Սկսվում են արձակորդների շրջանը և ՇՐՋՈՂ ՕԲԵԿՏԻՎ խորագրի ներքո Նիդ.օրագիրը ներկայացնելու է սեփական նկարահանած կադրերը` տարբեր քաղաքներից.
պատկերներ Իսպանական Salamanca քաղաքից․ պատմություն, մշակույթ և հայկական հետքերի որոնում
21.04.2026/Նիդ օրագիր/Salamanca
Իսպանիայի արևմուտքում՝ Spain-ի Castile and León տարածաշրջանում է գտնվում Salamanca քաղաքը, որը համարվում է եվրոպական քաղաքակրթության կարևորագույն մշակութային և կրթական կենտրոններից մեկը։ Իր դարավոր պատմությամբ, բացառիկ ճարտարապետությամբ և համալսարանական ավանդույթներով՝ քաղաքը դարձել է ոչ միայն Իսպանիայի, այլև ամբողջ Եվրոպայի մտավոր կյանքի առանցքային հանգույցներից մեկը։
Պատմական ուղի և կրթական ժառանգություն
Salamanca-ի պատմությունը սկիզբ է առնում հին ժամանակներից, երբ այն բնակեցված էր իբերական ցեղերով, իսկ հետագայում անցավ հռոմեական կայսրության իշխանության տակ։ Սակայն քաղաքի իրական վերելքը սկսվեց միջնադարում, երբ այն վերածվեց կրթության և գիտության կենտրոնի։
1218 թվականին հիմնադրված University of Salamanca-ը համարվում է Եվրոպայի ամենահին համալսարաններից մեկը և դարեր շարունակ ձևավորել է գիտական մտքի զարգացման կարևոր ուղղություններ։ Այստեղ կրթություն են ստացել և դասավանդել բազմաթիվ նշանավոր գիտնականներ, իսկ համալսարանը մինչ օրս պահպանում է իր միջազգային հեղինակությունը։
Ճարտարապետություն և մշակութային միջավայր
Քաղաքը հայտնի է իր ոսկեգույն քարից կառուցված շենքերով, որոնք արևի ճառագայթների տակ ստանում են յուրահատուկ ջերմ երանգ։ Salamanca-ի պատմական կենտրոնը ներառված է UNESCO-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ որպես բացառիկ ճարտարապետական համալիր։
Քաղաքի խորհրդանիշներից են՝
Plaza Mayor՝ իսպանական ամենագեղեցիկ հրապարակներից մեկը
Salamanca Cathedral՝ հին և նոր տաճարների եզակի համադրություն
համալսարանի պատմական շենքերը, որոնք պահպանել են միջնադարյան ակադեմիական մթնոլորտը
Այս ամենը Salamanca-ն դարձնում է կարևոր զբոսաշրջային ուղղություն, որտեղ ամեն տարի ժամանում են հազարավոր այցելուներ։
Տնտեսություն և ժամանակակից կյանք
Քաղաքի տնտեսությունը հիմնականում հիմնված է կրթության, զբոսաշրջության և ծառայությունների ոլորտների վրա։ Salamanca-ն նաև երիտասարդական աշխույժ կենտրոն է՝ միջազգային ուսանողական բազմազան համայնքով, մշակութային միջոցառումներով և փառատոններով։
Հայկական հետքեր․ ներկայություն առանց համայնքի
Չնայած Salamanca-ի հարուստ պատմամշակութային ժառանգությանը, այստեղ հայկական ներկայությունը պատմականորեն սահմանափակ է եղել։ Քաղաքում չեն ձևավորվել հայկական համայնքներ, ինչպես դա տեղի է ունեցել Իսպանիայի խոշոր քաղաքներում՝ օրինակ Madrid-ում կամ Barcelona-ում։
Այնուամենայնիվ, որոշակի կապեր կարելի է նկատել կրթական և մշակութային ոլորտներում։ University of Salamanca-ը, լինելով միջազգային ակադեմիական կենտրոն, տարբեր ժամանակներում հյուրընկալել է նաև հայ ուսանողների և հետազոտողների։ Բացի այդ, հնարավոր են եղել առանձին գիտական ուսումնասիրություններ՝ կապված հայոց լեզվի կամ մշակույթի հետ, թեև դրանք չեն կազմել համակարգված ուղղություն։
Ժամանակակից շրջանում Salamanca-ում երբեմն կազմակերպվում են միջազգային մշակութային միջոցառումներ, որոնց շրջանակում կարող է ներկայացվել նաև հայկական մշակույթը։ Սակայն այս ամենը կրում է ժամանակավոր բնույթ և չի վերածվում հաստատուն համայնքային ներկայության։
Salamanca-ն քաղաք է, որտեղ պատմությունը, կրթությունն ու մշակույթը միահյուսված են յուրահատուկ ներդաշնակությամբ։ Թեև այստեղ հայկական տեսանելի ժառանգությունը գրեթե բացակայում է, քաղաքը մնում է բաց հարթակ տարբեր մշակույթների հանդիպման համար։ Այս առումով Salamanca-ն կարելի է դիտարկել ոչ թե որպես հայկական համայնքի կենտրոն, այլ որպես եվրոպական այնպիսի կրթական և մշակութային տարածք, որտեղ հայությունը ներկայանում է անհատական և ակադեմիական մակարդակներում։
ՇՐՋՈՂ ՕԲԵԿՏԻՎ
Կրկին Վենետիկ․ պատմական կենտրոն, նոր կանոններ և հայկական շերտեր
25.04.2026/Նիդ.օրագիր
Վենետիկը շարունակում է մնալ աշխարհի ամենայուրահատուկ քաղաքներից մեկը՝ իր ջրանցքներով, կամուրջներով և դարավոր ճարտարապետությամբ։ Սակայն վերջին տարիներին քաղաքը փորձում է լուծել մի խնդիր, որը դարձել է գլոբալ՝ զանգվածային զբոսաշրջության ճնշումը պատմական միջավայրի վրա։
Քաղաքի պատմական կենտրոնը համարվում է նրա հիմնական գրավչությունը։ Այստեղ են գտնվում ամենահայտնի տեսարժան վայրերը, որոնց շարքում առանձնանում է Սուրբ Մարկոսի հրապարակը՝ Վենետիկի սիրտը։ Դարեր շարունակ այն եղել է քաղաքական, կրոնական և հասարակական կյանքի կենտրոն։ Հրապարակում տեղակայված են Սուրբ Մարկոսի տաճարը՝ իր ոսկեզօծ խճանկարներով, և Դոժերի պալատը, որտեղ ժամանակին կառավարել են քաղաքը ղեկավարող դոժերը։ Այս տարածքը մշտապես մարդաշատ է և շարունակում է մնալ քաղաքի ամենաճանաչված խորհրդանիշը։
Սակայն զբոսաշրջիկների մեծ հոսքը ստիպել է Վենետիկի իշխանություններին կիրառել նոր կարգավորումներ։ Ներդրվել մուտքի վճար, որը հիմնականում վերաբերում է մեկ օրով այցելողներին։ Վճարը կազմում է 5-ից 10 եվրո և կատարվում է առցանց գրանցման միջոցով, որի արդյունքում այցելուն ստանում է QR կոդ։ Այս համակարգը նպատակ ունի վերահսկել մարդկանց հոսքը և պահպանել քաղաքի փխրուն պատմական միջավայրը։
Սուրբ Մարկոսի հրապարակում կարելի է տեսնել նաև Վենետիկի խորհրդանիշը՝ թևավոր առյուծը։ Այն ավանդաբար կապվում է Սուրբ Մարկոսի հետ, սակայն հետաքրքիր է, որ որոշ պատմական վարկածներում այն երբեմն անվանվում է «հայկական առյուծ»։ Ըստ այդ տեսակետների՝ քանդակը կամ դրա նախատիպը կարող է ունենալ արևելյան, այդ թվում՝ հայկական մշակութային ազդեցություն։ Թեև այս վարկածը վերջնականապես ապացուցված չէ, այն ընդգծում է Վենետիկի բազմամշակութային անցյալը և տարբեր ժողովուրդների հետ ունեցած պատմական կապերը։
Քաղաքում տեսանելի է նաև հայկական ներկայությունը։ Այստեղ գործում է Հայաստանի պատվավոր հյուպատոսություն, ինչը վկայում է երկկողմ հարաբերությունների մասին։ Որոշ հատվածներում հնարավոր է տեսնել նաև հայկական դրոշը, ինչը լրացուցիչ հիշեցում է, որ Վենետիկը դարեր շարունակ եղել է տարբեր մշակույթների խաչմերուկ։
Այսպիսով, Վենետիկը միաժամանակ պահպանում է իր պատմական շքեղությունը և փորձում է հարմարվել ժամանակակից մարտահրավերներին։ Նոր մուտքի վճարը, մշակութային բազմազանությունը և պատմական շերտերը միասին ձևավորում են մի քաղաք, որը շարունակում է զարմացնել և գրավել միլիոնավոր այցելուների ամբողջ աշխարհից։
Նիդերլանդական օրագրի շրջող օբեկտիվ
Կոտոր (Մոնտենեգրո) քարե քաղաք, որտեղ լեռները խոսում են ծովի հետ
Ադրիատիկ ծովի մի խորքում, որտեղ լեռները գրեթե ուղղահայաց իջնում են ջրի մեջ, բացվում է մի քաղաք, որն ավելի շատ հիշեցնում է ժամանակի մեջ սառած պատկեր։ Kotor-ը ոչ թե պարզապես քաղաք է, այլ պատմության շերտերով կառուցված կենդանի հուշարձան։
Նիդերլանդական ճանապարհորդի աչքով Մոնտենեգրոյի Կոտորը առաջին հերթին լույսի և ստվերի խաղ է։ Նեղ, քարապատ փողոցները, որոնք ոլորվում են ինչպես հին քարտեզների վրա գծված անհասկանալի գծեր, տանում են դեպի անսպասելի հրապարակներ, փոքր եկեղեցիներ և փակ բակեր։ Հին քաղաքի սիրտը՝ Kotor Old Town, պահպանել է միջնադարյան իր կառուցվածքը՝ առանց զիջելու ժամանակակից աշխարհին։
Քաղաքը գտնվում է Kotor Bay-ի եզրին՝ մի ծոց, որը հաճախ անվանում են «Եվրոպայի ամենահարավային ֆյորդ»։ Թեև աշխարհագրական առումով դա ֆյորդ չէ, սակայն տեսարանը այնքան հզոր է, որ սահմանումները կորցնում են իրենց նշանակությունը։ Ջուրը հայելու պես հանգիստ է, իսկ լեռները՝ ծանր ու լուռ։
Կոտորը չի փորձում տպավորել բարձր ձայնով։ Նրա ուժը մանրուքների մեջ է՝ փայտե պատուհանների ճռճռոցում, հին քարերի վրա թողած քայլերի ձայնում, և առավոտյան եկեղեցական զանգերի արձագանքում։ Saint Tryphon Cathedral-ի հին պատերը, որոնք կանգուն են արդեն դարեր շարունակ, հիշեցնում են քաղաքի կրոնական և մշակութային բազմաշերտ անցյալը։
Բայց Կոտորը միայն անցյալ չէ։ Այն նաև շարժում է՝ նավերի դանդաղ մուտք ու ելք, զբոսաշրջիկների շշուկներ, սրճարանների մեջ խառնվող լեզուներ։ Հին և նոր աշխարհները այստեղ ոչ թե հակասում են, այլ համակեցում են ստեղծում։
Եվ երբ ճանապարհորդը բարձրանում է Kotor Fortress՝ հաղթահարելով հարյուրավոր աստիճաններ, քաղաքը բացվում է ամբողջությամբ։ Այդ բարձրությունից Կոտորը այլևս պարզապես վայր չէ․ այն զգացողություն է՝ միաժամանակ փոքր ու անսահման։
Նիդերլանդական օրագրի շրջող օբեկտիվի համար Կոտորը մի վայր է, որտեղ ժամանակը չի շտապում։ Եվ գուցե հենց դա է նրա ամենամեծ հմայքը՝ հիշեցնել, որ աշխարհը դեռ ունի անկյուններ, որտեղ կարելի է պարզապես կանգնել և նայել։ Այս քաղաքում հայկական հետք չգտանք։
Միկոնոս․ արևի, ծովի և… հայկական բացակայության մասին
Հունաստանի ամենահայտնի կղզիներից մեկը՝ Mykonos, քաղաքը տարիներ շարունակ համարվում է եվրոպական զբոսաշրջության «այցեքարտը»։ Սպիտակ տները, կապույտ պատուհանները, քամու աղմուկը և անսպառ գիշերային կյանքը ստեղծում են մի միջավայր, որը գրավում է միլիոնավոր մարդկանց աշխարհի տարբեր ծայրերից։ Բայց երբ փորձում ենք այստեղ գտնել հայկական հետք, պատկերը դառնում է նվազ հասանելի… ։
Ի տարբերություն Athens-ի կամ Thessaloniki-ի, որտեղ հայկական համայնքները ձևավորվել են պատմական հանգամանքների արդյունքում և ունեն եկեղեցիներ, դպրոցներ ու մշակութային կենտրոններ, Միկոնոսը երբեք չի եղել հայկական բնակեցման կենտրոն։ Այն ավելի շատ հանգստի, ոչ թե հաստատվելու վայր է։ Այստեղ հայերին կարելի է հանդիպել՝ ինչպես աշխարհի գրեթե ցանկացած զբոսաշրջային կետում՝ հյուրերի, երբեմն էլ սեզոնային աշխատողների կարգավիճակում, բայց ոչ որպես համայնք ձևավորող ուժ։
Միկոնոսի պատմական զարգացումը նույնպես չի նպաստել հայկական ներկայությանը։ Այն չի եղել խոշոր առևտրային հանգույց կամ կայսրությունների կենտրոն, որտեղ հայ վաճառականներն ու արհեստավորները սովորաբար հաստատվում էին։ Այդ պատճառով կղզու մշակութային շերտերում հայկական հետքը գրեթե բացակայում է։
Այնուամենայնիվ, կղզու քարտեզը դիտելիս կարող է աչքի ընկնել մի անուն՝ Armenistis Lighthouse։ Առաջին հայացքից թվում է՝ ահա, վերջապես մի հայկական կապ։ Բայց իրականությունը, ինչպես հաճախ է լինում, ավելի պրոզայիկ է։ «Armenistis» բառը հունարեն ծովային տերմին է և որևէ կապ չունի Հայաստանի կամ հայերի հետ։ Եթե մի փոքր կատակով մոտենանք, կարելի է ասել՝ այս փարոսը այնքան կապ ունի Հայաստանի հետ, որքան ինքը Միկոնոսը՝ աշխարհագրորեն՝ այսինքն՝ բավականին հեռու։
Այնուամենայնիվ, հայկական ներկայության բացակայությունը չի նվազեցնում Միկոնոսի գրավչությունը։ Կղզին մնում է մի վայր, որտեղ մշակույթները խառնվում են ոչ թե պատմական շերտերի, այլ ժամանակակից հոսքերի միջոցով։ Եվ գուցե հենց այդ բազմազանությունն է, որ մի օր այստեղ կստեղծի նաև ավելի տեսանելի հայկական հետք։
Մինչ այդ, Միկոնոսը մնում է գեղեցիկ, լուսավոր և… գրեթե առանց հայկական պատմության մի կետ Միջերկրական ծովի քարտեզի վրա։
ՇՐՋՈՂ ՕԲԵԿՏԻՎ
Սիրոս․ նեոկլասիկ շքեղություն և արդեն լուռ հայկական հետք
Հունաստանի Կիկլադյան կղզիների շարքում Syros-ը առանձնանում է իր յուրահատուկ դիմագծով։ Եթե հարևան Mykonos-ը հայտնի է իր աշխույժ գիշերային կյանքով, ապա Սիրոսը գրավում է իր պատմական խորությամբ, նեոկլասիկ ճարտարապետությամբ և մշակութային բազմազանությամբ։
Կղզու սիրտը՝ Ermoupoli քաղաքը, 19-րդ դարում դարձել էր Հունաստանի ամենակարևոր նավահանգիստներից մեկը։ Այստեղի լայն փողոցները, մեծահարուստ վաճառականների տները և եվրոպական ոճի շենքերը հիշեցնում են մի ժամանակաշրջան, երբ քաղաքը համարվում էր երկրի տնտեսական կենտրոններից մեկը։
Սիրոսի ամենանշանավոր կառույցներից է Apollo Theater-ը, որը կառուցվել է իտալական օպերային թատրոնների ոճով և հաճախ անվանվում է «փոքր Լա Սկալա»։ Քաղաքի վերևում բարձրանում է նաև Saint George Cathedral-ը, որը խորհրդանշում է կղզու կաթոլիկ ժառանգությունը, մինչդեռ ներքևում՝ նավահանգստի հատվածում, կարելի է տեսնել ուղղափառ եկեղեցիներ՝ ընդգծելով Սիրոսի կրոնական բազմազանությունը։
Այս բազմամշակութային միջավայրն է, որ ժամանակին գրավել է նաև այլ ազգությունների ներկայացուցիչների ` այդ թվում հայ առևտրականներին։ 19-րդ դարում, երբ Էրմուպոլիսը ծաղկում էր որպես առևտրային կենտրոն, այստեղ հաստատվեցին նաև առանձին հայ վաճառականներ և նավագնացությամբ զբաղվող մարդիկ։ Թեև նրանց թիվը մեծ չէր, նրանք մասնակցում էին կղզու տնտեսական կյանքին՝ կապելով այն Միջերկրական ծովի այլ քաղաքների հետ։
Այնուամենայնիվ, հայկական ներկայությունը Սիրոսում մնացել է համեստ, իսկ ներկայումս այդ ակտիվությունն արդեն մարել է։ Ի տարբերություն Athens-ի կամ Thessaloniki-ի, այստեղ երբեք չի ձևավորվել կայուն հայկական համայնք՝ իր եկեղեցով կամ կրթական հաստատություններով։ Այդ պատճառով հայկական հետքը կղզում ավելի շատ պատմական հիշողություն է, քան տեսանելի ժառանգություն։
Սիրոսը այսօր շարունակում է ապրել իր մշակութային հարստությամբ՝ համատեղելով հին եվրոպական շքեղությունը և հունական կղզային հանգստությունը։ Իսկ հայկական ներկայությունը, թեև աննկատ, nonetheless հիշեցնում է, որ նույնիսկ ամենախաղաղ ու փոքր վայրերում պատմությունը հաճախ ունի իր անտեսանելի շերտերը։
Այսպիսով, Syros-ը ոչ միայն գեղեցիկ հանգստավայր է, այլև մի վայր, որտեղ կարելի է զգալ անցյալի բազմազանությունը, որտեղ պատմության հայկական էջերը գրված են ավելի համեստ ու գրեթե անտեսանելի թանաքով ու այսօր արդեն այդ մասին չի էլ հիշվում։
Hay Azian
ԱՅԴ ՄԱՍԻՆ ՔՉԵՐԸ ԳԻՏԵՆ
Հայ սուրբը և Անկոնայի(Իտալիա) հայազգի հովանավորը
Նիդ. օրագրի շրջող օբեկտիվը այս անգամ գտավ
Սուրբ Կիրակոսի տաճարը՝ Անկոնա քաղաքում որը միջերկրածովյան հիշողության և կապերի հանգույց է
Ադրիատիկ ծովի ափին գտնվող Ancona քաղաքը միջնադարում ձևավորվել է որպես կարևոր նավահանգիստ և առևտրային հանգույց, որտեղ հատվել են Արևելքի և Արևմուտքի ճանապարհները։ Այս քաղաքը, թեև հաճախ դուրս է մնում լայն հանրային ուշադրությունից, պահպանել է բազմաշերտ պատմական հիշողություն, որի մեջ առկա է նաև հայկական գործոնը։
Միջնադարյան Անկոնան եղել է ազատ նավահանգիստ, որտեղ գործել են տարբեր ծագման վաճառականներ՝ ձևավորելով բազմազգ միջավայր։ Հայ վաճառականները, լինելով միջազգային առևտրական ցանցերի մաս, այստեղ հայտնվել են հիմնականում որպես շարժուն տնտեսական դերակատարներ։
Նրանց ներկայությունը փաստագրվում է նոտարական աղբյուրներում՝ «Armenus» կամ «mercante armeno» ձևակերպումներով։ Հայերը ներգրավված էին մետաքսի, համեմունքների և արևելյան ապրանքների շրջանառության մեջ՝ կապելով Կովկասը, Մերձավոր Արևելքը և Իտալիան։ Թեև Անկոնայում չի ձևավորվել կայուն հայկական համայնք՝ ինչպես Venice-ում, նրանց գործունեությունը հանդիսացել է միջերկրածովյան առևտրի կարևոր բաղադրիչ։
Սուրբ Կիրակոսի տաճարը՝ քաղաքային ինքնության առանցք
Անկոնայի պատմական և հոգևոր կենտրոնը Ancona Cathedral-ն է, որը բարձրանում է քաղաքի վրա՝ Գուասկո բլրի գագաթին։ Տաճարը կառուցվել է XI–XIII դարերում՝ ավելի վաղ քրիստոնեական սրբավայրի տեղում, և իր ճարտարապետությամբ միավորում է ռոմանական և բյուզանդական ազդեցությունները։
Տաճարը նվիրված է հայազգի Սուրբ Կիրակոսին (San Ciriaco)՝ Անկոնայի հովանավոր սրբին, որի մասունքները պահվում են կառույցի կրիպտայում։ Դարեր շարունակ այն հանդիսացել է ուխտագնացության վայր և քաղաքի հոգևոր կյանքի կենտրոն։
Սուրբ Կիրակոս․ պատմություն և ավանդություն
Saint Cyriacus of Ancona-ը վաղ քրիստոնեական շրջանի եպիսկոպոս և նահատակ է, որի գործունեությունը կապվում է III–IV դարերի հետ։ Նրա կերպարը ձևավորվել է ինչպես պատմական հիշատակությունների, այնպես էլ եկեղեցական ավանդությունների հիման վրա։
Հիշեցի՞ք Սերվիանտուսին, Մաստրիխտի հայազգի հովանավորին, այդպես էլ Կիրակոսն է Անկոնայի հովանավորը։ Այս երկու տարածքների բնակիչներն իրենք են պնդում որ իրենց սրբերը ծագումով հայեր են։
Որոշ ավանդական մեկնաբանություններ Կիրակոսին վերագրում են արևելյան, նաև հայկական ծագում։ Թեև այս վարկածը չունի միանշանակ պատմագիտական հաստատում, այն արտացոլում է ավելի լայն իրողություն՝ վաղ քրիստոնեության ձևավորման շրջանում Արևելքի և Արևմուտքի միջև գոյություն ունեցող ակտիվ կապերը։ Տեղի բնակչությունը նրանց ճանաչում է որպես հայերի։
Հայկական ներկայությունը՝ անուղղակի, բայց նշանակալի
Անկոնայում հայկական հետքը պահպանվել է ոչ թե նյութական հուշարձանների, այլ պատմական հիշողության և տնտեսական գործունեության մակարդակում։ Հայ վաճառականները, լինելով շարժուն և ցանցային համայնք, ինտեգրված էին քաղաքի առևտրային կյանքին, սակայն պահպանել են իրենց կրոնական և մշակութային ինքնությունը։
Նրանց կապը քաղաքի գլխավոր տաճարի հետ ուղղակիորեն փաստագրված չէ, սակայն, հաշվի առնելով տաճարի կենտրոնական դերը քաղաքային կյանքում, կարելի է ենթադրել, որ այդ շփումները եղել են առնվազն սոցիալական և միջավայրային մակարդակում։
Համաեվրոպական համատեքստ
Անկոնայի օրինակը կարելի է դիտարկել ավելի լայն եվրոպական գործընթացների շրջանակում։ Հյուսիսային Եվրոպայում, օրինակ, Saint Servatius of Maastricht-ի կերպարը Մաաստրիխտում նույնպես կապվում է վաղ քրիստոնեության տարածման և արևելյան ազդեցությունների հետ։
Այսպիսի զուգահեռները վկայում են, որ վաղ քրիստոնեական աշխարհը ձևավորվել է շարժուն մարդկանց, գաղափարների և հավատքի փոխանակման միջոցով, որտեղ ազգային սահմանները երկրորդական էին։
Անկոնայի Սուրբ Կիրակոսի տաճարը ներկայացնում է ոչ միայն ճարտարապետական կամ կրոնական հուշարձան, այլ նաև մի յուրահատուկ կետ, որտեղ խաչվում են միջերկրածովյան առևտուրը, վաղ քրիստոնեական պատմությունը և մշակութային հիշողությունը։
Հայկական հետքը այստեղ դրսևորվում է ոչ թե տեսանելի ժառանգությամբ, այլ պատմական ներկայությամբ՝ առևտրական ցանցերի, ավանդությունների և խորհրդանշական կապերի միջոցով։ Այդ իմաստով Անկոնան հանդիսանում է Եվրոպայի այն քաղաքներից մեկը, որտեղ տարբեր աշխարհներ հանդիպել և ձևավորել են ընդհանուր պատմություն։
Հիշեցնենք, որ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը Հայաստան է ժամանել մայիսի 3-5-ը՝ պետական այցով և Եվրոպական քաղաքական համայնքի (EPC) 8-րդ գագաթնաժողովին մասնակցելու համար։ Այցը լայնորեն լուսաբանվում է միջազգային մամուլում (Euronews English, The Telegraph, Al Arabiya English, Stuff և այլն) որպես Հայաստան-Ֆրանսիա ռազմավարական գործընկերության խորացման և Հայաստանի եվրոպական ինտեգրման կարևոր նշան։
Ազատ ժամանց և «չպլանավորված» պահեր
Մակրոնը երեկ առավոտյան սպորտային հագուստով վազել է Հանրապետության հրապարակի մոտակայքում։ Նա նաև զբոսնել է կենտրոնում՝ Փաշինյանի հետ, շփվել բնակիչների հետ, ձեռքեր սեղմել և լուսանկարվել։ Մամուլը նշում է այս «մարդկային», ոչ պաշտոնական կողմը դիտվում է որպես դիվանագիտության ջերմացման օրինակ։
«Լա Բոհեմը»
Մակրոնը միկրոֆոնով կատարել է Շարլ Ազնավուրի «La Bohème»-ը (դաշնամուրով՝ Վահագն Հայրապետյան), իսկ Նիկոլ Փաշինյանը հարվածային գործիքներով (դրամս) է ուղեկցել։ Մասնակցել է նաև նախագահ Վահագն Խաչատրյանը։ Միջազգային մամուլը (Telegraph, Euronews և այլն) այս պահը ներկայացնում է որպես «դիվանագիտություն երաժշտությամբ», Ազնավուրի հայկական արմատներին հարգանք և ջերմ մթնոլորտ։ Որոշները գովաբանում են, մյուսները (հատկապես քննադատները) ասում են՝ «տոնայնությունը չի համապատասխանում» Ղարաբաղի վերջին իրադարձություններին։
Ձեզ ենք ներկայացնում պատգամավոր Արուսյակ Ջուլհակյանի նկարահանած տեսաերիզը:
Կարևոր պաշտոնական քայլեր և միջոցառումներ Մակրոնների մասնակցությամբ
Ցեղասպանության հուշահամալիր (Ծիծեռնակաբերդ). Մակրոնը ծաղկեպսակ է դրել և հարգանք է մատուցել 1915-ի զոհերի հիշատակին։ Ֆրանսիան ավանդաբար աջակցում է Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանը։
Ռազմավարական գործընկերության համաձայնագրի ստորագրում. Այցի գլխավոր արդյունքներից մեկը՝ Հայաստան-Ֆրանսիա ռազմավարական գործընկերության փաստաթղթի ստորագրում (այդ թվում՝ ռազմատեխնիկական համագործակցություն)։ Մակրոնը շեշտել է, որ Եվրոպան պետք է աջակցի Հայաստանին Ռուսաստանից կախվածությունը նվազեցնելու և եվրոպական ինտեգրման գործում։
Մակրոնը մասնակցել է EPC գագաթնաժողովին՝ «Եվրոպայի միասնություն և կայունություն» թեմայով։
Պլանավորված է այսօր երեկոյան (մայիսի 5-ին) ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ Գյումրի պետական այցի շրջանակում լինել Գյումրիում։
Այցելություն կատարել 1988-ի երկրաշարժի զոհերի հուշահամալիր (ծաղկեպսակ և հարգանքի տուրք)։
Մասնակցել «Երաժշտական կամուրջ. Հայաստան-Ֆրանսիա» համերգին Վարդանանց հրապարակում (հայկական և ֆրանսիական երաժշտություն, սիմֆոնիկ նվագախումբ, հայ և ֆրանսիացի արտիստներ)։
Մինչ այդ Մակրոնը Երևանում էր զբաղված պաշտոնական միջոցառումներով՝ հանդիպումներ Փաշինյանի և Խաչատրյանի հետ, փաստաթղթերի ստորագրում, Ծիծեռնակաբերդ, Մատենադարան և այլն։ Գյումրու այցը օրվա երկրորդ կեսին` երեկոյան է նախատեսված։
Միջազգային մամուլը այցը ներկայացվում է որպես Հայաստանի համար կարևոր աջակցություն` հատկապես անվտանգության համապատկերում և Հայաստանի եվրոպական ինտեգրման ուղու համար, ջերմ և անմիջական շփումը որպես «մարդկային» դիվանագիտություն՝ երաժշտությամբ, վազքով և փողոցային շփումներով։ Միաժամանակ կան քննադատություններ՝ տարածաշրջանային իրավիճակի ֆոնին։
Ասսեն, 24 ապրիլի, 2026 թ. - Նիդերլանդների թագավորական ընտանիքի անունից հոլանդաբնակ հասարակական գործիչ Նիկոլայ Ռումաշուկը (73) արժանացել է «Ridder in de Orde van Oranje-Nassau»՝ Օրանժե-Նասաուի շքանշանի ասպետի պատվավոր կոչմանը։ Պարգևատրումը կայացել է Նիդերլանդներում ավանդական դարձած «lintjesregen» (թագավորական պարգևների) ամենամյա արարողության շրջանակում։
Պարգևատրման օրը Ռումաշուկի համար ունեցել է նաև առանձնահատուկ խորհրդանշական նշանակություն՝ համընկնելով Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրվա՝ ապրիլի 24-ի հետ։ Այս հանգամանքը նրա համար դարձել է ոչ միայն անձնական ձեռքբերում, այլև հայկական հիշողության և արդարության համար տարվող երկարամյա գործունեության խորհրդանիշ։
Տասնամյակների նվիրում հայկական գործին
Նիդերլանդներում, Նիկոլայ Ռումաշուկը իր գործունեությամբ խորապես կապված է հայկական պատմության, մշակույթի և հիշողության պահպանման հետ։ Տարիների ընթացքում նա նախաձեռնել և իրագործել է մի շարք կարևոր ծրագրեր, որոնք նպաստել են ինչպես հայկական համայնքի համախմբմանը, այնպես էլ հայկական ժառանգության ճանաչմանը Նիդերլանդներում։
Նրա գործունեության կարևոր դրվագներից են՝
«Het volk van Ararat. Hoe mijn grootmoeder de Armeense genocide overleefde» գրքի հեղինակությունը, որտեղ ներկայացված է նրա տատիկի՝ ցեղասպանությունը վերապրածի պատմությունը,
2001 թվականին Ասսենի De Boskamp գերեզմանոցում հայկական հուշարձանի բացումը, որն արժանացել է նաև միջազգային ուշադրության,
«Armenia» հիմնադրամի միջոցով հոլանդական և հայ համայնքների միջև համագործակցության խթանումը,
մասնակցությունը Drents Museum-ում կազմակերպված «In de ban van de Ararat» ցուցահանդեսին, որի շրջանակում կառուցվել է խորհրդանշական Նոյյան տապանը,
2002 թվականից Ասսենում հայկական եկեղեցական արարողությունների կազմակերպումը՝ հյուսիսային Նիդերլանդներում բնակվող հայերի համար,
Հոլանդական պաշտոնական աղբյուրները, այդ թվում Assen.nl-ը, առանձնահատուկ ընդգծում են Ռումաշուկի անշահախնդիր նվիրումը Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանն ու հիշատակի պահպանմանը, ինչպես նաև հայկական մշակութային ներկայության ամրապնդմանը Նիդերլանդներում։
Հայկական համայնքի համար կարևոր ճանաչում
Հատկանշական է, որ ավելի վաղ նույն բարձր պարգևին արժանացել է նաև Հաագայի «Աբովյան» հայկական մշակութային միության և Նիդերլանդների հայկական կազմակերպությունների ֆեդերացիայի (FAON) քարտուղար Ինգա Դրոստը։
Այս պարգևատրումները վկայում են ոչ միայն անհատական ձեռքբերումների, այլև Նիդերլանդներում հայկական համայնքի ակտիվության, տեսանելիության և հասարակական ազդեցության աճի մասին։
Hay Azian
Խմբագրական նշում. Շնորհավորում ենք Նիկոլայ Ռումաշուկին բարձր պետական պարգևի արժանանալու առթիվ և մաղթում շարունակական հաջողություններ նրա հասարակական ու մշակութային գործունեության մեջ։
🎹✨ Եվա Գևորգյան՝ Երևանից դեպի եվրոպական բեմեր 20.04.2026
Միջազգային մրցույթների դափնեկիր, նուրբ երաժշտական մտածողությամբ և վառ արտիստիզմով առանձնացող դաշնակահարուհի Եվա Գևորգյանը հանդես կգա Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ՝ նախ Երևանում, ապա՝ Եվրոպական մեծ շրջագայության շրջանակում, ներկայացնելով Չայկովսկու Դաշնամուրի կոնցերտ թիվ 1-ը: 🎼🌍
🎻 Ապրիլի 19 | 19:00 | «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահ 🎻 Ապրիլի 27 | Բրեշա 🎻 Ապրիլի 28 | Բերգամո 🎻 Մայիսի 4 | Բազել
Բաց մի թողեք ապրիլի 19-ի բացառիկ համերգային երեկոն՝ նախքան մեր եվրոպական ելույթները 🎻 🎟️ Տոմսերը ձեռք բերեք առցանց` https://shorturl.at/RjNYZ 🏤 Կամ համերգասրահի տոմսարկղից 📞 Ամրագրում՝ 077 677 226
ORER Armenian European Magazine
20.04.2026/ Anahit Aghabekyan/Nid.oragir
Դելֆթ (Delft) քաղաքի կայարանի նախկին շենքը, որը կառուցվել է 1847 թվականին, պահպանվել է մինչ օրս։ 2015 թվականից գործարկվեց կայարանի նոր շենքը։ Սակայն դա ամենևին հիմք չի հանդիսացել հինը քանդելու համար։ Առհասարակ Նիդեռլանդներում հաճախ կարելի է հանդիպել շինությունների, որոնք թվագրվում են տարբեր ժամանակաշրջանների, և որոնք ներառված են պետական, կամ համայնքային պաշտպանության հուշարձանների շարքում, և որ ամենակարևորն է արգելված է այն քանդել կամ որևէ փոփոխության ենթարկել։ Միայն հատուկ սահմանված կարգով կարելի է վերականգնողական աշխատանքներ կատարել` պահպանելով բոլոր նախկին ճարտարապետական լուծումները։
20.04.2026: Այս պահին FAON: Federation of Armenian Organisations in The Netherlands Դեն Հաագ քաղաքում տեղի է ունենում Հայոց Ցեղասպանության զոհորի ոգեկոչման արարողություն` հիշատակի համերգ։ Այս միջոցառմանը ներկա է և մասնակցում է մեր թղթակից Տիգրանե Հակոբյանը։
https://youtu.be/ot4pHqxnV14
https://youtu.be/Tw90uxiGWf8
21.04.2026-
Մեր մարզիկներն ուրախացնում են
Հայ ըմբիշ Սուրեն Աղաջանյանը շարունակում է տպավորիչ ելույթները Եվրոպայի առաջնությունում։ 60 կգ քաշային կարգում հանդես եկող մարզիկը կիսաեզրափակչում վստահ հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Նիհաթ Մամադլիի նկատմամբ՝ ապահովելով իր տեղը եզրափակչում։
Աղաջանյանը կմրցի Եվրոպայի չեմպիոնի տիտղոսի համար՝ ներկայացնելով Հայաստանը։
Հայ մարզիկի այս հաջողությունը հերթական անգամ ընդգծում է հայկական ըմբշամարտի հզոր ավանդույթները և պայքարի անզիջում ոգին։ Մեր մարզիկին մաղթենք հաղթանակ ու ոսկե մեդալ ։
Հայաստանի ծանրամարտի կանանց հավաքականի անդամ Ալեքսանդրա Գրիգորյանը փայլուն ելույթ է ունեցել Եվրոպայի ծանրամարտի առաջնությունում՝ նվաճելով արծաթե մեդալ:
Մրցաշարը, որն անցկացվում է Վրաստանի Բաթումի քաղաքում, հավաքել է Եվրոպայի լավագույն ծանրամարտիկներին։ Կանանց 58 կգ քաշային կարգում Գրիգորյանը ցուցադրել է բարձր մրցակցային մակարդակ և կամային պայքար:
Պոկում վարժությունում հայ մարզուհին հաջողությամբ կատարել է երկու մոտեցում՝ բարձրացնելով 88 կգ և 91 կգ ծանրաձողեր։ Այս արդյունքով նա զբաղեցրել է 4-րդ հորիզոնականը:
Հրում վարժությունում Գրիգորյանը առավել վստահ է հանդես եկել՝ բարձրացնելով 115 կգ և 119 կգ, ինչի շնորհիվ արժանացել է բրոնզե մեդալի տվյալ վարժությունում:
Երկամարտի արդյունքում, գրանցելով 210 կգ ընդհանուր արդյունք, Ալեքսանդրա Գրիգորյանը զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը և դարձել Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր:
Այս հաջողությունը ևս մեկ անգամ ընդգծում է Հայաստանի ծանրամարտի կանանց հավաքականի բարձր մակարդակը և միջազգային ասպարեզում ունեցած մրցունակությունը։
Մալխաս Ամոյանը կրկին ԵՎրոպայի չեմպիոն է
Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր, աշխարհի կրկնակի չեմպիոն Մալխաս Ամոյանը կարիերայում հինգերորդ անգամ նվաճեց Եվրոպայի չեմպիոնի տիտղոսը։ Ալբանիայի մայրաքաղաք Տիրանայում անցկացվող ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնության 77 կգ քաշային կարգի եզրափակչում Ամոյանը վստահ հաղթանակ տարավ Վրաստանի ներկայացուցիչ Ռամազ Զոիձեի նկատմամբ։
2026 թվականի ապրիլի 24-ին, ժամը 19:30-ին, Նիդերլանդների Մաստրիխտ քաղաքում կանցկացվի Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցին նվիրված ոգեկոչման արարողություն։ Միջոցառումը կազմակերպվում է Մաստրիխտի «Անի» հայկական համայնքի և Սուրբ Կարապետ եկեղեցու կողմից։
Արարողությունը տեղի կունենա Մաստրիխտի հայկական խաչքարի մոտ (հասցե՝ Het Vagvuur, Maastricht)։ Միջոցառումը կմեկնարկի միասնական Տերունական աղոթքով, որին կհաջորդի մեկ րոպե լռություն՝ ի հիշատակ սուրբ նահատակների։
Կազմակերպիչները հրավիրում են բոլոր հայրենակիցներին և բարեկամներին մասնակցելու այս կարևոր հիշատակի արարողությանը՝ միասին հարգելու Հայոց ցեղասպանության անմեղ զոհերի հիշատակը։
Դու՞ ես այն մարդը, ով կշարունակի իմ ճանապարհը 🇦🇲✨
Մի քանի տարի առաջ ես սկսեցի մի ճանապարհ, որը իսկապես փոխեց իմ կյանքը․ որպես Սփյուռքի երիտասարդ դեսպան՝ ես ներկայացրի Նիդերլանդները և կամուրջներ կառուցեցի Հայաստանի և մեր համայնքի միջև։ Հիմա քո հերթն է։Դարձի՛ր սփյուռքի երիտասարդ դեսպան քո համայնքում։
📢 ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը հայտարարում է «Սփյուռքի երիտասարդ դեսպան» 2026–2027 թթ․ ծրագրի հայտերի ընդունման մեկնարկը։
Ծրագրին կարող են դիմել Սփյուռքում բնակվող 20–35 տարեկան երիտասարդները, որոնք ակտիվ համայնքային գործունեություն են ծավալում կամ նոր են սկսում իրենց ներգրավվածությունը համայնքային կյանքում։
Միացի՛ր ծրագրին, զարգացրու քո ներուժը և դարձիր այն երիտասարդներից մեկը, ովքեր կամուրջ են կառուցում Հայաստանի և Սփյուռքի միջև։
🌐 Ծրագրի մանրամասներին կարող եք ծանոթանալ http://diaspora.gov.am/.../19/Diaspora-Youth-Ambassador :
Ծրագիրն իրականացվում է ՀՀ կառավարության ֆինանսավորմամբ։
https://youtu.be/9ztexMy1dkQ
ՔԱՆԴՎԵԼ Է ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏԻ ՄԱՅՐ ՏԱՃԱՐԸ
Արցախի մշակութային ժառանգության օմբուդսմեն, «Ազգային» պատմամշակութային ՀԿ փոխնախագահ Հովիկ Ավանեսովը իր ֆեյսբուքյան էջում ցավով և խոր մտահոգությամբ անդրադարձել է Արցախի մշակութային ժառանգության շարունակական ոչնչացմանը։
Նրա գրառման մեջ հնչում է ոչ միայն փաստերի արձանագրում, այլ նաև ցավալի մի ճշմարտություն․ սոցիալական ցանցերի և լրատվամիջոցների մշտադիտարկումը բացահայտում է ոչ թե հերթական վանդալիզմի դեպք, այլ մի սառնասիրտ, կանխամտածված և համակարգված քաղաքականություն։ Սա պարզապես ավերածություն չէ․ սա հիշողության դեմ ուղղված պայքար է, մշակույթի արմատախիլ արվելու փորձ։
Ավանեսովը նշում է, որ Բաքվի բռնապետական վարչակարգը հետևողականորեն իրականացնում է հայկական հոգևոր և պատմամշակութային ժառանգության վերացման ծրագիր՝ փորձելով ոչ միայն քանդել քարեղեն արժեքները, այլև ջնջել դրանց գոյության մասին հիշողությունը, վերացնել ինքնության հետքը։
Հատկապես ցավալի և ցնցող է ժամանակավորապես բռնազավթված Ստեփանակերտում Սուրբ Աստվածամոր Հովանի եկեղեցու հիմնահատակ ավերումը։ Սակայն առավել ահասարսուռն այն է, որ այս հանցագործությունից առաջ ադրբեջանական տելեգրամյան ալիքներում և սոցիալական հարթակներում բացահայտ կերպով տարածվում էին կոչեր՝ ուղղված եկեղեցու ոչնչացմանը։ Այդ կոչերը չդատապարտվեցին, չկանխվեցին, այլ, կարծես, վերածվեցին իրականության՝ առանց որևէ պատասխանատվության զգացման։
Սակայն սա մեկ դեպք չէ։ Սա ցավալիորեն կրկնվող շղթայի հերթական օղակն է։ Ավերված սրբավայրերի շարքում են Շուշիի Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին, Տանձատափի եկեղեցին, Մոխրենեսի Սուրբ Սարգիս եկեղեցին, Բերձորի Սբ. Համբարձման եկեղեցին, Մեխակավանի Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին և բազմաթիվ այլ հոգևոր կոթողներ։ Եվ ամենացավալին այն է, որ այս ցանկը չի փակվում․ այն շարունակում է աճել՝ ամեն նոր կորստով ավելի խորացնելով ընդհանուր ցավը։
Այս ամենը, ըստ Ավանեսովի, խոսում է ոչ միայն մշակութային ժառանգության հանդեպ անհարգալից վերաբերմունքի մասին, այլ նաև պետական մակարդակով իրականացվող մշակութային ցեղասպանության մասին։ Լռությունը նման իրողությունների նկատմամբ այլևս չեզոքություն չէ․ այն վերածվում է լուռ համակրանքի, իսկ միջազգային հանրության անգործությունը՝ վտանգավոր լռության, որը թույլ է տալիս շարունակել նույն քաղաքականությունը՝ ավելի մեծ ծավալներով և ավելի անպատիժ կերպով։
Ombudsman of the Cultural Heritage of Artsakh
*********
Պարզաբանում է փաստաբան ԼԻԱՆԱ ԲԱԼՅԱՆԸ
Այո, հնարավոր է ամուսնալուծվել ոչ միայն այն վայրում, որտեղ ստացել եք ԶԱԳՍ-ի (քաղաքացիական ակտերի գրանցման) վկայականը։
Ամուսնալուծության կարգը սովորաբար կախված է տվյալ երկրի օրենքներից, բայց ընդհանուր սկզբունքները հետևյալն են․
Եթե ամուսնալուծությունն իրականացվում է ԶԱԳՍ-ով (փոխադարձ համաձայնությամբ, առանց անչափահաս երեխաների), ապա հաճախ կարելի է դիմել ձեր բնակության վայրի ԶԱԳՍ, ոչ պարտադիր նույնը, որտեղ գրանցվել է ամուսնությունը։
Եթե կա վեճ (գույք, երեխաներ և այլն), ապա ամուսնալուծությունը կատարվում է դատարանով, և դիմումը ներկայացվում է ըստ կողմերից մեկի բնակության վայրի։
Որոշ դեպքերում կարելի է դիմել նաև այն վայրում, որտեղ գրանցվել է ամուսնությունը, բայց դա պարտադիր չէ։
Աշխատանքային թրաֆիքինգը, որը հաճախ բնութագրվում է որպես ժամանակակից ստրկության ձև, վերջին տարիներին լուրջ աճ է արձանագրել Եվրոպայում։ Այս երևույթը հատկապես տարածված է դարձել փախստականների և միգրանտների շրջանում, որոնք սոցիալ-տնտեսական և իրավական խոցելի վիճակում են գտնվում։
Միջազգային կառույցների, այդ թվում՝ United Nations Office on Drugs and Crime-ի և International Labour Organization-ի ուսումնասիրությունները փաստում են, որ հարկադիր աշխատանքի դեպքերը աճում են՝ պայմանավորված գլոբալ միգրացիոն հոսքերով, զինված հակամարտություններով և տնտեսական անհավասարություններով։ Եվրոպան, լինելով բազմաթիվ միգրանտների վերջնակետ կամ տարանցիկ տարածք, դարձել է այդ խնդրի հիմնական կենտրոններից մեկը։
Փախստականներն ու միգրանտները հաճախ հայտնվում են այնպիսի իրավիճակում, որտեղ չունեն օրինական աշխատանքային կարգավիճակ, բավարար տեղեկատվություն իրենց իրավունքների մասին կամ լեզվի իմացություն։ Այս հանգամանքները հեշտացնում են նրանց շահագործումը՝ դարձնելով նրանց թրաֆիքինգի զոհ։ Շատ դեպքերում կեղծ գործատուները կամ միջնորդները խոստանում են բարձր վարձատրություն և անվտանգ պայմաններ, սակայն իրականում մարդկանց ներգրավում են ծանր և հաճախ անօրինական աշխատանքներում։
Աշխատանքային թրաֆիքինգը առավել հաճախ հանդիպում է գյուղատնտեսության, շինարարության, սպասարկման և տնային աշխատանքի ոլորտներում։ Զոհերը բախվում են աշխատավարձի չվճարման, չափազանց երկար աշխատանքային ժամերի, ազատ տեղաշարժի սահմանափակման, անձնագրերի առգրավման և երբեմն նաև ֆիզիկական կամ հոգեբանական բռնության։
Այս խնդրի խորացմանը նպաստել են նաև վերջին տարիների միգրացիոն ճգնաժամերը, այդ թվում՝ Syrian refugee crisis-ը, որի արդյունքում միլիոնավոր մարդիկ ստիպված են եղել լքել իրենց բնակավայրերը և որոնել աշխատանք ու անվտանգություն Եվրոպայում։
Եվրոպական երկրներն ու միջազգային կազմակերպությունները վերջին տարիներին ակտիվացրել են պայքարը աշխատանքային թրաֆիքինգի դեմ՝ ուժեղացնելով օրենսդրական կարգավորումները, վերահսկողությունը և զոհերի պաշտպանության մեխանիզմները։ Այնուամենայնիվ, խնդիրը շարունակում է մնալ արդիական և պահանջում է համատեղ ու համակարգված մոտեցում՝ ինչպես պետական, այնպես էլ միջազգային մակարդակներում։
Վերջիվերջո, աշխատանքային թրաֆիքինգի դեմ պայքարը ոչ միայն իրավական, այլև մարդկային արժանապատվության պաշտպանության հարց է, որը պահանջում է շարունակական ուշադրություն և արդյունավետ քայլեր։
Պատրաստեց փաստաբան Լիանա ԲԱԼՅԱՆԸ
(Նիդ.օրագրի համար)
Երևան, ապրիլի 24 — Այսօր լրանում է Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցը։ Աշխարհի տարբեր երկրներում հայությունը ոգեկոչում է Օսմանյան կայսրությունում իրականացված ցեղասպանության զոհերի հիշատակը։
Հայաստանում և սփյուռքում անցկացվում են հիշատակի միջոցառումներ, ծաղկեդրման արարողություններ և երթեր։ Մայրաքաղաք Երևանում հազարավոր քաղաքացիներ այցելում են Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր՝ հարգանքի տուրք մատուցելու անմեղ զոհերի հիշատակին։
Նիդերլանդներում ևս կազմակերպվում են հիշատակի միջոցառումներ։ Մասնավորապես, ոգեկոչման միջոցառումներ արդեն տեղի են ունեցել Հաագա քաղաքում։ Միաժամանակ միջոցառում է նախատեսված նաև Ամստերդամ քաղաքում՝ ապրիլի 26-ին։
Ապրիլի 24-ին հիշատակի միջոցառումներ են անցկացվում Ասեն, Ալմելո, Առնհեմ, Մաստրիխտ և Նիդերլանդների այլ քաղաքներում, որտեղ տեղի հայկական համայնքները հավաքվում են՝ ոգեկոչելու զոհերի հիշատակը և ընդգծելու պատմական արդարության կարևորությունը։
Ապրիլի 24-ը հայ ժողովրդի համար հիշատակի, ցավի և միաժամանակ արդարության պահանջի օր է, որը միավորում է սերունդներին ամբողջ աշխարհում։
ՆԻԴ.ՕՐԱԳԻՐ
Լուսանկարում` այս պահին Երևանում։
Նիդերլանդների դեսպանը հարգանքի տուրք մատուցեց Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին
Ապրիլի 24-ին՝ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը, Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերը այցելել է Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր՝ հարգանքի տուրք մատուցելու 1915–1917 թվականներին զոհված հայերի հիշատակին։
Դեսպանը ծաղիկներ է խոնարհել անմար կրակի մոտ և հարգանքի լռությամբ ոգեկոչել զոհերի հիշատակը։
Իր խոսքում Մոնրոյ-Վինթերը նշել է.
«Այսօր՝ ապրիլի 24-ին, մենք հիշատակում ենք 1915–1917 թվականներին հայերի նկատմամբ իրականացված զանգվածային ոճրագործությունը։ Անկեղծորեն կիսում ենք հայ ժողովրդի վիշտը՝ նախնիների կրած տառապանքների համար։ Միանում ենք հայերին և խոնարհվում այս ողբերգության բոլոր զոհերի հիշատակի և վերապրողների առաջ»։
Դեսպանի այցը Ծիծեռնակաբերդ ևս մեկ անգամ ընդգծում է միջազգային հանրության համերաշխությունը հայ ժողովրդի հետ և հիշողության պահպանման կարևորությունը՝ որպես նման ողբերգությունների կանխարգելման կարևոր գործոն։
Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը նշվում է ամեն տարի ապրիլի 24-ին՝ որպես համազգային սուգի և հիշողության օր։
Embassy of the Netherlands in Armenia
1915 ԹՎԱԿԱՆԻ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ 111-ԱՄՅԱ ՀԻՇԱՏԱԿԻ ՈԳԵԿՈՉՈՒՄ — ԱՄՍՏԵՐԴԱՄ
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի Ամստերդամ հիմնադրամը և Հայ Առաքելական «Սուրբ Հոգի» եկեղեցին կազմակերպում են Հայոց ցեղասպանության ամենամյա հիշատակի միջոցառումը, որը տեղի կունենա կիրակի, 26 ապրիլի 2026 թ., ժամը 12:00–13:00։
Արարողությունը կկայանա Ամստերդամում՝ Հայ Առաքելական «Սուրբ Հոգի» եկեղեցու արտաքին պատին 2018 թվականին տեղադրված հուշարձանի մոտ
(հասցե՝ Krom Boomssloot 22)։
Ծրագիրը կմեկնարկի կարճ աղոթքով և կներառի՝
ելույթներ,
ծաղիկների և պսակների տեղադրում հուշարձանի մոտ,
«Tsirani tsar» հայկական նախագծային երգչախմբի երաժշտական կատարումներ (ղեկավար՝ Իվո Բոսվեյկ),
մեկ րոպե լռություն։
Բացման խոսքից հետո նախատեսված է Նիդերլանդների Թագավորությունում Հայաստանի Հանրապետության դեսպան Վիկտոր Բիյագովի ելույթը։
Միջոցառմանը կմասնակցի նաև Ամստերդամի փոխքաղաքապետ Հեստեր վան Բյուրենը, ինչպես նաև Նիդերլանդների խորհրդարանի պատգամավոր (ChristenUnie) Դոն Սեդերը և գրող, լրագրող Ֆրանկ Վեստերմանը («Արարատ» գրքի հեղինակ)։
Ավանդույթի համաձայն, ներկա կլինեն նաև Ամստերդամի քաղաքային խորհրդի ներկայացուցիչներ և տարբեր թաղամասերի պատվիրակներ։
Միջոցառմանը կմասնակցեն նաև Նիդերլանդներում գործող տարբեր հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, ինչպես նաև հայկական, արամեական, ասորական, հունական և եզդիական համայնքների անդամներ։
☆☆☆☆☆
PERSBERICHT
HERDENKING AMSTERDAM: 111 JAAR ARMEENSE GENOCIDE 1915
AMSTERDAM – De Stichting Sint Grigor Narekatsi Amsterdam en de ArmeensApostolische Kerk ‘Surp Hoki’ in Amsterdam organiseren op zondag 26 april 2026
van 12:00-13:00 uur de jaarlijkse herdenking van de Armeense Genocide van 1915 in
het Ottomaanse Rijk. De ceremonie zal plaatsvinden bij het in 2018 geplaatste
monument op de buitenmuur van de Armeens- Apostolische Kerk Surp Hoki aan de
Krom Boomssloot 22 in Amsterdam.
Het programma vangt aan met een kort gebed en bestaat verder uit een aantal
toespraken, het leggen van bloemen en kransen onder het monument, muzikale
optredens van een Nederlands koor met Armeense liederen en een minuut stilte.
De opening van de ceremonie wordt gevolgd door een toespraak van de
Ambassadeur van de Republiek Armenië in het Koninkrijk der Nederlanden,
dhr. Viktor Biyagov. De stad Amsterdam is tijdens de bijeenkomst vertegenwoordigd
door locoburgemeester Hester van Buren, die zich tot de aanwezigen zal richten met
een bijdrage. Traditiegetrouw is er afvaardiging vanuit de Tweede Kamer en de
Amsterdamse gemeenteraad.
De herdenking wordt eveneens bijgewoond door vertegenwoordigers van
verschillende Nederlandse maatschappelijke organisaties en leden van o.a. de
Aramese, Assyrische, Griekse en Yezidi gemeenschappen van Nederland.
Voor meer informatie neem contact op met Vahan Avakian, voorzitter van de Stichting
De Nieuwe Ster թերթի հոդվածը` Մաստրիխտի հայ համայնքը և Հայոց ցեղասպանության հիշատակը
Ապրիլի 24-ին աշխարհի տարբեր երկրներում հայ համայնքները ոգեկոչում են Հայոց ցեղասպանություն-ի զոհերի հիշատակը։ Այդ օրը առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև Նիդերլանդների Մաստրիխտ քաղաքում բնակվող հայերի համար, ովքեր ամեն տարի հավաքվում են՝ հարգանքի տուրք մատուցելու իրենց նախնիների հիշատակին։
Այս տարի հիշատակի արարողությունը տեղի ունեցավ Սուրբ Սերվասի բազիլիկայի հարակից տարածքում գտնվող հայկական խաչքարի մոտ։ Միջոցառմանը մասնակցեցին տեղի հայ համայնքի անդամներ, ինչպես նաև հոլանդացի հյուրեր և եկեղեցականներ։
Մաստրիխտի հայկական համայնքը, թեև թվով փոքր, սակայն ակտիվ և համախմբված է։ Համայնքի ներկայացուցիչ Վազգեն Սարգսի խոսքով՝ նման միջոցառումները կարևոր դեր ունեն ոչ միայն պատմական հիշողության պահպանման, այլև երիտասարդ սերնդին ինքնության փոխանցման գործում։ «Մենք պարտավոր ենք հիշել և փոխանցել ճշմարտությունը, որպեսզի նման ողբերգությունները երբեք չկրկնվեն»,– նշեց նա։
Միջոցառմանը ներկա էր նաև բազիլիկայի դեկան Դաուտցենբերգը, ով ընդգծեց հայ ժողովրդի դարավոր քրիստոնեական ժառանգությունը։ Նրա խոսքով՝ Հայաստանը աշխարհի առաջին քրիստոնեական երկրներից է, և այդ հավատքը մինչ օրս խորապես արմատավորված է հայ ժողովրդի կյանքում։ Նա նաև նշեց, որ Մաստրիխտի հայկական եկեղեցին «ծաղկող և երիտասարդ համայնք է», որի հետ համագործակցելը մեծ պատիվ է։
Հայ համայնքը Մաստրիխտում կարևոր կամուրջ է հանդիսանում հայկական և հոլանդական մշակույթների միջև՝ նպաստելով փոխըմբռնման և բազմամշակութային երկխոսության զարգացմանը։ Նման միջոցառումները ոչ միայն հիշողության պահպանում են, այլ նաև ապագայի հանդեպ պատասխանատվության դրսևորում։
Հայոց ցեղասպանության հիշատակի միջոցառումները շարունակվում են տարբեր երկրներում՝ միավորելով հայերին և նրանց բարեկամներին մեկ նպատակի շուրջ՝ հիշել, ճանաչել և երբեք չմոռանալ։
Ապրիլի 24-ին Ասսենում տեղի ունեցավ Հայոց Ցեղասպանության 111-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառում:
Միջոցառումը մեկնարկեց քայլերթով` դեպի Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված խաչքար, որտեղ տեղի ունեցավ ծաղկեպսակների զետեղման արարողություն:
Միջոցառմանը ելույթներով հանդես եկան Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպանությունից Անի Հակոբյանը, Ասսենի քաղաքապետ Մարկո Աութը, Ներկայացուցիչների պալատի պատգամավոր Դոն Սեդերը, Հայաստան հիմնադրամի քարտուղար Նիկոլայ Ռոմաշուկը:
On April 24, a commemorative event marking the 111th anniversary of the Armenian Genocide was held in Assen.
The event began with a procession to the khachkar dedicated to the memory of the victims, where a wreath-laying ceremony took place.
Speeches were delivered by Ani Hakobyan, Embassy of the Republic of Armenia in the Netherlands; Marco Out, Mayor of Assen; Don Ceder, Member of the House of Representatives; and Nicolaï Romaschuk, Secretary of the Armenia Foundation.
Թագավորական խաղերը Նիդերլանդների դպրոցներում՝ առողջ ապրելակերպի տոն
Ամեն տարի գարնանը Նիդերլանդների դպրոցները լցվում են աշխույժ շարժումով, ժպիտներով և սպորտային ոգևորությամբ․ անցկացվում են «թագավորական խաղերը»՝ հայտնի որպես Koningsspelen։ Այս համազգային նախաձեռնությունը միավորում է հազարավոր աշակերտների՝ նպաստելով նրանց ֆիզիկական ակտիվությանը և առողջ ապրելակերպին։
Միջոցառումը սովորաբար կազմակերպվում է Նիդերլանդների ազգային տոն՝ Թագավորի օրվա նախաշեմին։ Այդ օրը դպրոցներում դասերը փոխարինվում են սպորտային մրցումներով, խմբային խաղերով և հետաքրքիր մարտահրավերներով։ Աշակերտները մասնակցում են վազքի, թիմային խաղերի, էստաֆետների և այլ շարժուն ակտիվությունների՝ զարգացնելով ինչպես ֆիզիկական ունակությունները, այնպես էլ համագործակցության հմտությունները։
Koningsspelen-ի կարևոր մաս է նաև առողջ սնունդը։ Օրը հաճախ սկսվում է միասնական նախաճաշով, որտեղ երեխաներին առաջարկվում են հավասարակշռված և օգտակար սննդամթերքներ։ Սա նպատակ ունի ձևավորել ճիշտ սննդային սովորություններ դեռ վաղ տարիքից։
Այս նախաձեռնությունը դարձել է Նիդերլանդների կրթական համակարգի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Այն ոչ միայն խթանում է առողջությունը, այլև ուժեղացնում է դպրոցական համայնքի միասնականությունը՝ ստեղծելով տոնական և դրական մթնոլորտ բոլոր մասնակիցների համար։
Թագավորի օրը Նիդերլանդներում․ նարնջագույնով ներկված ազգային միասնության տոն
Ապրիլի 27-ին Նիդերլանդները տոնում է իր ամենասիրված և ամենագունեղ ազգային տոներից մեկը՝ Թագավորի օրը (Koningsdag)։ Այս տարի տոնն առանձնահատուկ է, քանի որ Նորին Մեծություն Թագավոր Վիլեմ-Ալեքսանդրը նշում է իր 59-ամյակը։ Տոնակատարությունները մեկ անգամ ևս վերածեցին երկիրը համազգային ուրախության կենտրոնի, որտեղ փողոցները լցվեցին երաժշտությամբ, պարով և նարնջագույնի անսահման երանգներով։
Թագավորի օրը ոչ միայն միապետի ծննդյան տոնն է, այլև ազգային ինքնության և միասնականության խորհրդանիշ։ Ամեն տարի միլիոնավոր մարդիկ դուրս են գալիս փողոցներ՝ մասնակցելու տոնական միջոցառումներին։ Քաղաքները վերածվում են բացօթյա տոնավաճառների, որտեղ քաղաքացիները ազատորեն վաճառում են իրենց իրերը, կազմակերպում խաղեր և համերգներ։ Այս ավանդույթը ստեղծում է յուրահատուկ, անկաշկանդ մթնոլորտ, որտեղ միահյուսվում են մշակույթը, առևտուրը և ժամանցը։
2026 թվականին թագավորական ընտանիքը տոնակատարությունները սկսեց Դոկկում քաղաքից՝ ընդգծելով տարբեր շրջանների կարևորությունը ազգային կյանքում։ Այս քայլը շարունակությունն է այն ավանդույթի, ըստ որի՝ ամեն տարի ընտրվում է նոր քաղաք՝ ուշադրության կենտրոնում պահելու երկրի բազմազանությունը։
Նիդերլանդների և նարնջագույն գույնի կապը խոր պատմական արմատներ ունի։ Թագավորական տան՝ Օրանժ-Նասաու դինաստիայի անունը կապված է «նարնջագույն» բառի հետ։ Դեռևս 16-րդ դարում Վիլեմ Օրանացին, գլխավորելով Իսպանիայի դեմ անկախության պայքարը, նարնջագույնը դարձրեց ազգային դիմադրության, միասնության և հաղթանակի խորհրդանիշ։ Այսօր այդ գույնը դարձել է ոչ միայն պետական խորհրդանիշ, այլև համազգային հպարտության արտահայտություն։
Թագավորի օրը նաև միջազգային նշանակություն ունի՝ միավորելով տարբեր երկրներում բնակվող հոլանդացիներին և Նիդերլանդների բարեկամներին։ Տոնի առթիվ շնորհավորանքներ են հղվում աշխարհի տարբեր անկյուններից։ Հայաստանի Հանրապետությունում Նիդերլանդների դեսպանատունը ևս միացել է շնորհավորանքներին՝ ընդգծելով երկու երկրների միջև բարեկամական հարաբերությունները։
Այսպիսով, Թագավորի օրը շարունակում է մնալ Նիդերլանդների ամենավառ և խորհրդանշական տոնը՝ միավորելով պատմությունը, մշակույթը և ժամանակակից հասարակության կենսուրախ ոգին։ Նարնջագույնով ողողված փողոցները ևս մեկ անգամ հիշեցնում են, որ ազգային ինքնությունը լավագույնս արտահայտվում է միասնական ուրախության և տոնակատարության մեջ։
Ապրիլի 29-ը Պարի միջազգային օրն է (International Dance Day), որը հռչակվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից 1982 թվականից
Այս օրը հնարավորություն է տալիս նշել պարի ունիվերսալ լեզուն, որը միավորում է մարդկանց անկախ լեզվից, մշակույթից կամ սահմաններից։ Հայկական պարը ազգային մեծ խորհուրդ ունի: Հայաստանում ու սփյուռքում նրա նվիրյալների պակաս չունենք: Նրանցից մեկը Արթուր Հարությունյանն է:
Հայկական պարը ոչ միայն արվեստ է, այլև ազգային ինքնության և պատմության խորը մասն է։ «Մայրոքե», «Մշո Քոչարի» և «Թամիր աղա»-ն հայկական պարարվեստի վառ օրինակներ են՝ լի ուժով, արիությամբ և հավաքական ոգով։
Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի խորեոգրաֆիայի ամբիոնի դասախոս Արթուր Հարությունյանի նախագիծը՝ «Պարի տոնը ազգային ոգով», իսկապես տպավորիչ է։ 215 մարդու մասնակցությամբ նկարահանված հոլովակը Մայր Հայաստանի արձանի մոտ, որտեղ միավորվել են աշխարհի շուրջ 18 երկրների հայկական պարախմբեր, շատ հզոր խորհրդանիշ է Սփյուռք-Հայաստան միասնության համար։ Այն ցույց է տալիս, որ հայկական պարը ոչ միայն պահպանվում է, այլև ապրում և զարգանում է գլոբալ մակարդակով։
Բացի այդ, նրա ղեկավարությամբ Կասկադում կազմակերպված մասսայական պարի տոնը ևս հիշարժան միջոցառում էր, որն ամրացրեց համայնքային ոգին և հայկական մշակույթի տոնախմբությունը։
Նման նախագծերը ոչ միայն պահպանում են մեր մշակութային ժառանգությունը, այլև փոխանցում են այն նոր սերունդներին՝ միավորելով մեզ բոլորիս։
ՆԻԴ.ՕՐԱԳԻՐ
https://youtu.be/QnyqbeHkOVE
«Ազատության ճաշկերույթ»՝ Հաագայում
2026 թվականի մայիսի 5-ին Դեն Հաագա քաղաքում կկայանա արդեն ավանդական դարձած «Ազատության ճաշկերույթ» միջոցառումը, որը կազմակերպում է «Աբովյան» մշակութային միությունը։ Միջոցառումը տեղի կունենա միության կենտրոնում (Weesperstraat 91)՝ ժամը 12:30-ից մինչև 14:30-ը, և նախատեսված է քաղաքի բնակիչների ու հայկական համայնքի անդամների համար։
Այս նախաձեռնությունը նվիրված է Նիդերլանդների ազատագրման 81-ամյակին՝ խորհրդանշելով խաղաղության, ազատության և համերաշխության արժեքները։ Ամեն տարի մայիսի 5-ին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտի առիթով, երկրում կազմակերպվում են տարբեր միջոցառումներ, որոնցից մեկը հենց «Ազատության ճաշկերույթն» է։ Այս տարի, բացի AMARE մշակութային համալիրում նախատեսված կենտրոնական ծրագրից, նման ճաշկերույթներ կանցկացվեն նաև քաղաքի տարբեր թաղամասերում։
«Աբովյան» մշակութային միության կենտրոնում նախատեսված ծրագիրը հագեցած է և բազմաբովանդակ։ Միջոցառման ընթացքում դասախոսությամբ հանդես կգա Հայաստանի պատվավոր հյուպատոս Յան Հուկեման՝ անդրադառնալով ազատության գաղափարի կարևորությանը պատմական և արդիական համատեքստերում։ Բացի այդ, ներկաները հնարավորություն կունենան վայելելու հայկական երաժշտություն և պարային կատարումներ, որոնք կներկայացնեն միության երիտասարդ անդամները։
Միջոցառմանը մասնակցությունն ամբողջությամբ անվճար է, ներառյալ ճաշը, սակայն կազմակերպիչները խնդրում են նախապես գրանցվել՝ ուղարկելով էլեկտրոնային նամակ info@abovian.nl
հասցեին։
«Ազատության ճաշկերույթը» ոչ միայն հիշատակի միջոցառում է, այլ նաև մշակութային կամուրջ, որը միավորում է տարբեր ազգերի մարդկանց՝ ընդգծելով համակեցության, փոխադարձ հարգանքի և ազատության արժեքները։
Եվրոպական քաղաքական համայնքի (EPC) 8-րդ գագաթնաժողովին մասնակցելու համար շարունակվում է բարձրաստիճան ղեկավարների այցը Հայաստան։ Նրանց մի մասը կժամանի միջոցառման անցկացման օրը` մայիսի 4֊ին։
Միջոցառման մասին ամփոփ տեղեկատվություն կհրապարակվի մեր էջում ավելի ուշ:
2026 թվականի ապրիլի 24-ին տեղի ունեցավ կարևոր և խորհրդանշական իրադարձություն։ «Աբովյան» միության և Նիդերլանդների հայկական կազմակերպությունների ֆեդերացիայի (FAON) քարտուղար Ինգա Դրոստը պարգևատրվեց Նիդերլանդների թագավորական «Ridder in de Orde van Oranje-Nassau»` Թագավորական ասպետի շքանշանով։
Այս բարձր պետական պարգևը հանդիսանում է Նիդերլանդների թագավորության կողմից շնորհվող ամենահարգված քաղաքացիական շքանշաններից մեկը։ Այն տրվում է այն անձանց, ովքեր տարիների ընթացքում ցուցաբերել են բացառիկ նվիրում, պատասխանատվություն և նշանակալի ներդրում հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում։
Շքանշանի նշանակությունը կայանում է նրանում, որ այն ոչ միայն գնահատում է անձի անցած ճանապարհը, այլև հանդիսանում է հանրային վստահության, հեղինակության և օրինակելի ծառայության խորհրդանիշ։ Այն ընդգծում է, որ պարգևատրված անձի գործունեությունը ունեցել է երկարաժամկետ և ազդեցիկ արդյունք՝ ինչպես տեղական, այնպես էլ միջազգային մակարդակներում։
«Ridder in de Orde van Oranje-Nassau» շքանշանը նաև կարևոր ուղերձ է հասարակությանը՝ արժևորելու կամավորական աշխատանքը, քաղաքացիական ակտիվությունը և տարբեր մշակույթների միջև կամուրջներ ստեղծելու ջանքերը։
Ինգա Դրոստը արժանացավ այս պատվավոր կոչմանը՝ հոլանդահայ համայնքի զարգացման, հայ-հոլանդական կապերի ամրապնդման և Հայոց ցեղասպանության ճանաչման ուղղությամբ երկարամյա և նվիրված գործունեության համար։
Տասնամյակների ընթացքում նա ակտիվորեն ներգրավված է եղել համայնքային կյանքում՝ նպաստելով հայ մշակույթի պահպանմանը, հասարակական նախաձեռնությունների իրականացմանը և Նիդերլանդներում հայկական հարցերի բարձրաձայնմանը։
Այս պարգևատրումը ոչ միայն անձնական ձեռքբերում է, այլ նաև կարևոր գնահատանք է ամբողջ հոլանդահայ համայնքի գործունեության նկատմամբ։
Նիդ Օրագրի խմբագրության կողմից-
Նիդ Օրագրի խմբագրությունը ջերմորեն շնորհավորում է Ինգա Դրոստին՝ Նիդերլանդների թագավորական «Ridder in de Orde van Oranje-Nassau» բարձր պարգևին արժանանալու առթիվ։
Այս պատվավոր ճանաչումը վկայում է նրա երկարամյա, նվիրված և արդյունավետ գործունեության մասին՝ ուղղված հոլանդահայ համայնքի զարգացմանը, հայ-հոլանդական կապերի ամրապնդմանը և Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործին։
Մաղթում ենք նոր հաջողություններ, անսպառ եռանդ և շարունակական ձեռքբերումներ՝ ի նպաստ համայնքի և հասարակության։
Nederlandse versie
Inge Drost onderscheiden als Ridder in de Orde van Oranje-Nassau
Op 24 april 2026 vond in Nederland een bijzondere en symbolische gebeurtenis plaats. Inge Drost, secretaris van de vereniging «Abovian» en van de Federatie van Armeense Organisaties Nederland (FAON), is onderscheiden als Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
Deze koninklijke onderscheiding behoort tot de meest gerespecteerde civiele onderscheidingen in Nederland. Zij wordt toegekend aan personen die zich gedurende vele jaren met uitzonderlijke toewijding, verantwoordelijkheid en inzet hebben onderscheiden binnen de samenleving.
De betekenis van deze onderscheiding ligt niet alleen in de erkenning van persoonlijke verdiensten, maar ook in de symbolische waarde ervan als teken van maatschappelijk vertrouwen, integriteit en voorbeeldig burgerschap. De onderscheiding onderstreept dat de inzet van de ontvanger een duurzame en zichtbare impact heeft gehad, zowel op lokaal als op internationaal niveau.
Daarnaast draagt de onderscheiding een belangrijke maatschappelijke boodschap uit: het belang van vrijwilligerswerk, actieve burgerparticipatie en het bouwen van bruggen tussen verschillende culturen en gemeenschappen.
Inge Drost ontving deze eer voor haar jarenlange en toegewijde inzet voor de Armeens-Nederlandse gemeenschap, de versterking van de Armeens-Nederlandse betrekkingen en haar bijdrage aan de erkenning van de Armeense genocide.
Gedurende vele jaren heeft zij een actieve rol gespeeld binnen de gemeenschap, waarbij zij heeft bijgedragen aan het behoud van de Armeense cultuur, het organiseren van maatschappelijke initiatieven en het onder de aandacht brengen van Armeense kwesties in Nederland.
Deze onderscheiding vormt niet alleen een erkenning van haar persoonlijke inzet, maar ook van de waardevolle bijdrage van de Armeens-Nederlandse gemeenschap als geheel։
Felicitatie namens de redactie van NID Dagboek
De redactie van NID Dagboek feliciteert Inge Drost van harte met haar benoeming tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
Deze eervolle onderscheiding is een erkenning van haar jarenlange, toegewijde en waardevolle inzet voor de Armeens-Nederlandse gemeenschap, de versterking van de onderlinge betrekkingen en haar bijdrage aan de erkenning van de Armeense genocide.
Wij wensen haar veel succes, inspiratie en verdere prestaties in haar belangrijke werk.
Լուսավոր ապագա (Bright Future Foundation) հասարակական կազմակերպությունը (նախագահ՝ Մարիամ Կիրակոսյան) իրականացրել է բազմաթիվ երիտասարդական ծրագրեր տարբեր երկրներում։ Կազմակերպության հերթական նախաձեռնությունը կրում է «Participate & Promote Democracy» անվանումը։
Ծրագրի հիմնական նպատակը երիտասարդներին սովորեցնելն է, թե ինչպես են գործում ժողովրդավարական ընտրությունները։
Մասնակիցները, այդ թվում՝ հայ երիտասարդներ, հնարավորություն են ունեցել բարձրաձայնելու իրենց կարծիքը և շփվելու քաղաքական գործիչների հետ։
Նրանք նաև հարցազրույց են անցկացրել Արման Եղոյանի հետ, ով Հայաստանի Ազգային ժողովի եվրոպական ինտեգրման հանձնաժողովի նախագահն է։
Հարցազրույցի ընթացքում քննարկվել են ընտրական բարեփոխումները Հայաստանում, ապատեղեկատվության դեմ պայքարը, երիտասարդների ներգրավվածությունը քաղաքական կյանքում, ժողովրդավարության ամրապնդումը՝ եվրոպական չափանիշներին համապատասխան, ինչպես նաև այլ կարևոր թեմաներ։
Ներկայացնում ենք Արման Եղոյանի հետ հարցազրույցը
Ինֆորմացիոն հովանավոր` Niderlandakan Oragir / Diary of the Netherlands/Նիդերլանդական օրագիր
Դեն Հաագ - Նիդերլանդների Հայկական կազմակերպությունների ֆեդերացիան (FAON) տարածել է մամուլի հաղորդագրություն, որում հայտնում է 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցին նվիրված հիշատակի միջոցառման մասին։
Ապրիլի 20-ին (երկուշաբթի) 2026 թվականին FAON-ը Դեն Հաագում կազմակերպում է հիշատակի համերգ։ Այս տարի միջոցառումը հատուկ է, քանի որ առաջին անգամ դրան կմասնակցի Դեն Հաագի քաղաքապետ Յան վան Զանենը։ Առաջին անգամ խոսքով հանդես կգա նաև հայկական ծագումով խորհրդարանական պատգամավոր Անի Զալինյանը (GroenLinks-PvdA / PRO խմբակցություն)։
Երաժշտական մասում հանդես կգան երեք եղբայրներից կազմված Ակոպյան տրիոն՝ Ադամ Ակոպյանը (17 տարեկան, դաշնամուր), Քրիստիան Ակոպյանը (16 տարեկան, թավջութակ) և Էմանուել Ակոպյանը (11 տարեկան, ջութակ)։ Վերջերս եռյակը հանդես է եկել «Podium Klassiek» հեռուստահաղորդման մեջ։ Ելույթ կունենա նաև Դեն Հաագի հայկական «Աբովյան» մշակութային միության երիտասարդական երգչախումբը։
Հիշատակի երեկոն տեղի կունենա Դեն Հաագի Գերմանական ավետարանական եկեղեցում (Deutsche Evangelische Kirche, Bleijenburg 5)։ Մուտքը կբացվի ժամը 19:00-ին, իսկ ծրագիրը կսկսվի 19:30-ին։ Խոսնակների թվում են Հայաստանի դեսպան Վիկտոր Բիյագովը, Անի Զալինյանը և Ռիմի Ֆրիզների եկեղեցու ռեկտոր Անտուան Բոդարը։ Միջոցառումից հետո նախատեսված է հյուրերի հետ հանդիպում, զրուցելու հնարավորություն։
Քաղաքական պահանջներ
FAON-ի մամուլի հաղորդագրությունում ընդգծվում է, որ Նիդերլանդների կառավարությունը դեռևս պաշտոնապես չի ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը և շարունակում է օգտագործել «Հայկական ցեղասպանության հարց» ձևակերպումը։ Ֆեդերացիան կոչ է անում Երկրորդ պալատին (Tweede Kamer) պահանջել նոր կառավարությունից կատարել նախկին հանրագրերի պահանջը։
Բացի այդ, FAON-ը պահանջում է Դեն Հաագում՝ «խաղաղության և իրավունքի քաղաքում», կառուցել Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, ինչպես նախկինում արվել է Հոլոդոմորի դեպքում, ինչպես նաև ամրագրել ցեղասպանության մասին միջնակարգ դպրոցներում։
Նիդերլանդներում հայկական համայնքը կազմում է մոտ 30.000–40.000 մարդ։ FAON-ը շարունակում է պայքարել կառավարության կողմից ցեղասպանության լիարժեք ճանաչման համար։
Ամսաթիվ՝ 2026 թվականի ապրիլի 20, երկուշաբթի
Ժամ՝ 19:30 (դուռը բացվում է 19:00-ին)
Վայր՝ Deutsche Evangelische Kirche, Bleijenburg 5, 2511 VC Դեն Հաագ
Մուտքն անվճար է, սակայն անհրաժեշտ էր նախապես գրանցվել info@faon.nl էլեկտրոնային հասցեով մինչև ապրիլի 18-ը (Նախորդ հաղորդագրության մեջ այդ մասին հայտնել ենք)։
Den Haag – De Federatie Armeense Organisaties Nederland (FAON) heeft een persbericht uitgebracht over de jaarlijkse herdenking van de Armeense genocide. Op maandag 20 april 2026 organiseert de FAON een herdenkingsconcert in Den Haag ter gelegenheid van 111 jaar sinds de gebeurtenissen van 1915.
Dit jaar is de bijeenkomst bijzonder omdat burgemeester Jan van Zanen van Den Haag voor het eerst aanwezig zal zijn. Ook spreekt voor het eerst een Kamerlid van Armeense afkomst: Ani Zalinyan van de fractie GroenLinks-PvdA (PRO). Zalinyan, die sinds november 2025 lid is van de Tweede Kamer, zal het woord voeren tijdens de avond.
Het muzikale gedeelte wordt verzorgd door het Akopian-Trio, bestaande uit drie jonge broers van Armeense afkomst: Adam (17, piano), Christian (16, cello) en Emanuel (11, viool). Het trio was onlangs nog te zien in het televisieprogramma Podium Klassiek. Daarnaast treedt het jeugdkoor van de Armeense Culturele Vereniging Abovian uit Den Haag op.
De herdenking vindt plaats in de Deutsche Evangelische Kirche aan de Bleijenburg 5 in Den Haag. De zaal gaat open om 19.00 uur, het programma begint om 19.30 uur. Naast Zalinyan en burgemeester Van Zanen worden onder meer de Armeense ambassadeur Viktor Biyagov en Antoine Bodar, rector van de Friezenkerk in Rome, verwacht als sprekers. Na afloop is er gelegenheid voor ontmoeting en uitwisseling.
Politieke context
In het persbericht benadrukt de FAON dat de Nederlandse regering de Armeense genocide nog steeds niet formeel erkent en spreekt van “de kwestie van de Armeense genocide”. De organisatie roept de Tweede Kamer op om voet bij stuk te houden en de regering te bewegen de eerdere moties uit te voeren. Er wordt ook gepleit voor de realisatie van een monument voor de Armeense genocide in Den Haag – de stad van vrede en recht – en voor meer aandacht voor genocide-educatie in het voortgezet onderwijs.
De Armeense gemeenschap in Nederland telt naar schatting 30.000 tot 40.000 mensen. De FAON blijft zich inzetten voor volledige erkenning door de Nederlandse overheid.
Praktische informatie
Datum: maandag 20 april 2026
Tijd: 19.30 uur (zaal open vanaf 19.00 uur)
Locatie: Deutsche Evangelische Kirche, Bleijenburg 5, 2511 VC Den Haag
Toegang is gratis, maar reservering is noodzakelijk via info@faon.nl (voor 18 april).
Իտալական Տրևիզո քաղաքում տեղի ունեցավ Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցին նվիրված «Երկրի վրա կրկին լուսաբացներ կծագեն» մշակութային ծրագրի բացումը։
Ս.թ. ապրիլի 11-ին Իտալիայի Վենետո մարզի Տրևիզո քաղաքում, քաղաքային և մարզային իշխանությունների, մտավորականության, հասարակական գործիչների և հայ համայնքի ներկայացուցիչների մասնակցությամբ հանդիսավորությամբ տեղի ունեցավ «Երկրի վրա կրկին լուսաբացներ կծագեն» մշակութային ծրագրի բացումը։ Նախագիծը հեղինակել է քաղաքի բնակիչ, ազգությամբ հայուհի Գայանե Սահակյանը և այն իրականացվում է nusica.org կազմակերպության հետ համատեղ՝ «Մաձոտտի» հիմնադրամի հետ համագործակցությամբ և Իտալիայում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանության ու Տրևիզոյի քաղաքապետարանի հովանավորությամբ։
Ծրագիրը մեկնարկեց արևմտահայ էքսպրեսիոնիստ նկարիչ Ժիրայր Օրագյանի ծննդյան 125-ամյակի կապակցությամբ՝ նրա ստեղծագործությունների «Ճանաչվածներ» խորագրով ցուցահանդեսի բացմամբ, որը տեղի ունեցավ Casa Robegan թանգարանային համալիրում։
Ժիրայր Օրագյանը ծնվել է 1901 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ 1920 թվականից տեղափոխվել է Հռոմ, ուր ապրել և ստեղծագործել է մինչ իր կյանքի վերջը՝ 1962 թվականը։
Ցուցահանդեսում ներկայացված էին արվեստագետի ավելի քան 50 աշխատանքներ, որոնք պահպանվում են նկարչի թոռների մասնավոր հավաքածուում։
Բացման արարողությանը, ի թիվս մի շարք պատվավոր հյուրերի, ելույթ ունեցան Տրևիզոյի քաղաքապետարանի մշակույթի հարցերով խորհրդականը, Վենետոյի մարզային խորհրդի անդամը, Իտալիայում ՀՀ դեսպանության խորհրդական Գեղամ Ադամյանը, հայագետ և Կոստանդնուպոլսի կաթոլիկ հայերի պատվավոր արքեպիսկոպոս Պողոս Լևոն Զեքիյանը, նախագծի հեղինակ և համադրող Գայանե Սահակյանը, Հռոմի հայ համայնքի Ասոարմենի (AssoArmeni) մշակութային ընկերակցության նախագահ Անուշ Թոռունյանը, նկարչի թոռ Մասիմիլիանո Օրագյանը և ցուցահանդեսի համադրող, Հայաստանի ազգային պատկերասրահի դեկորատիվ և կիրառական արվեստի բաժնի ղեկավար Սաթենիկ Չուքասզյանը։
Ելույթները եզրափակեց բանաստեղծուհի Էրիկա Դե Բորտոլին՝ Հայաստանին նվիրված իր բանաստեղծությունների ընթերցմամբ։
Պետական, ակադեմիական և մշակութային ոլորտների ներկայացուցիչների ներկայությունը ևս մեկ անգամ ընդգծեց ծրագրի կարևորությունն ու արժեքը։ Միջոցառմանը ներկա էին նաև Վենետիկի Ca’ Foscari համալսարանի դոցենտ Սոնա Հարությունյանը, Իտալիայի հայերի միության նախագահ Պայկար Սիվազլյանը, կոմպոզիտոր և դիրիժոր Ջաննի Էֆրիկյանը, ինչպես նաև Վենետո մարզի հայ համայնքի այլ ներկայացուցիչներ։
«Ճանաչվածներ» ցուցահանդեսը կգործի մինչև 2026 թվականի մայիսի 3-ը, իսկ մայիսի 9-ին քաղաքի Սան Ֆրանչեսկո (San Francesco) եկեղեցում կկայանա «Արմոնիա» խորագրով համերգը՝ միջազգային ճանաչում ունեցող Գյուրջիև անսամբլի անդամների մասնակցությամբ։ Ելույթ կունենան դուդուկահար Նորայր Գափոյանը, քանոնահարուհի Տաթև Հակոբյանը և գեղարվեստական ղեկավար, երգեհոնահար Լևոն Իսկենյանը։
Երեկոն կհարստացվի Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» և Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքներից հատվածների ընթերցմամբ։ Տպավորիչ կլինեն նաև նկարիչ Ֆրանչեսկո Դե Ֆլորիոյի ստեղծագործությունների տեսապրոյեկցիաները, որոնց մեծ մասը նվիրված է Հայաստանին։
