The Netherlands Diary/Նիդ.օրագիր

The Netherlands Diary/Նիդ.օրագիր
The Netherlands Diary

Monday, 6 April 2026

Սուրը և գրիչը`. Տիգրան Պետրոսյանցի (Հայազն) ծննդյան 75-ամյակը

 

Նաիրա Գասպարյան, բ.գ.թ, դոցենտ, ԵՊՀ,
«Նիդերլանդական օրագրի» թղթակից
4.04.2026/Երևան
(ՖՈՏՈՌԵՊՈՐՏԱԺ)

«Գագիկ Երկրորդ» պատմաքաղաքական վեպի պաշտոնական շնորհանդեսը

Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում տեղի ունեցավ բացառիկ նշանակության իրադարձություն, որը միավորեց ակադեմիական, գրական և հասարակական շրջանակները։ Օրը խորհրդանշական էր՝ նշվեց միաժամանակ երկու կարևոր հանգրվան՝ անվանի գիտնական, հրապարակախոս և հասարակական գործիչ Տիգրան Պետրոսյանցի 75-ամյակը, ինչպես նաև նրա նոր՝ «Գագիկ Երկրորդ» պատմաքաղաքական վեպի լույսընծայումը։
Միջոցառումը վերածվել էր ոչ միայն գրական շնորհանդեսի, այլև գաղափարական և արժեքային հարթակի, որտեղ ընդգծվեց հեղինակի բազմամյա վաստակը՝ ուղղված հայագիտության զարգացմանն ու ազգային ինքնության պահպանմանը։
Տիգրան Պետրոսյանցը, առավել հայտնի «Հայազն» գաղափարական ինքնորոշմամբ, հայ իրականության մեջ առանձնանում է որպես բազմակողմանի մտավորական։ Նրա գործունեությունը ներառում է պատմագրություն, մշակութաբանություն, լրագրություն և զինվորական ծառայություն։ Նա իր գիտական աշխատանքներով նշանակալի ներդրում է ունեցել հայ միջնադարյան պատմության ուսումնասիրության մեջ՝ հատկապես անդրադառնալով Վաչուտյան և Զաքարյան տոհմերի պատմությանը, ինչպես նաև Նիգ-Ապարանի տարածաշրջանի պատմաճարտարապետական ժառանգությանը։
Հեղինակի տասնյակ գրքերն ու հարյուրավոր գիտական հոդվածները համալրել են հայագիտական ուսումնասիրությունների շտեմարանը՝ բացահայտելով պատմության քիչ ուսումնասիրված էջեր և արժեքավոր տոհմաբանական տվյալներ։ Նրա խմբագրությամբ լույս տեսած հանրագիտարանային աշխատությունները՝ «Հայկազունք» և «Ապարանյան տոհմեր», այսօր կարևոր սկզբնաղբյուրներ են հայ մտավոր և տոհմական պատմության ուսումնասիրության համար։
Պետրոսյանցի գործունեությունը չի սահմանափակվում գիտությամբ։ Նա ակտիվ մասնակցություն է ունեցել արցախյան ազատագրական պատերազմին և Հայաստանի զինված ուժերի ձևավորմանը։ Որպես ՀՀ բանակի փոխգնդապետ՝ նա իր ծառայությունը համադրել է ռազմական կրթության և գաղափարական աշխատանքի հետ՝ մարմնավորելով գիտնական-զինվոր կերպարը։ Նրա ռազմական վաստակը գնահատվել է պետական և միջազգային բարձր պարգևներով։
Որպես լրագրող և խմբագիր՝ Պետրոսյանցը տարիներ շարունակ ղեկավարել է տարբեր պարբերականներ՝ հանդես գալով որպես սկզբունքային հրապարակախոս, ով հետևողականորեն բարձրաձայնել է ազգային ինքնության, մշակութային ժառանգության պահպանման և պետականության ամրապնդման հարցերը։
Նրա գործունեության առանցքում «Հայազն» գաղափարախոսությունն է՝ հայ մշակույթի, պատմության և հոգևոր արժեքների նկատմամբ ամբողջական նվիրումը։ Նա ոչ միայն ուսումնասիրում է անցյալը, այլև այն մատուցում լայն հանրությանը՝ հեռուստատեսային հաղորդումների, դասախոսությունների և հրապարակային ելույթների միջոցով՝ դարձնելով պատմությունը հասանելի և արդիական։
Միջոցառմանը ներկաները ընդգծեցին, որ Տիգրան Պետրոսյանցը եզակի կերպով համադրում է գիտնականի խորագիտությունը, զինվորականի պատասխանատվությունը և հրապարակախոսի սուր խոսքը։ Ելույթ ունեցողները շնորհակալություն հայտնեցին նրա 75 տարվա նվիրական ծառայության համար և համոզմունք հայտնեցին, որ «Գագիկ Երկրորդ» վեպը կունենա նույնքան նշանակալի և ազդեցիկ ուղի, որքան նրա ստեղծողը։
Այսպիսով, օրը դարձավ ոչ միայն հոբելյանական տոն, այլև մտորումների առիթ՝ արժևորելու այն անհատներին, ովքեր իրենց կյանքը նվիրում են ազգային հիշողության պահպանմանը և ապագայի կերտմանը։

THE SWORD AND THE PEN: THE 75TH YEAR OF TIGRAN PETROSYANTS (HAYAZN)

The Official Presentation of the Historical-Political Novel, “Gagik The Second”
Naira Gasparyan, PhD, Associate Prof., YSU
For The Netherlands’ Diary( NidOragir) from Yerevan

An event of exceptional significance took place at the Armenian State Pedagogical University named after Khachatur Abovyan, which united academic, literary and public circles. The day was symbolic, marking two important milestones at the same time: the 75th anniversary of the famous scholar, publicist and public figure Tigran Petrosyants, as well as the publication of his new historical and political novel “Gagik the Second”.
The event turned into not only a literary presentation, but also an ideological and value platform, where the author’s years of contribution to the development of Armenology and the preservation of national identity were emphasized.
Tigran Petrosyans, better known by his ideological self-determination “Hayazn”, stands out in Armenian reality as a versatile intellectual. His activities include historiography, culturology, journalism and military service. He has made a significant contribution to the study of Armenian medieval history with his scientific works, especially focusing on the history of the Vachutyan and Zakaryan dynasties, as well as the historical and architectural heritage of the Nig-Aparan region.
The author's dozens of books and hundreds of scientific articles have replenished the database of Armenological studies, revealing little-studied pages of history and valuable genealogical data. The encyclopedic works published under his editorship, "Հայկազունք" and        "Ապարանյան Տոհմեր ", are today important sources for the study of Armenian intellectual and genealogical history.  
Petrosyants’ activities are not limited to science. He took an active part in the Artsakh Liberation War and the formation of the Armenian Armed Forces. As a lieutenant colonel in the RA Army, he combined his service with military education and ideological work, embodying the image of a scientist-soldier. His military merits have been recognized with high state and international awards.
As a journalist and editor, Petrosyants has led various periodicals for years, acting as a principled publicist who has consistently raised issues of national identity, preservation of cultural heritage, and strengthening of statehood.
At the core of his activities is the ideology of “Hayazn” – complete dedication to Armenian culture, history, and spiritual values. He not only studies the past, but also presents it to the general public through television programs, lectures, and public speeches, making history accessible and relevant.
Those present at the event emphasized that Tigran Petrosyants uniquely combines the wisdom of a sciholar, the responsibility of a soldier, and the sharp words of a publicist. The speakers expressed gratitude for his 75 years of dedicated service and expressed confidence that the novel “Gagik the Second” will have as significant and influential a path as its creator.
Thus, the day became not only a jubilee celebration, but also an occasion for reflection, to appreciate those individuals who dedicate their lives to preserving national memory and building the future.























Sunday, 5 April 2026

Սուրբ Զատիկի հանդիսավոր տոնակատարությունները Նիդերլանդների հայկական եկեղեցիներում

04,04.2026/Նիդ.օրագիր

Նիդերլանդների հայկական համայնքը մեծ հանդիսավորությամբ և հոգևոր խոր ապրումներով նշեց Սուրբ Զատիկը՝ քրիստոնեական աշխարհի ամենասուրբ և խորհրդավոր տոներից մեկը։ Տոնական արարողությունները տեղի ունեցան Ալմելոյի, Առնհեմի (Արդեն ներկայացրել ենք) Ամստերդամի և Մաստրիխտի հայկական եկեղեցիներում՝ համախմբելով հավատացյալներին աղոթքի, խոկման և ուրախության մեջ։

Զատկական արարողություններին նախորդեց Ավագ շաբաթվա կարևորագույն խորհուրդներից մեկը՝ Սուրբ և Անմահ Պատարագով ուղեկցվող Տիրոջ թաղման՝ Սուրբ Գրափլման արարողությունը։ Այդ ընթացքում հավատացյալները խորին ակնածանքով վերապրեցին այն պահը, երբ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսը, խաչելությունից հետո, իջեցվեց խաչից և դրվեց գերեզմանում։

Ինչպես հիշեցնում է Ավետարանը․

«Յովսէփը մարմինը վերցրեց, պատեց մաքուր կտավով և դրեց իր նոր գերեզմանում» (Մատթեոս 27:59-60)։

Այս խոսքերը դարձան հոգևոր խորհրդածության առանցք՝ հիշեցնելով Քրիստոսի անսահման սերն ու մարդկության փրկության համար բերված մեծագույն զոհը։

Ամստերդամի Սուրբ Հոգի եկեղեցում Զատկի նախօրեին՝ Ավագ շաբաթ օրը երեկոյան, հավատացյալները համախմբվեցին Պասեքի գիշերային ժամերգությանը։ Այդ խորհրդավոր պահին եկեղեցին լցված էր աղոթքի լռությամբ և սպասումով՝ դիմավորելու Քրիստոսի Հարությունը՝ որպես լույսի հաղթանակ խավարի նկատմամբ։ Մոմերի լույսը խորհրդանշում էր հարության հույսը, որը լցնում է հավատացյալների սրտերը խաղաղությամբ և հավատքով։

Տոնի գագաթնակետը դարձավ Հարության ավետիսը․

«Ես եմ հարությունը և կյանքը. ով ինձ հավատում է, եթե մեռած էլ լինի, կապրի» (Հովհաննես 11:25)։

Եկեղեցիներում հնչեցին ավանդական զատկական ողջույնները․

«Քրիստոս հարյավ ի մեռելոց»

«Օրհնյալ է Հարությունը Քրիստոսի»

Բաղձալի լուրը  հավատացյալների կողմից փոխանցվեցին որպես հաղթանակի, կյանքի և փրկության լուր։

Մաստրիխտի Սուրբ Կարապետ եկեղեցում ևս տեղի ունեցավ Սուրբ Զատկի հանդիսավոր պատարագ, որի ընթացքում համայնքի անդամները միասնաբար նշեցին Քրիստոսի Հարությունը՝ պահպանելով հայկական եկեղեցու դարավոր ավանդույթներն ու ծիսակարգը։

Այսպիսով, Նիդերլանդների հայկական եկեղեցիներում՝ Ալմելոյում, Ամստերդամում և Մաստրիխտում, Սուրբ Զատիկը դարձավ ոչ միայն կրոնական տոն, այլև համայնքային համախմբման, ինքնության պահպանման և հոգևոր վերազարթոնքի կարևոր առիթ։

Թող Հարության լույսը մշտապես լուսավորի մեր ճանապարհը՝ բերելով հույս, հավատ և նոր կյանք յուրաքանչյուր ընտանիքի։



Քրիստոս հարյավ ի մեռելոց 

Օրհնեալ է հարությունը Քրիստոսի 

Շնորհավոր Սուրբ Զատիկ

Embassy of the Netherlands in Armenia

🥚Հայկական և հոլանդական զատկական տոնն ունի գեղեցիկ ընդհանրություն՝ ձվեր ներկելու սովորույթը 

🐞Հայաստանում ձվերը ծածկվում են սոխի կեղևով՝ ստանալով կարմրաոսկեգույն երանգ, որը խորհրդանշում է Քրիստոսի արյունն ու հարությունը, իսկ Հոլանդիայում երեխաները ներկում ու ձևավորում են ձվերը, որից հետո Paashaas-ը՝ Զատկի նապաստակը, թաքցնում է դրանք պարտեզում։ Երեխաները պետք է որոնեն ու գտնեն ձվերը՝ ձվախուզություն (egg hunt)։

✨Երկու երկրում էլ Զատիկը գարնան, կյանքի ու ընտանեկան ջերմության տոն է։

Vrolijk Pasen

Օրհնյալ է Հարությունը Քրիստոսի 

🥚Armenian and Dutch Easter share a beautiful tradition - the custom of dyeing eggs.

🐞In Armenia, eggs are wrapped in onion skins, taking on a deep red-golden hue that symbolises the blood and resurrection of Christ, while in the Netherlands children paint and decorate eggs, which Paashaas, Easter Bunny, then hides in the garden. The children must search and find the eggs in an egg hunt.

In both countries, Easter is a celebration of spring, life, and family warmth.

Vrolijk Pasen

Happy Ester  




Friday, 3 April 2026

2026թ. ապրելու ապրիլը

«Զատիկ» բառի ծագումի մասին բանասէր ու պատմաբան Հայր Ղեւոնդ Ալիշան իր «Հին հաւատք կամ հեթանոսական կրօնք հայոց» աշխատութեան մէջ կը գրէ. «Մեր Զատիկ անունն ալ չ՚ենթադրե՞ր համանուն չաստուած մի, որ եւ սիրելի եղած ըլլայ հայոց, մինչեւ քրիստոնէական ամենափառաւոր տօնն այսպէս կոչել». շարունակելով Հայր Ալիշան կը յիշէ, որ պատմութեան էջերուն մէջ տեղ գտած է Զատիկ անունով արդարութեան աստուծոյ մը անունը. կրնա՞յ ըլլալ անոր համբաւը եղած է այնքան մեծ՝ որ հասած է մինչեւ Հայաստան. չենք գիտեր: Այս նոյն կարծիքը կը բաժնեկցին շատեր. օրինակի համար, հրապարակախօս եւ բանասէր Մարտիրոս Անանիկեան «Encycloanedia of Mytholoh of Races» (Հայոց դիցաբանութիւնը) աշխատութեան մէջ խօսելով Զատիկի մասին, կ՚ըսէ. «Անտարակոյս, հոս ունինք հին բառ մը՝ հին աստուածութեան մը եւ կամ հին տօնի մը համար» եւ կը յիշէ, թէ վրացական դիցաբանութիւնը ունեցած է «Զադէն» անուն աստուած մը. անդին Աստուածաշունչին մէջ կը յիշուէր «Սադեկ» անունը, որ կը նշանակէ թագաւոր (ունի նաեւ արդարութեան իմաստ):
Mateos Tsaretsi bibliotheek 

Հարգելի հայրենակիցներ ։

Մարտի 29ին ժամը 02-00ին ժամացույցի սլաքը տանել  մեկ ժամ առաջ  3-00ի  

Ուրախալի և սպասված լուր․ Wizz Air-ը նոր ուղղություններ է բացում դեպի Բրյուսել և Էյնդհովեն (Նիդերլանդներ)

27։03.2026/Նիդ.օրագիր

Հայաստանի ավիացիոն շուկայում սպասված զարգացում է գրանցվել․ Wizz Air ավիաընկերությունը հայտարարել է նոր ուղղությունների բացման մասին դեպի Բրյուսել և Էյնդհովեն։ Նախատեսված է Էյնդհովեն հոկտեմբերի 26֊ին, իսկ Բրյուսել`  2027թ Փետրվարից։

Նոր երթուղիները կգործարկվեն Երևանից և նպատակ ունեն ընդլայնելու Հայաստանի կապը եվրոպական կարևոր քաղաքների հետ՝ ապահովելով ավելի մատչելի և հասանելի ուղևորափոխադրում։

Չնայած մեկնարկի հստակ ամսաթվերը դեռևս չեն հրապարակվել, ակնկալվում է, որ չվերթները կգործարկվեն առաջիկա ամիսներին՝ ամառային կամ աշնանային ավիացիոն սեզոնի ընթացքում։

Այս նախաձեռնությունը կարևոր քայլ է Հայաստանի օդային հաղորդակցության զարգացման և զբոսաշրջության խթանման ուղղությամբ՝ ստեղծելով նոր հնարավորություններ ինչպես հայաստանցի ուղևորների, այնպես էլ եվրոպացի այցելուների համար։

Երևան – Ամստերդամ ուղիղ չվերթների մեկնարկը՝ նոր կամուրջ Հայաստանի և Նիդերլանդների միջև

02 ապրիլի 2026թ

Երեկ պաշտոնապես մեկնարկեցին Երևան – Ամստերդամ ուղղությամբ ուղիղ չվերթները, որոնք իրականացվում են FLYONE ARMENIA ավիաընկերության կողմից։ Այս կարևոր քայլը նոր մակարդակի է բարձրացնում Հայաստանի և Նիդերլանդների միջև օդային կապը՝ նպաստելով ինչպես զբոսաշրջության, այնպես էլ բիզնես և մարդկային կապերի զարգացմանը։

Մեկնարկի հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանում։ Միջոցառման ընթացքում խորհրդանշական ժապավենը կտրել են Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության դեսպան Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերը և FLYONE ARMENIA-ի գլխավոր տնօրեն Արամ Խաչատրյանը։

Դեսպան Մոնրոյ-Վինթերը իր ելույթում ընդգծել է նախաձեռնության կարևորությունը․

«Ես շատ ոգևորված եմ այս ուղիղ չվերթի բացմամբ։ Սա կարևոր քայլ է, որը նոր հնարավորություններ կստեղծի թե՛ զբոսաշրջության, թե՛ բիզնեսի, և թե՛ ընտանեկան կապերի ամրապնդման համար»։

Ուղիղ չվերթի մեկնարկը նշանավորվել է նաև Ամստերդամի «Սխիպհոլ» օդանավակայանում տեղի ունեցած հանդիսավոր միջոցառմամբ, որին մասնակցել են Նիդերլանդներում Հայաստանի Հանրապետության դեսպան Վիկտոր Բիյագովը և Հայաստանի պատվավոր հյուպատոս Վիլլի վան դե Կերկհոֆը։

Նոր ավիաուղին ոչ միայն կդյուրացնի երկու երկրների միջև ճանապարհորդությունը, այլև կխթանի տնտեսական համագործակցությունը, ներդրումային հնարավորությունները և մշակութային փոխանակումները։ Այն առանձնապես կարևոր է նաև Նիդերլանդներում բնակվող հայկական համայնքի համար՝ ապահովելով ավելի արագ և հարմար կապ հայրենիքի հետ։

Հիշեցնենք, որ վերջին տարիներին նկատվում է Հայաստան – Նիդերլանդներ հարաբերությունների ակտիվ զարգացում, և այս ուղիղ չվերթի գործարկումը ևս մեկ կարևոր քայլ է այդ գործընթացում։

Նյութը պատրաստվել է Նիդերլանդների Թագավորության դեսպանատան պաշտոնական կայքի հաղորդագրության հիման վրա։

 Հայաստանից Նիդերլանդներ և Բելգիա ու հակառակը սպասվող չվերթների մասին։ Փաստաբան Liana Balyan-ը այդ մասին տեսաերիզ է պատրաստել։




Թատրոնի միջազգային օրը նշվում է ամեն տարի մարտի 27-ին։ Այն հաստատվել է 1961 թվականին Թատրոնի միջազգային ինստիտուտի կողմից՝ թատրոնի արվեստի կարևորությունը ընդգծելու և տարբեր ժողովուրդների մշակույթները մոտեցնելու նպատակով։

 Հայ թատրոնի մասին

Հայ թատրոնը ունի հին և հարուստ պատմություն, որի արմատները հասնում են դեռևս հին ժամանակներ։

 Սկիզբը

Հայկական թատերական արվեստի առաջին նշանները կապված են հեթանոսական ծեսերի, խաղերի և հանդիսությունների հետ։ Առաջին հայտնի թատրոնը ստեղծվել է մ.թ.ա. I դարում՝ Տիգրան Մեծ-ի օրոք՝ Տիգրանակերտում։

 Ժամանակակից թատրոնի ձևավորումը

Հայկական թատրոնը ձևավորվել է 19-րդ դարում։ Այս շրջանում մեծ դեր են ունեցել հայ մտավորականները և գրողները։

Հատկապես կարևոր են՝

Գաբրիել Սունդուկյան — համարվում է հայ դրամատուրգիայի հիմնադիրը

Հակոբ Պարոնյան — հայտնի է իր երգիծական գործերով

 Հայ թատրոնի կենտրոնները

Այսօր Հայաստանի գլխավոր թատերական կենտրոնը Երևանն է, որտեղ գործում են բազմաթիվ թատրոններ, այդ թվում՝

Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն, Հովհաննես Թումանյանի անվան տիկնիկային թատրոն,

Կամերային թատրոն, Դրամատիկական թատրոն, Պարոնյան թատրոն, Պատանի հանդիսատեսի թատրոն և այլն։

 Հայ թատրոնի առանձնահատկությունները

Հայ թատրոնը հայտնի է՝

խոր հուզականությամբ

ազգային ինքնության պահպանմամբ

դասական և ժամանակակից թեմաների համադրությամբ

 Այսօր

Հայաստանի ազգային գրադարանը  ներկայացրել է աֆիշներ, լուսանկարներ ու գրքեր։

Թատրոնի միջազգային օրը Հայաստանում նշվում է ներկայացումներով, փառատոններով և մշակութային միջոցառումներով, որոնք նպաստում են թատրոնի զարգացմանն ու հանրահռչակմանը։

Մարտի 31-ին Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպանությունը Հաագայի Ազգային թագավորական գրադարանի հետ համատեղ կազմակերպել է միջոցառում՝ նվիրված հայկական գրավոր ժառանգությանը։ 

Միջոցառման ժամանակ ներկայացվել են գրադարանի կողմից 2022թ․ ի վեր ձեռք բերված հայկական հնատիպ գրքերը, որոնք գրել կամ տպագրել և թարգմանել են Մատթէոս և Ղուկաս Վանանդեցիները 17-18-րդ դարերում, այդ թվում՝ երեխաների համար առաջին հայկական պատկերազարդ գիրքը, որն իրենից ներկայացնում է հիանալի մանկական տեղեկատվական հանրագիտարան։ 

Ընդհանուր առմամբ, գրադարանում պահվում են շուրջ 30 հայկական գրքեր՝ տպագրված 1685-1718թթ․։ 

Միջոցառմանը ողջույնի խոսքով հանդես են եկել դեսպան Վիկտոր Բիյագովը, թարգմանիչ, հայ գրականության փորձագետ Աննա Մարիա Մաթարը և Թագավորական գրադարանի Հնատիպ գրքերի բաժնի ղեկավար Էսթեր վան Խելդերը։ 

Միջոցառմանը հաջորդել է դեսպանության կողմից կազմակերպված ընդունելությունը։ 

Շրջիկ երգեհոնները (հոլանդերեն՝ draaiorgel) Նիդերլանդներում շատ յուրահատուկ և սիրելի մշակութային երևույթ են։ Դրանք շարժական մեխանիկական երաժշտական գործիքներ են, որոնք հաճախ կարելի է տեսնել փողոցներում, շուկաներում կամ տոնական միջոցառումների ժամանակ։

Ի՞նչ են շրջիկ երգեհոնները

Շրջիկ երգեհոնը մեծ փայտե արկղի նման գործիք է, որի ներսում տեղադրված են խողովակներ և մեխանիկական համակարգ։ Երաժշտությունը ստեղծվում է հատուկ թղթե ժապավենների կամ փայտե գլանների միջոցով, որոնք «կարդացվում» են սարքի կողմից։

Պատմություն

Շրջիկ երգեհոնները տարածվել են Եվրոպայում 18–19-րդ դարերում Նիդերլանդներում դրանք դարձել են հատկապես հայտնի քաղաքային մշակույթի մաս: Ամենահայտնի քաղաքներից մեկը այս ավանդույթի համար Ամստերդամն է,, որտեղ մինչ այսօր կարելի է փողոցներում լսել դրանց հնչյունները։ Այս կադրերը նկարահանվել են Ռոտերդամում։

Ինչպես են օգտագործվում

Դրանք սովորաբար տեղափոխվում են սայլակների վրա

Երբեմն դրանք շարժում են ձեռքով կամ էլեկտրական շարժիչով

Երաժիշտը հաճախ կանգնած է կողքին և հավաքում է դրամներ անցորդներից

Հնչողություն և երաժշտություն

Շրջիկ երգեհոնները կարող են նվագել տարբեր ժանրեր՝

  • ժողովրդական երգեր
  • դասական երաժշտություն 
  • ժամանակակից մեղեդիներ 

Մշակութային նշանակություն

Նիդերլանդներում շրջիկ երգեհոնները համարվում են ազգային ժառանգության մի մաս։ Դրանք ոչ միայն երաժշտական գործիքներ են, այլև փողոցային արվեստի ձև, որը ստեղծում է ուրախ և կենդանի մթնոլորտ։

Հետաքրքիր փաստ

Նիդերլանդներում կա նաև թանգարան, որտեղ կարելի է տեսնել այս գործիքները՝ Museum Speelklok։

Anahit Aghabekyan

Ապրիլի 1-ը՝ ապրիլմեկյան կատակների օրը, շատ զվարճալի պատմություններ ունի: Ահա մեկ հայտնի և դասական զվարճալի պատմություն, որը դեռ հիշում են ողջ աշխարհում:

1957 թվականին BBC-ի Panorama հաղորդումը ցույց տվեց «հատուկ ռեպորտաժ» Շվեյցարիայից՝ «սպագետտի ծառերի բերքի» մասին: Տեսանյութում երևում էին շվեյցարացի ֆերմերներ, որոնք ծառերից հավաքում էին թարմ սպագետտիի թելեր:

Միլիոնավոր հեռուստադիտողներ հավատացին և սկսեցին զանգահարել BBC՝ հարցնելով, թե ինչպես կարող են իրենք էլ տնկել սպագետտիի ծառ: BBC-ն կատակով պատասխանում էր. «Վերցրեք մի ճյուղ սպագետտի, դրեք տոմատի սոուսով սաղաղված տարայի մեջ , ջրեք ու սպասեք որ ծլարձակի»։

Շատերը մինչև վերջ հավատացին, որ սպագետտին իսկապես աճում է ծառերի վրա! 

***

Շվեդական գունավոր հեռուստատեսություն (1962)

Շվեդիայի հեռուստատեսությունը հայտարարեց, որ գտել են պարզ միջոց՝ սև-սպիտակ հեռուստացույցը գունավոր դարձնելու համար։ Բավական էր հեռուստացույցի էկրանին հատուկ կտորով շփել։ Հազարավոր մարդիկ փորձեցին և զանգահարեցին հեռուստատեսություն՝ ասելով, որ չի լինում։ 

***

Լոնդոնի Բիգ Բենը թվային է դառնում (1980)

BBC-ն հայտարարեց, որ Բիգ Բենի հայտնի ժամացույցը փոխարինվում է թվային էկրանով։ Շատ բրիտանացիներ զայրացան և սկսեցին բողոքել «ավանդույթի ոչնչացման» դեմ։

***

Տակո Բելը գնում է Ազատության զանգը (1996)

Taco Bell ցանցը հայտարարեց, որ գնել է Ազատության զանգը (Liberty Bell) և վերանվանել է «Taco Liberty Bell»՝ ԱՄՆ-ի պարտքը մարելու համար։ Շատ ամերիկացիներ զանգահարեցին զայրացած, իսկ Ազգային այգիների ծառայությունը ստիպված եղավ պաշտոնակապես հերքել, որ նման  բան չկա:

***

Սիդնեյի սառցաբեկոր (1978)

Ավստրալիայի հեռուստատեսությունը ցույց տվեց, թե ինչպես է մեծ սառցաբեկորը քարշ տրվում դեպի Սիդնեյի նավահանգիստ՝ ամռան շոգը մեղմելու համար։ Մարդիկ հավատացին ու շտապ հավաքվեցին նավահանգստում՝ դիտելու «հրաշքը»։

***

Սան Սերիզֆե կղզի (1977)

British Guardian թերթը հրապարակեց մանրամասն հոդված հորինված կղզու մասին (Սան Սերիզֆե), որը նկարագրվում էր որպես Եվրոպայի ամենափոքր երկիր՝ իր սեփական տպագրությամբ և մշակույթով։ Շատ ընթերցողներ փորձեցին գտնել այդ կղզին քարտեզի վրա։

***

Լեռ Ջոնի Պլուտոնյան էֆեկտ (1976)

BBC-ն հայտարարեց, որ Յուպիտերը և Պլուտոնը հավասարեցման պատճառով կհանգեցնեն երկրագնդի ձգողության ժամանակավոր նվազմանը։ Մարդիկ խորհուրդ ստացան  մի քանի վայրկյան  ցատկել  ։ Շատերը հավատացին ու երկրագունդը փրկելու համար սկսեցին ցատկել:



Մարտի 30-ին ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Նիդերլանդների Թագավորության արտաքին գործերի նախարար Թոմ Բերենդսենի հետ:

Նիդերլանդների գործընկերոջը շնորհավորելով ԱԳ նախարարի պաշտոնը ստանձնելու կապակցությամբ՝ նախարար Միրզոյանը Թոմ Բերենդսենին մաղթել է հաջողություն և ընդգծել Նիդերլանդների հետ գործընկերությունը հետևողականորեն զարգացնելու հարցում ՀՀ մոտեցումները:


Ալմելոյի «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» հայկական դպրոցը ևս մի անմոռանալի օր ունեցավ։ 

Նշվեց ԾԱՂԿԱԶԱՐԴ -ը, որը նաև մանուկների օրհնության օրն է։ Աշակերտները դիտեցին Ծաղկազարդին ու Հիսուս Քրիստոսի հրաշափառ հարությանը նվիրված մանկական ֆիլմեր, ապա զարդարեցին Ծաղկազարդի ծառը, օրվան համահունչ նվերներ ստացան։ Ապա ճյուղերով հյուսված ծաղկեպսակներով ու խաչերով եկեղեցի մտան, օրհնություն ու հաղորդություն ստացան։

Ծաղկազարդը Ամստերդամի հայ համայնքում:

Եղեք զգույշ և տեղեկացված

Վերջին տարիներին շատ երիտասարդներ և աշխատանք փնտրողներ հայտնվել են տհաճ իրավիճակում՝ փորձելով անվճար ստեղծել կենսագրական (CV) օնլայն հարթակում։ Խոսքը Cvneed.com կայքի մասին է, որը գրանցված է Նիդերլանդներում (Cvneed B.V., Ամստերդամ) և ակտիվորեն գովազդվում էր որպես հեշտ ու անվճար գործիք։

Իրականում շատ օգտատերեր, հատկապես ուսանողներ, հետո ստացել են անսպասելի ինվոյսներ՝ 30-40 եվրո ամսական բաժանորդագրության համար։ Շատերը պնդում են, որ չեն նկատել կամ չեն համաձայնել վճարովի բաժանորդագրությանը՝ կարծելով, որ պարզապես մեկ անգամյա անվճար ծառայություն են օգտագործում։ Հետագայում գալիս են հիշեցումներ, սպառնալիքներ և ինկասո ընկերությունների պահանջներ։

Բողոքների ալիքից հետո 2025 թվականի օգոստոսին Նիդերլանդների սպառողների պաշտպանության մարմինը (ACM) միջամտել է։ Հարյուրավոր դիմումների արդյունքում Cvneed-ը դադարեցրել է նոր հաճախորդների ընդունումը ոչ միայն Նիդերլանդներում, այլև մյուս ԵՄ երկրներում։

Trustpilot-ում և սոցիալական ցանցերում (այդ թվում՝ Reddit-ում) հազարավոր բողոքներ կան, որտեղ մարդիկ անվանում են այս հարթակը «subscription trap» (բաժանորդագրության թակարդ) և խորհուրդ են տալիս զգույշ լինել։

Ինչու՞ են շատերը շփոթում Indeed-ի հետ:

Անունը («CV need»՝ «CV-ի կարիք») և թեման (աշխատանք, կենսագրական) շատ նման են հայտնի Indeed աշխատանքի որոնման կայքին, ինչը հեշտացնում է սխալը։

Ի՞նչ անել, եթե ստացել եք ինվոյս:

Չվճարեք անմիջապես։ Պահանջեք ապացույցներ պայմանագրի մասին և ուղարկեք հերքում (herroep)։

Պահեք բոլոր էկրանաշարերը, նամակները և գրառումները։

Դիմեք ձեր երկրի սպառողների իրավունքների պաշտպանության ծառայություն (Հայաստանում՝ համապատասխան մարմիններին)։

Եթե սպառնում են ինկասոով՝ խորհրդակցեք փաստաբանի հետ։

Խորհուրդ. CV ստեղծելու համար օգտագործեք վստահելի անվճար գործիքներ՝ Canva, Google Docs, LinkedIn-ի կամ Indeed-ի պաշտոնական ձևանմուշները։ Մի՛ մտեք կասկածելի կայքեր, որոնք շտապեցնում են «անվճար» ծառայություններով և թաքցնում պայմանները։

Տեղեկացվածությունն ու զգուշությունը լավագույն պաշտպանությունն է օնլայն խարդախություններից։ Մի՛ թողեք ձեր տվյալները առանց ուշադիր կարդալու պայմանները։


Պարզաբանում է Բելգիայում բնակվող մեր հայրենակից Liana Balyan-ը


ԶԱՎԵՇՏ

Նիդերլանդներում ձկնավաճառը դատարանի առջև է կանգնել, որովհետև հրաժարվել է սպասարկել դեմքն ամբողջովին ծածկած մահմեդական կնոջը։ Մարդը պատճառաբանել է, որ չի՛ ցանկանում շփվել մեկի հետ, ում դեմքը չի՛ տեսնում։ Զավեշտն այն է, որ բողոքավոր մահմեդական կնոջը դատարանի դահլիճ չե՛ն թողնում, որովհետև օրենքն արգելւմ է փակ դեմքով դատարան ներկայանալ․․․

Թարգ.` Արա Շահբազյանի


Լավ նորություն Հոլանդահայ Աբովյան մշակութային միության պարախումբը (Հաագա) կմասնակցի Ալիկանտեում (Իսպանիա) անցկացվող Առաջին միջազգային հայկական ժողովրդական պարերի փառատոնին։ Ամսաթիվը՝ 2026 թվականի ապրիլի 17-ին, ժամը 19:30-ին։ Վայրը՝ Aula CAM (C/ Doctor Gómez Ulla, Ալիկանտե)։ Փառատոնին կմասնակցեն մի քանի հայկական պարախմբեր, այդ թվում՝ Հաագայի Աբովյանից, Բելգիայից («Նարեկ» պարային համույթ Կորտրեյկ/Անտվերպենից) և այլն։ Սա հիանալի հնարավորություն է հայկական պարարվեստը Իսպանիայում ներկայացնելու համար։
TUMO Center for Creative Technologies-ի կենտրոնները ստեղծարար տեխնոլոգիաների անվճար կրթական ծրագրեր են դեռահասների (մոտ 12–18 տ.) համար։ Դրանք սկիզբ են առել Հայաստանում և այսօր գործում են աշխարհի տարբեր քաղաքներում, այդ թվում՝ Ամստերդամ։
Կենտրոնի ընդլայնման մասին է պատմում սփյուռքի երիտասարդ դեսպան, մեր թղթակից Tigranne Hakobyan-ը։

ՕՇԱԿԱՆ. ՄԱՆԿԱՆՈՑ կամ Սուրբ Սիոն եկեղեցի
05.04.2026/Նիդ.օրագիր
Այո, այսօր Օշական գյուղում նշվել է 
Մանկանոցի (Սրբոց 40 մանկանց) Սուրբ Սիոն եկեղեցի ուխտը։
Այս օրը ուխտավորների համար առանձնահատուկ է․ մարդիկ այցելում են սրբավայր, մոմ վառում, աղոթում և մասնակցում եկեղեցական արարողություններին։
Սրբոց 40 մանկանց հիշատակը կապված է քրիստոնյա մանուկ նահատակների հետ, որոնք հավատքի համար տանջվել են։
Սուրբ Սիոն եկեղեցին՝ 7-րդ դարի հնագույն սրբավայր ուխտատեղի է ։
Օշականում է Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցին հոգևոր ուխտագնացության կենտրոն է։
Նիդ օրագիրը դեռ անցյալ տարի է եղել Օշականի Սուրբ Սիոն եկեղեցում ու նրա մասին ուղիղ ռեպորտաժ պատրաստել։


ՇԱՐՈՒՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ https://www.nidoragir.com/2026/04/2026-2.html

Հաագայում կայանալու է Հայոց ցեղասպանության հիշատակման համերգ

 

Հաագայում կայանալու է Հայոց ցեղասպանության հիշատակման համերգ

Հաագա, 2 ապրիլի 2026 - Ապրիլ ամսին ամբողջ աշխարհում հիշատակվում է Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցը։ Նիդերլանդների հայկական կազմակերպությունների ֆեդերացիան (FAON) ավանդույթի համաձայն այս տարի ևս կազմակերպում է հիշատակման երեկո՝ համերգով, որը տեղի կունենա ապրիլի 20-ին Հաագայում։

Այս տարի առաջին անգամ հիշատակմանը խոսքով հանդես կգա հայկական ծագումով Նիդերլանդների խորհրդարանի (Երկրորդ պալատ) անդամ տիկին Անի Զալինյանը (PRO-GL/PvdA, նախկինում՝ GroenLinks-PvdA)։ Բացի այդ, երաժշտական մասով հանդես կգա վերջերս «Podium Klassiek»-ում ներկայացված Ակոպյան եռյակը՝ Ադամը (17 տարեկան, դաշնամուր), Քրիստիանը (16 տարեկան, թավջութակ) և Էմանուելը (11 տարեկան, ջութակ)։

Չնայած Նիդերլանդների կառավարությունը դեռևս լիովին չի ճանաչում Հայոց ցեղասպանությունը և շարունակում է օգտագործել «Հայոց ցեղասպանության հարց» ձևակերպումը, FAON-ը շարունակում է պայքարը պաշտոնական ճանաչման համար։ Նոր կառավարության դիրքորոշումը դեռ հայտնի չէ, սակայն հայկական համայնքը վճռական է։

Հանրագրի ներկայացում Ապրիլի 14-ին

Այդ նպատակով ապրիլի 14-ին ժամը 13:30-ին FAON-ը կրկին պետիցիա կներկայացնի Երկրորդ պալատում։ Պետիցիան պահանջում է, որ խորհրդարանը պնդի իր նախկին մոտիաները (որոնք գրեթե միաձայն ընդունվել են բազմիցս, այդ թվում՝ վերջերս) և ստիպի նոր կառավարությանը կատարել ճանաչումը։

«Հայոց ցեղասպանության հարց» ձևակերպումը խիստ վիրավորական է համարվում Նիդերլանդներում բնակվող 30-40 հազար հայերի համար և շատ հոլանդացիների աչքում էլ ամոթալի է։ Պետիցիայում նաև խնդրվում է աջակցություն Հաագայում (խաղաղության և իրավունքի մայրաքաղաքում) Հայոց ցեղասպանության հուշարձանի կառուցմանը՝ ինչպես նախկինում արվել է Հոլոդոմորի դեպքում։ Բացի այդ, FAON-ը կրկին կոչ է անում ամրապնդել ցեղասպանության դասավանդումը միջնակարգ դպրոցներում։

Հիշատակման համերգը

Երկուշաբթի, 20 ապրիլի 2026

Ժամը՝ 19:30 (սրահը բացվում է ժամը 19:00-ին)

Վայրը՝ Deutsche Evangelische Kirche (Գերմանական եկեղեցի)

Հասցե՝ Bleijenburg 5, 2511 VC Հաագա

Խոսնակներ՝ Հայաստանի դեսպան Ն.Գ. պարոն Վիկտոր Բիյագովը և Երկրորդ պալատի անդամ տիկին Անի Զալինյանը (PRO-GL/PvdA)։

Երաժշտություն՝ Ակոպյան եռյակը և Հաագայի Աբովյան հայկական մշակութային միության երիտասարդական երգչախումբը։

Համերգից հետո կլինի հնարավորություն շփվելու և մտքեր փոխանակելու։

FAON-ը հրավիրում է բոլոր հայրենակիցներին և բարեկամներին մասնակցելու այս կարևոր հիշատակմանը և աջակցելու պայքարին՝ ճանաչման և արդարության համար։

Լրացուցիչ տեղեկությունների համար դիմել՝ FAON


FAON-ի տարածած մամլո հաղորդագրությունը

PERSBERICHT

20 april - Herdenking Armeense Genocide in Den Haag
met Kamerlid Zalinyan en het AKOPIAN-Trio
14 april – petitie-aanbieding

 Den Haag, 2 april 2026 – Wereldwijd vinden in de maand april herdenkingen plaats voor 111 jaar Armeense genocide. De Federatie Armeense Organisaties Nederland (FAON) organiseert de jaarlijkse herdenking van deze genocide met een herdenkingsconcert op a.s. 20 april in Den Haag.

Hierbij zal– voor het eerst – een Kamerlid van Armeense afkomst Mw. Ani Zalinyan (PRO-GL/PvdA) het woord voeren, en zal het AKOPIAN-Trio (recent in Podium klassiek) een concert geven.

Nog altijd wordt de Armeense genocide niet volmondig erkend, ook niet door de Nederlandse regering, die blijft spreken van “Kwestie van de Armeense genocide”. Hoe de nieuwe regering daarover denkt is nog niet bekend, maar de FAON blijft strijden voor erkenning door de regering.

Daarom zal op 14 april de FAON opnieuw een petitie aanbieden aan de Tweede Kamer, die vrijwel unaniem en al talloze malen, ook recent, bij motie de regering nog opriep tot erkenning van de Armeense genocide over te gaan. Het gebruik van de term “kwestie van de Armeense genocide” is niet alleen een doorn in het oog van de Armeense gemeenschap (van 30.000- 40.000 mensen in Nederland), maar wordt ook als een schande ervaren door vele Nederlanders. De petitie vraagt de Kamer dan ook voet bij stuk te houden en de uitvoering van deze moties door de nieuwe regering af te dwingen. Tevens wordt de Kamer gevraagd zich in te zetten voor een monument voor de Armeense genocide in de stad van vrede en recht Den Haag, zoals dat door de Kamer eerder gevraagd werd voor de Holodomor. In de petitie zal opnieuw steun worden gevraagd bij de realisering van de voorstellen van FAON voor versterking van genocide-educatie in het voortgezet onderwijs.

 De herdenkingsconcert

.Datum: Maandag, 20 april 2026

Tijd: 19.30 uur (Zaal open 19.00 uur)
Plaats: Deutsche Evangelische Kirche (Duitse Kerk)
Adres: Bleijenburg 5 – 2511 VC Den Haag

Sprekers: o.a. Ambassadeur van Armenië Z.E. de heer Viktor Biyagov en Kamerlid Mw. Ani Zalinyan, (PRO - GL/PvdA).

Muziek: Akopian-Trio, bestaande uit Adam (17, piano), Christian (16 cello) en Emanuel (11, viool) en het Jeugdkoor van de Armeense Culturele Vereniging Abovian uit Den Haag.

Na afloop is er gelegenheid elkaar te ontmoeten en van gedachten te wisselen.
De petitie:
Datum: Dinsdag 14 april 2026
Tijd: 13.30 uur
Plaats: Tweede Kamer
Inhoud: Erkenning van de Armeense genocide

Thursday, 2 April 2026

Նիդերլանդների հանրային հեռուստատեսության NOS Jeugdjournaal-ում Հայաստանի վարչապետի մասին

 Նիդերլանդների հանրային հեռուստատեսության NOS Jeugdjournaal-ում (երեխաների համար նախատեսված լուրերի բաժին) իսկապես ներկայացրել է Նիկոլ Փաշինյանին՝ որպես Հայաստանի վարչապետի, ով հայտնի է իր «եատֆիլմերով» (mukbang-style ուտելու տեսանյութերով), որոնք միլիոնավոր դիտումներ են հավաքում։
Տեսանյութը պատմում է, որ շատ երեխաներ (և ոչ միայն) չգիտեն, թե ով է Հայաստանի վարչապետը, բայց հավանաբար տեսել են նրա տեսանյութերը, որտեղ նա ուտում է եգիպտացորեն, երշիկ (տեսանյութում սուջուխը ներկայացրել են երշիկ` ծանոթ Նիդ.օրագրի) կամ այլ ուտելիքներ։
Դրական կողմը՝ Jeugdjournaal-ը փորձում է բարդ թեմաներ (օրինակ՝ միջազգային առաջնորդներ) պարզ և հետաքրքիր ձևով ներկայացնել երեխաներին։ Փաշինյանի վիրալ ուտելու տեսանյութերը հեշտ մուտք են ապահովում՝ երեխաներին ծանոթացնելով, որ կա նման երկիր և առաջնորդ։ Դա ավելի «մարդկային» և մատչելի է դարձնում քաղաքականությունը երեխաներին ներկայացնելու համար։
Տարօրինակ կողմը՝ Հայաստանի բնակչության ընդիմադիր հատվածը Փաշինյանի միջազգային իմիջը հաճախ կապում է նրա անձնական կողմերի հետ (ուտելիք, դրամ, ընտանիք), այլ ոչ թե խորքային քաղաքականության կամ Հայաստանի ընթացիկ մարտահրավերների հետ (սահմաններ, Արցախի հետևանքներ, տնտեսություն): Երեխաների լուրերում դա կարող է թվալ մի քիչ «թեթև» կամ անսպասելի՝ համեմատած ավելի լուրջ թեմաների հետ, որոնք սովորաբար անդրադառնում է NOS-ը։
Ընդհանուր առմամբ՝ սա ցույց է տալիս, թե ինչպես է սոցցանցային վիրալությունը (մասնավորապես TikTok-ում կամ YouTube-ում ուտելու տեսանյութերը) կարող է մարդուն հայտնի դարձնել ամբողջ աշխարհում՝ անկախ քաղաքական համատեքստից։ Հայաստանում Փաշինյանի շուրջ քննարկումները շատ ավելի լուրջ և բևեռացված են, իսկ արտասահմանում նա կարող է հայտնվել որպես «տեսախցիկի առջև համով բան ուտող տղա»։
Դու ինչպե՞ս ես տեսնում այս թեման՝ զվարճալի՞, թե...
Տեսանյութը «իր ձևով» ներկայացնում է բլոգեր Edwin Martirosian-ը

Wednesday, 1 April 2026

Մեր ժամանակի նահապետը՝ Վանդոս Ղարագյոզյան Հարեհաս

 


Լույս է տեսել մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր գործիչ, Վանաձորի պատվավոր քաղաքացի Վանդոս Ղարագյոզյանի նոր աշխատությունը՝ «Ծանրամարտ. Օլիմպիադայից օլիմպիադա. Տոկիո–Փարիզ»։ Ծավալուն, հարուստ փաստական նյութերով և բարձրորակ տպագրությամբ այս աշխատությունը հեղինակի արդեն քառասունհինգերորդ գիրքն է։ Այն նվիրված է լեգենդար ծանրորդ Յուրի Վարդանյանի հիշատակին և հայկական ծանրամարտի հարյուրամյակին։

Գրքում ներկայացված են աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների, օլիմպիական խաղերի արդյունքները, հայ ծանրորդների մասնակցությունն ու ձեռքբերումները, մրցումների ընթացքը, ռեկորդները։ Սակայն, ինչպես և հեղինակի նախորդ աշխատություններում, այստեղ խոսքը միայն մարզական վիճակագրության մասին չէ։ Վանդոս Ղարագյոզյանի գրքերը վաղուց դարձել են ծանրամարտի պատմության յուրատեսակ տարեգրություն, իսկ շատ մասնագետներ դրանք իրավամբ համարում են հանրագիտարանային արժեք ունեցող աշխատություններ։

Նրա մասին խոսելիս միայն գրքեր հիշելը քիչ է։ Վ. Ղարագյոզյանի կյանքն ու գործունեությունը վաղուց դուրս են եկել մեկ բնագավառի սահմաններից։ Ղարագյոզյանները Լոռու հայտնի տոհմերից են։ Ապուպապերով էրզրումցի, ապա արդեն Ղարաքիլիսայի՝ այսօրվա Վանաձորի բնակիչ դարձած այդ ընտանիքը քաղաքի պատմության մեջ իր հաստատուն տեղն ունի։ Այդ տոհմի արժանի զավակներից մեկն էլ Վանդոս Ղարագյոզյանն է, ում կենսագրության գրեթե յուրաքանչյուր էջ կապված է իր ծննդավայր Վանաձորի հետ։

Նրա գործունեությունը բազմաճյուղ է՝ արտադրական, պետական, հասարակական, մարզական, գիտամանկավարժական։ Երիտասարդ տարիքից աշխատել է արտադրության մեջ, ղեկավարել համամիութենական նշանակության մորթու-մուշտակի ֆաբրիկան։ Այդ տարիներին ձեռնարկությունը դարձավ հանրապետությունում ամենահաջողակներից մեկը․ տասնհինգ տարի անընդմեջ կոլեկտիվը պահեց համամիութենական մրցույթի փոխանցիկ կարմիր դրոշը։

Սակայն մարդիկ հիշում են ոչ միայն հաջողությունները։ Հիշում են նաև ղեկավարին, ով գիտեր իր աշխատողների հոգսերն ու կարիքները, ով կարողանում էր գնահատել աշխատանքը և արժևորել մարդուն։

Հետագայում նրան վստահվեց ևս մի պատասխանատու առաքելություն։ 1989 թ․ պատգամավորները նրան ընտրեցին Վանաձոր քաղաքի ղեկավար։ Դա ծանր ժամանակաշրջան էր՝ երկրաշարժից հետո վերականգնման կարիք ունեցող քաղաք, տնտեսական և քաղաքական մեծ փոփոխություններ։ Այդ տարիներին սկսվեցին վերականգնման լայնածավալ աշխատանքներ, կառուցվեցին բնակարաններ, դպրոցներ, մանկապարտեզներ, երկաթուղային կայարանում ավելացան լրացուցիչ գծեր, ձևավորվեցին նոր թաղամասեր՝ Տարոնները։

Այդ ամենի կողքին շարունակվում էր նաև նրա կապը մարզաշխարհի հետ։ Ծանրամարտի հանդեպ հետաքրքրությունը ժամանակի ընթացքում վերածվեց լուրջ հետազոտական աշխատանքի։ Նա սկսեց հավաքել տարբեր մրցումների տվյալներ, փաստեր, արդյունքներ։ Որոնումների արդյունքը դարձավ առաջին մեծածավալ աշխատությունը՝ «Ծանրամարտ. օլիմպիական խաղեր, աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններ»։

Երբ այդ գիրքը ներկայացվեց ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիայում, մի պահ լռություն տիրեց։ Հեղինակը սպասում էր մասնագետների կարծիքին։ Եվ ֆեդերացիայի նախագահ Գոտֆրիդ Շրյոդերը վեր կացավ տեղից ու ծափահարեց՝ բարձր գնահատելով կատարված աշխատանքի ծավալն ու արժեքը։ Գիրքը ընդունվեց ոչ միայն որպես հաջողված աշխատություն, այլև որպես ծանրամարտի պատմության կարևոր աղբյուր։ Հետագայում լույս տեսան նոր հատորներ։

Այսօր Վ. Ղարագյոզյանը հեղինակ է մենագրությունների, բուհական դասագրքերի, գիտական հոդվածների, որոնք օգտագործում են մարզիչներ, ուսանողներ և հետազոտողներ։

Նրա ստեղծագործական հետաքրքրությունները չեն սահմանափակվում մարզական թեմաներով։ Վերջերս նա հրատարակեց «Ղարագյոզյան տոհմի պատմությունը»՝ մեծածավալ մի գիրք, ուր հավաքված են սերունդների հիշողությունները, ընտանեկան պատմությունները, քաղաքի կյանքի դրվագները։ Այդ աշխատությունը նույնպես յուրատեսակ փաստագրություն է՝ ոչ միայն մեկ ընտանիքի, այլև ամբողջ ժամանակաշրջանի մասին։

Վ. Ղարագյոզյանը մինչ օրս դասավանդում է Վանաձորի պետական համալսարանում։ Նրան ճանաչում են որպես փորձառու գիտնականի և պահանջկոտ, բայց հոգատար դասախոսի։ Նրա հեղինակած դասագրքերով սովորում են ապագա մասնագետներ, իսկ գիտական աշխատանքները շարունակում են համալրել հայկական մարզական գրականությունը։

Մարդկանց հիշողության մեջ նրա կերպարը միայն պաշտոններով ու կոչումներով չի չափվում։ Ընկերները նրան մի անվանում են տվել՝ Վանդոս Հարեհաս, քանի որ այն մարդկանցից է, ովքեր միշտ պատրաստ են օգնության հասնելու։

Անվանի գրող Վահագն Մուղնեցյանը դիպուկ է բնութագրել նրան. «Նա միշտ նույն Մեծ Ախպերն է՝ նույն ծանր, ապահով ձեռքը ընկերոջ ուսին»։

Վ. Ղարագյոզյանը շարունակում է աշխատել նույն եռանդով՝ դասավանդել, ուսումնասիրել, գրել գրքեր։ Նրա գրքերը դարձել են մարզական գիտության կարևոր աղբյուրներ, իսկ անցած ճանապարհը՝ օրինակ այն բանի, թե ինչ կարող է անել մարդը, երբ աշխատանքը դառնում է կյանքի բնական շարունակությունը։

Եվ երբ նայում ես նրա անցած ուղուն, հասկանում ես, որ այն միայն անձնական կենսագրություն չէ։ Այն մի ամբողջ ժամանակաշրջանի պատմություն է, որտեղ կա աշխատանք, նվիրում, գիտություն և քաղաքին ծառայելու զգացում։

Այդ պատճառով էլ Վանաձորի մասին խոսելիս, քաղաքի հիշարժան անունների շարքում բնականորեն հիշատակվում է նաև մեկը՝ Վանդոս Ղարագյոզյան։ Մարդ, որի կյանքն ու գործը վաղուց դարձել են ժամանակի հիշողության մի մասը։

Գագիկ Անտոնյան

Ռոբին Հայկ Գելիչին հրաժեշտի խոսք է ասել համայնքային խորհրդում

 

Ռոբին Հայկ Գելիչին հրաժեշտի խոսք է ասել համայնքային խորհրդում

Vandaag markeert een bijzonder moment in mijn leven. Na 12 jaar neem ik afscheid van de gemeenteraad een periode die, als ik erop terugkijk, werkelijk voorbij is gevlogen.

Ik was pas 23 jaar toen ik begon. Jong, vol energie en met de wil om iets te betekenen voor onze gemeenschap. Vandaag, op mijn 35e, sluit ik dit hoofdstuk af met dankbaarheid en trots.

Drie keer heb ik het vertrouwen mogen krijgen van de inwoners, telkens gekozen met voorkeurstemmen. Dat vertrouwen heeft mij altijd diep geraakt en gemotiveerd om mij in te zetten voor de mensen die ik mocht vertegenwoordigen.

Mijn rol was niet altijd op de voorgrond. Ik heb er bewust voor gekozen om vaak achter de schermen te werken: verbinden, lobbyen, gesprekken voeren en bruggen bouwen. Niet voor de aandacht, maar voor het resultaat. Ik heb altijd geprobeerd te handelen vanuit principes – niet vanuit partijpolitiek, maar vanuit wat ik oprecht juist vond voor onze gemeenschap.

Deze jaren stonden voor mij in het teken van samen bouwen. Politiek doe je niet alleen dat doe je met en voor mensen. Luisteren, begrijpen en soms ook moeilijke keuzes maken, dat hoort erbij.

Natuurlijk waren er ook momenten van uitdaging en verschil van inzicht. Maar juist daarin heb ik geleerd om vast te houden aan mijn waarden en om respectvol met elkaar in gesprek te blijven.

Mijn vertrek is een bewuste keuze. Ik geloof dat het goed is dat ook anderen de kans krijgen om te dienen. Nieuwe mensen brengen nieuwe energie en een frisse blik dat houdt onze democratie sterk en in beweging.

Wat voor mij het meest waardevol is geweest, zijn de mensen om mij heen. Mijn familie jullie waren mijn fundament, vooral in moeilijke tijden. Zonder jullie had ik dit niet kunnen doen.

Mijn vrienden dank voor jullie steun en het feit dat jullie altijd naast mij zijn blijven staan.

En mijn collega’s binnen en buiten de raad, dank voor de samenwerking en de gezamenlijke inzet voor onze stad. We waren het niet altijd eens, maar er was altijd respect.

Vandaag ben ik ook stil bij de waardering die ik heb mogen ontvangen, waaronder een koninklijke onderscheiding. Ik zie dit niet alleen als iets persoonlijks, maar vooral als een erkenning voor het werk dat we samen hebben gedaan voor onze gemeenschap.

Twaalf jaar… het lijkt lang, maar het is voorbijgevlogen. Drie periodes vol inzet, betrokkenheid en ervaringen die ik voor altijd meeneem.

Vandaag sluit ik dit hoofdstuk af met dankbaarheid en rust.

Met Gods zegen.

Dank jullie wel.

-----------

Այսօր իմ կյանքում նշանավորվում է մի հատուկ պահ։ Տասներկու տարի անց ես հրաժեշտ եմ տալիս համայնքային խորհրդին՝ մի ժամանակաշրջան, որը, երբ հետադարձ հայացք եմ նետում, իսկապես թռչել է անցել։

Ես ընդամենը քսաներեք տարեկան էի, երբ սկսեցի։ Երիտասարդ, լի էներգիայով և անկեղծ ցանկությամբ՝ ինչ-որ նշանակալի բան անել մեր համայնքի համար։ Այսօր, երեսունհինգ տարեկանում, ես փակում եմ այս գլուխը խոր երախտագիտությամբ և հպարտությամբ։

Երեք անգամ ես վստահություն եմ ստացել բնակիչներից՝ ամեն անգամ ընտրվելով նախապատվության ձայներով։ Այդ վստահությունը միշտ խորապես ինձ շոշափել է և մղել է անմնացորդ նվիրվել այն մարդկանց, ում ներկայացնելու պատիվն եմ ունեցել։

Իմ դերը միշտ չէր, որ առաջնային պլանում էր։ Ես գիտակցաբար նախընտրել եմ հաճախ աշխատել վարագույրի հետևում՝ կապեր հաստատելով, զրույցներ վարելով, լոբբինգ անելով և կամուրջներ կառուցելով։ Ոչ ուշադրության կամ գովասանքի համար, այլ արդյունքի համար։ Ես միշտ փորձել եմ գործել սկզբունքներից ելնելով՝ ոչ թե կուսակցական քաղաքականությունից, այլ նրանից, ինչը համարում էի անկեղծորեն ճիշտ և օգտակար մեր համայնքի համար։

Այս տարիները ինձ համար նշանակում էին միասին կառուցել։ Քաղաքականությունը մենակ չես անում. այն անում ես մարդկանց հետ և մարդկանց համար։ Լսել, հասկանալ, երբեմն էլ դժվար որոշումներ կայացնել՝ այդ ամենը նույնպես պատկանում է այս գործին։

Իհարկե, կային նաև մարտահրավերների և տեսակետների տարբերության պահեր։ Սակայն հենց դրանց մեջ եմ ես սովորել հաստատուն պահել իմ արժեքները և հարգալից մնալ փոխադարձ երկխոսության մեջ։

Իմ հեռանալը գիտակցված ընտրություն է։ Ես հավատում եմ, որ լավ է, երբ ուրիշներն էլ հնարավորություն են ստանում ծառայելու համայնքին։ Նոր մարդիկ բերում են նոր էներգիա և թարմ հայացք, ինչը մեր ժողովրդավարությունը պահում է կենսունակ և շարժման մեջ։

Ինձ համար ամենաարժեքավորը եղել են իմ շրջապատի մարդիկ։ Իմ ընտանիք, դուք իմ հիմքն էիք, հատկապես դժվարին ժամանակներում։ Առանց ձեր աջակցության ես չէի կարողանա անցնել այս ճանապարհը։

Իմ ընկերներ, շնորհակալություն ձեր անսահման աջակցության և այն փաստի համար, որ միշտ իմ կողքին եք մնացել։

Իմ գործընկերներին՝ խորհրդում և դրանից դուրս, խորին շնորհակալություն համագործակցության և մեր քաղաքի համար միասնական ջանքերի համար։ Մենք միշտ չէր, որ համաձայն էինք, սակայն միշտ հարգանք էր տիրում մեր հարաբերություններում։

Այսօր ես լռությամբ հիշատակում եմ նաև այն գնահատանքը, որին արժանացել եմ, այդ թվում՝ թագավորական պարգևատրումը։ Ես այն ընկալում եմ ոչ միայն որպես անձնական ճանաչում, այլ առաջին հերթին որպես մեր համատեղ աշխատանքի ընդունում մեր համայնքի բարօրության համար։

Տասներկու տարի… թվում է՝ երկար է, բայց իսկապես թռչել է անցել։ Երեք ժամանակաշրջան՝ լի նվիրումով, ներգրավվածությամբ և անմոռանալի փորձառություններով, որոնք հավերժ կմնան ինձ հետ։

Այսօր ես փակում եմ այս էջը խոր երախտագիտությամբ և ներքին հանգստությամբ։

Աստծո օրհնությամբ։

Շնորհակալություն բոլորիդ։