ԱՎԱՆԴԱԿԱՆԻ և ԱՐԴԻԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՍԻՆԹԵԶԸ. ԻՆՉՊԵՍ Է ԴԻԶԱՅՆԵՐ ՀԱՍՄԻԿ ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆԸ ՆՈՐ ՇՈՒՆՉ ՏԱԼԻՍ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԿՈԴԵՐԻՆ

Նաիրա Գասպարյան,  բ․գ․թ․, դոցենտ, ԵՊՀ

Նիդերլանդական Օրագրի համար

Ժամանակակից հայկական նորաձևության և դիզայնի ոլորտում իր ուրույն ու ներշնչող ձեռագրով շարունակում է առանձնանալ արվեստագետ և դիզայներ Հասմիկ Սողոմոնյանը: Նրա ստեղծագործությունները վաղուց արդեն դուրս են եկել սովորական ցուցադրությունների սահմաններից՝ դառնալով յուրատեսակ մշակութային հայտարարություն: Արվեստասերների և ոլորտի մասնագետների ուշադրության կենտրոնում հայտնված դիզայների աշխատանքներում կատարյալ ներդաշնակությամբ միախառնվում են հայկական հարուստ ժառանգությունն ու արդի աշխարհի գլոբալ տենդենցները՝ ստեղծելով նոր գեղագիտական արժեքներ:

Հասմիկ Սողոմոնյանի ստեղծագործական փիլիսոփայության հիմքում սեփական արմատներին հավատարիմ մնալու և դրանք համաշխարհային տեսողական լեզվով ներկայացնելու ձգտումն է: Նա համարձակորեն փորձարկում է ձևերի, գույների և կտորների հետ՝ ներշնչվելով հայկական բնաշխարհից, միջնադարյան մանրանկարչությունից ու ճարտարապետական նախշերից: Այս մոտեցումը նրան թույլ է տալիս էթնիկ տարրերին հաղորդել թարմ ու շնչող էներգիա՝ հանրությանը ապացուցելով, որ ազգայինը կարող է լինել չափազանց նորաձև, ակտուալ և մրցունակ ցանկացած հարթակում:

Լինելով ոչ միայն հագուստի կամ աքսեսուարների ստեղծող, այլև յուրօրինակ մշակութային դեսպան՝ դիզայներն իր գործունեությամբ կոտրում է կարծրատիպերն ու ոգեշնչում սերունդների: Նրա անսպառ երևակայությունը, նուրբ ճաշակն ու աշխատասիրությունը լավագույն օրինակն են այն բանի, թե ինչպես է իսկական տաղանդը ձևավորում միտումներ, լուսավորում միջավայրը և գտնում իր անսխալ ճանապարհը դեպի մարդկանց սրտերը:

Հասմիկ Սողոմոնյանի արվեստն այս օրերին ապրում է իր ամենաակտիվ ու տեսանելի փուլերից մեկը. հենց այս երկու օրերին ընթացող նրա ցուցահանդեսը դարձել է մշակութային կյանքի գլխավոր իրադարձություններից մեկը։ Այս էքսպոզիցիան պարզապես աշխատանքների ցուցադրություն չէ, այլ կենդանի, շնչող մի տարածք, որտեղ այցելուները հնարավորություն ունեն անմիջականորեն հաղորդակից դառնալու հեղինակի նորագույն ստեղծագործական փնտրտուքներին, էթնիկ կոդերի ժամանակակից մեկնաբանություններին և դիզայներական բացառիկ լուծումներին, որոնք հասցրել են մեծ արձագանք գտնել արվեստասերների շրջանում։

Հասմիկ Սողոմոնյանի ստեղծագործական կենսագրությունը հարուստ է հնչեղ ցուցահանդեսներով: Նրա «երեկվա» հաջողված նախագծերն ու անհատական ցուցադրությունները հիմք դրեցին մի ձեռագրի, որն այսօր արդեն հասուն ու կայացած է ներկայանում հանրությանը: Դիզայների «այսօրվա» ցուցահանդեսները դարձել են սպասված իրադարձություն մշակութային կյանքում. դրանք պարզապես հավաքածուների ներկայացում չեն, այլ ինտերակտիվ արվեստի տարածքներ, որտեղ յուրաքանչյուր այցելու հաղորդակից է դառնում ազգային արմատների ու ժամանակակից կոնցեպտուալ դիզայնի բացառիկ երկխոսությանը:

Սակայն սեփական հավաքածուների հանրայնացմանը զուգահեռ՝ Հասմիկ Սողոմոնյանը հավասարապես մեծ էներգիա է ներդնում իր մանկավարժական գործունեության մեջ։ Լինելով տաղանդավոր ու նվիրված մենթոր՝ նա կրթում և ուղղորդում է ստեղծագործող նոր սերնդին։ Նրա կրթական մեթոդաբանության հիմքում ոչ միայն դիզայնի տեխնիկական հմտություններ ու ճաշակ փոխանցելն է, այլև ուսանողների մեջ սեփական մշակութային ինքնության հանդեպ հարգանք և համարձակ, անկաշկանդ մտածողություն սերմանելը։ Այսպիսով, Հասմիկն իր գործունեությամբ կապող օղակ է դառնում ավանդական արվեստի, այսօրվա թրենդների և հայկական դիզայնի ապագայի միջև։

Հասմիկ Սողոմոնյանի մանկավարժական առաքելությունը սերտորեն շաղկապված է Դիլիջանի մշակութային վերածննդի և տեղական կրթական ծրագրերի հետ, ինչը լավագույնս արտահայտվում է «MADE» կիրառական արվեստի կենտրոնում և Դիլիջանի կենտրոնական դպրոցում («Այբ» կրթական հանգույց) նրա գործունեությամբ: «MADE» հարթակում նա հանդես է գալիս որպես տաղանդավոր մենթոր՝ տեղի վարպետներին ու կանանց փոխանցելով ձեռագործության, դիզայն-մտածողության և թափոնների երկրորդային մշակման ժամանակակից հմտություններ: Միևնույն ժամանակ, կիրառելով «Այբ»-ի նախագծային ուսուցման առաջադեմ մեթոդաբանությունը, նա աշակերտների շրջանում ձևավորում է գեղագիտական բարձր ճաշակ և անձամբ համադրում ու կազմակերպում նրանց ստեղծագործական աշխատանքների հնչեղ ցուցահանդեսները: Այսպիսով, Հասմիկի գործունեությունը դառնում է կենդանի կապող օղակ ավանդական արհեստների, նորարարական կրթական ծրագրերի և ժամանակակից դիզայնի միջև:

Հասմիկի հետ զրույցը տարավ բացահայտումների՝ արվեստ, որտեղ արմատները առանցքային դեր ունեն և դրանդ պետք է համադրել որոշակի հանրային նշանակություն ունեցող ծրագրերի հետ․

Ի՞նչ է «Այբ Pro»-ն և նախագծային ուսուցումը «Այբ Pro»-ն նախագծային ուսուցման (PBL - Project-Based Learning) ձևաչափ է, որը հնարավորություն է տալիս սովորողներին գիտելիքներ և հմտություններ ձեռք բերել ոչ թե պարզապես դասագրքերից, այլ իրական, շոշափելի և հանրային նշանակություն ունեցող նախագծեր ստեղծելով։ Սա ճանապարհ է՝ տեսական գաղափարները գործնական արդյունքի վերածելու համար։ Մեր նախագիծը և նպատակը Այսօր մենք հպարտությամբ ներկայացնում ենք մեր աշխատանքը, որը կրում է «Արցախ․ Արմատներ՝ սահմաններից այն կողմ» խորագիրը:

****

THE SYNTHESIS OF TRADITION AND MODERNITY: HOW DESIGNER HASMIK SOGHOMONYAN BREATHES NEW LIFE INTO ARMENIAN CULTURAL CODES

Naira Gasparyan, PhD, Associate Professor, YSU

For the Diary of the Netherlands/ NidOragir

In the realm of contemporary Armenian fashion and design, artist and designer Hasmik Soghomonyan continues to stand out with her unique and inspiring creative signature. Her creations have long transitioned beyond the boundaries of ordinary runway shows, evolving into a distinct cultural statement. Capturing the attention of art lovers and industry experts alike, her work seamlessly blends rich Armenian heritage with global contemporary trends, shaping entirely new aesthetic values.

At the core of Hasmik Soghomonyan’s creative philosophy lies a deep-rooted commitment to remaining true to her heritage while presenting it through a universal visual language. She boldly experiments with forms, colors, and textiles, drawing inspiration from the Armenian landscape, medieval miniatures, and architectural motifs. This approach allows her to infuse ethnic elements with a fresh, vibrant energy, proving to the public that national identity can be exceptionally fashionable, relevant, and competitive on any global platform.

As more than just a creator of garments and accessories, the designer acts as a unique cultural ambassador, breaking stereotypes and inspiring generations through her work. Her boundless imagination, refined taste, and dedication serve as a prime example of how genuine talent sets trends, illuminates its environment, and finds an unerring path into people's hearts.

Hasmik Soghomonyan’s creative biography is richly adorned with resonant exhibitions. Her successful projects and solo shows of "yesterday" laid the foundation for a signature style that stands mature and well-established before the public today. The designer’s current exhibitions have become highly anticipated events in cultural life; they are not merely showcases of collections, but interactive art spaces where every visitor becomes a participant in an exceptional dialogue between national roots and contemporary conceptual design.

Hasmik Soghomonyan’s art is currently experiencing one of its most active and visible chapters; her ongoing two-day exhibition has become a major highlight of the cultural calendar. This exposition is far more than a static display of works; it is a living, breathing space where visitors can directly engage with the author’s latest creative explorations, modern interpretations of ethnic codes, and exceptional design solutions that have already resonated deeply with art enthusiasts.

Yet, alongside showcasing her collections to the public, Hasmik Soghomonyan invests equal passion and energy into her educational endeavors. As a talented and dedicated mentor, she educates and guides the next generation of creatives. Her pedagogical methodology focuses not only on imparting technical design skills and taste, but also on instilling a profound respect for cultural identity alongside a bold, unconstrained mindset within her students. In doing so, Hasmik serves as a vital bridge connecting traditional art, today's trends, and the bright future of Armenian design.

Hasmik Soghomonyan’s pedagogical mission is closely intertwined with the cultural renaissance of Dilijan and its local educational programs, as best exemplified by her impactful work at the “MADE” Handicraft Center and the Dilijan Central School (an “Ayb” educational hub). Within the “MADE” platform, she serves as a talented mentor, imparting modern skills in craftsmanship, design thinking, and the upcycling of secondary materials to local artisans and women. Simultaneously, by applying “Ayb’s” advanced project-based learning methodology, she fosters a refined aesthetic taste among her students, while personally curating and organizing resonant exhibitions of their creative works. In this way, Hasmik’s endeavors serve as a living bridge connecting traditional crafts, innovative educational curricula, and contemporary design.

A conversation with Hasmik led to deep revelations—unveiling an art form where roots play a pivotal role, one that must be intertwined with programs of profound public significance.

What is “Ayb Pro” and Project-Based Learning? “Ayb Pro” is a Project-Based Learning (PBL) framework that enables learners to acquire knowledge and skills not merely from textbooks, but by creating real, tangible, and socially impactful projects. It is a pathway for transforming theoretical concepts into practical outcomes. Our Project and Purpose։ Today, we proudly present our work, titled “Artsakh: Roots Beyond Borders.”