The Netherlands Diary/Նիդ.օրագիր

The Netherlands Diary/Նիդ.օրագիր
The Netherlands Diary

Wednesday, 18 November 2026

Ինչո՞ւ է Թրամփը լոյալ Ռուսաստանի և Ադրբեջանի նկատմամբ. ի՞նչ են բացահայտում Deutsche Bank-ի փաստաթղթերը

 ԲԱՑԱՀԱՅՏՈՒՄ

Deutsche Bank-ի 15 միլիոն փաստաթղթերի արտահոսքի հիման վրա իրականացված միջազգային հետաքննությունը նոր հարցեր է առաջադրում Դոնալդ Թրամփի բիզնեսների՝ ադրբեջանական և ռուսական փողերի լվացման ցանցերի հետ ունեցած ֆինանսական կապերի վերաբերյալ։

Դոնալդ Թրամփի քաղաքական կարիերայի և Ռուսաստանի հետ նրա հնարավոր կապերի շուրջ տարիներ շարունակ բազմաթիվ հետաքննություններ են իրականացվել։ Սակայն այժմ հրապարակված Deutsche Bank-ի ներքին փաստաթղթերը ուշադրությունը տեղափոխում են մեկ այլ՝ ոչ պակաս ուշագրավ ուղղությամբ՝ Թրամփին պատկանող ընկերությունների և «Ադրբեջանական լանդրոմատ» կոչվող ֆինանսական ցանցի միջև հայտնաբերված դրամական փոխանցումների վրա։

2026 թ. նոյեմբերի 17-ին հրապարակված միջազգային հետաքննությունը՝ Inside Deutsche Bank, իրականացվել է ավելի քան 200 լրագրողների մասնակցությամբ՝ աշխարհի ավելի քան 50 լրատվամիջոցներից։ Հետաքննության հիմքում Deutsche Bank-ից ստացված ավելի քան 15 միլիոն ներքին փաստաթղթեր են՝ ներառյալ բանկային հաղորդագրություններ, կասկածելի գործարքների վերաբերյալ հաշվետվություններ և ներքին ուսումնասիրություններ։

Թրամփի ընկերությունների հետքը հասնում է Բաքու

Փաստաթղթերում առանձնահատուկ ուշադրության են արժանանում Թրամփի հետ կապված երկու ընկերություններ՝ DT Marks Baku LLC և THC Baku Services LLC։

Երկու ընկերություններն էլ կապված էին Բաքվում նախատեսված Trump International Hotel & Tower նախագծի հետ։ Նախագիծը սկսվել էր 2012-ին, սակայն հյուրանոցն այդպես էլ չբացվեց, իսկ Թրամփի կազմակերպությունը 2016-ի վերջին դուրս եկավ համաձայնագրից։

Թրամփը հրապարակային ֆինանսական փաստաթղթերում հայտնել էր, որ Բաքվի նախագծի կառավարման համար 2015-ին ստացել է մոտ 2,5 մլն դոլար, իսկ 2016-ին՝ ևս ավելի քան 300 հազար դոլար։

Բայց Deutsche Bank-ի փաստաթղթերը ուշադրությունը դարձնում են ոչ թե այդ խոշոր վճարներին, այլ առանձին ֆինանսական փոխանցումների աղբյուրներին։

141 հազար դոլարի փոխանցումը

2015 թվականի ապրիլի 28-ին բրիտանական Faberlex ընկերությունից Թրամփի THC Baku Services-ին փոխանցվել է 141 261,82 դոլար։

Միջազգային հետաքննության հեղինակները հայտնաբերել են, որ նույն գումարը Deutsche Bank-ի ներքին փաստաթղթերում հետագայում նշվել է որպես կասկածելի գործարք։

Այստեղ առաջանում է հիմնական հարցը՝ ո՞վ էր Faberlex-ը և որտեղի՞ց էր գալիս այդ գումարը։

Faberlex-ը հետագայում հայտնվել է «Ադրբեջանական լանդրոմատի» վերաբերյալ միջազգային հետաքննությունների կենտրոնում։ Այդ ընկերությունը, ըստ հետաքննողների, օգտագործվել է այնպիսի ֆինանսական ցանցում, որի միջոցով անցել են ադրբեջանական ծագում ունեցող մեծածավալ գումարներ։

Ավելին՝ Faberlex-ի միջոցով անցած գումարների մի մասը կապված էր եվրոպացի քաղաքական գործիչների նկատմամբ կոռուպցիոն վճարումների գործերի հետ։

Ի՞նչ է «Ադրբեջանական լանդրոմատը»

«Ադրբեջանական լանդրոմատ» անվանումը վերաբերում է բազմաշերտ ֆինանսական ցանցին, որը միջազգային հետաքննողները բացահայտել էին դեռևս տարիներ առաջ։

Այն գործել է բազմաթիվ բրիտանական և այլ իրավասություններում գրանցված ընկերությունների, բանկային հաշիվների և միջնորդական կառույցների միջոցով։ Այդ ընկերություններից մի քանիսը արտաքինից սովորական բիզնեսներ էին թվում, սակայն դրանց հաշիվներով անցել են հսկայական գումարներ։

Այս ցանցի ամենաքաղաքականապես զգայուն կողմն այն էր, որ դրա միջոցով գումարներ էին հասնում նաև եվրոպացի քաղաքական գործիչների, որոնք հանդես էին գալիս Ադրբեջանի շահերի օգտին։

Օրինակ՝ իտալական դատախազների հետաքննությամբ Faberlex-ը կապվել էր ՊԱՍԵ-ի նախկին պատգամավոր Լուկա Վոլոնտեի կաշառքի գործի հետ։ Վոլոնտեն 2021 թվականին Իտալիայում դատապարտվել էր չորս տարվա ազատազրկման՝ ադրբեջանցի քաղաքական գործիչներից կաշառք ստանալու համար։

Նույն ֆինանսական միջավայրի միջոցով գումարներ էին հասել նաև Գերմանիայի նախկին պատգամավոր և ՊԱՍԵ-ի նախկին անդամ Էդուարդ Լինտներին։ 2025-ին նա Գերմանիայում դատապարտվել էր Ադրբեջանի շահերի լոբբինգի հետ կապված կաշառք ստանալու գործով։

Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է, քանի որ ցույց է տալիս, որ «լանդրոմատի» պատմությունը միայն բանկային խարդախության մասին չէր․ այն կապված էր նաև քաղաքական ազդեցության գնման մեխանիզմների հետ։

Ադրբեջանական և ռուսական ֆինանսական ուղիների հատումը

Deutsche Bank-ի փաստաթղթերում հայտնաբերվել է նաև 2018 թվականի կասկածելի գործարք, որը կապվում էր Թրամփի THC Baku Services-ի և ռուսական լանդրոմատի հետ կապված ընկերության միջև։

Ընդհանուր առմամբ, բանկի ներքին փաստաթղթերում մինչև 2020 թվականը Թրամփի ընկերությունների հետ կապված կասկածելի գործարքների ծավալը գնահատվել է ավելի քան 3 միլիոն դոլար։ Այդ գործարքների մեջ եղել են ընկերություններ, որոնք կապված են եղել ադրբեջանական և ռուսական փողերի լվացման սխեմաների հետ։

Սակայն այստեղ անհրաժեշտ է կարևոր տարբերակում անել.

Այս տվյալները ինքնին չեն ապացուցում, որ Դոնալդ Թրամփը անձամբ մասնակցել է փողերի լվացմանը կամ կաշառքների կազմակերպմանը։

Խոսքը նրա ընկերությունների հաշիվներին հասած գումարների մասին է, որոնց աղբյուրները, ըստ հետաքննության, կապվում էին կասկածելի ֆինանսական ցանցերի հետ։

Իսկ ի՞նչ գիտեր Deutsche Bank-ը

Հետաքննության ամենաուշագրավ կողմերից մեկը հենց բանկի ներքին արձագանքն է։

2014 թվականին Deutsche Bank-ն արդեն ԱՄՆ իշխանություններին կասկածելի գործունեության վերաբերյալ հաղորդում էր ներկայացրել DT Marks Baku ընկերության հետ կապված գործարքների մասին։

Բանկի փաստաթղթերում նշվել էր, որ գործարքների առևտրային նպատակը հնարավոր չէր հաստատել, ինչպես նաև հնարավոր չէր հստակեցնել գումար ուղարկողների և ստացողների միջև հարաբերությունները։

Հետագայում Deutsche Bank-ը Թրամփին և նրա շրջապատին դասակարգել էր որպես հատուկ վերահսկվող կամ «protected/covered clients» հաճախորդներ։

2019-ին բանկի ներքին փաստաթղթերից մեկում նշվում էր, որ իրեն հայտնի չեն Թրամփի և Ռուսաստանի միջև կապեր։ Սակայն հետագա փաստաթղթերը ցույց են տվել, որ բանկն արդեն ուներ տեղեկություններ Թրամփի ընկերությունների և ռուսական ու ադրբեջանական լանդրոմատների հետ կապված ֆինանսական գործարքների մասին։

Կոնգրեսի հարցումը

2019 թվականին ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի համապատասխան հանձնաժողովը Deutsche Bank-ից պահանջել էր Թրամփի ֆինանսական կապերի վերաբերյալ տեղեկություններ։

Պահանջի շրջանակում հիշատակվում էին նաև «ռուսական լանդրոմատը», «ադրբեջանական լանդրոմատը» և Danske Bank-ի էստոնական մասնաճյուղը։

Deutsche Bank-ի ներքին նամակագրությունը ցույց է տալիս, որ բանկում քննարկում էին, թե ինչ ծավալի տեղեկատվություն պետք է տրամադրել Կոնգրեսին։ Հարցման գործողության ժամկետը ավարտվել է 2023 թվականի հունվարին և չի երկարաձգվել։

Ի՞նչ է սա նշանակում

Deutsche Bank-ի արտահոսքը չի ներկայացնում Թրամփին որպես «Ադրբեջանական լանդրոմատի» կազմակերպիչ կամ դրա մասնակից։ Սակայն այն բացահայտում է ֆինանսական կապերի մի շղթա, որը նախկինում ամբողջությամբ տեսանելի չէր։

Մի կողմում՝ Դոնալդ Թրամփի ընկերություններն են և Բաքվում չիրականացված բարձրակարգ հյուրանոցային նախագիծը։

Մյուս կողմում՝ Faberlex-ի նման ընկերություններն են, որոնք հայտնվել են «Ադրբեջանական լանդրոմատի» հետաքննություններում։

Եվ այդ երկու աշխարհների միջև հայտնվում է 141 261,82 դոլարի կոնկրետ փոխանցումը, ինչպես նաև հետագա այլ կասկածելի գործարքներ։

Հենց սա է հետաքննության գլխավոր նշանակությունը․ այն ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող էին բիզնեսը, օֆշորային ընկերությունները, բանկային գաղտնիությունը, փողերի լվացման ցանցերն ու քաղաքական ազդեցությունը հայտնվել նույն ֆինանսական համակարգում։

Ու այստեղ արդեն հարցը միայն Դոնալդ Թրամփի մասին չէ։

Հարցն այն է, թե որքանով կարող էր միջազգային ֆինանսական համակարգը տարիներ շարունակ ապահովել այնպիսի միջավայր, որտեղ կոռուպցիոն կամ անհայտ ծագման գումարները կարող էին հասնել արևմտյան երկրների քաղաքական և տնտեսական կենտրոններ։

Փաստերի աղբյուր

Նյութը Նիդ.օրագրի կողմից պատրաստվել է 2026 թվականի նոյեմբերի 17-ին հրապարակված Inside Deutsche Bank միջազգային հետաքննության տվյալների հիման վրա, որին մասնակցել են ավելի քան 200 լրագրողներ աշխարհի ավելի քան 50 լրատվամիջոցներից։ Հետաքննության նյութերը հիմնված են Deutsche Bank-ի ավելի քան 15 միլիոն ներքին փաստաթղթերի վրա։

No comments:

Post a Comment