաթ Վարդանյանի դեբյուտային «1489» ֆիլմը վավերագրական կինոյի ամենահեղինակավոր՝ IDFA ամստերդամյան փառատոնում արժանացել է գլխավոր՝ «Լավագույն ֆիլմ» մրցանակին և FIPRESCI մրցանակին, որը տրվում է կինոգետների և կինոմամուլի համաշխարհային ընկերակցության կողմից։

Շողակաթի ֆիլմը պատմում է Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի 7-րդ օրը անհետացած եղբոր՝ դաշնակահար Սողոմոն Վարդանյանի մասին և վավերագրում նրան որոնելու երկար ու բարդ ընթացքը։ Զոհված զինվորի մասունքները գտել են մոտ կես տարի անց։ ԴՆԹ նույնականացման գործընթացը մեկուկես տարի է տևել։ 1489-ը այն համարն է, որ տրվել է նրա եղբոր անճանաչելի մարմնին։ Ֆիլմը նկարահանվել է հեռախոսով։

«2020 թվականին ես սկսեցի լրագրություն ուսանել, ճգնաժամի մեջ էի՝ չգիտեի, ինչ անել, երկար ժամանակ դադարել էի երաժշտությամբ զբաղվել։ Դասերը մեկնարկեցին սեպտեմբերին։ Սեպտեմբերի 27-ին սկսվեց պատերազմը։ Եղբայրս բանակում էր, նա էլ է երաժիշտ։ Ես սկսեցի նրան փնտրել, ոչ մի տեղեկություն չէինք կարողանում ստանալ։ Պատերազմի 7-րդ օրը հասկացանք, որ նա կորել է՝ ոչ մի լուր չունեինք։ Բջջային լրագրության իմ ուսուցիչը զանգեց ինձ, ասաց, որ վերցնեմ հեռախոսը և սկսեմ վլոգ նկարել՝ ուղղակի նստիր հեռախոսի դիմաց և պատմիր ամեն օր, թե ինչպես ես փորձում գտնել եղբորդ։ Որովհետև ես այլևս չէի կարողանում սովորել, բայց ինձ չէին ուզում հեռացնել դպրոցից։

Առաջին օրը փորձեցի, բայց վլոգի գաղափարն ինձ հեչ դուր չեկավ։ Հետո սկսեցի հետս ման տալ հեռախոսներն ու ամրակալը, նկարել, երբ հանդիպում եմ ընկերներիս հետ։ Երրորդ օրը մտա հորս արվեստանոց ու․․․ չգիտեմ, ինչ որ բան իմ մեջ արձագանքեց։ Նա ինչ-որ բաներ էր խոսում, և ուղղակի սկսեցի նկարել։ Նայեցի հետո ու հասկացա, որ դա այն է, ինչ ես պետք է շարունակեմ անել։ Այդպես սկսվեց։ Շտատիվը մի կողմ դրեցի, սկսեցի ձեռքով նկարել։ Ինչ-որ պահի ցույց տվեցի ուսուցչիս, նա ասաց, որ կինո է ստացվում։ Ասաց․ «Շարունակի անել այնպես, ինչպես անում ես, ես ոչինչ չեմ ասելու»։ Կատակում էինք, իհարկե, որ եղբայրս հետ կգա, ցույց կտամ իրեն, ինչեր եմ նկարել, կասեմ՝ տեսնում ես, ինչ օրն ես մեզ գցել։ Ընթացքում սկսեցի ավելի լուրջ վերաբերվել պրոցեսին, նկատել՝ ինչպես են աշխատում իմ ուղեղն ու ձեռքերը», – Current time-ի հետ զրույցում պատմել է Շողակաթ Վարդանյանը։

Ռեժիսորի հետ հարցազրույցը ձայնագրվել է Ամստերդամում՝ նախքան փառատոնի մրցանակաբաշխությունը։

Ֆիլմի մի մասը նկարահանվել է առաջին 5 ամիսների ընթացքում։ Սողոմոնի մասունքները դեռ չէին գտել, հույս կար, որ նա ողջ է․ «Բոլորն ասում էին, թե վերջ՝ ֆիլմն ավարտված է։ Բայց ինձ ինչ-որ բան խանգարում էր։ Պրոդյուսերները, որոնց ես մինչ այդ էի հանդիպել, ուրիշ ձև էին պատկերացնում ֆիլմը, շատ բան ուզում էին փոխել։ Բայց ես զգում էր, որ չպետք է լսեմ նրանց։ Անցավ ևս երկու տարի՝ շարունակում էի նկարել»:

Շողակաթը մանրամասն վավերագրել է ամբողջ ընթացքը՝ ԴՆԹ թեստ, երկար սպասում, դիարան․ «Հայաստանում կանայք սովորաբար դիահերձարան չեն գնում՝ մարմինը վերցնելու։ Բայց ես ասացի, որ կգնամ։ Սկզբում նրանք ինչ-որ բաներ, համարներ էին ցույց տալիս, հետո հայրս խնդրեց ինձ մոտենալ և լուսանկարել։ Սկսեցի նկարել՝ չիմանալով դեռ, թե ինչ է մեզ սպասվում։ Երբ որ մեզ ներս կանչեցին, ես նույնիսկ չէի հասկանում՝ ինչ է կատարվում։ Բայց տեսախցիկը չանջատեցի։ Նկարել եմ այն ամբողջը, ինչ որ կա ֆիլմում։ Ինձ թվում է՝ նրանք մտածում էին, թե ես ինչ-որ խելագար եմ, բայց ոչինչ չէին ասում։ Թույլ տվեցին, որ շարունակեմ նկարահանել», և «ֆիլմի վերջին տեսարանը՝ մենք վերջապես հուղարկավորում ենք Սողոմոնին՝ իմ կրտսեր եղբորն ու ամենամոտ ընկերոջը»։

Ֆիլմում Շողակաթն է՝ նրա ծնողները, ընկերները․ «Կային պահեր, երբ, օրինակ, հայրս չէր ուզում, որ ես նկարեմ։ Նյարդերին ազդում էի։ Այդ պահերին չէի նկարում։ Մայրս երկար ժամանակ թույլ չէր տալիս, որ իրեն նկարահանեմ։ Բայց, ընդհանուր առմամբ, ինձ թվում է՝ նրանք այդ ժամանակ ուրիշ հոգսեր ունեին, նկարելու մասին չէին մտածում։ Չնայած շատ բարդ էր՝ նկարահանման այս պրոցեսը ինչ-որ ձև մտերմացրեց մեզ, նրանք իրենց ավելի հանգիստ էին զգում։ Գուցե՝ որովհետև ես անընդհատ իրենց կողքին էի։ Չգիտեմ՝ ծնողներիս հետ չեմ խոսել այդ մասին», «Ֆիլմի վերջնական տարբերակը միայն մայրս է տեսել։ Սևագիրը տեսել է նաև հայրս։ Մայրս ասաց, որ մոնտաժը լավը չէ (ծիծաղում է)։ Նրա առաջին ռեակցիան էր՝ տունը թափթփված է, ասում էր՝ «Եթե իմանայի, որ դու ֆիլմ ես նկարում, տները կմաքրեի»․․․»։

Չնայած և՛ Շողակաթը, և՛ Սողոմոնը երաժիշտներ էին, ֆիլում երաժշտություն չկա։ Current time-ը հարցին՝ հատո՞ւկ է այդպես արվել, Վարդանյանը պատասխանել է․ «Ամենասկզբից, երբ տարբեր պրոֆեսիոնալներ ինձ հարցնում էին՝ երաժշտույթուն լինելո՞ւ է, ես հստակ գիտեի, որ երաժշտություն չպետք է լինի։ Ես զգում էի, որ չի կարելի կպնել այն իրականությանը, որը կա ֆիլմում։ Երաժշտությունը կարող էր այդ իրականությունը կոպտորեն դեֆորմացնել»։

Արդյո՞ք կինոն կարող է թերապևտիկ լինել՝ օգնել վերապրել կորուստը։

«Սկզբում, երբ նկարում էի, օգնում էր։ Երևի որովհետև երբ նայում ես տեսախցիկի միջով, ուրիշ ձև ես տեսնում։ Ուղղակի կանգնած չես, այլ ինչ-որ բան ես անում, նկարում ես։ Դա օգնում է։ Կենտրոնանում էի նկարահանման վրա։ Բայց մոնտաժի ժամանակ, հատկապես սկզբում, երբ մոնտաժում էին առաջին հինգը ամիսների նյութերը, շատ ծանր էր․ այդ ժամանակ արդեն ստացել էինք մահվան լուրը։ Ես ստիպված էի նայել այդ նյութերը և անընդհատ տեսնել՝ ինչի միջով եմ անցել ու շարունակում անցնել։ Այդ օրերին ինձ օգնում էր ապրել գիտակցումը, որ ես այս ֆիլմը արել եմ իմ եղբոր և այնտեղ զոհված բոլոր տղաների համար»։

«Ֆիլմ, որը լույսի պես ներս է թափանցում՝ ցույց տալու վշտի թաքնված ներքին լանդշաֆտը, անտանելի բացակայության շոշափելի ներկայությունը: Կինոն որպես գոյատևման գործիք՝ նայելու այն, ինչ մենք կնախընտրեինք չտեսնել: Եվ, ի վերջո, անմոռանալի օրինակ կինոյի՝ որպես սիրո ակտ», – գրված է IDFA փառատոնի գլխավոր մրցանակ կից նկարագրությունում։

«Ֆիլմը, որին մենք մրցանակ ենք տվել, բացահայտում է ձայնը սերնդի, որն անկաշկանդ է տեսախցիկի հետ նույնիսկ իր ամենաանձնական ու խոցելի պահերին։ Այն առաջին դեմքի տեսակետից օրգանիկ ձևով գնում է դեպի լուռ դիտարկումներ նրա, թե ինչպես են իրադարձություններն արձագանքում ֆիլմը ստեղծողի ընտանիքում։ Մենք հիանում ենք Շողակաթ Վարդանյանի դեբյուտային՝ 1489-ի ուժեղ փորձառությունը վավերացնելու ինքնավար, համառ ջանքերով», – նշել FIPRESCI-ի ժյուրին։

epress.am

Bright Future Foundation-ի հերթական նախաձեռնությունը` թվային մարքեթինգ թեմայով

Bright Future Foundation Նիդերլանդական հասարակական կազմակերպությունը` Եվրամիության հետ համատեղ, տարբեր տարիներին ու տարբեր թեմաներով արդեն մի քանի նախագծեր է իրականացրել Հայաստանում։ Այս տարվա ծրագրի մասնակիցները նույնպես տարբեր երկրներից են և հերթական միջազգային երիտասարդական հավաքն են անցկացնում Բյուրականում, թեման թվային մարքեթինգն է: Թեմայից զատ մասնակիցները ծանոթանում են Հայաստանին, շփվում ու մասնակից են լինում մշակութային կյանքին, ի վերջո դառնում են մեր երկրի բարեկամները: Bright Future Foundation Հ/Կ հիմնադիր տնօրեն Մարիամ Կիրակոսյանը հասցրել է հարցազրույցներ ունենալ հանրապետության տարբեր մեդիա հարթակներում: Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում հանրայինի «Առավոտ լուսո» ծրագրում նրա զրույցը:

ԵՎս մեկ հարցազրույց «Իմ ռադիոյի» հետ :

Ներկայացնում ենք հատված նրանց այս տարվա ժամանցային ծրագրից։

Radio Van - FM 103.1 

«Թվային հարթակում փիառ և մարքետինգ» թեմայով միջազգային փոխանակման նախագծի մանրամասներով՝ հյուր էին եկել «Բրայթ ֆյուչեր ֆանդեյշն» կազմակերպության հիմնադիր տնօրեն Մարիամ Կիրակոսյանը, դասընթացավար Նանե Սերոբյանը և ակտիվ մասնակից Լևոն Բեգլարյանը:

--------------

 Bright Future  հիմնադրամի և Եվրոպական միության կողմից կազմակերպված Digital PR and Marketing ծրագրի հյուրերն էին   Simple Business Academy-ի անդամները, որոնք արժանացան կազմակերպության հավաստագրերին ։  Հանդիպումն անցավ ջերմ ու կառուցողական մթնոլորտում։

Diaspora High Commissioner's Office Report on our PR & Marketing Youth Exchange / Մարիամ Կիրակոսյան / Mariam Kirakossian / Bright Future Foundation Our Non-formal Youth Exchange Projects' activities on the topics of "Digital PR & Marketing" have become very popular: the projects' results were reported not only by local and international Press-Media (TV, Radio, Press), but also by local and international official bodies, such as the Ministries and other Governmental bodies and press-media. 💖Watch more reports and press-media interviews on this project: www.brightfuturenl.com/post/press-media-pr-marketing-2023 💖Learn more about this project: www.brightfuturenl.com/pr-marketing-2023 🥳Would you like to join and travel within our youth projects? 👉SUBMIT your application: https://docs.google.com/forms/d/1XQLf... 💖Keep an eye on Bright Future’s projects and events. ✅ Follow our social media channels and stay tuned for more updates. Bright Future Foundation Website: www.brightfuturenl.com Instagram: @brightfuturenl Facebook: Bright Future Foundation YouTube:    / @brightfuturenl   LinkedIn: Bright Future Foundation

ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարը այցելեց Հաագա

 

Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիայի նախագահ Մաթու Հախվերդյանը բացում է հանդիպումը

ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար պարոն Զարեհ Սինանյանը Նիդերլանդներ կատարած այցի շրջանակներում 2023 թ. նոյեմբերի 13-ին` ՀՀ  Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպամ պարոն Վիկտոր Բիյագովի հետ այցելեցին Հաագայի «Աբովյան» մշակութային կենտրոն, որտեղ կայացավ հանդիպում  Հոլանդահայ մշակութային կառույցների ներկայացուցիչների հետ։  Պարոն Սինանյանը մանրամասնորեն ներկայացրեց հանձնակատարի գրասենյակի ծրագրերը, որից հետո նա պատասխանեց ներկաների հարցերին և զրուցեց նրանց հետ։  Գլխավոր հանձնակատարին ուղեկցում էր  նույն գրասենյակի սփյուռքի ներուժի քարտեզագրման և ներգրավման վարչության պետ` Կարեն Ավանեսյանը:

Op 13 november 2023 hebben de Hoge Commissaris voor Diasporazaken van Armenië, de heer Zareh Sinanyan, de ambassadeur van Armenië in het Koninkrijk der Nederlanden, de heer Victor Biyagov, en het hoofd van de afdeling Diaspora Potential Mapping and Involvement van het Bureau van de Hoge Commissaris, de heer Karen Avanesyan de Armeense Culturele Vereniging Abovian in Den Haag bezocht. Daar vond een bijeenkomst plaats met vertegenwoordigers van verschillende Nederlands-Armeense culturele organisaties. De heer Sinanyan heeft de programma's van het Kantoor van de Commissaris uitvoerig toegelicht (zie: http://diaspora.gov.am/hy/programs), beantwoordde vervolgens de vragen van de aanwezigen en ging met hen in gesprek. Wij bedanken onze gasten voor de ontmoeting en voor de directe en oprechte communicatie.

On 13 November 2023, the High Commissioner for Diaspora Affairs of Armenia Mr. Zareh Sinanyan, The Ambassador of Armenia to the Kingdom of Netherlands Mr. Victor Biyagov and the Head of the Diaspora Potential Mapping and Involvement Department of the Office of the High Commissioner Mr. Karen Avanesyan visited the Abovian Cultural Center in The Hague, where a meeting was held with representatives of several Dutch-Armenian cultural organisations. Mr. Sinanyan presented the programs of the commissioner's office in detail (see: http://diaspora.gov.am/hy/programs), then answered the questions of the attendees and discussed with them. We thank our guests for the meeting and direct and sincere communication.

Նայմեխենի և Դեն Բոսի հայ համայնքի ներկայացուցիչներ՝ Սվետա Աբրահամյանը և Մարո Կարայանը:

- -

Անձրևներից արձակուդ վերցրած կիրակին` Մաստրիխտում

Հայազգի Սերվատիուսի հոգևոր շնչով ապրող հնամենի Մաստրիխտ քաղաքին նոր որակ է հաղորդում ներկայումս գործող «Անի» հայ համայնքն իր Սուրբ Կարապետ եկեղեցով, որի մուտքին ծածանվում են են Հայաստանի ու Նիդերլանդների դրոշները: Կիրակին` ինչպես ծիածանի գույնզգույն կամարի ներքո անցնող կախարդական երազանք, ընդհատել էր տևական ու անընդհատ քսանչորսօրյա անձրևների շարքը` օրը տրամադրող, յուրահատուկ ու գեղեցիկ դարձնելով: Վերջերս համայնք այցելության եկած Նիդերլանդներում Հայաստանի նորանշանակ դեսպան Վիկտոր Բիյագովից հետո, այս անգամ Մաստրիխտի հայ համայնք պատիվ էին արել այցել  սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար Զարեհ Սինանյանը, հանձնակատարի գրասենյակի սփյուռքի ներուժի քարտեզագրման և ներգրավման վարչության պետ Կարեն Ավանեսյանը և այս օրերին Բրյուսելում անցկացված «Հայաստանի ռազմավարական ապագան» Հայաստան-Եվրոպա համաժողովի կազմակերպիչներից` ԵՀՄ փոխնախագահ, գործարար Արտակ Սերգոյանը:

 

Հյուրերը նախ եղան կիրակնօրյա դպրոցում, ծանոթացան սաների աշխատանքներին, ապա հանդիպում ունեցան հայ համայնքի ակտիվի հետ: 

Ատենապետ Լևոն Սարգիսը հյուրերին ներկայացրեց տեղեկատվություն իրենց կառույցի գործունեության և տեղական իշխանությունների հետ  կապի մասին: Գլխավոր հանձնակատարը խոսեց ներկա մարտահրավերների,  Բրյուսելյան աշխատանքային այցի մասին: Հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ հանդիպման ընթացքում  մանրամասն ներկայացվեց  գրասենյակի գործունեությունն ու ծրագրերը, քննարկվել են համայնքային գործընթացները և համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները:

Այնուհետև նա պատասխանեց ներկաների և «Նիդերլանդական օրագրի» ուղիղ եթերում հնչեցրած հարցերին:

Ամենագեղեցիկ անակնկալը, սակայն, առջևում էր, երբ տետրերով, համերաշխ իրար կողք-կողքի շարվեցին երեխաները ու սկսեցին կարդալ ու երգել: Արժանին պետք է մատուցել խմբավար Արտակ Ոսկանյանին, որին հաջողվել է բավական կարճ ժամանակահատվածում` մի քանի շաբաթվա ընթացքում երգչախումբ ձևավորել: Արտակը երեխաների հետ պարապելու է գալիս հարևան Գերմանիայի Քյոլն քաղաքից ու չի ափսոսում ոչ ճանապարհի, ոչ ծախսված ժամանակի ու ոչ էլ միջոցների համար: «Իմ նպատակը երեխաներին հայ պահելն է»- ասում է նա: Երեխաների ոգևորող երգը` ծափերի ուղեկցությամբ, անտարբեր չթողեց ներկաներին, իսկ գործարար Արտակ Սերգոյանը` հենց տեղում խոստացավ,  երեխաներին ապահովվել համապատասխան բեմական զգեստներով:

Հայ համայնքի հետ ունեցած հանդիպումից հետո, հյուրերը Մաստրիխտի Սբ.Կարապետ եկեղեցու ծխական խորհրդի անդամներ` Արմանդ Կարաօղլանի և Վազգեն Սարգիսի ուղեկցությամբ եղան հայկական խաչքարի մոտ,  այցելեցին Սերվատիուսի բազիլիկ եկեղեցի: Վազգեն Սարգիսը, ով վերջերս Երևանում մասնակցում էր սփյուռքի իրավաբանների համագումարին և  Նիդերլանդահայ իրավաբանների միության հիմնադիր-նախագահն է, բավականին հետաքրքիր տեղեկություններ փոխանցեց Մաստրիխտ քաղաքի, մասնավորապես քաղաքը խորհրդանշող հայազգի Սուրբ Սերվատիուսի մասին, ում պատվին Մաստրիխտում շատ հուշարձաններ կան, փողոց, կամուրջ և այլն:

Հետաքրքիր էր Սերվատիուսի թանգարանը, որտեղ պահվում են եզակի նկարներ, քանդակներ, մասունքներ ու այլ նմուշներ:

https://www.youtube.com/watch?v=4Lm5sNpyXTs

Սերվատիուսը` 4-րդ դարի հայ հոգևորական է, որը  քրիստոնեություն է տարածել ներկայիս Նիդերլանդների, Բելգիայի, մասամբ էլ Գերմանիայի տարածքում։ Սերվատիուսն է հանդիսացել  քրիստոնեության առաջին տարածողն ու ջահակիրը այս երկրներում: Նրա ծննդյան թիվն անհայտ է, մահացել և թաղվել է  Մաստրիխտում 384 թվականին:«Սուրբ Սերվատիոսի կյանքը» 1170 թվականին գրի է առել հոլանդացի առակագիր Հենդրիկ վան Վելդեկեն:  Ամեն տարի, մայիսի 13-ից սկսած, Լիմբուրգի նահանգի Մաստրիխտ քաղաքում կաթոլիկ եկեղեցին մեծ շուքով ու հանդիսությամբ Սերվատիուսին նվիրված տոնակատարություններ է կատարում, որին  ակտիվորեն մասնակցում է մեր հայ համայնքը,  ի  դեպ նրանց  ի պահ է տված եկեղեցու դռների բոլոր բանալիներնը: Նաև հետաքրքրական է փաստը, որ Սերվատիուսի զանգակատունը Նիդերլանդների ամենամեծ զանգն  ունի:

Օրը` քաղաքին ծանոթանալով չավարտվեց: Սփյուռքի հարցերով գլխավոր հանձնակատարի պատվիրակները`  Զարեհ Սինանյանի գլխավորությամբ, հանդիպեցին Հյուսիսային Բրաբանտ, Լիմբուրգ, Զեելանդ և Խելդերլանդ նահանգներում, ինչպես նաև տեխնոլոգիական և արդյունաբերական հանգույց հանդիսացող Էյնդհովենում Նիդերլանդների Թագավորությունում Հայաստանի պատվո հյուպատոս Վիլի ֆան դե Կերկհոֆին, ով հանձնառություն է վերցրել իր կապերն ու հեղինակությունը օգտագործելով նպաստել հայ հոլանդական կապերի ամրապնդմանը: Զրույցի ընթացքում կարևորվեց Նիդերլանդների հարավային նահանգների հետ Հայաստան-Նիդերլանդներ համագործակցությունը` բիզնես ոլորտում, գործարար պատվիրակությությունների փոխայցելություններն ու զանազան ծրագրերի առաջնահերթությունները: Քննարկվեցին քաղաքական և տնտեսական, մշակութային փոխգործակցության խորացման կոնկրետ հարցեր:

Տեղումներից արձակուրդ վերցրած կիրակին, երբ ավարտին էր մոտենում` կրկին երկնքից մաղեց անձրևը, բացվեցին անձրևանոցներն ու թրջվեցին մայթերն ու փողոցները: Այնուհանդերձ Մաստրիխտյան նոյեմբերյան աշնանային օրը` հիշողության մեջ մնաց Սերվատիուսյան հայկականությամբ` ջերմ ու անմոռաց:

 Երկուշաբթի սփյուռքի գլխավոր հանձնակատարին, սպասում են մեկ այլ ջերմ, հայկական օջախում`այս անգամ Հաագայի Աբովյան մշակութային միությունում` անկախ եղանակից:

Hay Azian

Maastricht 12.11.2023

Երկու միջոցառում մայր բուհում` նույն օրը

Արևիկ Պրազյան

Հայաստանից` հատուկ ՆիդՕրագրի համար

ԵՊՀ դոցենտ, բ․գ․թ․ Նաիրա Գասպարյան

07.11.2023/Նիդ.օրագիր

«ԴԱՍԱՎԱՆԴԻՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ» հիմնադրամն այսօր ԵՊՀ կենտրոնական մասնաշենքի մոտ ներկայացրեց իր աշխատանքային ծրագրերը։ Արևիկ Պրազյանը, հիմնադրամի տաղավարում նյութերը և ծրագրային գրքույկները մատնանշելով` խոսեց իրենց հրաշալի ձեռնարկի մասին: ՈՒնեն աշխատանքային համարյա 10 տարիների փորձ, սկզբում միայն Հայաստանի լեռնային դպրոցների հետ համագործակցելով և եռանդուն երիտասարդներին գործուղելով դժվարին կենսական տարածքներում հայտնված գյուղերում աշխատելու, իսկ այժմ հեռավոր բոլոր շրջանների հետ են համագործակցում։

Ծրագիրն ունի 2 հիմնական ուղղություն՝ ապահովում է մանկավաժական կրթություն՝ 2 տարի դասավանդելով մարզում և ավարտական աշխատանք պաշտպանելով շահառուները դառնում են մանկավարժ, վարձատրվում են դպրոցում, նաև ստանում են ֆինանսավորում հիմնադրամից։ Երկրորդ ուղղվածությունն այն է, որ մանկավարժները մինչև 61 տարեկան 2 տարվա պայմանագրով աշխատում են հեռավոր գյուղերում։ Հրաշալի ծրագրեր են և երբ Գյումրիում պետական քննությունների նախագահ եմ եղել առնչվել եմ այդ ծրագրով ավարտաճառերի պաշտպանությունների հետ։ Միշտ հիացել եմ մեր երիտասարդների պատրաստակամությամբ, աշխատանքով ու հայրենիքին ծառայելու անկեղծ ոգևորությամբ։

Կոլեկտիվ տրավմա․ որքանո՞վ է հասարակությունը պատրաստ դիմակայել ու հաղթահարել երևույթը

Այս ծանր օրերին ԵՊՀ շարունակական կրթության կենտրոնը կազմակերպում է հետաքրքիր դասախոսություններ, որոնք փորձում են լույս սփռել մեր կյանքում տեղի ունեցող երևույթներին՝ բացահայտելով անձի ու հանրության հոգեվիճակին առնչվող մանրամասներ ու դետալներ։

Այսօր տեղի ունեցավ ԵՊՀ շարունակական կրթության կենտրոնի կազմակերպած հերթական հանդիպումը։ Հոգեբան Սոնա Մանուսյանի հետ ինտերակտիվ զրույցին ակտիվ մասնակցում էին նաև ունկնդիրները։ Դասախոսություն-սեմինարի ընթացքում բանախոսը փորձեց վեր հանել այն զգացողությունները , որ առաջանում են կոլեկտիվ տրավմայի դեպքում՝ երկրաշարժ, ցեղասպանություն, կովիդ, միջուկային պայթյուն, Չեռնոբիլ, հոկտեմբերի 27, Նորդ –Օստ, ՊՊԾ գնդի․․․ և այլն։ Փորձ արվեց տալ խնդրով զբաղվող միջազգային հետազոտող գիտնականների առաջադրած սահմանումների մի բազմություն կոլեկտիվ տրավմա երևույթի վերաբերյալ, որոնց մեջ շեշտադրվեց ինքնության հիմքերի սասանումների խնդիրը, հավաքական ինքնության խաթարումների սպառնալիքի հարցը, նաև լուսաբանվեցին այն իրավիճակները, երբ խաթարվում են իմաստային համակարգերը։ Համատեքստից կախված է որոշվում, թե ինչ տեղ ունի կոլեկտիվ տրավման մարդու կյանքում։ Հետաքրքիր է, որ կա նաև այն կարծիքը, որ իրադարձությունները ինքնին տրավմատիկ չեն, որ տեղի է ունենում սոցիալապես միջնորդավորված վերագրում /Վոլկան/։ Վնասվում է ինքնությունը, իմաստի «ճգնաժամ» է առաջանում, որը ներթափանցում է ավելի երկարաժամկետ իրողություններ և ինստիտուտներ, արդյունքում՝ մշակութային վերարտադրություն և վերակառուցում։ Քննարկվեցին այնպիսի հասկացություններ ինչպիսիք են երկրորդային տրավմա, երբ ականատեսն այնուհետև դիտում է իրադարձւթյունը հեռուստացույցով, ընտրված տրավմա՝ վնասված տեղը որպես ընկալման գերիշխող պատկեր, կասկադային կամ համալիր տրավմա՝ /complex/, որը բնութագրվում է իբրև իրար հաջորդող տրավմաների խումբ։ Ըստ բանախոսի՝ համայնքային տրավմա, մշակութային տրավմա, պատմական վիշտ/սուգ հարակից հասկացությունները կոլեկտիվ տրավմայի հոմանիշներ են։ Զրույցի ընթացքում բանախոսը ներկայացրեց նաև կոլեկտիվ տրավմայի հավանական փուլերը, երբ հանկարծահաս դեպքը տանում է իրականության հստակ ընկալման, որն առաջացնում է խոր հիասթափություն, որը, սակայն, անձի կամ խմբի վրա հսկայական դրական ազդեցություն ունի՝ ի վերջո գալիս է ավելի իմաստալից կյանքով ապրելու փուլը՝ վերակառուցման ու նոր կյանքի հիմքն է դրվում։ Փուլերի շղթայական անցումները տեղի են ունենում 20-60 ամսվա միջակայքում։ Ըստ էության այս ամենի արդյունքում վնասվում է հանրության կոլեկտիվ ապահովության զգացումը, ի հայտ են գալիս նոր նարատիվ և դիսկուրսիվ գործընթացներ, հոգեբանական և հոգեֆիզիոլոգիական նոր մեխանիզմներ, նոր մեդիա դսկուրս։ Ցանկացած աղետալից կոլեկտիվ տրավմա բերում է արժեքների, վարքի ընկալումների, ապրումների որակական փոփոխության՝ ասես մարդը, հանրությունը վերգտնելով իրեն հայտնաբերում է ինքնության փոփոխություն, ըստ որի սկսում է իր նոր կյանքը՝ առաջնորդվելով ձևափոխված ինքնությամբ ու արժեքներով։