Հայ մշակույթի նվիրյալ դեսպանը Նիդերլանդներից` Աննա Մարիա Մատտաար

 Շնորհավորում ենք Աննա Մարիա Մատտաարին 65-ամյակի առթիվ

20.06.2026/Նիդ.օրագիր

Հունիսի 20-ին լրանում է Աննա Մարիա Մատտաարի  65 տարին՝ հայագետի, թարգմանչի և հայ-նիդերլանդական մշակութային կապերի անխոնջ ամրապնդողի ծննդյան օրն է։

Նիդերլանդներում ծնված և մեծացած Աննա Մարիա Մատտաարը վաղուց արդեն դարձել է հայկական մշակույթի իսկական դեսպան Եվրոպայում։ Նա հայերենը տիրապետում է խորությամբ՝ խոսելով առանց որևէ ակցենտի, ինչը հազվագյուտ երևույթ է ոչ հայերի շրջանում։

Իր թարգմանչական գործունեության ընթացքում Աննա Մարիան հայերենից նիդերլանդերեն է թարգմանել Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթները, Նայիրի Զարյանի «Սասնա Դավիթ» էպոսը, Վահե Արսենի բանաստեղծությունների ժողովածուները և այլ կարևոր գործեր։ Մյուս կողմից՝ նիդերլանդերենից հայերեն է թարգմանել Աննա Ֆրանկի օրագիրը, Տոնկե Դրախտի «Թագավորին ուղղված նամակը» և մի շարք այլ ստեղծագործություններ, բոլորը դժվար է թվարկել: Այս թարգմանությունները  նիդերլանդացի ընթերցողներին ոչ միայն ծանոթացրել են  հայկական գրականության հարստությանը, այլև հակառակ ուղղությամբ՝ հայերին ներկայացրել նիդերլանդական գրականությունը։

Աննա Մարիա Մատտաարի գործունեությունը չի սահմանափակվում միայն թարգմանություններով։ Նա ակտիվորեն նպաստում է «Մատթեոս Ծարեցու» անվան գրադարանի  ստեղծմանն ու ամրապնդմանը Ամստերդամի Սուրբ Հոգի հայկական եկեղեցու մոտ, կազմակերպում է հին հայկական տպագրության ցուցահանդեսներ, ուսումնասիրում է Նիդերլանդների գրադարաններում պահվող հայկական ձեռագրերն ու գրքերը։ Նրա անդադար այցելությունները Հայաստան և սերտ համագործակցությունը հայկական մշակութային հաստատությունների հետ ամրապնդում են երկու երկրների միջև մշակութային կապերը։

«Հայերենը իմ կյանքի մեծ սերն է», — հաճախ է ասում Աննա Մարիան՝ ընդգծելով, որ հայ մշակույթը նրա համար դարձել է ոչ թե պարզ հետաքրքրություն, այլ խորքային նվիրում։

65-ամյակի առթիվ «Նիդերլանդական օրագիրը», մշակութային գործիչները և բազմաթիվ հայեր շնորհավորում են Աննա Մարիա Մատտաարին և մաղթում նրան առողջություն, ստեղծագործական նորանոր հաջողություններ, ուժ և ոգևորություն՝ շարունակելու իր գեղեցիկ առաքելությունը։

Շնորհավոր ծնունդդ, սիրելի Աննա Մարիա!

Շնորհակալ ենք Ձեզ համար և հպարտանում Ձեր նման անկեղծ բարեկամ ունենալով։

Gefeliciteerd met de 65ste verjaardag van Anna Maria Mattaar

De toegewijde ambassadeur van de Armeense cultuur uit Nederland

20.06.2026 / Nederlands Dagboek-Նիդ.օրագիր

Op 20 juni viert Anna Maria Mattaar haar 65ste verjaardag. Zij is armenoloog, vertaalster en een onvermoeibare versterker van de culturele banden tussen Armenië en Nederland.

Anna Maria Mattaar, geboren en getogen in Nederland, is allang uitgegroeid tot een echte ambassadeur van de Armeense cultuur in Europa. Zij beheerst het Armeens op een zeer hoog niveau en spreekt het zonder enig accent – een zeldzaamheid onder niet-Armeniërs.

In haar vertaalwerk heeft Anna Maria Mattaar uit het Armeens naar het Nederlands onder meer de sprookjes van Hovhannes Toemanian, het epos Sasna Davit (Davith van Sasun) van Nairi Zaryan, dichtbundels van Vahe Arsen en andere belangrijke werken vertaald. Omgekeerd heeft zij uit het Nederlands naar het Armeens onder andere het Dagboek van Anne Frank, De brief aan de koning van Tonke Dragt en diverse andere boeken vertaald. Het is moeilijk om ze allemaal op te noemen. Deze vertalingen hebben Nederlandse lezers kennis laten maken met de rijkdom van de Armeense literatuur en hebben omgekeerd Armeniërs in contact gebracht met de Nederlandse literatuur.

De werkzaamheden van Anna Maria Mattaar beperken zich niet tot vertalingen alleen. Zij draagt actief bij aan de oprichting en versterking van de “Matteos Tsaretsi”-bibliotheek bij de Armeense Apostolische Kerk van de Heilige Geest in Amsterdam. Daarnaast organiseert zij tentoonstellingen over de oude Armeense boekdrukkunst en bestudeert zij Armeense handschriften en boeken in Nederlandse bibliotheken en archieven. Haar regelmatige reizen naar Armenië en haar nauwe samenwerking met Armeense culturele instellingen versterken de culturele banden tussen de twee landen.

“Het Armeens is de grote liefde van mijn leven”, zegt Anna Maria vaak, waarmee zij benadrukt dat de Armeense cultuur voor haar geen eenvoudige interesse is, maar een diepe toewijding.

Naar aanleiding van haar 65ste verjaardag feliciteert Nederlands Dagboek, samen met culturele figuren en vele Armeniërs, Anna Maria Mattaar van harte. Wij wensen haar gezondheid, veel creatieve successen, kracht en inspiratie toe om haar mooie missie voort te zetten.

Gefeliciteerd met je verjaardag, lieve Anna Maria!

Wij zijn jullie zeer dankbaar en trots dat wij zo’n oprechte vriendin als u mogen hebben.