The Netherlands Diary/Նիդ.օրագիր

The Netherlands Diary/Նիդ.օրագիր
The Netherlands Diary

Saturday, 23 November 2024

Գագիկ Անտոնյան. «Արքան» (հատված կատակերգական ֆարսից)

Մեր «Գրական չորեքշաբթի» էջում ներկայացրել ենք մի հատված Գագիկ Անտոնյանի «Արքան» կատակերգական ֆարսից


Գագիկ Արամայիսի Անտոնյանը հանրապետությունում հայտնի լրագրող է: Ծնվել է 1954թ. ապրիլի 1-ին, Երևանում:Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Վանաձորի Սունդուկյանի անվան թիվ 8 դպրոցում: Վանաձորի մանկավարժական ինստիտուտն ավարտելով 1974թ-ին` հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ է աշխատել Թումանյան քաղաքի միջն. դպրոցում: 1978թ.-ից մինչև 1984թ. տեսուչ է աշխատել Թումանյանի շրջժողկրթբաժնում, ապա` տեսուչ և հայոց լեզվի,
գրականության ուսուցիչ Վանաձորի առևտրատնտեսագիտական տեխնիկումում: Հրավիրվել է քաղաքային «Կայծ» թերթի խմբագրություն /հետագայում` «Վերածնունդ»/, նշանակվել նամակների բաժնի վարիչ: Գրչակից ընկերների հետ ստեղծել է կոոպերատիվների միության «Այգ» թերթը /1989-90թթ./ , եղել է «Արփի» անկախ թերթի խմբագիր/ 1999թ./: Նույն 1999թ. աշխատանքի է անցել «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթում, եղել Լոռու մարզի սեփական թղթակիցը մինչև 2023թ. հուլիսի 1-ը, երբ ՀՀ վարչապետի հրահանգով փակվեց Ազգային Ժողովի և ՀՀ կառավարության հիշյալ պաշտոնական օրաթերթը:
2012թ. ստեղծել է «Կանաչ Լոռի» բնապահպանական, բնագիտական ամսագիրը, խմբագրել 17 համար: 1992թ. լույս է տեսել նրա երգիծական պատմվածքների առաջին`«Ընկեր-պարոններ» խորագրով ժողովածուն, 2010թ.-ին «Հրատապ
երգիծանք» երգիծական պատմվածքների, նովելների, դրամաների ժողովածուն, 2011թ.-ին` «Եվ մի բույլ երախտավորներ» հրապարակախոսական հոդվածների, անվանի լոռեցիների դիմանկարների ժողովածուն:
Անտոնյանը նաև դրամատուրգ է: Նրա «Քաջ Նազար հազարերորդի 2000-րդ այցը» կատակերգությունը 1996թ. բեմադրել է Վանաձորի «Բոհեմ» կամերային թատրոնը, իսկ «Ձեր տղային մեր աղջկան տվեք»կատակերգությունը` 2010թ. բեմադրեց ռեժիսոր Ջանիկ Ավետիսյանը` Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի բեմում, Վանաձորի Շարլ Ազնաուրի անվան մշակույթի պալատում, Ստեփանավանում: Եվս 15 դրամաներ, կատակերգություններ սպասում են իրենց բեմադրողին:  Գագիկ Անտոնյանի գրչին հատուկ են խոսքի դիպուկությունը, պարզությունը, հումորի նուրբ զգացողությունն ու ժողովրդական բառ ու բանի բույրով համեմված ասելիքի գունագեղ պատկերավորումը:
Գրող, երգիծաբան, դրամատուրգ Գագիկ Անտոնյանի «Ընտիր երկեր» և «Դրամաներ» ժողովածուները ներկայացնում են հեղինակի 50-ից ավելի տարիների ստեղծագործությունների ընտրանին:

Մի հատված «Արքան» կատակերգական ֆարսից: Ընթերցողին հասկանալի լինելու համար հեղինակը հարկ է համարում հայտնել.
«Արքան» վերնագրով կատակերգական ֆարսը գրվել է 2024թ.-ին: Այն խնդիրները, որ իր առջև դրել է հեղինակը՝ ներկայացնել հակաժողովրդական տիրանների, հակամարդկային տիրակալների «ծննդաբանությունը», նրանց գոյության և չարիք գործելու անսահմանափակ հնարավորությունը, նրանցից ազատվելու պատճառաբանված գերանհրաժեշտությունը և առաջնահերթությունը, մեղմ ասած՝ բոլորի ուշադրության կենտրոնում է և «հարցերի հարցն» է: Երգիծական դրամայում արքային հատնի է դառնում, որ տարվա վերջում գահընկեց է լինելու ինչ-որ «տիեզերական հղումով»: Գահը պահպանելու համար ստորագույն մարդիկ դաշինքի մեջ կարող են մտնել անգամ սատանաների, դևերի, չարքերի և ստորագույն այլ ուժերի հետ, ինչը և անում է դրամայի «հերոս» նեռ արքան: Նա պատրաստ է պատերազմել նաև Հրեշտակապետաց դասի հետ, նույնիսկ տիեզերքի և իր արարիչ Աստծո հետ: Հատվածում ներկայացվում է նազարակերպ արքայի և կեղծ աստծո հանդիպումն ու նրանց դրամատիկ ու շատ բան բացահայտող խոսակցությունը:
Ափյուռքի որևէ թատերական հանրույթ, որևէ բեմադրիչ, եթե ցանկություն կունենա կարդալ պիեսն ամբողջությամբ և բեմադրելու ցանկություն կունենա, առաջին իսկ պահանջով պիեսն ամբողջությամբ նրանց կառաքվի սիրելի «Ինտերկապ»-ի նախագահ Նորայր Զուլոյանի աջակցությամբ: Իսկ ավելի «լայն» ցանկության դեպքում, հեղինակը սիրով կտրամադրի նաև իր պիեսների առաջին ժողովածուն՝ «Դրամաներ» խորագրով առայժմ էլեկտրոնային եղանակով:

Հեղինակ՝ Գագիկ Անտոնյան
Գրող, լրագրող, դրամատուրգ, երգիծաբան


Աստված ժամանում է պալատ: Լսվում է տիեզերանավի հռնդյուն: Դահլիճը լցվում է ծխով, էլի ուժգին քամու ձայն է լսվում, հեռվից երևում են կրակե լեզվակներ: Մի պահ դահլիճը հայտնվում է մթի մեջ:

Արքա.-Մի տեսեք՝ էս ի՞նչ զադ է: Այ քեզ հրոզմունք՝ տարի՞ն պտտեց:
Արքունապետը դուրս է գալիս, քիչ անց վերադառնում:
Արքունապետ.-Կայծակնացայտ արքա, վերին տերն ինքն է հաճել պալատն ի մերո...
Արքա /դեռ սարսափի մեջ է/.-Բան ասա՝ հասկանանք, չաչանակ:
Արքունապետ.-Ասելս էն է՝ Աստված յուր անձով եկել է այցի, երևի եկել է, որ քեզնից ներումն հայցի...Հիմա խոնջացած նստած է թախտին և սպասում է իր այցի բախտին:
Արքա.- Ասա՝ թող գա:

Որոտաց ամպրոպ, փայլատակեցին կայծակներ, դահլիճն անհայտացավ ծխի քուլաների մեջ, շեփորներ հնչեցին: Արքունապետի ուղեկցությամբ դահլիճ է մտնում ամբողջովին սևեր հագած, երկարահասակ, չորուկ, մազ-մորուքով մի ծերուկ: Նա զննում է ներկաներին, մի կարճ ընթացք կանգնում է գահին կծկված, թագը ձեռքում պինդ պահած արքայի առջև, համարձակ բռնում է նրա ձեռքը, պոկում գահից ու նստում նրա տեղը:

Սենեկապետ.- /աչքերը չռած, զարմացած հյուրին նայելով/.-Էս հո մեր տիրացու Մարուքեն է, որ կա...

Աստված.-Ինչպե՞ս ես համարձակվում ճառել Տիրոջդ առջև, որդյակդ իմ փերեզակ...
Ի՞նչ տիրացու, ի՞նչ Մարուքե: Իսկ դուք՝ պալատական խավարասերներ, մի՞թե իմ մեջ չեք տեսնում Աստծուն ձեր ամենկալ:
Բոլորը.-Տեսնում ենք, ամենակալ, տեսնում ենք /բոլորը ծունկ են չոքում, խաչակնքում/:
Արքա.-/կամաց-կամաց ուշքի գալով, գզուզ մազերն ավեի գզգզված, զկրտալով/Տեր Աստված, եկել ես ոտս հաշիվ տալո՞ւ: Մենք անհյուընկալ չենք, որ ամպերի մեջ մենակ թողնենք: Ամենայն պատկառանքով մեծապատիվ հյուր կսիրաշահենք: Արքունապետ...
Արքունապետ.-Հրամանք ի կատար, արքա: Հիմա աճապարանոք սազանդարներ կկանչենք ու կաքավողներ կզորակոչենք: Թող ողջ գիշեր փչի զուռնեն անուշ, մեր տեր աստված հարբած մնա մինչև լույս...

Աստված.- Դրա հավեսը բոլորովին չունեմ: Առաքելությամբ եմ սույն պալատն ժամանել: Գրասենյակիս լրտեսակազմը մեզ տեղեկություն հաղորդեց, որ արքայական պալատը յուր Տիրոջը, այսինքն Աստծուն, պատերազմ է հայտարարել: Եկա հաստատելու և վերահաստատելու՝ տարին անցնի՝ Նազար արքայի թագավորությունն էլ կանցնի գիրկն գրողաց:
Արքա.-Ախր, ինչի՞:
Աստված.-Հազար մեղք ունես, ո՞րը թվեմ:
Նազար.-Թվիր հերթով:
Աստված.-Հերթով՝ հերթով: Ժողովրդի համբերությունն սպառված է, ժողովուրդն իմ լիովին ցամաքած է ու սմքած է:
Նազար.- Հազար ներողություն, փաստը զրո արժեք ունի: Ժողովուրդն ո՞վ է: Մենք, արքանե՞րս ենք ժողովրդի համար, թե՞ ՝ ժողովուրդը՝ արքաների:Ժողովրդի երջանկությունն աղի պես բան է, չափն անցավ՝ դժբախտ է: Էսպես է կարգն աշխարհի՝ ժողովուրդները պիտի աշխատեն, արքաները ուտեն: Էս կարգը հենց դու ես օրինել ու տնօրինել, տեր
աստված: Այլապես այլ աշխարհ կստեղծեիր: Էլի՞ բան կա ասելու:
Աստված.- Կա, բա չկա՞:Անաստվածի մեկն ես:
Արքա.-Աստված է ինձ իրենից հեռացրել: Հիմա ես եմ իմ աստվածը:
Աստված.-Չարագործ ես ու հանցագործ:
Արքա.- Մունդառ բերանս բացել ես տալիս: Չար աշխարհում ապրողը բարի կլինի՞: Երբ ես աշխարհ եկա, ոչ արդարություն, ոչ հավասարություն կար: Իսկ ո՞վ է աշխարհն այսքան չար, անարդար ստեղծել...Տեր մեր Աստված, չալարեիր, մի քանի օր ավել տքնեիր, գուցե աշխարհն ավելի կատարյալ ստեղծեիր: Յոթ օրում շուլալած / հասկանալ՝ կառուցած/ աշխարհն էս չէ՞ր լինելու:
Աստված.- Դա քո իմանալու բանը չէ: Էսպես ստեղծել եմ, որ աշխարհն ինքը կատարելագործվի, մաքրվի: Ով աստվածային օրենքներին չի հետևում, մի օր ահեղ դատաստանի առջև է կանգնում:
Արքա.-Բայց իմ առիթով ինչու՞ շտապում ես: Ինձ ինչու՞ մուրազախաբ ես անում: Չէ՞ որ իմ արքա դառնալու գործում քո աստվածային աջակցությունն էլ եղել է:
Աստված.-Ես ոչ մեկին չեմ աջակցում: Կարգ եմ սահմանել՝ թողնել, որ մարդիկ սխալվեն, իրենք էլ շտկեն սխալները: Այժմ Ժողովրդի համբերությունն սպառվել է: Ժողովուրդն ուզում է շտկել իր սխալը:
Արքա.-Ուզու՜մ է: Բայց ժողովուրդը կղկղանքի արժեք չունի: Տապալում է տականքին, ընտրում է մի այլ տականքի: Ինձնից առաջ քանի՜ արքաներ են եղել: Ամեն նորը նախորդից կրկնակի վատն է դառնում, թեև եռակի շատ խոստումներ է տալիս: Աստված ես, կույր չես, չե՞ս տեսնում՝ մարդկանց արդար, մարդասեր արքաներ հարկավոր չեն, մարդկանց հարկավոր են սուտուփուչ խոստումներ: Ու հիմա ես, քանի որ Նազար հազարերորդն եմ, ստիպված եմ հազարապատիկ վատը լինել, որ գահս չթռցնեն: Ով էլ նստի իշխանության ղեկին՝ կկառավարի նույնկերպ, ինչպես ես: Քանզի ուրիշ ընթացք չի լինի քո ստեղծած աշխարհում:
Աստված.- Ես՝ արարիչս աշխարհի, ձեզ նվիրել եմ ամենաբարձր բարիքն աշխարհի՝ բանականություն: Եվ ազատություն եմ տվել, որ ապրեք ձեր հասկացողությամբ: Ինչպես օգտվում եք այդ բարիքներից, այդպիսին էլ ձեր կյանքն ու պատմությունն է լինում: Ուղղակի բախտդ բերել է՝ արքա ես դառել:
Նազար.-Հա, ճիշտ է: Բախտս բերել է: Շատ է բերել: Քո ստեղծած մարդկանց մեծագույն մասը իմ նմանակներն են: Հենց դրանով է իմ բախտը բերել: Ես իմ նմաններին գերազանցել եմ իմացությամբ, մարդկային բնույթի իմ գիտությամբ ու պերճախոս խոստումներով: Եվ ես եմ արքա կարգվել, ես՝ մրցապայքարում արդար հաղթանակողը: Հիմա կարող եմ իմ ամբողջ խելքը էս բոռաճանճերին բաժանել /ցույց է տալիս պալատականներին/ ու էլի ամենախելացին մնալ: Արյուն քրտինք եմ թափել այս արդյունքին հասելու համար, արյուն-քրտինք էլ թափում եմ՝արդյունքը պահպանելու: Այնպես, որ՝ ես հանճար եմ, դրա համար էլ արքա եմ:
Աստված.-Մարդիկ խելքի են եկել: Փուչ խոստումների էլ չեն հավատում:
Արքա.-Բայց մի նոր փուչ խոստումներ տվողի էլի կբերեն իրենց գլխին տեր, որն արդեն միլիոնապատիկ վատը կլինի, քան ես: Այնպես որ՝ աստված, հինը կործանելով՝ կստեղծես էլի այն, ինչ այժմ կա: Իսկական արքայի դերն էլ այն է, որ օգտվի խառնաշփոթից և ոչ թե ուղղի այն: Էսօրվա ձուն ավելի կարևոր է՝ քան վաղվա հավը: Դա՝ նաև ժողովրդի համար: Ահա ես քո առաջ՝ էս եմ՝ ես եմ:
Աստված.- Չի կարող մեկը քեզնից վատը լինել: Դու ամենաանարդարն ես անարդար ինքնակալների մեջ:
Նազար.-Աշխարհիս հիմքի շաղախում զրկանքներն են, արցունքները, ցավն ու վիշտը: Մարդիկ ավելի շատ պարտականություններ ունեն, քան իրավունք ու ազատություն: Եվ այս տառապյալների համար հավելյալ դժոխք ես ստեղծել: Քո պատվերով մարդիկ դժոխքում այրվում են, զգում են կյանքի դառնությունը, ինչպես էշը մահակ տեսնելիս: Տեր աստված, եթե անկեղծ ուզում էիր ինձ արդար տեսնել, արդար կստեղծեիր, էլի՜, ինչո՞ւ ես էսպես ինձ կիսատ-պռատ ստեղծել, ոնց որ աշխարհը: Ձեռքդ բռնող կա՞ր, խանգարող կա՞ր:
Աստված.-Լավ մարդիկ չեն շեղվում ճշմարիտ ճանապարհից ինչ էլ որ անես, իսկ վատերը տրվելով ցանկասիրություններին՝ մեղքի մեջ թաղվում են:
Նազար.- Լավ մարդիկ չեն շեղվում, նրանց շեղում են քո գիտությամբ: Որպեսզի քո հնարած դժոխքում հրի մեջ լափլիզվողների պակաս չզգացվի: Քո թույլտվությամբ չէ՞ անարգել գործում մեր լավ աղբեր սատանան: Նա պարբերաբար համապատասխան թվով մեղքեր գործողներ է առաքում ահեղ դատաստանի համար: Տեր աստված, սիրում ես իշխանություն բանեցնել, ահեղ դատաստանով ուզում ես ապացուցել, որ հզոր ես: Ես էլ ներքևում եմ հզոր, ներքևի աստվածն եմ: Լավ գիտես՝ ինչպես աշխարհի, այնպես էլ պետության գործերն անհնար է կարգավորել միայն բարությամբ: Կքանդվի պետությունն էլ, աշխարհն էլ: Բարու հետ հավասար չարը պիտի լինի, որ ամեն ինչ հավասարակշռի: Վերևներում այդ գործը սատանան է կարգավորում, ներքևում՝ արքաները: Բայց արքաները մենակ չեն գործում: Նրանց օգնում է պալատականների ամենահաս ոհմակը: Թե չէ մենակ և ասեղով՝ հոր չես փորի...
Աստված.- Քո երկրում ազատությունը երազանք է, ազատ խոսքը բռնադատված է, այլախոհները, ընդիմադիրները տեղ չունեն:
Արքա.-Էդ հարցիդ ներքին գործոց նախարարը կպատասխանի:
Ն.Գ.նախարար.-Հենց ընդիմադիրները տեղ ունեն: Բանտերում են: Եվ նրանց թիվն օրեցօր պակասում է, երբ վզներին դեմ է առնում մեր դահճի սուր կացինը: Ընդհանրապես, մեր երկրում բոլորն ազատ են՝ կարող են խոսել, կարող են չխոսել: Որ ոմանք գերադասում են լռել, մե՞ր մեղքն է:
Աստված.- Դուք դաժանագույն բռնաճնշումներ եք գործադրում, մարդասեր պետություն չեք:
Արքա.-Էդ հարցին մեր խեղկատակն էլ կարող է պատասխանել: Իմ խեղկատակ, քեզ ենք լսում:
Խեղկատակ.- Այդ մեղադրանքն էլ կդառնա չիք, թե որ լսեք խոսքն իմ հուշիկ: Քանի դեռ խոսքն այնքան էլ բանի տեղ չեն դնում, ապա ապտակն ու աքացին են օգնության հասնում: Ո՞վ ասավ, է՜, թե մարդասեր չենք: Մեր երկրում այլևս գոյություն չունեն քառատրոփ քառատելը, զոհի զույգ ոտքերը կռացրած բարդիներից կապելն ու բրախելը,/թե ապրեց՝ Աստծո խեր է/ և այլ զարմանահրաշ պատիժներ, որ կային երեկ չէ առաջին օրը: Հիմա մենք պարզապես պարզերես գլխատում ենք, լեշերը շների առաջ լցնում: Հիմա մենք սպանության ավելի քաղաքակիրթ մեթոդներ ենք կիրառում: Կառավարման մեր օրերում առաջ խաչում էինք, նոր՝ կախում, հիմա կախում ենք՝ նոր խաչում:Էլեկտրական աթոռին նստեցրածը եթե առաջին իսկ հուժկու լարումից չի քնանում, մարդասիրությունից ելնելով՝ արագ քնեցնում ենք ատրճանակի մի հատիկ կրակոցով: Եվ վերջ անմարդկային տանջանքները: Էլ որն ասեմ, էլ որը, էսպես հագեցած է մեր օրը...Էն արմավենիներն էլ որ տեսնում եք բակում, որպես պարգև արդարության ջատագովներիս՝ մեզ ուղարկել են Բաբելոնի տիրակալները, Եգիպտոսի փարավոնները, իսկ կարտոֆիլի սերմերը՝ Ամերիկան նվաճած իսպանացի կոնկիստադորները:
Աստված.-Իսկ ինչո՞ւ անմեղներին նույն դատաստանին եք ենթարկում, ինչպես մեղավորներին:
Խեղկատակ.-Անմեղներին մենք դաստիարակում ենք...
Մեր արքան լավ գիտի, որ մարդ մեղավոր լինի, չլինի, մարդ սպանի, չսպանի, մեղավոր է, քանզի այս աշխարհը մեղավորների աշխարհ է հենց ձեր՝ մեր աստծո, ստեղծած առաջին օրից:
Արքա.-Լսեցի՞ր, տեր աստված: Հիմա ի՞նչ: Գահից զրկում ես, որ ու՞մ բերես: Էս էշ կրտողներից որի՞ն ես գահին զետեղելու: Սրանք երկու իշի գարի չեն բաժանի, երկիր ո՞նց կկառավարեն: Սրանց ես եմ գոմերից, սարուչոլից հավաքել, պալատ լցրել, որ խեղճ չլինեն, որ ուտեն-խմեն, մարդ դառնան: Հումանիզմ ես ուզում: Բա դա հումանիզմ չէ՞: Դու հումանի՞ստ ես, հարգելի աստված: Դե մարդասիրաբար վերաշինիր քո ստեղծած աշխարհը: Ինչու՞ չես անում: Որովհետև ամեն ինչով հարթ, դուզ աշխարհ չի կարող լինել:
Աստված.-Ի՞նչ օրի է քո խեղճ ժողովուրդը՝ տկար, վշտահար, անուժ, անոթի: Այնպես եք բզկտում, մինչև անգամ քարերն են մղկտում:
Արքա.-Այծը որ կշտացավ ՝ գայլ որսալու մասին կմտածի: Եթե մարդուն չես ուզում վնասել, չպիտի կշտացնես: Արքան պիտի ժողովրդին ձգած պահի թառի լարերի պես, որ չթուլանա, ուժասպառ չլինի: Ուժասպառը աշխատանքի պիտք չէ: Իսկ առանց աշխատանք առողջություն չի լինի: Անառողջությունն էլ հասցնում է վաղաժամ մահվան: Ահա այս ամենի մասին եմ մտածում և շան պես հոգնում: Ես եմ մեղք, ոչ թե ժողովուրդը: Եկել եմ այն մտքին, որ մարդկանց երջանկության համար մի բան է պետք՝ սով: Եթե ապրուստը հեշտ վաստակի, կփչանա: Իսկ սովի դեպքում մի կտոր հաց գտնելն արդեն մեծ երջանկություն է: Մյուս կարևորը վախն է: Իսկական վախը իսկական սեր է արթնացնում: Իմ ժողովուրդը տխրում է այն բանի վրա, հենց որ տխրության նոր առիթ չկա: Մեր գործն էն է, որ տխրության նորանոր առիթ տանք: Լավությու՞ն: Լավությունը չհասկացվող արարմունք է: Մենք միայն մի լավություն ենք անում՝ մորթում ենք քաղաքավարի ձևերով:

Աստված.- Նորեն պնդում եմ՝ սուտ երդումներ տալով եկար իշխանության և ոչ մի երդում չկատարեցիր: Դա անբարոյականություն է:
Նազար.-Սուտ խոսելն անբարոյականություն է, եթե մի մարդու ես խաբում: Երբ հաջողվում է ժողովրդին խաբել, արդեն արվեստ է, խելացիություն: Ես ի՞նչ անեմ, որ ժողովուրդը թորած ջրի նման անգույն ու անհամ է: Ինչպես թատրոնում, այնպես էլ կյանքում՝ ժողովուրդը զվարճանք ու գործողություն է սիրում: Պալատականներս հարստության մեջ լողալ են ուզում, մարդիկ՝ ծամելու հաց, զորականներս՝ նոր հողեր, պատերազմներ: Բոլորն ինձ են նայում, բոլորի պատասխանատուն ես եմ: Ես էլ անելիքս գիտեմ:Վաղվա և գալիք 1000-ամյակի ծրագրերը գլխումս պատրաստ ունեմ: Բութ մատիս մեջ ավելի խելք կա, քան քո թույլտվությամբ գործող հազար ու հազար խուրջինավոր արքաների գլխուղեղում:
Աստված.-Դրա համա՞ր են մարդիկ հազարներով խռով հեռանում երկրից:
Արքա /Դեմքը կատաղի դարձավ, ծամածռեց շուրթերը, աչքերը չարությունից պսպղացին, ունքերը փոքրացան/ .-Ասիր կտավ, իմ խելքն էլ մտա՞վ:Ի՞նչ կհրամայես, տեր աստված: Կուզես մնան, որ հեղափոխությու՞ն անեն: Թե դուք վերևներում ինչ եք սիրում, մենք էստեղ խառնակչություն չենք սիրում: Մենք մեր ժողովրդի երջանկության մասին հիմնովին էլ մտածում ենք, թեև համոզված ենք, որ երջանիկ ժողովուրդներն ապագա չունեն:
Աստված.-Բայց դուք ձեր ճառերում ասում եք՝ կա, ապագա կա:
Արքա.- Կա, ապագա կա: Մենք մարդկանց ամենակարևորն ենք տալիս, մենք մարդկանց հույս ենք տալիս: Որ հույսից բոցավառվում են, դա հենց հրեղեն ապագան է: Մենք չենք ասում, թե մարդիկ հրե լեզուների մեջ կայրվեն,կխորովվեն՝ ինչպես քո հովանավորյալ սևավորներն են ասում: Մենք ընդամենն ասում ենք՝ գնացեք, կռվեք, նոր հողեր, հարստություն նվաճեք, եթե մեռնեք էլ, ոչինչ՝ ոչ ոք այս աշխարհում հավերժ չի ապրում՝ կամոքն ասսու: Այսինքն՝ կամոքն քո: Իսկ գիտե՞ս ուր է էս սհաթին մեր զորքը: Կռվում է Չինմաչինաց կողմերը:
Աստված.-Ինչո՞ւ է կռվում Չինմաչինաց կողմերը:
Արքա.-Ինքը չի կռվում: Չինմաչինաց կողմն է կռվում: Հիմա էլ կհարցնես՝ Չինմաչինաց կողմն ինչու՞ է կռվում: Էստեղ էլ սկսվում է տնաքանդությունը...
Չինմաչինաց կողմերն իրենց հողերը խաթրով մեզ տալիս չեն: Դրանց տեսնու՞մ ես: Ուրիշ մեկն իմ տեղը լինի, խելապակաս կդառնա, բայց ես գիտեմ, որ առանց չար ու չարիքի աշխարհը կանգուն չի մնա: Չարիքն ուզի-չուզի ինչ-որ տեղից էնպես կծնվի, ոնց որ ճիճուները՝ արնձրևաջրերում: Բայց ես հանգիստ եմ, ամեն ինչ շտկելու պահը ճիշտ եմ որսում:
Աստված.- Մլարապատել են ձեր հոգու աչքերը մլարապատիր մտքերը: Քո թագավոր դառնալը դարիս ամենամեծ անարդարությունն է, ամենախայտառակ սխալը: Դու չարիքի արմատն ես: Դու պետք է հեռանաս:
Արքա.- Առը հա՜, թե կհեռանամ /ձեռքի մատների հայտնի կոմբինացիա/ Ամեն մարդ իր ճամփան պիտի փորի որդի պես: Ես փորել եմ: Քանի բախտը մեզ հետ է, քանի մարդիկ կատարյալ չեն, նազարներն անմահ են ու հավերժ: Հիմարների երկրում խելոքը արքա չի դառնա: Աշխարհը միշտ ուժեղներն ու խելապակասներն են ղեկավարել և նրանց իրավունքից բացի այլ իրավունք չկա: Դա հաստատուն գործընթաց է, ինչպես աստղերի շողալը երկնքում , ինչպես թրքահոտի տարածումը թարմ թրիքից: Որովհետև խաբեությունն ու կեղծիքն են աշխարհի հիմնասյուները: Ինչու՞ դրախտի հետ դժոխք ես ստեղծել, ինչու՞ գոյության իրավունք տվել ես հոգեորս սատանային: Տեսնում ենք՝ չես կարող ղեկավարել մաքրամաքուր ու ջինջ տիեզերքը: Մինչդեռ մենք ղեկավարում ենք ծայրեծայր ապականված, արատավորված աշխարհը: Ուրեմն՝ իջիր քո գահից, գահը մեզ հանձնիր, ձեռքի հետ տիեզերքն էլ կղեկավարենք: Էն ժամանակ ոչ դժոխք կլինի, ոչ որևէ սատանա: Իմացա՛ր: Դու, աստված, էլ երկնքում թագավոր չես: Պաշտոնազրկեցի: Իմ գործը աշխարհի հետ է, ծրտի-պրտի բաների հետ գործ չունեմ: Գյադեք, մի պճեղ սխտոր բերեք, ականջներս խոթեք, չար ոգին հեռու փախչի: Իսկ քեզ, մեր չաստված, բարի ճանապարհ:
Աստված.-Հեռանում եմ: Տիեզերաց գագաթնաժողովում վճռված է՝ Հին տարու հետ արքան հեռանալու է նոր տարու գալով: Էդ հասարակ բանը դու չես հասկանում: Քիչ էլ մնամ՝ ինձ կաթողիկոս կկարգես... /ապա հեռանալիս լսելի փնթփնթում է/ Երբ մարդ իր կարծիքով ունենում է ամեն ինչի իրավունք, նրա գործն անպայման ավարտվում է՝ էլ չունենալով ոչ մի իրավունք:

Աստված / հետագա գործողությունում պարզվում է, որ հեռացողը Աստված չէ, այլ տիրացու Մարուքեն/շորորալով դուրս է գալիս: Նրան ուղեկցում է արքունապետը:

Արքա.-Դրա հետևից ջուր չշաղեք: Ոնց ուզում է ՝ տեղ հասնի:Կաթողիկո՜ս: Չէ մի չէ, բրդած մածոն: Տես ի՜նչ թոթոշ պաշտոնի է աչք գցում: Գյադեք, տեսաք,աստծո դեմ կռիվը թեժանում է: Կենաց ու մահու պայքար է սպասվում: Հիմի անցնենք մեր բանին, թե էլ ինչ անենք, որ խրթմունքը մեզնից հեռի մնա: Սարերում տեսադիտարկումներ կազմակերպեք: Մտեք մարդկանց տները, կաշառք խոստացեք, բայց մի տվեք, քշեք՝ գնան սարերում հերթապահեն: Կաշառքով չեն գնա, կարկաժները ճղեք: Սա մեկ: Երկրորդ՝ հմայաջրերով ցողեք մեր երկրի ամբողջ սահմանը, որ խափան լինի չարը: Հմայաջուրը պետք է սարքել տատիս գաղտնի դեղատոմսով: Այն կգտնեք նրա տաճարապատկան սուրբ գրքում: Գիրքը, որի վրա բորբոս կա, կգտնեք մեր սուրբ գոմում: Ագռավի լեղիից կվերցնեք մի պուտ արյուն, կույսի ձեռքով խեղդամահ արված նորածին կատվի ձագից փորոտիքը, իսկ առյուծից կխլեք կորյունին, նրանից կհանեք լյարդը , կգտնեք երեք որձ մրջյուն, երեք էգ մեղու, կաղաք, կմանրացնեք ու կխառնեք իրար, չմոռանալով ավելացնել մի պտղունց փոշի, որ կբերեք լուսնից, ու աքլորի ածած երեք նեխած ձու ...
Իշխան Սաքո.-Բայց...Բայց...
Արքա.-Ի՞նչ բայց, իշխան Սաքո:
Իշխան Սաքո.-Ամեն ինչ կարվի, ինչպես ասում է տատիկի տաճարապատկան գիրքը, բորբոսը վրան: Միայն թե՝ մենք որտեղի՞ց կգտնենք կույս աղջիկ մեր օրերում:

Արքա.-Դժար բան չի: Փողոցից բռնեք ցանկացած կնոջ, անգամ պառավների, ծամերից քաշելով տարեք տատիս ոսկորների մոտ, համբուրեց՝ արդեն կույս է: Անպայման արեք: Եվ հետո՝մեզ շուտափույթ հաղթանակներ են պետք: Մի հաղթանակը հաստատ կանի մեր դիրքը: Զորքին պատվիրեք՝կռվեք և մեռեք արքայի խաթրու, և մեռեք, քանզի արքան է հրամայում: Էսօրվանից պալատիս մեջ սահմանվում է պետական նոր նախարություն՝ Թալանիր թալանածը: Պաշտոնը կհանվի աճուրդի: Հաղթողը բարով մաշի: Թատրոնները, մշակույթի տները, դպրոց-մանկապարտեզները էսօրվանից փակվում են, վաղվանից սկսեք մերումանուկի սովորեցնել ՝ ինչպես կով կթեն, հավին թուխս նստեցնեն, էշ ու ցուլ կրտեն, ծերերին փողոցն անցկացնեն ու բանջարով ապուր պատրաստեն:

Գրագիր, էս հրամանն էլ թխիր.« Սահմանվում են նոր հարկեր. ի փառս հայրենյաց, ի փառս ժողովրդի՝ հարկատու են փողոց անցնողները, փողոցից-փողոց անցնողները, մայթից-մայթ անցնողները, անցնողներ չկան՝ հարկ պիտի վճարեն չանցնողները»: Մյուսը.« Երկրիս մեջ բոլոր դավադրությունները բացահայտել ավելի վաղ, քան թթված գինով լցված ընդդիմադիրների գլուխներում կպճպճա հեղափոխություն անելու ցանկությունը»: Հաջորդ հրամանը. «Այսուհետ սուրբ են համարվում որոճացող կովերը, նրանք կաթ են տալիս: Ամեն օր, օրը երկու անգամ, զբոսանքի պիտի տարվեն սուրբ կենդանիները»: Մյուսը.«Երկրի ողջ բնակչությունը պիտի թրիքից աթար սարքի ու պալատ բերի որպես հարկ»: Աթարի հոտը քաղցր մանկություն է հիշեցնում: Ժողովրդիս մեջ տարածեք հետևյալ կարգախոսները՝ «Մեր երկրում կյանքն ամենօրյա տոնակատարություն է»: Սա մեկ: «Պետության հարցերը կարգավորվում են ինքնիրեն, իսկ երկիրը առաջադիմում է սաստկորեն»: Սա էլ երկու: Երրորդ՝ «Արքայի լի ստամոքսը հուշում է, որ երկրում ամեն ինչ լավ է»: Հաջորդը՝ «Ժողովրդի տնքտնքոցը, երեխաների լացը, պառավների ողբը դաշտերի բերքատվությունը ավելացնում են»: Եվ ևս մի երկու խորհուրդ. « Հողը պիտի պարարտացնել կենդանական աղբով» ,«Մլակների դեմ համաժողովրդական պայքարի ընթացքում աթար վառել բնակավայրերի տարածքներում»: Օ՜ֆ, է՜, էնքան մտածեցի՝ աշխարհը գլխիս պտույտ է տալիս:
Իշխան. Սաքո.-Մի մտածիր,արքա, թե ինչ կլինի վաղը, թե մտածես՝ ինչ կլինելի վաղը, կգժվես, կընկնես պեչենու բաղը...
Արքա.-Հալբաթ որ... Դե, իմ քրչա-փրչախումբ, թե չեք ուզում ձեր կարկաժներից խաշ սարքեմ, վաղվանից հրամանները սրբորեն կատարեք: Այլապես՝ պորտներդ բաց կապրեք: Թե չէ ճարպոտել եք կերկոխ եղած գոճիների պես:Մինչդեռ հայտնի է՝ աշխատասեր աքլորը չի գիրանում:
Արքունապետ.-Արքա, կկատարենք վաղվանից: Իսկ այսօր հարկ է շարունակել Մեծն Նահատակուհի սուրբ տատիկին նվիրված տոնակատարությունը:
Արքա.-Շարունակենք: Միայն թողեք մի քիչ թեք ընկնեմ գահին,դինջանամ:
Իշխան Սաքո.- Գյադեք, շարքո՜վ մա՜րշ, արքան թեք է ընկնում:
Բոլորը-Արքան թեք է ընկնում:
Խեղկատակ.-Ես էլ սազանդարներին կանչեմ... Էլ ի՞նչ տոն՝ առանց երգ,առանց պար, նույնն է, թե՝ երկրում չկա քաջ Նազար...






Monday, 18 November 2024

Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները

ՈՉԻՆՉ ՉԻ ՄՈՌԱՑՎԵԼ:
Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները
«Նիդերլանդական Օրագրի» հերթական նախագիծը Ամստերդամի Kapsalon BIANCO գեղեցկության սրահի, «Լուսավոր Ապագա» (Stichting Bright Future) Հ/Կ-ի և LaMedia Production-ի հետ համատեղ:

10.07.2024 Թարմացվող

Ամստերդամի 💇‍♀️Kapsalon BIANCO գեղեցկության սրահի գլխավոր հովանավորությամբ, «Լուսավոր Ապագա» (Stichting Bright Future) Հ/Կ-ի, «Նիդերլանդական Օրագրի»  օժանդակությամբ Հայաստանում գործող LaMedia Production ընկերության կողմից նկարահանվել և պատրաստվել է 2023թ. Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթված մեր հայրենակիցների իրական և ահասարսուռ պատմությունները:

Հայ ժողովրդի դրամատիկ պատմության այս էջերը' որպես պատմական իրողություն և վավերագրություն, անհրաժեշտ կլինեն ապագա վերլուծությունների ու քննարկումների համար, մեր ապագա սերունդների համար:  Ուստի, մեծ կարիք կա ադրբեջանական ագրեսիայի միջով անցած մեր հայրենակիցների պատմությունները մեկ առ մեկ վավերագրելու` ի պահ տալու պատմությանն ու սերունդներին:

❗Այդ պատճառով այս նախագիծը բաց  ու շարունակական է նրանց համար, ովքեր պատրաստ կլինեն ֆինանսավորել ու միանալ այս հույժ կարևոր ձեռնարկին: ֆիլմերը դեռ նկարահանվում են, և մենք դեռ փնտրում ենք հովանավորների' մնացած պատմությունները նկարահանելու համար։

❗Դիմում ենք նաև այն արցախցիներին, ում պատմություններն իրենցից կարևոր փաստեր են ներկայացնում: Կապվեք մեզ կամ LaMedia Production-ի հետ։

🎥Այս ֆիլմերը բոլորիս սեփականությունն են և պաշտպանված չեն հեղինակային իրավունքով լոկ այն պատճառով, որ յուրաքանչյուր լրատվամիջոց ազատ կերպով կարողանա այն ներկայացնել հանրությանը: Օրիգինալ տարբերակով Ֆիլմերն ունենալու համար կարող եք դիմել մեզ, կամ օգտվել մեր հարթակներից:

🤝Ֆիլմերի այս խմբաքանակին աջակցել են նաև'

✔️Հասմիկ Արմոտա

✔️Սաթենիկ Ամիրանյան

✔️Ամալյա Եղիազարյան 

✔️Շուշան Օսիպյան 

✔️Ռուզաննա Ղազարյան

✔️Մարիամ Կիրակոսյան 

✔️Stichting Ararat


Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները. Գեղամ Ստեփանյան


Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները` Արմինե Գրիգորյան

Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները` Հունան Թադևոսյան
Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները`  Հասմիկ Ղահրամանյան
Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները` Վիկտորյա Սարգսյան
Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները`Արմինե Պետրոսյան
Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները`Առուստամյան Շալիկո
Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները`Նաիրա Բաբայան

Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները` Հայկ Ավանեսյան


 Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները` Քաջիկ Հարությունյան

Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները` Գայանե Առստամյան

Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները` Լիլիթ Սարգսյան

Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները` Շահեն Մարգարյան

Պատմում են Լեռնային Ղարաբաղից բռնագաղթած մեր հայրենակիցները` Լանա Համբարձումյան





Շնորհակալագիր Աբովյան մշակութային միութանը «Ինտերկապ» ԲՀԿ-ի կողմից

 



Աբովյան մշակութային միութան 40-ամյակի կապակցությամբ շնորհակալագիր է ստացվել Վանաձորից` ԻՆՏԵՐԿԱՊ միջազգային բարեգործական կազմակերպության նախագահ Նորայր ԶՈՒԼՈՅԱՆԻ կողմից։
«Ինտերկապը» բազմաթիվ բարեգործական ձեռնարկների հեղինակ է, որոնց թվում հիշատակման է արժանի  տասնյակից անցնող այն հուշաքար-խաչքարերը, որոնք տեղադրվել են Եվրոպայի տարբեր երկրների քաղաքներում, որոնցից մեկը Հոլանդիայի Ասսեն քաղաքում է:

Friday, 15 November 2024

Աբովյան միության 40-ամյակը .Հայկական մշակութային շաբաթավերջ Հաագայում

 

Հաագայի  «Աբովյան»  մշակութային  միության վարչության նախագահ պարոն Մաթո Հախվերդյանին

Հոլանդահայ Աբովյան մշակութային միության հարգարժան անդամներին, բարեկամներին

Հոլանդահայ Աբովյան մշակութային միության հարգարժան անդամներին, բարեկամներին
Այս օրերին լրանում է Հաագայում գործող Աբովյան մշակութային միութան 40-ամյակը, որի կապակցությամբ այս շաբաթավերջը կնշանավորվի ընդունելությամբ, Հայկական կինոյի օրով, ու կեզրափակվի նոյեմբերի 17-ի տոնական համերգով:
Հաագայում գործող Աբովյան մշակութային միութունը Նիդերլանդներում գործող ամենակայացած ու ազգային ավանդույթները անշեղորեն գծով տանող հայ համայնքներից է, որի բազմաբնույթ գործունեությունը կարևոր օրինակ է շատերի համար:
Այսքան տարի, բառի բուն իմաստով լծվել հայապահպանության գործին, կրել ու տարածել հայ մշակույթը, հայոց լեզուն և հայկական ավանդույթները, նաև օտարներին ներկայացնել ու տեսանելի դարձնել Հայաստանը` արդեն մեծածավալ աշխատանք է : Աբովյանցիները այս ճանապարհը հարթել են աշխատասիրությամբ ու անձնազոհությամբ, նաև լավ գործերի համարձակ նախաձեռնությամբ, հանդես են բերելով կամք ու միասնություն: Միջազգային մշակութային բազմաթիվ փառատոնների հաջող մասնակցությունն ու լավ արդյունքներ գրանցելը դրա վառ ու փայլուն վկայություններից է:
Աբովյան մշակութային միութունն իր անգերազանցելի բարձրությունում է` Հատկապես մեծ տեղ հատկացնելով մայրենիի պատշաճ մակարդակին: Մշակութային միության կայքը եռալեզու է` որից մեկը պարտադիր եղել է ու կա հայերենը: Արդեն իսկ Հայալեզու կայքի առկայությունը վկայում է ամուր հայկական բռունցքված համայնքի մասին: Բացի երեխաների և մեծահասակների համար հայոց լեզվի, երգի ու պարի դասերից, Աբովյան միությունը կազմակերպում է թեմատիկ օրեր և դասախոսություններ` տարբեր թեմաներով, հրավիրելով ճանաչված մասնագետներ: Մեծ տեղ է հատկացվում հայոց ավանդական տոներին և կարևոր հոբելյաններին: Աբովյան միությունը դարձել է հայոց պատմության և մշակույթի մասին վավերագրության և տեղեկատվության կենտրոն: Բացի մշակութայինից իր հիմնադրման օրվանից միությունն ակտիվորեն ծավալել է հասարակական-քաղաքական տարբեր մակարդակների գործունեություն:
Արդարև Հաագայի Աբովյան մշակութային միության անցած 40 տարիները կարելի է համարել սերունդների հայեցի կրթության ու դաստիարակության, օտար ափերում հայոց լեզվի և հայկական ավանդույթների պահպանման ժամանակաշրջան: Կարևորվել ու անհրաժեշտ է համարվել ոչ միայն Նիդերլանդների տարբեր վայրերում գործող հայկական կառույցների ու կազմակերպությունների հետ համագործակցությունը: Միության Weesperstraat 91 – 2574 VS հասցեն Հաագայում հանդիսացել է ոչ միայն հայ, նաև օտարազգի բարեկամների հանդիպման ու ծանոթությունների սիրելի վայր:
Անգնահատելի է «Աբովյան» մշակութային միության` անձամբ Մաթո Հախվերդյանի, Ինգե Դրոստի ու բոլոր նվիրյալների ջանքերը:
«Նիդերլանդական օրագիրը» ջերմորեն շնորհավորում է բոլոր աբովյանցիներին, մեզ բոլորիս` «Աբովյան» մշակութային միության հիմնադրման 40-ամյակի կապակցությամբ:
«Նիդերլանդական օրագիր»



Աբովյան միության 40-ամյակը
Հայկական մշակութային շաբաթավերջ Հաագայում

Աբովյան մշակութային միության 40-ամյակը մենք կնշենք նոյեմբերին Հաագայում՝ «Հայկական կինոյի օր» նոյեմբերի 16-ին և «Տոնական համերգ» նոյեմբերի 17-ին միջոցառումներով։

I

Թեմա` «Հայկական կինոյի օր»՝ «Վավերագրական հնչյուններ հայկական լեռնաշխարհից և սփյուռքից»։ Միջոցառումը կազմակերպել են Աբովյան միությունը և Filmhuis Den Haag կինոթատրոնը։

Թվականը` Շաբաթ, 16 նոյեմբերի 2024
Ժամերը` 13:00, 15:00, 16:45 և 19:00
Հնարավոր է ժամերի փոփոխություն
Վայրը` Filmhuis Den Haag
Հասցեն` Spui 191 – 2511 BN Հաագա
Մուտքը` Ստանդարտ գին. €12.00, տոմսերի վաճառքը կինոթատրոնում

II

Թեմա` Տոնական համերգ Theater aan het Spui թատրոնում, որտեղ հայկական երգով, պարով և երաժշտությամբ ելույթ կունենան հայտնի երգիչ Սևակ Ամրոյանը Հայաստանից, Black Swan հնգյակը Հոլանդիայից և Աբովյան մշակութային միության երգչախումբը և պարայխումբը։

Թվականը` Կիրակի, 17 նոյեմբերի 2024
Ժամը` 16:00-ին
Վայրը` Theater aan het Spui (Het Nationale Theater)
Հասցեն` Spui 187 – 2511 BN Հաագա
Մուտքը` € 30.00
Տեղերի ամրագրում` info@abovian.nl էլ. նամակով

Thursday, 14 November 2024

Եվրամիության երիտասարդական ծրագիրը կրկին Հայաստանում է։


Եվրամիության երիտասարդական ծրագիրը կրկին Հայաստանում է։ Նոյեմբերի 3-14-ին Նիդերլանդների «Լուսավոր Ապագա» հիմնադրամը երիտասարդների փոխանակման իր հերթական միջազգային նախագիծն իրականացրեց Հայաստանում՝ միջմշակութային հաղորդակցություն թեմայով։

Ծրագիրն այս տարի կրում էր «Մենք բոլորս ժպտում ենք նույն լեզվով» խորագիրը։ Հայաստանից, Եվրոպայից և հարևան երկրներից (Ֆրանսիա, Իսպանիա, Նիդերլանդներ, Հորդանան, Վրաստան, Ուկրաինա, Լիբանան) Հայաստան ժամանած երիտասարդները ծրագրի շրջանակում կարողացան ստանալ նոր գիտելիքներ, բացահայտեցին հետաքրքիր փաստեր միմյանց մշակույթների մասին և ունեցան փորձի փոխանակում՝ սովորեցնելով միմյանց իրենց լեզուն, ազգերի պարերն ու երգերը։

«Մենք նմանօրինակ Եվրոպական միջազգային նախագծերը մենք իրականացնում ենք Հայաստանում 2017 թվականից։ Արդեն քանի տարի է տարբեր երկրներից երիտասարդներ ենք հյուրընկալում Հայաստան։ Ապրելով Նիդերլանդներում՝ ինձ համար շատ կարևոր է ոչ միայն իմ երկիրը լավ ներկայացնել, այլ նաև նման ծրագրերը բերել Հայաստան», - նշում է «Լուսավոր ապագա» հիմնադրամի նախագահ Մարիամ Կիրակոսյանը։

Եվրամիության երիտասարդական ծրագրին հատուկ հյուր էր Հայաստանում Իսպանիայի փոխդեսպան Քրիստինա Կոնեսա Սանչոն, ով մեկ օր անցկացրեց երիտասարդների հետ՝ կիսվելով իր փորձով և ինքը ևս սովորելով տարբեր երկրների մշակույթներից։

«Ցանկացած ծրագիր, որը ներառում է միջմշակութային փոխանակում, շատ կարևոր է երկրների հարաբերությունների համար, հատկապես, երբ ծրագիրը ներառում է երիտասարդներին, քանի որ երիտասարդ սերունդը մեր երկրների լավագույն դեսպաններն են։ Օրինակ՝ իսպանացի ուսանողները Իսպանիայի լավագույն դեսպաններն են, որովհետև նրանք այսպիսի ծրագրերով տարածում են մեր մշակույթն ու լեզուն», - տպավորված ավելացրեց Քրիստինա Կոնեսա Սանչոն։

Ծրագրի նպատակն է ոչ ֆորմալ մեթոդների կիրառման արդյունքում զարգացնել գիտելիքներն ու փորձը՝ միջմշակութային հաղորդակցության ոլորտում, հնարավորություն ընձեռել հայ և այլազգի երիտասարդներին համագործակցել և միասին զարգացնել գիտելիքները տարբեր թեմաների մասին, ինչպես նաև՝ այցելել Հայաստան և ծանոթանալ մեր պատմությանն ու մշակույթին:

Դասընթացներն անցկացնող Նանե Սերոբյանը փաստում է՝ այստեղ այն երիտասարդներն են, որոնք ունեն մոտիվացիա և հետաքրքրվածություն՝ իրենց կյանքը նորություններով լցնելու։ Նրա խոսքով՝ դիմորդների քանակը մեծ էր, ընտրությունը` բարդ։

«Մենք հիմնականում փորձում ենք ընտրել այն մարդկանց, որոնք ունեն ավելի քիչ հնարավորություններ, ունեն ցանկություն ավելի զարգանալու։ Ու մենք փորձում ենք ամեն ինչ անել, որ իրենք իրենց զգան այնքան ապահով, որ բոլոր այդ հնարավորությունները, որ կարող են սովորական կյանքում չունենալ՝ ղեկավար լինելու, դրսևորվելու, կարողանան խաղերի, վարժությունների ընթացքում ցուցաբերել», - հավելեց Նանե Սերոբյանը։

Ամփոփելով, ծրագիրը հնարավորություն է ընձեռում ներգրավված երիտասարդներին զգալ զվարճալի ոչ ֆորմալ ուսուցման բոլոր առավելությունները բազմամշակութային միջավայրում




Thursday, 7 November 2024

Ներկայացվեց «ՔՈՉԱՐ 360°» ինստալացիա-պերֆորմանսը

Երվանդ Քոչարի ծննդյան 125-ամյակի շրջանակում Հայաստանի ազգային պատկերասահում նոյեմբերի 6-ին և 7-ին ներկայացվում են «ՔՈՉԱՐ 360°» ինստալացիա–պերֆորմանսըորն իրականացնոմ  է  «Արտ–Իմաժ» մշակութային հասարակական կազմակերպությունը՝ Երվանդ Քոչարի թանգարանի, ֆրանսիական «Սաթէ–Աթղը» թատերական միության, «Կաֆիգ» պարային ընկերության հետ համագործակցությամբ:

«ՔՈՉԱՐ 360°» բազմաժանր նախագիծը պարի, կենդանի երաժշտության, վիդեո պրոեկցիայի միաձուլում է՝ ներկայացնելու Երվանդ Քոչարի պատկերային ու տարածական մտածողությունը։

Այն ֆրանսիացի նշանավոր պարուսույց Մուրադ Մերզուկիի և ռեժիսոր Սաթէ Խաչատրյանի երկրորդ համագործակցությունն է։  

 Նաիրա Գասպարյան 

  Ֆրանսիայի դեսպանատան օգնությամբ հայ արվեստասեր  հասարակությանը դատին հանձնվեց մի արտակարգ հնարավորություն գեղեցիկի հետ անմիջական շփման համար։ Բազմազան պատկերային էֆեկտներն ու անթերի կոստյումները աչ են շոյում իրենց արտահայտչականությամբ։


«ՔՈՉԱՐ 360°» նախագծի իրականացնողներն են՝
Գաղափարի և դրամատուրգիական կոնցեպտի հեղինակ՝ Սաթէ Խաչատրյան Պարուսույց՝ Մուրադ Մերզուկի Ինստալացիայի հեղինակ՝ Աշոտ Մարաբյան Երաժշտության հեղինակ՝ Հող Արթուն Վիդեո – մափինգ՝ Արտյոմ Բաղդասարյան Հագուստների ձևավորում՝ Էդգար Մանուկյան, Կարեն Դոլուխանյան Պարուհիներ՝ Շառլոտ Գարբան, Ալիզե Բրյուլ, Աննա Քալաշյան Երգչուհի՝ Լիլիթ Խաչատրյան














Monday, 4 November 2024

ՀՈԼԱՆԴԱՑԻ ՊԱՏԱՆԻՆԵՐԸ 12 500 ԵՎՐՈ ՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ ԵՆ ԲԵՐԵԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆ


Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանից
Նիդերլանդական Օրագրի համար
Նաիրա Գասպարյան, բ․գ․թ․, ԵՊՀ դոցենտ

Բարեգործությունն իբրև աստվածահաճո ձեռնարկ, գուցե կարելի է այսպես ընկալել 11 հոլանդացի 14-ամյա դպրոցականների Իխտուս քոլեջից և նրանց 3 ղեկավարների ներդրում կատարելու գովելի արարքը։ Երեխաների այցը Հայաստան իրագործվել է Դիակոնիայի գործընկեր հոլանդական Kom over en Help բարեգործական հիմնադրամի ուղեկցությամբ։ Մեծագույն հարգանքի արժանի պատանիների դրամահավաքը սոսկ դրամահավաք չէ։ Նրանք այդ դրամը ձեռք են բերել սեփական աշխատանքի արդյունքում ՝ ոմանք խմորեղեն են թխել ու վաճառել, ուրիշները՝ մեքենա են լվացել հասույթը հատուկ Հայաստանի կարիքավորներին նվիրաբերելու համար։ Փաստերն ինքնին հուզիչ են ու խոսուն։ Տարբեր նախագծերում կատարելով իրենց ներդրումները՝ այս հիասքանչ պատանիներն ու աղջիկները եկել են անձամբ ծանոթանալու այն երկրին, որն հսկայական տառապանքի ուղիով է անցնում դեպի նոր կյանք։  Նրանց մեջ խոսում է ապրումակցումը, մարդկային այն առաքինությունը, առանց որի մարդը կարող է սոսկ գոյատևել, բայց երբեք չի կարող ասել, որ լիարժեք կյանք է վարում։ Նմանին սատար կանգնելու մարդկային հատկությունը միայն բարեգործության ու Աստծուն հավատալու մասին չէ, որ վկայում է։ Եթե կարողանում ես ընկալել դիմացինի տառապանքը և ջանք ես թափում օգնության ձեռք մեկնելու, ուրեմն հարգանքի ես արժանի։ Այս երևույթը չպետք է ընկալվի միակողմանի՝ բարեգործությունը դիմացինի հոգին ջերմացնում է հենց այն  պատճառով, որ դու շահ չես հետապնդում և անում ես սիրով ու նվիրումով, սակայն երկրորդ կողմը նույնպես զորավոր է՝ քո այդ քայլով բարձրացնում ես ինքնահարգանքդ, ինքնավստահությունդ, ինքնագնահատականդ։ Հոգեբանական տեսակետից այս մոտեցումը կարելի է ձևակերպել այսպես՝ իրական երջանկությունը գալիս է այն պահին, երբ գիտակցում ես սեփական արժեքիդ կարևորությունը՝ արել ես մի քայլ, որով փոքրացրել ես դիմացինի տառապանքը։ Մարդկային առաքինությունն ու բարությունը ազգային որակներ չեն, դրանք համամարդկային են։ Մեր զրույցը, որի կայացման համար երախտապարտ ենք երեխաներին Հայաստանում առաջնորդող մեր չքնաղ թարգմանչուհի հայ-հոլանդուհի Նաիրա Վան Խեյնհաուզենին, ով ամենայն համբերատարությամբ էր թարգմանում իմ հայերեն և անգլերեն խոսքը և երեխաների հոլանդերենը։ (Նաիրա Վան Խեյնհաուզենի և Դիակոնիա կազմակերպության գործունեությանը մենք առաջիկայում դեռ անդրադարձ կկատարենք)։ Ավելացնեմ, որ սեփական արժանապատիվ արարքի գիտակցումը այս հրաշալի հոլանդացի երեխաներին, որոնք դրամահավաքի կազմակերպանն ու մասնակցությանը գնացել են սեփական ցանկությամբ ու առանց հարկադրանքի,  անշուշտ նաև նրանց հետ աշխատող մեծերի առաքինության մասին է վկայում։ Անշուշտ այս հարցում էական դեր ունի Նիդերլանդների թագավորության կողմից Հայաստանի նկատմամբ իրականացվող կայուն քաղաքականությունը ։


DUTCH TEENAGERS’ 12,500 EURO AID TO THE NEEDY IN ARMENIA


For the Diary of the Netherlands/ NidOragir From Yerevan, the capital of Armenia Naira Gasparyan, PhD, YSU, Associate Professor


Charity as a God-pleasing undertaking, perhaps this is how the commendable act of contributing of the 11 Dutch 14-year-old schoolchildren from Ichthus college and their 3 mentors can be perceived. The The children's visit to Armenia has been carried out with the support of Diaconia's partner, the Dutch charity organization Kom over en Help. These most respectful youngsters fundraising activity is not just an act of fundraising. They got that amount of money as a result of their own hard work: some of them baked pastries and sold, others washed cars to invest in various projects - donating to the needy people in Armenia. The facts themselves are exciting and eloquent. Having made their investments in various projects, these wonderful young people have come to personally get to know the country which is passing through a path of great suffering to a new life. Empathy is the feeling, that human virtue, without which life becomes bare survival, and one can never say that they lead a full life. The human virtue to support others is not only an evidence of charity and belief in God. If you are able to perceive the other person's suffering and make an effort to lend a helping hand, then you deserve respect. This phenomenon should not be viewed as one-sided: charity warms the other person's soul precisely because you do not pursue profit and you do it with love and dedication, but the second side is also powerful -  you increase your self-respect, self-confidence, and self-esteem. From a psychological point of view, the approach can be formulated like this: real happiness comes at the very moment when you realize the importance of your self-worth, you have taken a step that reduced the suffering of somebody else. Human virtue and kindness aren’t national qualities, they are universal. Our conversation, for which we are grateful to our lovely Armenian-Dutch interpreter Naira Van Geenhuizen, who guides the children in Armenia, who patiently transmitted my Armenian and English speech to the group and the youngsters’ Dutch to me. (We will refer to the activities of Naira Van Geenhuizen and the organization Diaconia in the near future.) In addition, these wonderful Dutch children are fully aware of the dignified act they committed – they themselves organized and participated in the fundraising on their own free will. This, certainly, testifies about the virtue of their mentors as well. Undoubtedly, the stable policy implemented by the Kingdom of the Netherlands towards Armenia plays a significant role in this matter.





HDIF Joins the International Chamber of Commerce

 

HDIF is excited to have recently joined the International Chamber of Commerce's Armenian Branch (ICC Armenia). The aim is to cooperate with Armenian enterprises under the umbrella of Corporate Social Responsibility (CSR). The growing roster of our local clients, which now includes the Armenian Genocide Museum (see below), is a testament to the appeal of HDIF's handcrafted products both in Armenia and around the world.

HDIF's membership will allow it to foster meaningful business partnerships wtih Armenian companies.  HDIF Founder and Executive Director Tim Straight will be serving on the Entrepreneurship and SMEs (Small and Medium-Sized Enterprises) Committee, while HDIF's local sales representative, Armen Yeroyan, will serve on the Marketing and Advertising Committee.  This alliance may also be a gateway into building new relationships with other ICC member nations and SME participants. 

HDIF and Impact Hub Yerevan Board Member Nazareth Seferian introduced the concept of Corporate Social Responsibility (CSR) to ICC Armenia. Under his experienced guidance, ICC Armenia has crafted a CSR policy to inspire businesses to integrate social and environmental concerns into their operations and client interactions, going beyond mere profit-making. 
 

"A part of my work is to raise the profile of CSR in Armenia. Companies can contribute in all sorts of ways by tackling issues that have a direct and indirect impact on their bottom line.  For HDIF, this is a strategy to increase local sales.  We can appeal to companies with CSR policies, and simply by buying our products, they are making a social impact," states Nazareth.


ICC Armenia Profile 2024

Photo credit: ICC Armenia

Where to Shop HDIF Gifts in Yerevan, Etchmiadzin & Beyond


Amiryan Kiosk, Amiryan Str. betw. Viva and Team Telecom - Letter ornaments
Bookinist, Amiryan and Mashtots Str. locations - Letter ornaments and key tags
Dalan Art Gallery, Abovyan 12 - Letter ornaments, key tags, and magnets
Etchmiadzin Cathedral Bookstore, Vagharshapat - Letter ornaments and key tags
Green Bean, Isahakyan 38 - Potholders, oven gloves, letter ornaments
Ket Market, Saryan 6 - Wooden key tags, Ararat puzzle, animal pencil cases
Machanents Tun, Shahumyan 36, Vagharshapat - Letter keytag, magnets, ornaments
Matenadaran, 53 Mesrop Mashtots - Taraz key tags, finger puppets, letter ornaments
Move2Market, Aram str., 42/1 - Letter ornaments, key tags, and magnets, taraz key tags
Studio Store. Buzand 22
Taraz Souvenirs at Gum Market, Khorenatsi 35/51 - Letter ornaments
Tufenkian Historic Hotel Carpet Shop, Hanrapetutyun 48 - Letter ornaments, taraz key tags and finger puppets
Tushpa Winery, 0628 Paruyr Sevak, Taperakan, Ararat - White and green crocheted coasters 

Made51 is also selling Maral Berberian's embroidered felt eggs and heart-shaped key tags on its website.  Made51 is a branch of the UN Refugee Agency's (UNHCR) that promotes and sells refugee-made handicrafts.
HDIF PRODUCTS NOW AVAILABLE AT THE ARMENIAN GENOCIDE MUSEUM
HDIF has been invited to sell its handmade gifts and souvenirs in the shop at the Armenian Genocide Museum.  The offerings include taraz (Armenian costume) key tags, taraz pencil tops, and dozens of hand-painted Armenian letter ornaments.
This Month's Featured Producer Partner

Manushak Nersisyan Participates in
Impact Hub's "Circulathon"

On Oct. 25-26, Impact Hub Yerevan welcomed small and medium enterprise (SME) professionals from around Armenia for "Circulathon," a dynamic, two-day hackathon centered on the concept of the circular economy.  The heart of this gathering was to develop innovative circular business ideas as well as connect SME business people with industry experts, policymakers, and entrepreneurs.


HDIF is very proud that Manushak Nersisyan, a longtime producer partner from the northwestern village of Goghovit, participated in the hackathon. Her experience included gaining insights and mentorship to refine her business practices. She participated in hands-on workshops on circular business models, design strategies, and customer targeting. 

Specifically, Manushak worked with other craft experts, Mane Varouzhy and Grigor Ghazaryan, on a project called "DenimUp."  They developed the idea to collect denim remnants and make new products like pins, earrings, and small bags. She was thrilled to be awarded seed funding of 1,000 Euros ($1,084) to continue working on the DenimUp concept.

Circulathon is part of the CirculUP! project which is led by the Impact Hub NetworkImpact Hub Yerevan, and the Շրջակա միջավայր և առողջություն ՀԿ / Environment and Health NGO - funded by the European Union in Armenia.
MANUSHAK'S JOURNEY:
THE SUCCESS STORY OF A WOMAN WITH A DISABILITY
 
"Difficulties are always many. With any situation, challenges can arise, but I have been able to overcome these difficulties and break stereotypes. I work tirelessly to integrate people with disabilities into society, and I have set myself a goal where society integrates us," shares Manushak.

Manushak was diagnosed with a disability at just one year of age, and has been in a wheelchair for over 50 years. She is involved with "Agat," a nonprofit advocating for the rights of women with disabilities, which has supported her lifelong goals.

In her village of Goghovit, the main challenge she faces is a lack of accessible transportation, limiting her participation in local, regional, and national activities. Her wheelchair has been out of commission for some time, and she is uncertain if it can be repaired. Although she applied for a personal assistant through a new government program for individuals with severe disabilities, her application was surprisingly denied.

Despite these challenges, Manushak actively engages in her community, participating in grant competitions and collaborating with civil society. As an entrepreneur, she focuses on fabric creation and sewing bedding. On top of all that, Manushak is HDIF's knitting expert, producing socks, hats, sweaters, and scarves with her small team of local knitters.

[English translation of excerpts from Ani Mkrtchyan's article titled "Կամավորից՝ անհատ ձեռներեց․ հաշմանդամություն ունեցող կնոջ հաջողության ընթացքը"]

The Latest from HDIF-USA
October was a busy month for festivals!  HDIF-USA participated in the food festivals at St. Vartan Church in Oakland, CA and St. John Church in San Francisco.  New, imported Christmas items from Armenia were a hit among shoppers. Festival-goers especially loved our mini flower pots.  Additionally, churches and organizations around the country sold our products at their fall events.  But not to worry, all of our fan favorites are being replenished, and will be restocked before Christmas.  

To order our #handcrafted. #madeinarmenia products at wholesale prices for your festival, contact us at hdifusa1@gmail.com.  To reach our shop site, click the button below.
Shop HDIF-USA

We're on Faire.com! 

If you are a retailer and interested in purchasing Armenian-made products for your shop, join us on Faire.com to receive competitive wholesale prices.  Entry-level retailers will receive $200 in credit and free shipping for one year when you sign up with this link: https://hdifusa.faire.com.
What's Happening in November
On November 23rd, HDIF Founder and Executive Director Tim Straight will be traveling to Dubai to be a guest speaker at Engage Armenia Forum 2024.  Organized by Repat Armenia, this dynamic event will bring together leaders and innovators from Armenia and the Diaspora. Participants can expect interactive pitches, panel discussions, and networking opportunities that will connect organizations and programs working to strengthen Armenia.  Topics will include volunteering & internships; education & health; repatriation & career opportunities; business, investments & export promotion; mentorship & supporting social initiatives.

The goal of the forum is not simply participation, but also to create a platform for rethinking, revitalizing, and making an impact through action.
Distributors in the Diaspora

Distributors' Network

United States:
HDIF-USA | Beth Broussalian
hdifusashop.com

Canada:
Les Cadeaux Marash | Gayane Petrosyan
lescadeauxmarash.com/

United Kingdom:
Noor and Katu | Sonya Varoujian
noorandkatu.com

France:
Donos | Mikael Donikian
mikael.donikian@donos.fr
Finding HDIF in Yerevan
HDIF'S RETAIL SPACE & OFFICE:
80 TIGRAN METS AVE
YEREVAN 0005
(Near the Sasuntsi Davit train station)

Store hours: Monday-Friday 10AM-6PM. For inquiries, call 77 47 33 35 or email hdifarmenia@gmail.com.

HDIF is the first World Fair Trade Guaranteed organization in the former Soviet region. www.hdif.org
A fun walking trip with Tim from the Sasuntsi Davit train station to
HDIF's shop and office at Impact Hub's new location.