Հայ ընտանիք, որը փոխեց սև իկրայի համաշխարհային պատմությունը

 

ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ Է

13.2026/Նիդ.օրագիր

1920 թվականին Փարիզում հիմնադրված Petrossian ընկերությունը դարձավ սև իկրայի համաշխարհային խորհրդանիշ։ Այն ստեղծեցին հայազգի եղբայրներ Մելիք Պետրոսյանը և Մուշեղ Պետրոսյանը, ովքեր Կովկասից Եվրոպա տեղափոխվելով՝ իրենց հետ բերեցին թառափի իկրայի մշակման հարուստ փորձը։

Մինչ այդ սև իկրան հիմնականում ասոցացվում էր Ռուսական կայսրության և Կասպից ծովի հետ։ Սակայն Պետրոսյանները կարողացան այն ներկայացնել որպես ֆրանսիական բարձր խոհանոցի անբաժան մաս։ Նրանք ոչ միայն ներմուծեցին բարձրորակ կավիար, այլև ձևավորեցին դրա սպառման մշակույթը՝ սահմանելով որակի խիստ չափանիշներ և տարածելով «malossol»՝ քիչ աղով մշակման մեթոդը։

20-րդ դարի ընթացքում Petrossian-ը դարձավ շքեղության, նրբաճաշակության և բարձր գաստրոնոմիայի խորհրդանիշ։ Ընկերությունը ընդլայնեց գործունեությունը Եվրոպայից դեպի ԱՄՆ՝ պահպանելով ընտանեկան բիզնեսի ավանդույթը և որակի նկատմամբ խիստ մոտեցումը։

Այսօր Պետրոսյանների անունը համարվում է սև իկրայի համաշխարհային հեղինակություն։ Նրանց պատմությունը ոչ միայն հաջող բիզնեսի օրինակ է, այլև հայկական ձեռնարկատիրական մտածողության ազդեցիկ դրսևորում համաշխարհային գաստրոնոմիայի մեջ։

ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը Petrossian խավիարի բրենդի սեփականատեր պարոն Արմեն Պետրոսյանի հետ։

ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

Պետրոսյան (Petrossian) ընկերությունը ֆրանսիական շքեղ սննդամթերքի ընկերություն է, որը մասնագիտացած է խավիարի (իկրայի) և բարձրորակ ապխտած ձկնամթերքի արտադրության ու վաճառքի մեջ։ Այն հիմնադրվել է 1920 թվականին Փարիզում երկու հայ եղբայրների՝ Մելքում (Melkoum) և Մուշեղ (Mouchegh) Պետրոսյանների կողմից։

 Ինչ արեցին նրանք: Եղբայրները հայկական ծագում ունեին և ծնվել էին Կասպից ծովի ափին (Իրանի կողմից)։ Հայոց ցեղասպանությունից և Ռուսական հեղափոխությունից (1917) հետո նրանք գաղթեցին Փարիզ՝ փախուստով կյանքը վերակառուցելու համար։

Փարիզում նրանք  սկսեցին Կասպից ծովից խավիար ներմուծել և վաճառել ։ Այդ ժամանակ խավիարը դեռ նորություն էր եվրոպական շուկայում, և եղբայրները մեծ դեր խաղացին այն Փարիզ (և հետո ամբողջ աշխարհ) ներկայացնելու գործում։ Նրանք համոզեցին ռեստորաններին, այդ թվում՝ Ritz-ը և շքեղ նավերը (օրինակ՝ Normandie), որ խավիարը շքեղության խորհրդանիշ է։ Սկզբում վաճառում էին նաև ապխտած սաղմոն, թթու ձուկ և այլ հայկական/ռուսական ավանդական մթերքներ՝ հաճախորդներ գրավելու համար։ Աստիճանաբար կենտրոնացան խավիարի վրա՝ զարգացնելով հասունացման (maturation) ավանդական տեխնիկա, որը դեռևս ձեռքով է կատարվում ընկերության «խավիարոլոգների» կողմից։

Եղբայրները ստեղծեցին ընտանեկան բիզնես, որը մինչ օրս մնում է 100% ընտանեկան սեփականություն։ Մելքումը մահացել է 1972-ին, Մուշեղը՝ 1981-ին։ Բիզնեսը շարունակեցին նրանց ժառանգները։

Ներկայիս սերունդը

Երրորդ սերունդ. Արմեն Պետրոսյանը (Մուշեղի որդին) ղեկավարել է ընկերությունը։

Չորրորդ սերունդ. Այսօր ընկերությունը ղեկավարում են եղբայրներ Միքաել (Mikaël) և Ալեքսանդր (Alexandre) Պետրոսյանները։ Նրանք շարունակում են ավանդույթը՝ պահպանելով որակը և ընդլայնելով բիզնեսը։

Ընկերության ձեռքբերումներն ու ներկան

Փարիզի պատմական առաջին խանութը (18 boulevard de La Tour-Maubourg, 7-րդ թաղամաս) դեռ գործում է 1920 թվականից։

Ընկերությունն ունի բուտիկներ, ռեստորաններ Փարիզում, Նյու Յորքում, Լոս Անջելեսում, Լոնդոնում, Բրյուգեում, Բանգկոկում և այլուր։

Պետրոսյանը համարվում է աշխարհի լավագույն խավիարներից մեկի արտադրողը՝ կենտրոնանալով որակի, կայունության և ավանդական մեթոդների վրա։

 Պետրոսյան եղբայրները  Փարիզում ստեղծեցին շքեղության խորհրդանիշ դարձած ընկերություն՝ խավիարը դարձնելով եվրոպական գուրմանների սեղանների անբաժան մաս։ Նրանց ժառանգները շարունակում են այդ ավանդույթը ավելի քան 100 տարի։

Նկարում` Արմեն Պետրոսյանը`Մուշեղի որդին (կենտրոնում)  Միքաել  և Ալեքսանդր  Պետրոսյանների հետ։ 

Լուսանկարը վերցված է Զարթոնք հանդեսից: