Ինչու՞ տեղի ունեցավ 44-օրյա պատերազմը եւ ինչու՞ հնարավոր չեղավ խուսափել դրանից

05.01.2020

Հանրության հիմնական մասի համար հարցերի հարցը թերեւս հետեւյալն է. ինչու՞ տեղի ունեցավ 44-օրյա պատերազմը եւ ինչու՞ հնարավոր չեղավ խուսափել դրանից: Այս հարցի ամենաուղիղ պատասխանը կարելի է ձեւակերպել այսպես. պահը, երբ ԼՂ հարցում որեւէ իրադարձություն պետք է տեղի ունենար, հասունացել էր: Ի՞նչ հիմք կա նման պնդում անելու համար:

Վերջին տասը տարվա ընթացքում մի քանի առանցքային հանգրվաններ են եղել ԼՂ հարցի կարգավորման բանակցություններում: Առաջինը կազանյան գործընթացն էր, որով ենթադրվում էր, որ տարածքները 5+2 բանաձեւով պետք է հանձնվեն Ադրբեջանին, Արցախը պիտի ստանար միջանկյալ կարգավիճակ, իսկ վերջնական կարգավիճակը պիտի ստանար փախստականների վերադարձից հետո տեղի ունենալիք հանրաքվեի միջոցով:

Բայց տեղի ունեցավ անկանխատեսելին (՞) 2011 թվականի հունիսի 24-ին Իլհամ Ալիեւը հրաժարվեց ստորագրել կազանյան փաստաթուղթը, հարուցելով Սերժ Սարգսյանի տարակուսանքը, ով 2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին «Ռոսիա» հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում կազանյան փաստաթղթի ճակատագրի մասին խոսելով հայտարարեց, որ Հայաստանը պատրաստ էր Ադրբեջանին հանձնել 7 շրջանները, բայց Ադրբեջանը ուզում է ավելին:

Ավելի՞ն: 2011-ին Հայաստանը պատրաստ էր հանձնել 7 շրջանները իսկ Ադրբեջանը ուզում է ավելի՞ն: Իսկ ի՞նչը կարող է լինել ավելին: Կազանյան փաստաթղթի չստորագրումով Իլհամ Ալիեւը տվել է այդ հարցի պատասխանը. նախեւառաջ Ղարաբաղի կարգավիճակը, այսինքն՝ Ադրբեջանի կազմից դուրս Ղարաբաղի կարգավիճակի բացառումը: Սա դեռ 2011 թվականին: Դրանից հետո Ադրբեջանի ախորժակը ավելի է բացվել եւ սրա վկայությունն է դառնում այն, որ 2013 թվականից իրավիճակը շփման գծի երկայնքով եւ հայ-ադրբեջանական սահմանին աննախադեպ կերպով սրվում է:

Սահմանային լարումը մեծանում է 2014, 2015 թվականների ընթացքում եւ սա տեղի է ունենում աշխարհաքաղաքական «բարենպաստ» պայմաններում:

Սիրիայում եւ Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձությունների պատճառով Ռուսաստան-Արեւմուտք հարաբերությունները սրվում են, Ռուսաստանը հայտնվում է պատժամիջոցների ներքո: Եւ եթե մինչ այդ Ռուսաստանի համար առաջնային թեժ կետը Հարավային Կովկասն էր, 2015 թվականի դրությամբ ավելանում են Ղրիմը, Դոնբասը, Սիրիան: Բոլոր այս տեղերում Ռուսաստանի պատասխանատվությունը աճում է եւ որքան էլ գերտերություն, ՌԴ կարողություններն անսահմանափակ չեն:

Ադրբեջանն օգտվում է ստեղծված հնարավորությունից եւ ավելի բարձր հայտարարում Ղարաբաղի հարցը ռազմական ճանապարհով լուծելու իր մտադրությունների մասին: Այս պայմաններում Ռուսաստանը կանգնում է բավականին դժվար կացության առաջ, հասկանալով, որ Հարավային Կովկասը կայուն պահելու նախկին գործիքակազմը վերանայման կարիք ունի:

2013-ին ծնվում եւ 2015-ին վերջնականորեն ձեւակերպվում են հիմա արդեն հանրահայտ ռուսական առաջարկները, որոնք նախատեսում են 7 տարածքների վերադարձը Ադրբեջանին՝ 5+2 բանաձեւով, փախստականների վերադարձ, ռուս խաղաղապահների տեղակայում: Առաջարկությունների փաթեթը որեւէ կերպ չէր անդրադառնում Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցին, շրջանցում էր այդ հարցը:

Այս առաջարկները հայկական կողմին ներկայացվում են 2016 թվականի հունվարին: Հայկական կողմը մերժում է այն, 2016 թվականի ապրիլին տեղի է ունենում ապրիլյան քառօրյա պատերազմը: Այս իրադարձությունից ամիսներ անց Սերժ Սարգսյանը հրապարակային խոսում է 80-ականների զենքերի մասին, իսկ մեկուկես տարի անց հրապարակային խոստովանում, որ Հայաստանը դեռ 2011 թվականին պատրաստ էր թողնել 7 տարածքները, բայց Ադրբեջանն ուզում է ավելին:

Ֆորմալ առումով 2016 թվականից հետո էլ բանակցային գործընթացը շարունակում է տեղի ունենալ Մադրիդյան սկզբունքների կամ դրանց կոնֆիգուրացիայի հիման վրա, բայց ռուսական առաջարկները կան, գոյություն ունեն եւ նրանց ներկայությունը զգացվում է ամենուր, առնվազն այն տրամաբանությամբ, որ 7 տարածքների հանձնումը 2018 թվականի դրությամբ բանակցային գործընթացի հիմնական, եթե ոչ միակ թեման է:

Ինչ վերաբերում է ԼՂ կարգավիճակին, ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահությունը արդեն տեղավորվել է այն տրամաբանության մեջ, որ այդ հարցը քննարկելի է այնքանով, որքանով քննարկելի է Ադրբեջանի համար: Բոլոր համանախագահները համակերպվել են այս մտքի հետ եւ ռուսական առաջարկները ըստ էության համանախագահության առաջարկներն են: Կրակին յուղ է լցնում նաեւ Թուրքիան, ում ձեռքերը ազատվել են եւ նույնիսկ ավելի են երկարել ֆուտբոլային դիվանագիտության ձախողումից հետո, եւ նա տարածաշրջանի կայունության միակ նախապայմանը համարում է 7 շրջանների հանձնումը:

Ադրբեջանն իր հերթին շարունակում է հայտարարել, որ ԼՂ որեւէ կարգավիճակ Ադրբեջանի կազմից դուրս քննարկելի չէ եւ ռուսական առաջարկների ի հայտ գալուց հետո ավելի է սրում դիրքորոշումը՝ ԼՂ որեւէ կարգավիճակ այս փուլում քննարկելի չէ: Թող այդ հարցին անդրադառնան հաջորդ սերունդները: Այս իրավիճակում ենք ըստ էության ժառանգել Լեռնային Ղարաբաղի հարցի բանակցային գործընթացը:

հանձնվե՞լ, թե չհանձնվել

Վարչապետի պաշտոնում ԼՂ հարցի շուրջ բանակցային գործընթացի էությանն ու նրբություններին ծանոթանալը ինձ հանգեցրեց մի մտքի. բանակցային գործընթացը 1994 թվականի մայիսի 12-ի զինադադարի կետից նահանջի մի մեծ գործընթաց է: Տխուր է արձանագրել, բայց բանակցային ողջ գործընթացում հայկական կողմը ոչ մի հաջողություն չի ունեցել, դա անհաջողությունների մի երկար պատմություն է: Այդ պատմությունը ունի մի քանի նշանային կետեր. առաջինը 1996 թվականի Լիսաբոնի գագաթաժողովն է, որտեղ արձանագրվեց մեր միայնությունը աշխարհում, հաջորդը Լեռնային Ղարաբաղի ներկայացուցիչների դուրսմղումը բանակցային գործընթացից, որը ԼՂ հարցը աստիճանաբար տեղավորեց Հայաստան-Ադրբեջան տարածքային վեճի տրամաբանության մեջ, հաջորդը բանակցային այնպիսի տրամաբանության հաստատումը, որով 7 տարածքների հանձնումը Ադրբեջանին համարվում էր բանակցային գործընթացի առաջնային նպատակ, հաջորդը Ադրբեջանի հրաժարումը Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի քննարկումից, հաջորդը ռուսական առաջարկները, որոնց առանցքային պրոբլեմը Արցախի կարգավիճակի դուրս մղումն է բանակցային օրակարգից:

Բանակցային 23-ամյա գործընթացում հայկական կողմի միակ հաջողությունը ժամանակն էր, որն, իհարկե, էական հաջողություն կլիներ, եթե այդ ժամանակը հնարավոր լիներ աշխատեցնել մեր օգտին: Բայց 2016 թվականի ապրիլյան պատերազմով, երբ արձանագրվեց, որ Հայոց բանակը հաղթանակից 22 տարի անց կռվում է 80-ականների զենքերով, ժամանակ ձգելու դարաշրջանը նույնպես ավարտվեց: Ոչ այս փաստի բերումով, իհարկե, այլ այն հանգամանքով պայմանավորված, որ միջազգային սաստկացող կոնյունկտուրայի պայմաններում Ռուսաստանն արդեն հոգնել էր մեղադրանքներից, թե իրականում նա ոչ թե հարցի կարգավորման, այլ ձգձգման կողմնակից է:

Նման պայմաններում մեր առաջ պարզ ընտրություն էր դրված՝ տեղավորվել վերը նկարագրված տրամաբանության մեջ եւ անցնել տարածքների հանձնման գործընթացին, որոնք պայմանականորեն անվանվում էին «առարկայական բանակցություններ» կամ փորձել փոխել բանակցային տրամաբանությունը:

Հենց այս խնդրի լուծմանն էին ուղղված մեր գործողությունները 2018 թվականից ի վեր եւ գործընթացը գագաթնակետին հասավ 2019 թվականի մարտի 12-ին Ստեփանակերտում տեղի ունեցած Հայաստանի եւ Արցախի անվտանգության խորհուրդների համատեղ նիստում, որտեղ հանդես եկա Արցախի իշխանությունների հետ համաձայնեցված ծրագրային ելույթով:

Այդ ելույթի թեզերը հետեւյալն էին. բանակցային գործընթացում Արցախի ներկայացուցիչների մասնակցության հարցը պետք է լինի մեր օրակարգում, Մադրիդյան սկզբունքները պետք է ունենան միասնական մեկնաբանություն, որովհետեւ Ադրբեջանն այն յուրովի է մեկնաբանում, Հայաստանը յուրովի, ինչը գործընթացը դարձնում է անարդյունավետ, եւ հետո՝ հասարակություններին պետք է պատրաստել խաղաղության եւ Ղարաբաղի հարցի որեւէ լուծում պետք է ընդունելի լինի Հայաստանի ժողովրդի համար, Արցախի ժողովրդի համար, Ադրբեջանի ժողովրդի համար: Առաջարկվող օրակարգը, սակայն, ամենեւին էլ բանակցային պրոցեսը շարունակելու նախապայման չէին, այլ այն արդյունավետ դարձնելու՝ մեր պատկերացումների շարադրանք:

Այս բոլոր կետերն ունեին սկզբունքային նշանակություն: Արցախի դուրսմղումը բանակցային գործընթացից եւ բանակցությունները Հայաստան-Ադրբեջան հարթություն տեղափոխելը սպառնալիք էր ստեղծում առաջին հերթին Հայաստանի համար, որովհետեւ հենց այս հանգամանքն օգտագործելով էր Ադրբեջանը Հայաստանին օկուպանտի պիտակ կպցնում: Եւ հետո՝ նման ֆորմատը ինքնին նենգափոխում էր Ղարաբաղի հարցի էությունը, այն տեղավորելով Հայաստան-Ադրբեջան տարածքային վեճի տրամաբանության մեջ:

90-ականների երկրորդ կեսին սա Հայաստանի ամենամեծ եւ աղետալի դիվանագիտական վրիպումն էր, որն ի դեպ, կարելի էր եւ թույլ չտալ: Այն ժամանակ, այո, Հայաստանը կարող էր հրաժարվել առանց Ղարաբաղի բանակցելուց, որովհետեւ Ադրբեջանը պատրաստ չէր պատերազմի, դուրս չէր եկել պարտության շոկից եւ նույնիսկ բանակցային գործընթացի կասեցումը չէր կարող էական սպառնալիքներ ստեղծել Հայաստանի եւ Արցախի համար: Լեռնային Ղարաբաղի ներկայացուցիչներին բանակցություններից դուրս թողնելով մենք չէինք էլ գիտակցում, որ փոքրացնում ենք Արցախի ինքնորոշման հնարավորությունները, որովհետեւ «օկուպացված տարածքի» ինքնորոշումը ո՞րն է, նման բան ի բնե լինել չի կարող:

Նաեւ այս էր պատճառը, որ 2000-ականների առաջին կեսի բանակցային կուլմինացիան դարձավ «տարածքների փոխանակման» կոնցեպտը, ասենք՝ Մեղրին Ղարաբաղի դիմաց...

Պակաս կարեւոր չէր նաեւ Մադրիդյան սկզբունքների պարզաբանման հարցը: Ճիշտ է, կազանյան մերժումով, Ադրբեջանը վիժեցրել էր Մադրիդյան սկզբունքները, բայց ֆորմալ առումով դրանք դեռեւս գոյություն ունեին, եւ Ադրբեջանը մեկնաբանում էր, թե Մադրիդյան սկզբունքները նշանակում են, թե Արցախի հայությունը կարող է ինքնորոշվել միայն Ադրբեջանի կազմում: Հայաստանը հակառակն էր պնդում, ինչը նշանակում էր, որ Մադրիդյան սկզբունքները ոչ թե հարցի կարգավորման բանաձեւ են, այլ անհասկանալի ինչ-որ բան:

Եւ հաջորդը՝ հանրային դիսկուրսի առումով հանդես եկա բավականին կառուցողական բանաձեւով, հրապարակային պնդելով, որ ԼՂ հարցի որեւէ լուծում պետք է ընդունելի լինի նաեւ Ադրբեջանի ժողովրդի համար: Այս ամենի նպատակը ԼՂ հարցի բանակցային գործընթացը դուրս բերելն էր տարածքներ հանձնելու պրիմիտիվ տրամաբանությունից: Եւ հենց այստեղ էր ձախողումը, որովհետեւ պարզվեց՝ 2016-ին շարժված գնացքը կանգնեցնել հնարավոր չէ: Հիմա շատերն են ասում, թե այդ գնացքը հնարավոր էր կանգնեցնել ռուսամետ քայլերով եւ ռուսամետ քաղաքականությամբ, իբր մեր կառավարությունը ուղիղ հակառակն է արել: Իրականությունը, սակայն, բոլորովին այլ է, եւ այսպես խոսողները չեն նկատում այնպիսի շրջադարձային քայլեր, ինչպիսին Սիրիա ականազերծողներ եւ բժիշկներ գործուղելու ՀՀ կառավարության՝ 2019 թվականին կայացրած որոշումը:

խելամտության կանխավարկած

Սկզբունքային հարց է, իհարկե, թե ինչքանով է խելամիտ փորձել դիմադրել «շարժված» եւ արագություն հավաքած «գնացքին»: Իսկ ո՞րն է հակառակը: Հակառակը տարածքների հանձնումն է՝ ըստ էության ոչնչի դիմաց: Հիմա, իհարկե, հետահայաց կարելի է ասել՝ դա ավելի լավ է, քան այն ինչ ունենք, առնվազն մարդկային հազարավոր կյանքեր փրկած կլինեինք: Բայց՝ հետահայաց: Հետահայաց՝ այդ նույնը կարելի էր անել 1997-ին, 2004-ին, 2011-ին, 2016-ին ի վերջո: Այո, կարելի էր անել նաեւ 2020-ին: Բայց ինքներս մեզ ի՞նչ փաստարկով էինք համոզելու: Որ կպարտվենք պատերազմու՞մ: Այս փաստարկը, իհարկե, կար:

Բայց 2020թ. հուլիսյան մարտերը էական ազդեցություն ունեցան իրադրության գնահատականի վրա: Ճիշտ է՝ մարտական գործողությունների մասշտաբը հետագա պատերազմի համեմատ չափազանց փոքր էր, բայց հուլիսյան մարտերում ներգրավված էին ադրբեջանական էլիտար ստորաբաժանումները, իսրայելական անօդաչու թռչող սարքեր, եւ մեր բանակը ոչ միայն դիմակայեց, այլեւ մարտական դիրքում եւ մարտերի ընթացքում մենք ոչ մի զոհ չունեցանք, ոչ մի զոհ: Մեր զոհերը թիկունքում էին նահատակվել:

Հուլիսյան մարտերը, իհարկե, բացասական դեր նույնպես խաղացին այն իմաստով, որ Ադրբեջանը հասկանալով, որ միայնակ չի կարողանալու ռազմական հաջողություն ունենալ՝ Թուրքիային եւ սիրիացի վարձկաններին ներգրավելու որոշում կայացրեց: Հենց այստեղ էր վճռական պահը, որտեղ մենք պետք է միակողմանի զիջումների գնալու որոշում կայացնեինք: Դեռ մինչեւ հուլիսյան դեպքերը անընդհատ կարծրացող ադրբեջանական ռիտորիկան այլ տարբերակ չէր թողնում:

Ի դեպ, Ադրբեջանի հակահայկական քարոզչությունը այն միակ անփոփոխ գործոնն էր, որ գոյություն ուներ վերջին 15 տարվա ընթացքում: Հայատյացությունը, Ղարաբաղն աներկբա ադրբեջանական համարելը, զենքի ուժով հարցը լուծելու շարունակական քարոզչությունը հասել էին գագաթնակետին:

Նույնիսկ այս պայմաններում բանակցային գործընթացը շարունակվում էր, այնքանով որքանով թույլ էր տալիս կորոնավիրուսի համավարակը: ԱԳ նախարարը անընդհատ քննարկումների մեջ էր համանախագահողների հետ: Բայց ըստ էության Ադրբեջանը չէր մտնում բանակցությունների մեջ, հստակ ցույց տալով, որ իր համար բանակցային նպատակը առաջվա նման շարունակում է մնալ առանց նախապայմանների տարածքների հանձնումը:

Եթե մենք ասեինք համաձայն ենք, պատերազմը իհարկե կկանխվեր: Պատերազմը նման պայմաններում կարող էինք նաեւ կանգնեցնել, ինչի մասին հայտարարեցի պատերազմի մեկնարկի առաջին օրը՝ Ռազմական դրության կապակցությամբ ԱԺ-ում հրավիրված հատուկ նիստում: Նման տարբերակը, սակայն, ոչ միայն ինձ համար ընդունելի չէր, այլեւ այդ օրերին չլսեցի որեւէ ձայն, որ հենց այդպես էլ պետք է վարվել:

Սրան, իհարկե, հանրահայտ հակափաստարկ կա. մյուսները, հանրությունը չէին տիրապետում կամ չէին կարող տիրապետել այն տեղեկատվությանը, որ վարչապետն էր տիրապետում եւ ուրեմն՝ վարչապետը իր իմացած տեղեկատվության հիման վրա պետք է որոշում կայացներ։

Ճիշտ փաստարկ է, եւ իմ տիրապետած տեղեկատվությունը այն մասին էր, որ իրադրության լիցքաթափումը կամ պատերազմը կանգնեցնելը հնարավոր չէ առանց Արցախի ու Հայաստանի համար աղետալի հետեւանքների։ Եւ ուրեմն, որոշումն էր՝ պայքարել այդ աղետալի հետեւանքների դեմ։ Արդյունքում ավելի աղետալի հետեւանքնե՞ր ունեցանք։ Գուցե։

Բայց այն մյուս աղետի հնարավոր մասշտաբները գիտենք տեսականորեն։ Հիմա չգիտենք, թե այն մյուս աղետը գործնականում ինչպիսին էր լինելու, ինչպես այն ժամանակ չգիտեինք այս մի աղետի գործնական պարամետրերը։

Միայն գիտենք, որ Շուռնուխի գյուղապետի «լայվերը» հաստատապես ներկա էին լինելու բոլոր սցենարներում, որովհետեւ Ղուբաթլուի շրջանը Ադրբեջանին էր հանձնվելու վերը նկարագրված բոլոր սցենարներում, Շուռնուխի ու Որոտանի 20 տների շուրջ սահմանային վեճը նույն կերպ ծավալվելու էր: Բայց հիմա մենք գիտենք, որ մինչեւ Շուռնուխի սահմանագծին հասնելը պայքարել ենք ամեն թիզ հողի համար:

Խաղաղ հանձնման սցենարի ժամանակ է՞լ էինք պայքարելու: Ուրեմն՝ պատերազմը սկսվելու էր ոչ թե Հորադիզի, այլ Շուռնուխի մատույցներում։ Այս սցենարով պատերազմը Շուռնուխի մատույցներում գոնե ավարտվել է, չնայած՝ հիմա ոմանք ջանք չեն խնայում, հնարավոր եւ անհնար ամեն ինչ անում են, որ Շուռնուխի մատույցներում պատերազմը նորից սկսվի։

Գիտեմ, որ հոդվածի այս հատվածին բավական ճշմարտանման փաստարկ են բերելու, թե հողերի խաղաղ, բանակցային հանձնման պարագայում մեր բանակցային դիրքերը շատ ավելի ամուր էին լինելու, որովհետեւ մենք հանդես էինք գալու հաղթողի դիրքերից եւ կարող էինք ստանալ ավելին: Շատ լավ, կարող էինք՝ ստանայինք նախկինում, երբ Ադրբեջանը ռազմական առումով շատ ավելի թույլ էր: Հաղթողի դիրք ունեինք, բանակցային գործընթացի ողջ պատմության ընթացքում որեւէ անգամ օգտագործեինք հաղթողի այդ դիրքը որեւէ կոնկրետ արդյունք ապահովելու համար:

Հոդվածի մինչ այս շարադրված տրամաբանությանը հայտնի այլ հայտնի «հակափաստարկներ» էլ կան: Ոմանք պնդում են, թե իրենք գիտեին բանակցությունների հաղթական շարունակման սցենար եւ պատրաստվում էին այդ սցենարը կյանքի կոչել 2018 թվականին եւ դրանից հետո: Սա ընդհանրապես ցինիզմի գագաթնակետն է:

Այսինքն՝ Ռուսաստանը եւ մյուս համանախագահները իրենց առաջարկած պլանից հրաժարվելու՞ էին, համանախագահներն էլ համաձայնվելու էին ի հեճուկս Ադրբեջանի Ղարաբաղի անկախությունը ճանաչե՞լ: Եւ կրկին՝ այդպիսի հաղթական պլան իրագործող էիք, Կազանում իրագործեիք, եթե այդքան հաղթական պլան իրագործող էիք, այնպես անեիք, որ ռուսական պլան չստեղծվեր եւ սեղանին չդրվեր, եթե այդքան պատերազմ կանխող էիք, 2016 թվականի ապրիլյան պատերազմը կանխեիք, կամ մինչեւ 2018 թվականի հեղափոխությունը ձեր հաղթական բանակցությունների պլանն իրագործեիք: Թե՞ պիտի փաստարկեք, որ 5 շրջանները հանձնելու էինք, երկուսը պահելու՝ ԼՂ կարգավիճակի հետ փոխկապակցելու համա՞ր: Տրամաբանական փաստարկ է: Բայց ինչու՞ պիտի Ադրբեջանը 2018 կամ 20 թվականին համաձայներ նրան, ինչի հետ կտրականապես համաձայն չէր 2011-ին երբ Կազանում հրաժարվեց ստորագրել ԱԳ նախարարների մակարդակով համաձայնեցված փաստաթուղթը: Այն ժամանակ, հիշեցնեմ, Ադրբեջանը շատ ավելի քիչ էր պատրաստ պատերազմին:

Մեկ ուրիշ ցնցող մեղադրանք էլ ի հայտ եկավ վերջին շրջանում, թե ես իմ հայտարարություններով Ադրբեջանին զրկել եմ բանակցություններով արդյունքի հասնելու որեւէ հույսից, ինչով պատերազմը դարձրել եմ անխուսափելի: Խնդրում եմ ուշադիր կարդացեք այս միտքը: Ուրեմն՝ ստացվում է, որ բանակցային գործընթացի ողջ իմաստն ու նպատակը, որ մարդիկ 20 տարի վարել են, եղել է Ադրբեջանին հույս տալը, որ ինքը բանակցություններով կարող է հասնել նրան, ինչին ուզում է հասնել պատերազմի միջոցով:

Հենց սա՛ եմ ասում: Ասում եմ, որ 20 տարի վարած բանակցությունների նպատակը Ադրբեջանին հույս տալն է եղել, ես էլ փաստորեն Ադրբեջանին հուսախաբ անողը դարձա՝ մինչ այդ նրան տված հույսերի ֆոնին: Ադրբեջանին հույս տալու ռազմավարությունը վերջը ինչո՞վ էր ավարտվելու ու ե՞րբ: Մենք հույս էինք տալիս Ադրբեջանին, իսկ նա զենք էր գնում՝ զուգահեռաբար միջազգային տարատեսակ ատյաններում արձանագրելով ԼՂ հարցը իր տարածքային ամբողջականության շրջանակներում լուծելու «միջազգային խոսույթը»:

վերջաբան

Ըստ էության սա պատմության այն հատվածն էր, թե ինչու սկսվեց 44-օրյա պատերազմը, ինչ հանգամանքների բերումով: Բայց իհարկե, կարեւոր է խոսակցությունը պատերազմի ընթացքի, հաղթանակի հնարավորությունների ու պարտության պատճառների, նոյեմբերի 9-ի հայտարարության ստորագրման, ետպատերազմական իրադարձությունների եւ ամենակարեւորը՝ Հայաստանի եւ Արցախի ապագայի մասին: Ըստ անհրաժեշտության՝ այդ թեմաներին անդրադարձ կրկին կունենամ: Եթե պարզվի, որ հոդվածը դեռ ընդունելի ժանր է մեր հանրության համար, հնարավոր է նաեւ հենց հոդվածների տեսքով: Ժամանակը ցույց կտա: Հասկանում եմ նաեւ, որ այս հոդվածը հիասթափեցնող է բոլոր նրանց համար, ովքեր հոգնել են անցյալի շուրջ քննարկումներից եւ ուզում են տեսնել ապագան: Բայց մոտիկ ու ոչ այնքան մոտիկ անցյալի մասին այսպիսի խոսակցությունը կարեւոր է ապագայի շուրջ լիաթոք խոսակցություն սկսելու համար:

ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆՅԱՆ

ՀՀ վարչապետ

Այս Նոր Տարին թող թող նոր հույսեր ու հաջողություններ բերի բոլորին 2021

 

Այս Նոր Տարին թող թող նոր հույսեր ու հաջողություններ բերի բոլորին:  Անձնական ու աշխատանքային հաջողություններ, ընտանեկան երջանկություն, ամուր կամք` դժվարին վիճակը  թոթափելու ու նոր ձեռքբերումներով  առաջ շարժվելու, նոր կյանք կառուցելու համար:

Փառք ու հիշատակ մեր լուսե տղաներին, որոնք  անմահ են և որոնց պարտք ունենք` հայրենիքը նրանց պես արժանապատիվ պահելու...

Տարեմուտի կապակցությամբ դեսպան Տիգրան Բալայանը ուղերձ է հղել մեր հայրենակիցներին

Մինչ այդ` դեսպանը հարցազրույց է տվել  մեր լրատվամիջոցին:

Սիրելի Հայրենակիցներ, 

«Երկու օրից ավարտվելու է աշխարհասփյուռ հայության համար պատուհասի վերածված տարին։ 

Չնայած բոլոր բարդություններին և արհավիրքներին նիդերլանդահայությունը ցուցադրեց կազմակերպվածության, գթասրտություն, Հայրենքինին  աջակցելու ու անմնացրոդ նվիրվելու դասագրքային օրինակներ։ 

Թե քաղաքական, թե հումանիտար օժանդակության բնագավառներում ձեր կողմից արձանագրված արդյունքները առավել քան տպավորիչ են և հնարավոր են դարձել միասնականության շնորհիվ։  

Հայաստանի նորագույն պատմության ընթացքում ունեցել ենք նահնաջներ, դրանց մի մասը հենց նահանջ տարիներին՝  1992, 1996, 2016, 2020։ Այնուամենայնիվ կարողացել ենք, սթափվել, ուժ գտնել, համախմվել ու գնալ առաջ։ 

Համոզված եմ, որ հիասթափեցնող իրողությունները չպիտի թևաթափ անեն ու անգործության մատնեն մեզ, չպիտի ստիպեն մոռանալ մեր հազարավոր նահատկների հիշատակը և երազները, ուստի խնդրում եմ գալիք տարում կրկնակի եռանդով և նվիրվածությամբ աշխատել մեր համազգային նպատակների իրագործման ուղղությամբ, որ համոզված լինենք, որ Հաղթանակը մերն է լինելու։» 

 Հարգանքով,

Հաագայում ՀՀ դեսպանություն

2021-ի տարեմուտին ցանկանում եմ մաղթել ձեզ, ձեր ընտանիքին և հարազատներին քաջառողջություն և ամենալավն ու բարին

Մաթո Հախվերդյան

Abovian Centre 

2020 թվականին մենք բոլորս էլ ապրեցինք դաժան ու դժվար օրեր, շաբաթներ, ամիսներ, թե համավարակի և թե հատկապես մեր հայրենիքում տեղի ունեցած ահավոր արհավիրքի պատճառով։ Կյանքում լինում են փորձություններ, անհաջողություններ և երջանկության պահեր։ Ամենայն գոհունակությամբ կարող ենք արձանագրել, որ հայ ժողովրդին վրա հասած պատուհասի ժամանակ մեր «Աբովյան» միության ժողովուրդը և մեզ աջակցող Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆրդերացիայի (FAON-ի) անդամները ցուցաբերեցին օրինակելի միասնականություն և պայքարի ու համագործակցության անկոտրում ոգի համարյա բոլոր ասպարեզներում` սկսած մարդասիրական և ռազմաճակատին նյութական օգնությունից մինչև շարունակական բողոքի ցույցեր հոլանդական և եվրոպական կառույցների մոտ։

Անկախ Հայ-ադրբեջանական պատերազմի արդյունքներից, աներկբա կարելի է ասել, որ այս պայքարում բարոյական հաղթանակը մերն է։

Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպան պարոն Բալայանի և մեր կառույցի հետևողական ջանքերի շնորհիվ այս երկրի իշխանության բարձրագույն մարմինը` խորհրդարանը (Tweede Kamer) քննարկեց և տասից ավելի հայանպաստ բանաձևեր ընդունեց դատապարելով ադրբեջանական դաժանություննրը և պատերազմական ոճրագործություններն Արցախի և հայ ժողովրդի և նկատմամբ։ Միաժամանակ աշխատանքներ են տարվել նաև հայ ռազմագերիների վերադարձի ուղղությամբ։

Հարգելի հայրենակիցներ, սիրելի ընկերներ, այսօր Հայաստանը և Արցախը կանգնած են նոր մարտահրավերների առաջ, որոնք պահանջում են մեր բոլորի ջանքերը, ներդրումը և օգնությունը։ Ես հավատում եմ մեր «Աբովյան» միության և FAON-ի անդամների անմնացորդ հոգատարությանը հայրենիքի նկատմամբ և վստահ եմ, որ այստեղ տիրող համերաշխությունը և միասնությունը կառաջնորդեն մեզ իրականացնելու հայրենանպաստ առաջադրանքները։ Դա կլինի մեր հարգանքի տուրքը պատերազմում զոհված մեր քաջարի զինվորների հիշատակին։

Թող 2021 թվականը լինի խաղաղության, բարգավաճման, ստեղծագործ մտքի զարգացման և նորանոր ծրագրերի իրականացման տարի։

ՎԱՂՎԱ ՕՐՎԱ ՀԱՎԱՏԻ ՍՊԱՍՈՒՄՆԵՐՈՎ

Ափսոսանքի, հույսի, հավատի, սպասումի ու վաղվա օրվա լավագույն ցանկություններով  էր լեցուն «Նիդերլանդական օրագրի» այս վերջին շաբաթվա` Ամանորի փոստը: Անցածը վերաիմաստավորելու ու կյանքը նորովի կառուցելու տեսլականը, լավատեսությունը մեր հոգու անբաժանելի մասնիկը պետք է լինեն ապագայի բոլորիս գործունեության հիմքում:

«Չնայած բոլոր բարդություններին և արհավիրքներին նիդերլանդահայությունը ցուցադրեց կազմակերպվածության, գթասրտության, Հայրենքինին  աջակցելու ու անմնացրոդ նվիրվելու դասագրքային օրինակներ, կարդում ենք Նիդերլանդներում Հայաստանի դեսպանությունից մեզ ուղարկած ուղերձում: 

Թե քաղաքական, թե հումանիտար օժանդակության բնագավառներում ձեր կողմից արձանագրված արդյունքները` ասվում է մեզ հղված նամակում, առավել քան տպավորիչ են և հնարավոր են դարձել միասնականության շնորհիվ։  Հիասթափեցնող իրողությունները չպիտի թևաթափ անեն ու անգործության մատնեն մեզ, չպիտի ստիպեն մոռանալ մեր հազարավոր նահատկների հիշատակը և երազները, ուստի  գալիք տարում կրկնակի եռանդով և նվիրվածությամբ պիտի աշխատենք մեր համազգային նպատակների իրագործման ուղղությամբ`  համոզված լինելու  համար, որ հաղթանակը մերն է լինելու»: 

Մինչ այդ էլ` Տարեմուտի առիթով, դեսպան  Tigran Balayan- ը արժևորել էր  դեսպանության ու «Նիդերլանդական օրագրի» միջև համագործակցությունը, կարևորել վերջինիս համախմբող դերը:

Հայ Բարեգործական Ընդհանուր Միության ( AGBU ) նամակում կարդում ենք.

«2020 թվականը արտառոց և դժվարին էր: Այն կտրուկ փոխել է մեր ապրելակերպը և աշխարհը տեսնելու ձևը, բայց նաև ստեղծել է նոր հնարավորություններ:

 2020 թ.-ին ՀԲԸՄ Հայկական վիրտուալ քոլեջը նախաձեռնել է բազմաթիվ աննախադեպ նախագծեր ՝ ՀՎՀ ուսումնական գոտուց մինչև հայկական վիրտուալ կամուրջ, և Համահայկական շախմատի մրցաշարից մինչև Կրթության համահայկական առցանց ֆորում: Միևնույն ժամանակ, մենք հավատարիմ մնացինք տարեկան գործունեության 30 հիբրիդային դպրոցների և ավելի քան 1750 նոր էլեկտրոնային սովորողների հետ»:

ՀԲԸՄ  շնորհակալություն է  հայտնել «Նիդերլանդական օրագրին» հայկական վիրտուալ քոլեջի հետ համագործակցելու և նրա հետ գեղեցիկ պահերը բաժանելու համար:

Անակնկալ մի նամակ էլ ստացանք Ռուսաստանի գիտության և մշակույթի ակադեմիկոսների ընկերակցությունից (http://teach777.ru/), որն ստորագրել են ակադեմիկոսներ Հայրապետյանն ու Բելովը: ՈՒրախ ենք և պարտավորված, որ ընկերակցությունը բարձր է գնահատել մեր լրատվամիջոցի դերն  ու  նշանակությունը, արժևորել նրա գործունեությունը: Դա մեզ պարտավորեցնում է:

Մաստրիխտի «Անի» Armeense Stichting Ani հայ համայնքի և «Սուրբ Կարապետ» Surp Karapet- Armeens Apostolische Kerk Maastricht  եկեղեցու ծխական խորհուրդը իր նամակում  համայնքի անունից սեր,  խաղաղություն,  առողջություն ու միասնություն է մաղթել  մեր ժողովրդին, Հայաստանին`  հանուն նահատակված մեր Սուրբ տղաների`  որոնց մի ամբողջ կյանք ենք պարտք,  մի ամբողջ երկիր...: Եվ եղիցի լույս , եղիցի աղոթք, եղիցի սեր, եղիցի խաղաղություն․․Ամեն»: Այսպես եզրափակվում է նամակը:

Ապագայի նկատմամբ հավատի ու հաղթանակի լավատեսական նամակներ ենք ստացել գրեթե բոլոր հայկական համայնքներից, կազմակերպություններից ու անհատներից:

«Արցունքներով խոնարհվում եմ Արցախի պատերազմի ողբերգության պատճառով զոհված մեր անմահ հերոսների շիրիմների առջև, գրել է նիդերլանդահայ համայնքի ամենաակտիվ անդամներից մեկը, Ասենի հայ համայնքի ղեկավար Նիկոլայ Ռոմաշուկը,( Nicolai Romashuk ) անհամբեր սպասում եմ անհայտ կորած եւ գերության մեջ գտնվող մեր հերոսների բարեհաջող վերադարձին: Մաղթում ենք ձեզ եւ մեր բոլոր հայրենակիցներին, քաջ առողջություն, տնտեսական հաջողություններ, արդարություն, խաղաղություն եւ փայլուն հաղթանակներ»:

Լավատեսության, միասնության ու համերաշխության, վաղվա օրվա նկատմամբ անսպառ հավատքի տողեր են գրել  երիտասարդական հանրային հետազոտությունների կենտրոնի հիմնադիր Հովիկ Ավանեսովը ` Արցախից, Երևանի պետական համալսարանի դասախոս Նաիրա Գասպարյանը  Naira Gasparyan  , չեխ լրագրող Լիբոր Սպիմրը ( Libor Spimr )  և մյուսները:

2020 թվականի դեսպանության ֆեյսբուքյան էջի ամփոփագիր.ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ

Դեսպանության ֆեյսբուքյան էջի 2020թ. վերջին՝ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ ամսվա  ամփոփումներով կավարտենք տարին: Էջը կսկսենք տարեմուտի արդեն ավանդական դարձած Նիդերլանդների Թագավորությունում և Լյուքսեմբուրգի Դքսությունում ՀՀ  արտակարգ և լիազոր դեսպան Տիգրան Բալայանի դեկտեմբերի 30-ին ասված խոսքով: Թեման առնչվում է Ադրբեջանի ծավալած Արցախի դեմ պատերազմին և նրա շուրջ ծավալված իրադարձություններին:

ՈՒշադրության է նվիրված  դեսպամատան աշխատանքներին, դեսպան Տիգրան Բալայանի տարբեր հանդիպումների լուսաբանմանը:

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ. Դեսպանատան կայքի ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ ամսվա մանրամասը լուրերին (2020)  կարող եք ծանոթանալ` այցելելով Նիդերլանդների Թագավորությունում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանության կայք,  կամ ֆեյսբուքյան էջ:

02.12.2020

Pendant la présidence du Sommet de la Francophonie, la diplomati arménienne poursuit ses efforts visant à la promotion de la coopération entre l’OIF et les plateformes multilatérales. Le  représentant de l’Arménie auprès de l’OIAC Tigran Balayan a fait une déclaration sans précédent au nom du groupe des pays membres de l’OIF devant la 25e session de la Conférence des États parties. Soulignant les valeurs et les objectifs que les deux organisations ont en partage, l’ambassadeur a encouragé le Secrétariat technique de l’OIAC à poursuivre résolument ses activités visant à la mise en œuvre optimale de la Convention sur l’interdiction des armes chimiques. 🔗

https://t.co/EYi9jlkS0E?amp=1

Լյուքսեմբուրգի ԱԳՆ.  նախարար Asselborn-ը նշել է, որ դաշնակից Թուրքիան ուղղակիորեն ներգրավվել է հակամարտության մեջ ՝ Սիրիայից վարձկաններ բերելով

Luxembourg MFA: "Regarding the Nagorno-Karabakh conflict which resulted in a humanitarian catastrophe affecting tens of thousands of civilians, Minister #Asselborn stated that it is highly regrettable that an Ally, Turkey, was directly involved in the conflict, bringing in mercenaries from Syria"

https://twitter.com/MFA_Lu/status/1333807076536168448?s=04&fbclid=Iw

Ֆրանսիայի Ազգային ժողովն այսօր՝ Արցախի Հանրապետության ճանաչման վերաբերյալ Ֆրանսիայի Սենատի ընդունած պատմական որոշումից մեկ շաբաթ անց, 188 կողմ և 3 դեմ ձայնով ընդունել է բանաձև, որտեղ ընդգծվում է Լեռնային Ղարաբաղի ճանաչման հրատապ անհրաժեշտությունը։

▪️Բանաձևում նաև արձանագրվում են Ադրբեջանի կողմից ռազմական ճանապարհով խաղաղության գործընթացը ձախողելու և Լեռնային Ղարաբաղում Թուրքիայի աջակցությամբ ահաբեկչական խմբավորումների վարձկանների տեղակայման փաստերը։

https://www.facebook.com/ambassadearmenie/photos/a.451166374946132/3604635282932543/

04.12.2020

ԱԳ նախարար Արա Այվազյանի խոսքը լրագրողների համար՝ Աժ Արտաքին հարաբերությունների հանձաժողովի հետ փակ հանդիպման արդյունքներով

Ցանկանում եմ հանդես գալ հայտարարությամբ, և նախևառաջ խնդրում եմ չաղավաղել իմ խոսքերը և դրանք ներկայացնել ամբողջությամբ.

Առաջին, Հայաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչությունը մեր ինքնիշխանության և պետականության հիմնասյուներից մեկն է: Լինելով ապաքաղաքական կառույց՝ ունի մեկ հավերժական նպատակ. ամենօրյա աշխատանքով պաշտպանել Հայաստանի Հանրապետության և հայ ժողովրդի շահերը: Ցանկացած փորձ հեղինակազրկելու այս կառույցը և ներքաշելու ներքաղաքական շահարկումների մեջ հարված է Հայաստանի պետականությանը, հատկապես այս օրերին, երբ ռազմական գործողությունների ավարտից հետո ողջ ծանրությունը և պատասխանատվությունը հետզհետե տեղափոխվում է արտաքին քաղաքականության և դիվանագիտության դաշտ: Վստահ ենք այս գիտակցումը կիսում են երկրի և ժողովրդի ճակատագրով մտահոգ մեր բոլոր քաղաքացիները և հայրենակիցները:

Երկրորդ, մենք բոլորս խոնարհվում ենք մեր ժողովրդի օրգանական, անքակտելի մաս հանդիսացող մեր ազգային բանակի առջև, որը միասնաբար և հերոսաբար դիմակայեցին Արցախի և հայ ժողովրդի դեմ Ադրբեջան-Թուրքիա-միջազգային ահաբեկչություն եռյակի կողմից սանձազերծված ագրեսիային և տապալեցին այդ ցեղասպան դաշինքի՝ պատմական հայրենիքում հայ ժողովրդին ոչնչացնելու նկրտումները: Պետք է փաստենք, որ այն իրավիճակը, որ այսօր ունենք, պայմանավորած է նրանով, որ մենք դիմակայել ենք անհամաչափ ուժերի: Ինչպես և մեր զինվորները, քույրերն ու եղբայրները Արցախում, հայ դիվանագիտությունը եղել է և շարունակում է մնալ հայրենիքի պաշտպանության առաջատար դիրքերում: Եվ հատկապես այսօր մենք մեր պարտքն ենք համարում անել հնարավորը և անհնարինը՝ իմաստավորելու մեր ժողովրդի ազնվագույն որդիների զոհողությունը և այդ ձևով վառ պահելու նրանց հիշատակը:

Երրորդ, այժմ մենք ունենք հրատապ հասցեագրում պահանջող խնդիրներ, որոնց մասին ես հստակ բարձրաձայնել եմ, այդ թվում՝ երեկ հարցազրույցում և ԵԱՀԿ նախարարական խորհրդին ունեցած ելույթում: Հայ դիվանագիտությունը մեծածավալ աշխատանք ունի անելու այդ հրատապ հարցերի լիաժեք ու համապարփակ լուծման ուղղությամբ: Դիվանագիտությունը սիրում է լռություն: Ուստի ձեր թույլտվությամբ դիվանագիտությունը լուռ կկատարի իր աշխատանքները, իսկ այդ աշխատանքների արդյունքներն ավելի խոսուն կլինեն, քան որևէ մեկնաբանություն: 

▪️Ավարտելով ուզում եմ ասել, որ պատմությունն ունի օրինակներ, երբ դիվանագիտությունը երկիրը դուրս է բերել անգամ ամենածանր իրավիճակներից: Խնդրում եմ վստահեք և հավատացեք հայ դիվանագիտությանը:  

https://bit.ly/37y09DH

Արցախի դեմ ադրբեջանական ագրեսիայի վերաբերյալ դեսպան Տիգրան Բալայանը հարցազրույց է տվել միջազգային խաղաղության և անվտանգության հարցերով նիդերլանդական «Ջեյսոն ինստիտուտին»

Interview of ambassador Tigran Balayan on the recent Azerbaijani aggression against Artsakh to the Dutch Jason Institute of international peace and security.

https://jasoninstitute.com/2020/12/04/an-interview-with-the-armenian-ambassador-to-the-netherlands/?fbclid=Iw

Դեկտեմբերի 3-ին ՅՈՒԵՆՍԿՕ-ի գործադիր խորհրդի լիագումար նիստի ժամանակ ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ դեսպան Քրիստիան Տեր-Ստեփանյանը հանդես եկավ ելույթով։ ▪️Իր խոսքում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչը ցավով արձանագրեց, որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն, որը ստեղծվել է համաշխարհային մշակութային ժառանգությունը պաշտպանելու վեհ առաքելությամբ, անկարող և նույնիսկ անզոր է մշակութային ժառանգության դիտավորյալ ոչնչացումը կանխելու համար, ինչի ականատեսը եղանք վերջին ամիսների ընթացքում, երբ Արցախը դիմակայում էր թուրք-ադրբեջանական կոալիցիայի, նրանց դաշնակիցների, Սիրիայից ներգրավված հազարավոր վարձկան ահաբեկիչների զինված ագրեսիային, որի ընթացքում երկու անգամ ռմբակոծվեց Շուշիի Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցին՝ հայ ժողովրդի համար կարևոր պաշտամունքի վայրը և 19-րդ դարի ճարտարապետության գլուխգործոցը։ ▪️ՀՀ մշտական ներկայացուցիչը ընդգծեց, որ նույնիսկ այն պահին, երբ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գլխավոր տնօրենը տարածաշրջանի ժառանգության պաշտպանությանն ուղված իր հերթական կոչն էր անում, տեղեկատվություններ և փաստեր էին ստացվում Ադրբեջանի կողմից հայկական մշակութային ժառանգության հանդեպ իրականացվող շարունակական վանդալիզմի մասին։

https://bit.ly/2JR8FVX

09.12.2020

Նիդերլանդների խորհրդարանը հաստատում է, որ անհրաժեշտ է անհապաղ որոշել Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակը

Այսօր Նիդեռլանդների խորհրդարանը ՝ «Tweede Kamer» - ը, բանաձև է ընդունել, որում արտահայտվում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության մշտական կարգավորման հրատապությունը։ Սա պետք է ապահովի հայ բնակչության կայուն անվտանգությունը և խաղաղություն հաստատող գործընթացը, որը հանգեցնելու է Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հաստատմամբ` ապահովելով Արցախի անվտանգությունը։ Բանաձևը նաև խնդրում է կառավարությանը ջանքեր գործադրել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջոցով այս կարգավորումն իրականացնելու համար:

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail...

ԱԳ նախարարի տեղակալը մասնակցեց մամուլի ազատությանը նվիրված համաշխարհային նախարարական համաժողովին

Դեկտեմբերի 9-ին ՀՀ ԱԳ նախարարի տեղակալ Արտակ Ապիտոնյանն առցանց ձևաչափով մասնակցեց մամուլի ազատությանը նվիրված համաշխարհային նախարարական համաժողովին, որն անց էր կացվում Նիդերլանդների նախագահությամբ:

Իր ելույթում Արտակ Ապիտոնյանը կարևորեց անկախ մամուլի դերը ժողովրդավարական հասարակություններում զսպումների և հակակշիռների համակարգի կենսունակության ապահովման գործում, անդրադարձավ նաև աշխարհում կորոնավիրուսի համավարակի տարածմամբ պայմանավորված լրատվական գործունեության սահմանափակումներին և այլ մարտահրավերներին:

ԱԳ նախարարի տեղակալն իր ելույթում, մասնավորապես, նշեց․ «Անկողմնակալ տեղեկատվության անհրաժեշտությունը շեշտակի աճում է ռազմական հակամարտությունների ժամանակ, ինչը դրսևորվեց Ադրբեջանի կողմից Արցախի դեմ ձեռնարկած լայնածավալ ագրեսիայի ընթացքում։ Հայաստանը և Արցախը օտարերկրյա լրատվամիջոցների ավելի քան 800 ներկայացուցիչների համար ապահովել են անհրաժեշտ աշխատանքային պայմաններ և հասանելիություն։ Ցավոք, հակամարտության մյուս կողմը շարունակեց ազատ մամուլի դեմ իր սահմանափակումները և զբաղվեց ապատեղեկատվության տարածմամբ՝ Լեռնային Ղարաբաղի քաղաքացիական բնակչության դեմ գործած պատերազմական հանցագործությունները կոծկելու նպատակով։ Բացի այդ, պատերազմական առաջին շաբաթների ընթացքում ֆրանսիական «Le Monde» պարբերականի լրագրողները, «Արմենիա» հեռուստաընկերության անձնակազմը և ռուս լրագրողների խումբը Արցախի տարբեր վայրերում Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից ռմբակոծության և նպատակաուղղված թիրախավորման ենթարկվեցին՝ ստանալով ծանր վնասվածքներ։ Որոշ լրագրողներ ադրբեջանական սոցիալական հարթակներում ուղղակի սպառնալիքներ և Լեռնային Ղարաբաղից հեռանալու պահանջներ են ստացել։

10.12.2020

ՀՀ ԱԳ նախարար Արա Այվազյանի տեսաուղերձը «Զանգվածային լրատվամիջոցների դերը ցեղասպանությունների կանխարգելման գործում. թվային դարաշրջանի հեռանկարներն ու վտանգները» խորագրով հեռավար միջոցառմանը

Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպությունում ՀՀ մշտական ներկայացուցչությունը արձագանքել է ս․թ․ նոյեմբերի 30-ին Անդամ պետությունների համաժողովի 25-րդ նստաշրջանի ընթացքում ՀՀ ազգային հայտարարությանը պատասխանելու ադրբեջանական կողմի փորձին։

The Permanent Representation of the Republic of Armenia to the Organization for the Prohibition of the Chemical Weapons reacted to the answer of the Azerbaijani side to the National Statement of the Republic of Armenia, within the CSP-25, on November 30, 2020.

16.12.2020 Mission Possible Nederland is helping children form Artsakh https://www.missionpossible.nl/

17.12.2020

Մարդասիրական օգնություն Լեռնային Ղարաբաղի զոհերին

Այսօր Նիդերլանդների խորհրդարանը ՝ «Tweede Kamer» - ը, ընդունել է բանաձև, որով կոչ է անրվում կառավարությանը` անհապաղ մարդասիրական օգնություն ցուցաբերել Լեռնային Ղարաբաղի զոհերին` ի պաշտպանություն զոհերի հիմնական կարիքների, ինչպիսիք են սնունդը, կացարանը և բժշկական օգնությունը։

Բանաձևը հաստատում է, որ Լեռնային Ղարաբաղում բազմաթիվ հիվանդանոցներ և այլ հիմնական հաստատություններ են ավերվել Ադրբեջանի, Թուրքիայի և սիրիացի ահաբեկիների պատերազմական բռնությունների պատճառով և շուտով ձմեռ է գալու, ուստի անհրաժեշտ է շտապ մարդասիրական օգնություն Լեռնային Ղարաբաղի քաղաքացիներին, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղից տեղահան եղած բազմաթիվ փախստականներին։

2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 8-ը Նիդերլանդների խորհրդարանում ՝ (Tweede Kamer) ներկայացվել է 22 բանաձև` Լեռնային Ղարաբաղի դեմ Ադրբեջանի, Թուրքիայի և սիրիացի ահաբեկիչների սանձազերծած դաժանությունների կապակցությամբ։

https://www.facebook.com/FAONNederland/posts/1608579379323995

Հայաստանի դեսպանի հանդիպումները Լյուքսեմբուրգի քաղաքական ուժերի և Պետանժի քաղաքապետի հետ

18ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 2020թ.

Նոյեմբերի 18-ին շարունակվեց դեսպան Բալայանի այցը Լյուքսեմբուրգ։ Դեսպանը հանդիպում ունեցավ Պետանժի  քաղաքապետ Պիեր Մելինայի և քաղաքային խորհրդի անդամների հետ՝ փոխանցելով  Դիլիջանի քաղաքապետ Արմեն Սանթրոսյանի ուղերձը։ Զրույցի ընթացքում արծարծվեցին Պետանժի և Դիլիջանի միջև  կրթության, զբոսաշրջության, մշակույթի, առևտրի և այլ ոլորտներում փոխգործակցության խորացմանն առնչվող հարցեր։

Դեսպան Տիգրան Բալայանը նաև մի շարք հանդիպումներ և առցանց զրույցներ  ունեցավ Լյուքսեմբուրգի խորհրդարանում ներկայացված քաղաքական ուժերի հետ։ Շնորհակալություն հայտնելով հոկտեմբերի 15-ին պատգամավորների պալատի կողմից Արցախի դեմ ադրբեջանա-թուրքական ագրեսիան դատապարտող միաձայն ընդունված բանաձևի համար, դեսպան Բալայանը  ներկայացրեց պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո կատարված ռազմական հանցագործությունները, ադրբեջանա-թուրքական սադրանքները։ Հայաստանի դեսպանը շեշտեց, որ Ադրբեջանի և Թուրքիայի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունն անմիջական պատասխանատվություն է կրում ուժի կիրառման, պատերազմ  սանձազերծելու, երկու կողմերի ռազմական և քաղաքացիական զոհերի և ավերածությունների համար և պետք է պատասխանատվության կանչվի։ Այս առումով նա կարևորեց հստակ և հասցեական քայլերի իրականացումը՝ ընդգծելով այդ գոըծընթացում ԵՄ-ի և անդամ երկրների  առաջնորդող դերակատարությունը։

Քաղաքական ուժերի հետ քննարկումների ընթացքում  անդրադարձ կատարվեց միջխորհրդարանական կապերի ամրապնդման ուղիներին։

Արցախի դեմ ադրբեջանա-թուրքական ագրեսիայի վերաբերյալ դեսպան Տիգրան Բալայանը հարցազրույց է տվել Լյուքսեմբուրգի RTL առաջին հանրային հեռուստաընկերությանը։

Ambassador Tigran Balayan was interviewed by RTL, the first national TV channel of Luxembourg on the  Azerbaijani-Turkish aggression against Artsakh. 

https://www.rtl.lu/news/international/a/1632453.html

21.12.2020թ. Հայաստանյան մշակութային գործիչների և արվեստագետների ուշադրությանը։ Նոր հնարավորություն դիմելու մշակույթի և արվեստի բնագավառում նիդերլանդական դրամաշնորհներ ստանալու համար։

https://www.facebook.com/DutchCultureOnline/photos/a.350640598409438/1930495510423931

21.12.2020թ.

UNESCO is awaiting Azerbaijan’s Response regarding Nagorno-Karabakh mission

Paris, 21 December—Waypoint

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն սպասում է Ադրբեջանի արձագանքին Լեռնային Ղարաբաղի առաքելության վերաբերյալ

https://en.unesco.org/news/unesco-awaiting-azerbaijans-response-regarding-nagorno-karabakh-mission?

23.12.2020թ.

Netherlands Helsinki Committee is now accepting applications for the first Matra Rule of Law Training programme of 2021: Freedom of the Media. 

Freedom of the Media takes place in an online learning environment from 1 March – 2 April 2021, and the deadline to submit an application is Sunday 24 January 2021 – 12.00 PM (CET).

https://vimeo.com/462947646

23.12.2020թ.

Վիրավոր տղաները կունենան ձեռքերի գերժամանակակից պրոթեզներ: 

Այս կարևոր նախաձեռնությունը սկսել է ԱԺ պատգամավոր Նարեկ Մկրտչյանը: Այն շուտով կյանքի կկոչվի Հայրենիքի պաշտպանի Վերականգնողական կենտրոնում՝ Հիմնադրամի և աշխարհահռչակ երաժիշտ Սերժ Թանկյանի հետ համատեղ ջանքերով: 

Ծրագրի իրականացման համար Հիմնադրամի նախնական ներդրումը 100 հազար ԱՄՆ դոլար է: 

Համախմբված հաղթահարելու ենք ամեն դժվարություն:

23.12.2020թ.

Members of European Parliament Peter van Dalen, Sylvia Guillaume and Francois Alfonsi has sent written questions to Josep Borrel on the EU response to the WarCrimes by Azerbaijan

https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/international-ministerial-meetings/2020/12/18/?

https://www.petervandalen.eu/blog/2020/12/22/Vragen-over-Samenwerkingsraad-EU-Azerbeidzjan?

24.12.2020թ.

Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի վերջնական կարգավորման վերաբերյալ միաձայն բանաձև Լյուքսեմբուրգի խորհրդարանում 

Այսօր Լյուքսեմուրգի խորհրդարանն ընդունել է բանաձև, որով երկրի օրենսդիր մարմինը կոչ է անում գործադիր մարմնին ի թիվս այլոց Լեռային Ղարաբաղի կարգավիճակի վերջնական կարգավորման նպատակով պահանջել քաղաքական համապատասխան գործընթացի մեկնարկ՝ աջակցելով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին։ 

Մասնավորապես, Լյուքսեմբուրգի խորհրդարանը, արձանագրել է, որ Ադրբեջանը ոտնահարել է Մինսկի խմբի շրջանակներում ընթացող բանակցային գործընթացը և Մադրիդյան սկզբունքները, սանձազերծելով պատերազմ Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելու նպատակով, այդ թվում՝ փաստելով Թուրքիայի քաղաքական և ռազմական աջակցությունն Ադրբեջանի՝ ռազմական տեխնիկայի և ջիհադիստ վարձկանների տեղակայման միջոցով։   

Նշյալ բանաձևով արձանագրվել է նաև Լեռնային Ղարաբաղի տարածքների բռնազավթումը Ադրբջանի կողմից, բռնազավթված տարածքներում բնակչության անվտանգության երաշխիքների բացակությունը և կոչ է արվում ապահովել մարդասիրական կազմակերպությունների մուտքը Լեռնային Ղարաբաղ, պահպանել եռակողմ հայտարարությամբ սահմանված հրադադարը, սկսել ռազմական հանցագործությունների հետաքննություն և երաշխավորել բոլոր փախստականների վերադարձը Լեռնային Ղարաբաղում իրենց բնակավայրեր։ 

Բացի այդ, Լուքսեմբուրգի խորհրդարանը կոչ է անում պատժամիջոցներ կիրառել Ադրբեջանում այն անձանց հանդեպ, ովքեր հայերի նկատմամբ բռնություններ և ատելություն են տարածում, ինչպես նաև՝ ապահովել հայկական հոգևոր և մշակութային ժառանգության պահպանումը։  

 Point d'ordre du jour n°6

Motion de M. Claude Wiseler au sujet de la situation dans le Haut Karabakh

Document: Motion

Dépôt et exposé

Intervenant: Wiseler Claude, Député 

Discussion générale

Vote à main levée sur la motion

https://www.chd.lu/ArchivePlayer/video/3116/sequence/166795.html

26.12.2020թ.

Դեկտեմբերի 26-ին ԱԳ նախարար Արա Այվազյանը հեռախոսազրույց ունեցավ ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի հետ։

Զրույցի ընթացքում ԱԳ նախարարները շարունակեցին քննարկումները Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գոտում ձեռքբերված հրադադարի պահպանման և իրավիճակի կայունացման ուղղությամբ իրականացվող աշխատանքների շուրջ։ Այս համատեքստում անդրադարձ կատարվեց նաև տարածաշրջանային խնդիրներին:

Հայաստանի և Ռուսաստանի ԱԳ նախարարներ Այվազյանը և Լավրովը շոշափեցին հայ֊ռուսական օրակարգի մի շարք հարցեր։

https://cutt.ly/Gh8su0n

Հայաստանի կյանքում տարին աննախադեպ ծանր ու դժվարին էր

«Նիդերլանդական օրագիրը»  տարին ամփոփում է Նիդերլանդներում և Լյուքսենբուրգում Հայաստանի  արտակարգ և լիազոր դեսպան Տիգրան Բալայանի հետ`  բացառիկ հարցազրույցով: Հայաստանի կյանքում տարին աննախադեպ ծանր ու դժվարին էր բոլոր առումներով: Հարցազրույցում արծարծվում են հանրությանը հուզող ու հետաքրքրող մի շար հարցեր, որոնց մանրամասն ու թափանցիկ պատասխանում է դեսպանը:

 Կարծում ենք այն հետաքրքիր կլինի ոչ միայն նիդերլանդահայերին: Հարցազրույցն ամբողջությամբ`ստորև.

Նեմրութ Գելիչին (1938 թ. Հունիսի 1 - 2020 թ. Դեկտեմբերի 29 ♰)

 Ալմելոյի Հայ Առաքելական եկեղեցու կայքից Armeens Apostolische Kerk Almelo տեղեկանում ենք, որ իր մահկանացուն է կնքել`

 Նեմրութ Գելիչին (1938 թ. Հունիսի 1 - 2020 թ. Դեկտեմբերի 29 ♰)

Նա առաջիններից մեկն էր, ով 1968-ին Արևմտյան Հայաստանի Շերնակից (Թուրքիա) գաղթեց Նիդերլանդներ և հաստատվեց Ալմելո քաղաքում` այսպիսով  հիմք դնելով տեղի  հայկական գաղութի կազմավորմանը:  1970-ականներին նրա  անձնական հոգածությամբ նրա ընտանիքի բազմաթիվ անդամներ ու ծանոթներ են հաստատվել Նիդերլանդներում: Նետագայում, նաև Իրաքից ու Հայաստանից եկած բազմաթիվ ընտանիքների օգնություն ու աջակցություն է ցուցաբերել: Մասամբ նրա հսկայական ջանքերի, Ալմելոյի հայ համայնքը կայացավ, աճեց ու մեծացավ:

1991-ին պրն. Նեմրութ Գելիչին Ալմելոյի Հայ Առաքելական եկեղեցու համահիմնադիրներից է`  վարչության ակտիվ անդամներից մեկն էր:

Նա բարի համբավ ուներ համայնքում և նրան ճանաչողները  նրան գիտեն որպես բարի ու նվիրյալ մարդու: 

Ալմելոյի Հայ Առաքելական եկեղեցին իր խորին  ցավակցությունն է հայտնում հանգուցյալի հարազատներին անդարձ կորստի կապակցությամբ:

COVID-19- ի ներկայիս իրավիճակի պատճառով հուղարկավորությունը տեղի կունենա մասնավոր շրջանակներում: Լրացուցիչ տեղեկությունների  (կամ) հարցերի համար կապ  հաստատել  Ալմելոյի հայ առաքելական եկեղեցու հետ:

«Նիդերլանդական օրագիրը» իր  ցավակցությունն է հայտնում Նեմրութ Գելիչի ընտանիքի անդամներին, հարազատներին, Ալմելոյի  հայ համայնքին անդառնալի կորստի կապակցությամբ:

Armeens Apostolische Kerk Almelo

 Nemrut Gelici (1 juni 1938- 29 december2020 ♰)

Vanmorgen hebben we afscheid moeten nemen van dhr Nemrut Gelici.

Als één van de eerste Armeniërs is hij in 1968 vanuit Sirnak naar Nederland geëmigreerd en heeft zich gevestigd in Almelo.

In de jaren na 1970 ving hij honderden familieleden en kennissen op die als vluchteling naar Nederland kwamen.

Ook heeft hij vele families die later uit Irak en Armenië naar Nederland kwamen, opgevangen en geholpen zich in Nederland te vestigen.

Mede door zijn enorme inzet is de Armeense Gemeenschap in Almelo ontstaan en gegroeid.

Dhr Nemrut Gelici was mede-oprichter in 1991 en jarenlang actief bestuurslid van de Armeens Apostolische kerk in Almelo.

We kennen hem als een kleurrijk man van het volk in hart en nieren.

De laatste telg uit een generatie, dat met hem compleet wordt in het eeuwige leven.

Onze gedachten zijn bij zijn vrouw, kinderen, kleinkinderen. Gecondoleerd met dit enorme verlies.

In verband met de huidige COVID-19 situatie, vindt de begrafenis in besloten kring plaats. Voor meer informatie en/of vragen graag een persoonlijk bericht sturen.

ՊԼԱԿԱՏ` ՈՐՆ ԱՐԺԵՑԱՎ 4000 ՌՈՒԲԼԻ (մոտ 550 դոլլար)

Գրող Виктор Коноплев-ը ներկայացնելով Անդրեյ Դմիտրիևին իր այս լուսանկարի հետ, հետևյալ գրառումն է արել.

Անդրեյ Դմիտրիև, «Վ. Լիմոնովի Այլ Ռուսաստան» կուսակցության համակարգող Է. , պատմաբան, լրագրող.

Պետերբուրգի դատարանները շատ են սիրում Էրդողանին

 Այսօր 210-րդ տեղամասի հռչակավոր դատավոր  Ելենա Բարանովան որոշեց ինձ պատժել Թուրքիայի գլխավոր հյուպատոսությունում հոկտեմբերի 9-ին միայնակ կազմակերպած պիկետի համար `4 հազար ռուբլի տուգանքով: Սանկտ Պետերբուրգի Թեմիսի քնքուշ սերը Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հանդեպ ակնհայտ է: Ես դատապարտվել եմ երրորդ անգամից. Նախ նրանք զանգահարեցին ինձ բերման ենթարկած ոստիկանություն, ապա դատարանում կորոնավիրուը պատրվակ բռնեցին: Ի դեպ, ոստիկանությունը իմ ետևից երբեք չի եկել: Իմ փորձերը ապացուցելու, որ միայնակ պիկետով հնարավոր չէ նպաստել կորոնավիրուսի տարածմանը, և Սանկտ Պետերբուրգի կառավարության մարտ ամսվա հրամանագիրը անհեթեթ և անօրինական է, հաջողություն չունեցան: Ես կբողոքարկեմ, այնուհետև կներկայացնեմ Սահմանադրական դատարան ՝ հենց այս որոշումը չեղյալ հայտարարելու համար: Հավաքների ազատության համար, նույնիսկ միայնակ ակցիայի տեսքով, պետք է պայքարել »:

Андрей Дмитриев, координатор партии "Другая Россия Э.В. Лимонова", историк, журналист:

Петербургские суды очень любят Эрдогана 

                                                                                                                                           

Сегодня мировой судья участка 210 Елена Баранова приняла решение наказать меня за одиночный пикет у генерального консульства Турции 9 октября 4 тысячами рублей штрафа.  Нежная любовь петербургской Фемиды к Реджепу Тайипу Эрдогану налицо. Осудили с третьего раза - сперва вызывали полицейских, задерживавших меня, потом ковид в суде свирепствовал. Полицейские кстати так и не пришли.  Мои попытки доказать, что одиночный пикет не может способствовать распространению коронавируса, а мартовское постановление правительства Петербурга об этом абсурдно и незаконно, успеха не возымели. Буду обжаловать, а затем подавать в КС на отмену этого самого постановления. За свободу собраний даже в форме одиночных пикетов нужно бороться."

Նշվեց Սուրբ Ստեփանոս Նախավկայի տոնը

  Նշվեց Սուրբ Ստեփանոս Նախավկայի տոնը

«Ով Տեր պարգևիր մեզ նոր Ամատունիներ, որ վերաշինեն քարկոծված նահտակի այս ավերված վանքը, ում դարերով բախտակից է հալածված հայ ժողովուրդը»:

Այս տողերն է արտաբերել Մկրտիչ Աղավնունի վարդապետը տեսնելով խոնարհված Սբ. Սիոն վանքը Պաղեստինում, որն ավանդության համաձայն կառուցված էր Ամատունիների տոհմի հովհանավոր սուրբ՝ Ստեփանոս Նախավկայի մասուքների վրա՝ իշխան Շապուհ Ամատունու(է դար) կողմից:

Artur Aramian

-----------------

Հիշեցնենք, որ Իշխանական Ամատունի տոհմի  մասին «Նիդերլանդական օրագիրն» իր շարունակական նախագիծն ունի

Ալմելոյի կիրակնօրյա դպրոցի տարեմուտյան առօրյան

Armeens Apostolische Kerk Almelo

Onze zondagsschool heeft het, net als andere scholen, dit jaar erg zwaar gehad. Creatief omgaan met de situatie en oplossingen bedenken om de kinderen toch van dienst te kunnen zijn. Voor de kerstviering hebben ze alle kinderen in kleine groepen verdeeld zodat ze één voor één een kerstwens in de kerstboom konden hangen en er was natuurlijk een cadeautje voor iedereen.

Alles is rustig verlopen en in overeenstemming met de huidige maatregelen. We zijn allemaal erg trots op de school team.

"Մի բուռ ժպիտ" Ձմեռ պապի և Ձյունանուշիկի հետ

ԵՊՀ եվրոպական լեզուների և հաղորդակցության ֆակուլտետում այսօր ժամը մեկին մեկնարկեց անգլիական բանասիրության ամբիոնի կազմակերպած " Մի բուռ ժպիտ" պատերազմում կորուստներ ունեցած 11 ընտանիքների բալիկներին Ձմեռ պապի և Ձյունանուշիկի հետ  ցերեկույթ հանդեսը։   Ի դեպ ասեմ, որ մասնակից երեխաների ու ընտանիքների ընտրությունը կատարելիս չենք բաժանել հային արցախցու ու հայաստանցու։ Մեր արժեքը մեկն է ՝ ՀԱՅՐԵՆԻՔ ՈՒ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻՆ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀԱՅ ՍՊԱ ՈՒ ԶԻՆՎՈՐ։  

 

Տեղեկացնեմ, որ 300 դոլլար նվիրատվություն է եղել մեր ամերիկահայ ազգական հայոց ամեն ինչով հետաքրքրվող, ջերմ հոգու տեր George Ovasapyan -ի կողմից, 30000 դրամ Արդարադատության նախարարության մեր սիրելի բարեկամ Նանե Մելքոնյանի և իր ընկերների կողմից, 110000 տրամադրել են ամբիոնի աշխատակիցները, նվերները՝ 35000 դրամի, Ձմեռ պապին օգնել է ձեռք բերել ամբիոնի դոցենտ Նաիրա Գասպարյանը։ Երեխաներին հանձնվեցին նվերներ, իսկ մայրիկներին փոքրիկ գումարներ, քանի որ չգիտեինք փոքրիկներին ինչ հագուստ նվիրեինք։  ՓՈՔՐԻԿՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ ՄԱՅՐԻԿՆԵՐԸ ԱՄԵՆ ԻՆՉ ԳԻՏԵՆ և սիրով կօգնեն մեզ։ Հմայիչ  Ձյունանուշն և Ձմեռ պապը, ովքեր պատերազմի հետևանքով ժամանակավորապես Հայաստանում են հայտնվել Արցախից, օգնեցին իրականացնել մեր լուսեղեն բալիկներին ժպիտ պարգևելու միջոցառումը բարեգործական հիմունքներով։ Շնորհակալություն՝ ամբիոնի լաբորանտներ Սեդային, Ասյային և Ռիմային լսարանը երեխաների այցին նախապատրաստելու համար։ Ասեմ, որ միջոցառման ընթացքում հրաժարվեցինք բոլոր տեսակի երաժշտական  համարներից և այլ տոնական տրամադրություն ստեղծող երգուպարից՝ որպես հարգանքի տուրք զոհված և անհայտ կորած մեր հայրենակիցների, նաև որովհետև ոչ մեկը, առավել ևս տուն, ծնող ՀԱՅՐԵՆԻՔ կորցրած հայությունն ու բալիկները, ովքեր ամեն բան հրաշալի գիտակցում են, դրա տրամադրությունը չունեն։ Մեր կոլեկտիվին հաջողվեց  փոքրիկներին պարզապես արևոտ ժպիտ պարգևել։ Կորսվածն անդառնալի է։ Ուժեղ պիտի լինենք, այլ ելք չունենք։ Մեր հոգեկան տառապանքը բալիկների երջանկության վրա չպետք է ազդի։ Նրանց պետք է վերադարձնենք  իրենցից խլված մանկությունը․․․ հենց սրանով էլ առաջնորդվեցինք միջոցառումը կազմակերպելիս։

 Եկավ սպասված պահը։  Անկեղծորեն հուզվում էի։ 18 տարի շարունակ ամեն Նոր տարվա նախօրեի կազմակերպել եմ միջոցառում․ այդ ամենը սկսվեց դասի ժամին լրագրային հոդվածի քննարկումից։ Խնդիրը ՀՀ-ում որդեգրման դժվարությունների հետ էր կապված։ Ուսանողների հետ որոշում կայացրեցինք գնալ մանկատուն և ժպիտ պարգևել մանկատանն իրենց մայրիկներին ու ընտանիքներին սպասող փոքրիկներին։ Ուզում էի, որ ուսանողները նաև միակ որդիս, ով այսօր Հայոց բանակի կազմում իբրև սպա հայրենքի պաշտպանության գործով է զբաղված,  հասկանան, թե որքան մեծ է երեխայի կյանքում ընտանիքի և մոր դերը, ուզում էի , որ հասկանան, որ ավանդական հայ ընտանիքը իրավունք չունի լուսափայլ դեմքերով իր բալիկներին պետության խնամքի ներքո թողնելու, որքան էլ, որ խնամքը հրաշալի կազմակերպվի․․․ Տարիներ անց մեր հոգածությունը ուղղեցինք ազատամարտիկներին և վիրավոր զինվորներին, ովքեր բուժում էին ստանում հոսպիտալում․․․ Ուսանողը պետք է գնահատի այն արժեքները, որ փոխանցվում են ավանդաբար․․․  Ունեցանք նաև միջոցառումներ ֆակուլտետում, պատվոգրերի արժանացանք։ Ջերմ բարեկամական կապեր հաստատվեցին ֆակուլտետի և ՊՆ-ի միջև։ Մեր ֆակուլտետի ուսանողուհիները բուռն ցանկություն դրսևորեցին հայրենիքին ծառայելու Հայոց բանակի շարքերում․․․  

Այս տարի թագաժահրի համավարակի հետ կապված՝ մտորում էի ինչպես կազմակերպել մեր ավանդական ֆակուլտետային ձեռնարկումը․․․ Եկավ պատերազմն ու արցունք բերեց հայոց աշխարհին․․․ մեր բալիկների ժպիտն ու ապագան, ասես, գողացավ թշնամին, կոտրեց հավատը։ Սակայն այն խորին համոզմունքը, որ հայ սպայի ու զինվորի զավակը իրավունք ունի լուսաշող ժպիտի, որովհետև, որքան էլ որ անվերադառնալի կորուստ է ունեցել, հայրենի հող, հարազատի մխացող կորստյան ցավ, միևնույն է նա շարունակում է մնալ հերոս  հոր զավակ, հերոսի քույր ու եղբայր։ Որքան էլ որ սգավոր մայրեր ու անհայտ կորածների ու գերիների խենթացնող ցավը շարունակի հայ հասարակության հավասարակշռությունը դժվարությամբ պահել, մեր բալիկները արժանի են, որ մի բուռ արեգակ լինի նրանց հայացքում ու մի բուռ ժպիտ՝ նրանց դեմքին․․․  Այս բալիկների մայրերը, ովքեր անասելի ցավ ունեն դրոշմված իրենց դեմքերին ու պիտի ողջ կյանքը ապրեն  անմահացած սիրելիի կսկիծն ու տառապանքը սրտում, արժանի են, որ տեսնեն իրենց բալիկի՝  հեքիաթն իրականացած․․․ Ու այսպես ծնվեց անգլիական բանասիրության ամբիոնի փոքրիկ ձեռնարկումը, որը մեր հերոսների բալիկներին, իրոք, ժպիտ պարգևեց։

  Եվ այսպես, դեկտեմբերի 26-ին  հեքիաթը եկավ ԵՊՀ անգլիական բանասիրության ամբիոն՝ շնորհիվ ֆակուլտետի դեկան Գևորգ Բարսեղյանի և անգլիական բանասիրության ամբիոնի վարիչ Սեդա Գասպարյանի։ Մեր հրաշալի կոլեկտիվի միասնական ջանքերով դարձանք այդ հեքիաթի մասնակիցը։ Մեր հեքիաթն իրականացրին  Ձյունանուշ Անի Հայրապետյան ու Ձմեռ պապ Գևորգ Հայրապետյան ամուսինները, ովքեր, անտեսելով սեփական կորուստները, բարեգործական հիմունքներով եկան ուրախացնելու փոքրիկներին։

Բալիկները այնպես երջանիկ էին թռվռում, որ մենք էլ վարակվեցինք նրանց մաքուր երջանկությամբ՝ մի պահ կտրվելով դաժան իրականությունից` ասես կորուստներ չէին ապրել։ Տանջված մայրիկների դեմքին ժպիտ շողաց՝ բալիկները երջանիկ էին։ Շնորհակալություն մեր արհեստավարժ Ձյունանուշին ու Ձմեռ պապիկին, որ չզլացան հայրիկների կարոտից դառնացած ընտանիքներին ժպիտ պարգևել։ Հրաշք էին ուղղակի։ Ամեն ջանք գործադրեցին, որ փոքրիկները տեղափոխվեն երջանիկ հեքիաթի աշխարհ։ Շնորհակալություն փոքրիկ Սուրենին, որն իր ներկայությամբ մեծ աշխուժություն ու կյանք հաղորդեց մյուսներին։ Շնորհակալություն Եվրոպական լեզուների և հաղորդակցության ֆակուլտետի դեկան, բ.գ.թ., դոցենտ Գևորգ Բարսեղյանին, անգլիական բանասիրության ամբիոնի վարիչ, բ.գ.դ., պրոֆեսոր Սեդա Գասպարյանին և ամբիոնի առանձնապես ակտիվ անդամներին  մեր բոլոր նախաձեռնություններին  աջակցելու և  մասնակցություն ցուցաբերելու համար։ 

Զոհի՛ նման չընկան նրանք:

Ընկան նրանք իբրև մարտի՛կ,

Որ փուլ չգա էլ ապարանք,

Խաղաղ մնա ամեն երդիկ,

Եվ ծխանի ծուխը բարակ

Վե՛ր բարձրանա պրա՜կ-պրա՜կ,

Քամուց թերթվի լուրթ երկնքում.

Որ էլ ոչ մի ընտանիքում

Անտերացած ոչ մի աթոռ

Չաղաղակի դատարկությամբ

Թեյի ժամին, ճաշի պահին.

Որ արկերի դղրդոցին

Ու հրդեհի ահեղ բոցին

Փոխարինեն արծաթ բահի

Զրնգոցը երկնքի տակ

Եվ կարոտի շշուկը տաք:

Պ.Սևակ

Հայրենիք, տուն, ամուսին կորցրած երիտասարդ մայրերին աստված թող զորավիգ լինի։ Նրանց բալիկներն են ապագա Հայաստանի տերերը։ Աստված մեր ազգին պահապան։ Թող գալիք նոր տարին աշխարհին խաղաղություն բերի ու առանց մարդկային  ու տարածական կորուստների լինի Հայոց աշխարհի համար։

ՆԱԻՐԱ ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ

Լյուքսեմբուրգի և Նիդերլանդների խորհրդարանները Արցախի կարգավիճակի հարցով գրեթե միանման բանաձևեր են ընդունել

 24.12.2020/նիդ.օրագիր

Լյուքսեմբուրգի և Նիդերլանդների խորհրդարանները Արցախի կարգավիճակի հարցով գրեթե միանման բանաձևեր են ընդունել

Մեջբերելով դեսպանության կայքը, հայտնել էինք, որ դեկտեմբերի 24-ին Լյուքսեմբուրգի խորհրդարանը Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի վերջնական կարգավորման վերաբերյալ միաձայն բանաձև է ընդունել: Այս առնչությամբ Նիդերլանդներում և Լյուքսեմբուրգում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Տիգրան Բալայանը (Tigran Balayan) կարևորել է Լյուքսեմբուրգի բոլոր քաղաքական ուժերի հետ Հայաստանի նոր պատվավոր հյուպատոսի Tatev Manukyan Engel-ի ակտիվ, համակարգված և հետևողական աշխատանքը: Դեսպանը Հիշեցրել է, որ այս բանաձևը հոկտեմբերի 15-ին միաձայն ընդունված մեկ այլ բանաձևի տրամաբանական շարունակությունն է։

« Իհարկե կարևորագույն դերակատարություն ունի այն մթոնոլորտը և Արցախի վերաբերյալ այն խորը ընկալումը, որը արդյունք է ՀՀ նախկին պատվավոր հյուպատոս Frank Engel-ի տասնամյակների գործուներության...» ֆեյսբուքյան էջում մանրամասնել է դեսպանն ու հավելել, որ (մեջբերում)` «...Կարևոր է, որ Նիդերլանդների խորհրդարանի օրինակին հետևելով Լյուքսեմբուրգի խորհրդարանը ևս արձանագրում է ագրեսիայի և ռազմական հանցագործությունների պատասխանատուներին պատժելու անհրաժեշտությունը»։

Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի վերջնական կարգավորման վերաբերյալ միաձայն բանաձև Լյուքսեմբուրգի խորհրդարանում

 

Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի վերջնական կարգավորման վերաբերյալ միաձայն բանաձև Լյուքսեմբուրգի խորհրդարանում 

Այսօր Լյուքսեմուրգի խորհրդարանն ընդունել է բանաձև, որով երկրի օրենսդիր մարմինը կոչ է անում գործադիր մարմնին ի թիվս այլոց Լեռային Ղարաբաղի կարգավիճակի վերջնական կարգավորման նպատակով պահանջել քաղաքական համապատասխան գործընթացի մեկնարկ՝ աջակցելով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին։ 

Մասնավորապես, Լյուքսեմբուրգի խորհրդարանը, արձանագրել է, որ Ադրբեջանը ոտնահարել է Մինսկի խմբի շրջանակներում ընթացող բանակցային գործընթացը և Մադրիդյան սկզբունքները, սանձազերծելով պատերազմ Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելու նպատակով, այդ թվում՝ փաստելով Թուրքիայի քաղաքական և ռազմական աջակցությունն Ադրբեջանի՝ ռազմական տեխնիկայի և ջիհադիստ վարձկանների տեղակայման միջոցով։   

Նշյալ բանաձևով արձանագրվել է նաև Լեռնային Ղարաբաղի տարածքների բռնազավթումը Ադրբջանի կողմից, բռնազավթված տարածքներում բնակչության անվտանգության երաշխիքների բացակությունը և կոչ է արվում ապահովել մարդասիրական կազմակերպությունների մուտքը Լեռնային Ղարաբաղ, պահպանել եռակողմ հայտարարությամբ սահմանված հրադադարը, սկսել ռազմական հանցագործությունների հետաքննություն և երաշխավորել բոլոր փախստականների վերադարձը Լեռնային Ղարաբաղում իրենց բնակավայրեր։ 

Բացի այդ, Լուքսեմբուրգի խորհրդարանը կոչ է անում պատժամիջոցներ կիրառել Ադրբեջանում այն անձանց հանդեպ, ովքեր հայերի նկատմամբ բռնություններ և ատելություն են տարածում, ինչպես նաև՝ ապահովել հայկական հոգևոր և մշակութային ժառանգության պահպանումը։